Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa.

Warszawa, 6 maja 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-43-25

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa.

Projekt ma charakter deregulacyjny. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Finansów.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa

Art. 1. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 i 497) po art. 1a dodaje się art. 1b w brzmieniu:

„Art. 1b. § 1. Ustawa normuje również szczególne wymagania w zakresie określania terminu wejścia w życie niektórych przepisów ustaw podatkowych.

§ 2. W przedkładanych Sejmowi projektach ustaw podatkowych oraz projektach ustaw zmieniających ustawy podatkowe termin wejścia w życie przepisów tych ustaw, jeżeli zawierają niekorzystne rozwiązania dla podatników, płatników, inkasentów, następców prawnych tych podmiotów lub osób trzecich wynikające w szczególności ze zwiększenia obciążeń, ograniczenia uprawnień lub zmiany obowiązujących zasad opodatkowania, wyznacza się na dzień przypadający nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

§ 3. Odstąpienie od zasady określonej w § 2 może nastąpić, jeżeli:

1) przemawia za tym ważny interes publiczny;

2) wynika to z konieczności implementacji lub wykonania przepisów prawa Unii Europejskiej.

§ 4. W przypadku, o którym mowa w § 3, w uzasadnieniu projektu ustawy przedstawia się przyczyny odstąpienia od zasady wyznaczania terminu wejścia w życie określonej w § 2.”.

Art. 2. Do projektów ustaw, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały przedłożone Sejmowi, przepisów art. 1b ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

UZASADNIENIE

Przedłożony projekt przewiduje wprowadzenie zmian do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), zwanej dalej „Ordynacją podatkową”. Zmiany te stanowią realizację filaru VI: „Wsparcie dla biznesu i deregulacja” planu gospodarczego na 2025 r. „Polska. Rok przełomu”, który zakłada eliminację zbędnych procedur administracyjnych, redukcję kosztów prowadzenia działalności oraz zwiększenie przejrzystości systemu podatkowego. Rozwiązania przewidziane w projekcie mają na celu wzmocnienie instrumentów ochrony praw i interesów obywateli.

Celem projektu jest zwiększenie stabilności prawa podatkowego oraz zapewnienie podatnikom i innym podmiotom prawa podatkowego odpowiedniego czasu na dostosowanie się przez nich do zmian w ustawach podatkowych.

Projekt przewiduje poszerzenie zakresu przedmiotowego Ordynacji podatkowej poprzez wskazanie, że ustawa ta reguluje również szczególne wymagania w zakresie wyznaczania terminu wejścia w życie niektórych przepisów zawartych w projektach ustaw podatkowych (projektowany art. 1b § 1). Taką regulacją zawiera projektowany art. 1b § 2–4 Ordynacji podatkowej.

System prawa powinien być przewidywalny, a podatnicy i inne podmioty prawa podatkowego nie powinni być zaskakiwani zmianami podatkowymi. Zatem dla zapewnienia odpowiedniego czasu na dostosowanie się przez nich do nowych przepisów, proponuje się wprowadzić zasadę, że w przypadku projektów ustaw podatkowych oraz projektów ustaw zmieniających ustawy podatkowe zawierających niekorzystne rozwiązania dla podatników i innych podmiotów prawa podatkowego (płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich), wynikające w szczególności ze zwiększenia obciążeń, ograniczenia uprawnień, albo zmiany obowiązujących zasad opodatkowania, termin wejścia w życie tych przepisów powinien przypadać nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy (art. 1b § 2).

Proponowany przepis zawiera przykłady rozwiązań niekorzystnych dla podmiotów prawa podatkowego. Wprowadzenie zamkniętego katalogu mogłoby prowadzić do sytuacji, gdzie określona zmiana – mimo że niekorzystna dla podatników czy innych podmiotów prawa podatkowego – nie byłaby tym przepisem objęta, przez co nie miałby do niej zastosowania.

Wprowadzona zasada ma na celu skłonienie projektodawcy do każdorazowej oceny wprowadzanych rozwiązań pod kątem korzystności dla podatników i innych podmiotów prawa podatkowego.

Przez zwiększenie obciążeń należy rozumieć zarówno zwiększenie obciążeń fiskalnych jak i biurokratycznych obowiązków. Aby zapewnić odpowiedni czas na zapoznanie się podmiotów prawa podatkowego z nowymi przepisami i ich odpowiednią ochronę, 6 miesięczne vacatio legis powinno mieć zastosowanie również do przepisów zmieniających zasady opodatkowania bądź ograniczających uprawnienia (np. zaostrzenie warunków korzystania z ulgi podatkowej).

Jednocześnie przewidziano możliwość wyjątkowego odstąpienia od powyższej zasady, gdy przemawia za tym ważny interes publiczny lub gdy wynika to z konieczności implementacji lub wykonania przepisów prawa UE. Przyczyny takiego odstąpienia będą przedstawiane w uzasadnieniu projektu (projektowany art. 1b § 3 i 4). Pojęcie ważnego interesu publicznego jest pojęciem nieostrym zawierającym szeroki zakres pojęciowy, jego konkretyzacja jest dokonywana na gruncie konkretnego przypadku. Chodzi tu o interes publiczny, który jest na tyle istotny, aby mógł być uznany za ważny. Pojęcie ważnego interesu publicznego jest pojęciem występującym w systemie prawa i szeroko omawianym w judykaturze.

Proponowany przepis art. 1b będzie miał charakter uzupełniający w stosunku do regulacji ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461). Zgodnie z art. 4 tej ustawy, akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych, wchodzą w życie co do zasady po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. W uzasadnionych przypadkach akty normatywne mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym. Proponowana regulacja nie stoi również na przeszkodzie wskazaniu dłuższego niż 6 miesięcy vacatio legis ustawy podatkowej np. w sytuacji konieczności dostosowania systemów informatycznych do projektowanych zmian. Jednocześnie konieczność wyjaśnienia w uzasadnieniu projektu odstąpienia od 6-miesięcznego vacatio legis na podstawie proponowanych przepisów jest obowiązkiem niezależnym od obowiązku wyjaśnienia terminu wejścia w życie przepisów wynikającego z innych przepisów prawa.

Przewidziano przepis przejściowy, zgodnie z którym projektowych regulacji nie stosuje się do projektów ustaw podatkowych, które zostały przedłożone Sejmowi przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 2).

Przewidziano, że projektowana ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2026 r. Projekt ustawy pozytywnie wpływa na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców. Zapewnienie odpowiedniego czasu na dostosowanie się do zmian w ustawach podatkowych zwiększy poczucie stabilności i bezpieczeństwa prawnego.

Projekt ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.

Niniejszy projekt ustawy nie zawiera przepisów technicznych, w związku z czym nie podlega procedurze notyfikacji na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.).

Projekt ustawy nie wymaga przedstawienia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej lub Europejskiemu Bankowi Centralnemu celem uzyskania opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia, w przypadkach określonych w obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepisach Unii Europejskiej.

Stosownie do postanowień art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) oraz § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2024 r. poz. 806) projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. Data sporządzenia Nazwa projektu 30 kwietnia 2025 r. Ustawa o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Źródło: Ministerstwo Finansów deregulacja Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu lub Podsekretarza Stanu Nr w wykazie prac Jarosław Neneman, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów UDER 3 Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Łukasz Pepliński, Zastępca Dyrektora Departamentu Systemu Podatkowego tel. (22) 694 38 86, e-mail: sekretariat.dts@mf.gov.pl OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany? Brak należytej ochrony podatników i innych podmiotów prawa podatkowego przed nagłymi zmianami przepisów ustaw podatkowych.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Wprowadzenie, jako zasady, wymogu zapewnienia co najmniej 6-miesięcznego vacatio legis w przedkładanych Sejmowi projektach ustaw podatkowych oraz projektach ustaw zmieniających ustawy podatkowe, jeżeli zawierają niekorzystne rozwiązania dla podatników i innych podmiotów prawa podatkowego. Zwiększy to stabilność prawa podatkowego oraz zapewni odpowiedni czas na dostosowanie się przez nich do nowych regulacji.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Brak danych.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Podatnicy Wielkość trudna do Zapewnienie okresu co oszacowania najmniej 6-miesięcy na zapoznanie się z nowymi regulacjami. Płatnicy Wielkość trudna do Zapewnienie okresu co oszacowania najmniej 6-miesięcy na zapoznanie się z nowymi regulacjami. Inkasenci Wielkość trudna do Zapewnienie okresu co oszacowania najmniej 6-miesięcy na zapoznanie się z nowymi regulacjami. Następcy prawni Wielkość trudna do Zapewnienie okresu co oszacowania najmniej 6-miesięcy na zapoznanie się z nowymi regulacjami. Osoby trzecie Wielkość trudna do Zapewnienie okresu co oszacowania najmniej 6-miesięcy na zapoznanie się z nowymi regulacjami. Prezydent RP 1 Wymóg zapewnienia co najmniej 6-miesięcznego vacatio legis w przedkładanych Sejmowi projektach ustaw podatkowych. Rada Ministrów 1 Wymóg zapewnienia co najmniej 6-miesięcznego vacatio legis w przedkładanych Sejmowi projektach ustaw podatkowych.

Posłowie 460 art. 96 Konstytucji RP Wymóg zapewnienia co najmniej 6-miesięcznego vacatio legis w przedkładanych Sejmowi projektach ustaw podatkowych. Senat 1 - Wymóg zapewnienia co najmniej 6-miesięcznego vacatio legis w przedkładanych Sejmowi projektach ustaw podatkowych. Grupa co najmniej 100 tys. - - Wymóg zapewnienia co obywateli mających prawo najmniej 6-miesięcznego wybierania do Sejmu vacatio legis w przedkładanych Sejmowi projektach ustaw podatkowych.

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji W odniesieniu do projektu nie były prowadzone konsultacje poprzedzające jego przygotowanie – tzw. pre-konsultacje publiczne.

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) i § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806), projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny.

W celu przeprowadzenia opiniowania i konsultacji publicznych, projekt został przekazany do następujących podmiotów:

1. Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych

2. Zarząd Główny Stowarzyszenia Księgowych w Polsce

3. Prezes Krajowej Izby Gospodarczej

4. Konfederacja Lewiatan

5. Związek Pracodawców Business Centre Club

6. Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej

7. Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

8. Federacja Przedsiębiorców Polskich

9. Związek Rzemiosła Polskiego

10. Polskie Towarzystwo Gospodarcze

11. Organizacja Pracodawców Rada Przedsiębiorców

12. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców

Ze względu na pilny charakter projektu i wąski zakres projektowanych regulacji okres konsultacji publicznych został skrócony do 9 dni (od 14 do 23 kwietnia 2025 r.).

6. (ceny stałe z …… r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0–10) Dochody ogółem budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Wydatki ogółem budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Saldo ogółem budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Wprowadzone regulacje nie spowodują skutków finansowych dla jednostek sektora finansów publicznych, w tym budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, polegających na zwiększeniu wydatków lub zmniejszeniu dochodów tych jednostek w stosunku do wielkości Źródła finansowania wynikających z obowiązujących przepisów.

Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0–10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa pieniężnym sektor mikro-, małych i (w mln zł, średnich ceny stałe z przedsiębiorstw …… r.) rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe (dodaj/usuń) W ujęciu duże przedsiębiorstwa Zapewnienie odpowiedniego czasu na dostosowanie się do zmian w ustawach niepieniężnym podatkowych zwiększy poczucie stabilności i bezpieczeństwa prawnego. sektor mikro-, małych i Zapewnienie odpowiedniego czasu na dostosowanie się do zmian w ustawach średnich podatkowych zwiększy poczucie stabilności i bezpieczeństwa prawnego. przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz Zapewnienie odpowiedniego czasu na dostosowanie się do zmian w ustawach gospodarstwa domowe podatkowych zwiększy poczucie stabilności i bezpieczeństwa prawnego. (dodaj/usuń) Niemierzalne (dodaj/usuń) (dodaj/usuń) Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli nie zgodności). nie dotyczy

zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne:

Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie nie dotyczy Komentarz: Zapewnienie podatnikom i innym podmiotom prawa podatkowego odpowiedniego czasu na dostosowanie się do zmian w ustawach podatkowych.

9. Wpływ na rynek pracy Projekt nie wywiera wpływu na rynek pracy.

10. Wpływ na pozostałe obszary

środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, administracyjne inne: lub wojskowe

Omówienie wpływu Projekt nie wywiera wpływu na pozostałe obszary.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Proponuje się, aby ustawa weszła w życie 1 stycznia 2026 r.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Efekty wejścia w życie projektowanej ustawy będą natychmiastowe i nie wymagają pomiaru.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) RAPORT Z KONSULTACJI projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa (UDER3)

1. Omówienie wyników konsultacji publicznych i opiniowania.

a) Podmioty, do których skierowano projekt w celu przedstawienia stanowiska w ramach konsultacji publicznych lub wyrażenia opinii Krajowa Rada Doradców Podatkowych, Krajowa Izba Gospodarcza, Konfederacja Lewiatan, Związek Pracodawców Business Centre Club, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców, Federacja Przedsiębiorców Polskich, Związek Rzemiosła Polskiego, Polskie Towarzystwo Gospodarcze, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Organizacja Pracodawców Rada Przedsiębiorców, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

b) Podmioty, które przedstawiły stanowisko lub opinię Warsaw Enterprise Institute, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Krajowa Rada Doradców Podatkowych, Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców, Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce, Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy spółka doradztwa podatkowego sp. z o.o., osoba fizyczna.

c) Omówienie przedstawionych stanowisk lub opinii i odniesienie się do nich Omówienie uwag zgłoszonych do projektu zostało przedstawione w załączniku do niniejszego Raportu.

2. Informacja o okresie przeprowadzenia konsultacji publicznych i opiniowania i terminie wyznaczonym do zajęcia stanowiska. Konsultacje publiczne i opiniowanie zostały przeprowadzone w okresie od 14 kwietnia 2025 r. do 23 kwietnia 2025 r. Wyznaczenie 9-dniowego terminu na zajęcie stanowiska było podyktowane pilnym charakterem projektu, wąskim zakresem regulacji oraz nieznaczną objętością projektu ustawy.

3. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym. Projekt nie wymaga zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji oraz uzgodnienia z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym.

4. Podmioty, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem ustawy w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Załącznik do raportu z konsultacji i opiniowania projektu ustawy

o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (vacatio legis) – UDER3

Podmiot, który Jednostka przedstawił Lp. Stanowisko/opinia podmiotu Stanowisko MF redakcyjna stanowisko/ opinię

1. Uwaga ogólna Osoba fizyczna W art. 84 Konstytucji jest sformułowany obowiązek do Uwaga niezasadna. ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym Art. 84 Konstytucji odnosi się wprost do obowiązków określonych podatków. Wydłużone vacatio legis powinno dotyczy w ustawie. Kwestia ogłaszania rozporządzeń jest skorelowana z wszystkiego co do dotyczy konstytucyjnego obowiązku do ustawą, na podstawie której rozporządzenie jest wydawane. Art. 7 ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych podatków skonkretyzowanego w ustawie. Z tego względu aktów prawnych stanowi, że akty normatywne wydawane na projektowane zmiany nie realizują wartości konstytucyjnych, podstawie ustaw można ogłaszać w okresie od dnia ogłoszenia bowiem dotyczy tylko ustaw podatkowych. danej ustawy, a przed dniem jej wejścia w życie; akt taki nie może wejść w życie wcześniej niż ustawa.

2. Art. 1 Związek Z uwagi na nie zawsze jasną „korzystność” proponowanych w Uwaga niezasadna. (projektowany Przedsiębiorstw projektach rozwiązań, a także niejednoznaczność pojęcia Każdorazowa ocena wprowadzanych rozwiązań pod kątem art. 1b) Finansowych w „ważnego interesu publicznego”, jako warunku skrócenia korzystności dla podmiotów prawa podatkowego powinna Polsce vacatio legis, wydaje się za celowe i istotne dla poczucia pozostawać w gestii projektodawcy. Niezależnie od tego, pewności prawa u obywateli, aby odstąpienie od zasady 6- skierowanie projektu ustawy do zaopiniowania przez organy i miesięcznego vacatio legis poprzedzało przynajmniej instytucje państwowe, jeżeli projekt dotyczy zakresu ich działania, zasięgnięcie opinii u niezależnego podmiotu, jakim jest jest obowiązkiem nałożonym przez § 38 Uchwały Nr 190 Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, a w kwestiach Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy dotyczących nie przedsiębiorców – także opinii Rzecznika Rady Ministrów. Praw Obywatelskich. Zapewni to zobiektywizowanie podejmowanych w sprawie odstąpienia decyzji, co będzie miało niebagatelne znaczenie dla budowania zaufania obywateli do państwa. Zwiększy również udział Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w procesie kształtowania prawa podatkowego, przyczyniając się do wzrostu prestiżu tej instytucji. Mając to na uwadze postulujemy dodanie do projektowanego art. 1b Ordynacji podatkowej § 5 i 6:

„§ 5. Odstąpienie, o którym mowa § 3, następuje po zasięgnięciu opinii Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, a w przypadku ustaw podatkowych lub ustaw zmieniających dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku od spadków i darowizn, podatków i opłat lokalnych oraz podatku od czynności cywilnoprawnych - w zakresie w jakim dotyczą osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej - także Rzecznika Praw Obywatelskich. W razie niewydania opinii w terminie 30 dni od dnia przedłożenia projektu przyjmuje się, że opinia potwierdza spełnienie przesłanek, o których mowa w § 3.

§ 6. W przypadku, o którym mowa w § 3, do przedkładanego Sejmowi projektu ustawy załącza się treść opinii, o których mowa w § 4.”

3. Art. 1 MDDP Projektowane przepisy przewidują, że szczególne wymagania Uwaga niezasadna. (projektowany w zakresie określania terminu wejścia w życie niektórych Generalna zasada dotycząca wejścia w życie ogłaszanych w art. 1b § 1) przepisów ustaw podatkowych zostaną uregulowane w dziennikach urzędowych aktów normatywnych zawierających Ordynacji podatkowej. przepisy powszechnie obowiązujące znajduje się w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i W naszej ocenie nie jest to właściwie rozwiązanie legislacyjne. niektórych innych aktów prawnych. Zgodnie z tym przepisem akty takie: „wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich Po pierwsze, nie jest celowe poszerzanie zakresu ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy”. przedmiotowego Ordynacji podatkowej o przepisy dotyczące Określenie odpowiedniej vacatio legis jest warunkiem realizacji vacatio legis ustaw podatkowych w sytuacji, gdy w polskim zasady zaufania obywateli do państwa i pewności prawa. systemie prawnym funkcjonuje ustawa z dnia 20 lipca o Propozycja wyznaczania w projektach ustaw podatkowych ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów przedkładanych Sejmowi co najmniej 6-miesięcznego vacatio legis prawnych (tj. Dz. U z 2019 r.,poz. 1461) – dalej jako „ustawa dla określonej kategorii przepisów pełniej realizuje te zasady. o ogłaszaniu aktów normatywnych lub uaon). Proponowany przepis art. 1b będzie miał charakter uzupełniający w stosunku do regulacji ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu W tym miejscu warto zauważyć, że ustawa o ogłaszaniu aktów aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. normatywnych nie tylko określa zasady i tryb ogłaszania aktów Analogiczne rozwiązanie jest przewidziane w projektowanym art. normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, ale także 68b ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, zawiera ogólną zasadę dotyczącą vacatio legis. dodawanym projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz Stosownie do art. 4 ust. 1 uaon akty normatywne, zawierające doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (druk przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach sejmowy nr 1108). urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy.

Po drugie, należy zauważyć, że mimo, że „beneficjentem” proponowanych przepisów mają być podatnicy i inne podmioty prawa podatkowego to ich adresatem są wyłącznie władcze podmioty biorące udział w procedurze legislacyjnej, a zatem szeroko rozumiany „ustawodawca”. Tym samym, nie jest zasadne umieszczanie takich regulacji pozą ustawą o ogłaszaniu aktów prawnych.

W związku z powyższym, rekomendujemy dodanie przepisów wprowadzających zasadę 6-miesięcznego vacatio legis dla przepisów dotyczących prawa podatkowego do ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.

4. Art. 1 Warsaw Enterprise Zasada co najmniej 180-dniowego vacatio legis powinna Uwaga niezasadna. (projektowany Institute obejmować wszystkie projekty ustaw podatkowych, Wprowadzona zasada minimalnego vacatio legis ma na celu art. 1b § 2) niezależnie od ich charakteru, z wejściem w życie nie wcześniej zapewnienie ochrony i odpowiedniego czasu podmiotom prawa niż z początkiem kolejnego roku kalendarzowego po roku podatkowego w przypadku wprowadzania niekorzystnych dla nich ogłoszenia. Takie rozwiązanie zapewni pełną przewidywalność rozwiązań. Brak jest uzasadnienia do wydłużania vacatio legis w i stabilność systemu podatkowego. odniesieniu do zmian korzystnych dla tych podmiotów.

5. 1 Art. 1 Stowarzyszenie Propozycja brzmienia § 2: Uwaga niezasadna. . (projektowany Księgowych w Polsce „§ 2. W przedkładanych Sejmowi projektach ustaw Wprowadzona zasada minimalnego vacatio legis ma na celu art. 1b § 2) podatkowych termin wejścia w życie przepisów tych ustaw zapewnienie ochrony i odpowiedniego czasu podmiotom prawa wyznacza się na dzień przypadający nie wcześniej niż po podatkowego w przypadku wprowadzania niekorzystnych dla nich upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia”. rozwiązań. Brak jest uzasadnienia do wydłużania vacatio legis w odniesieniu do zmian korzystnych dla tych podmiotów.

6. Art. 1 Pracodawcy RP Minimalny okres vacatio legis dla niekorzystnych przepisów Uwaga niezasadna. (projektowany podatkowych powinien być wydłużony do 12. miesięcy. Mając na uwadze dynamikę zmian na rynku oraz fakt, że już art. 1b § 2) Dłuższe niż zaproponowane vacatio legis uzasadnione jest tym, obecnie zmiana środowiska prawnego nie zawsze nadąża za tymi że przedsiębiorcy nie są w stanie wprowadzić istotnych zmian zmianami zwiększenie minimalnego vacatio legis nie wydaje się w organizacji pracy, polityce cenowej oraz planie finansowym uzasadnione. Jednocześnie należy zaważyć, że projektowana przedsiębiorstwa w okresie zaledwie 6. miesięcy– często w regulacja wprowadza minimalny okres vacatio legis i nie stoi na czasie trwania roku obrotowego. Okres jednego roku jest więc przeszkodzie wyznaczeniu dłuższego okresu w sytuacji, gdy najbardziej optymalnym czasem, w jaki przedsiębiorcy specyfika projektowanych zmian będzie tego wymagała. powinni być wyposażeni. Dzięki temu ci mogliby zawczasu zaplanować zmiany organizacyjne a nie przeprowadzać je w sposób nagły i chaotyczny.

7. Art. 1 Krajowa Rada Nie jest do końca jasny zapis proponowanego nowego art. 1b §

Uwaga niezasadna. (projektowany Doradców 2 o.p. Pojawia się w tym miejscu pytanie, do którego etapu Generalna zasada dotycząca wejścia w życie ogłaszanych w art. 1b § 2) Podatkowych odnosi się powyższy przepis: stanowienia czy stosowania dziennikach urzędowych aktów normatywnych zawierających prawa? Zauważyć jednak należy, że tak sformułowany przepis przepisy powszechnie obowiązujące znajduje się w art. 4 ust. 1 może być rozumiany na płaszczyźnie procesu stanowienia ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i prawa jedynie jako wymóg formalny w przedkładanej ustawieniektórych innych aktów prawnych. Zgodnie z tym przepisem akty podatkowej. Wynika to wprost ze sformułowania, że w takie: „wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich „przedkładanych Sejmowi projektach ustaw podatkowych” ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy”. powinien zostać przewidziany powyższy termin. Istnieje Określenie odpowiedniej vacatio legis jest warunkiem realizacji obawa, że taki zapis mógłby być następnie zmieniony w toku zasady zaufania obywateli do państwa i pewności prawa. dalszego procesu legislacyjnego, podczas procedowania Propozycja wyznaczania w projektach ustaw podatkowych ustawy przez Sejm lub Senat. Prowadzi to do zagrożenia przedkładanych Sejmowi co najmniej 6-miesięcznego vacatio legis obejścia w ten sposób zapisu ustawy. proponuje się dla określonej kategorii przepisów pełniej realizuje te zasady. modyfikację zapisu analizowanego art. 1b § 2 o.p. poprzezProponowana regulacja nie ingeruje w obszar decyzji Parlamentu w wskazanie wprost, że ustawy podatkowe zawierające zakresie ostatecznie ustalonego kształtu uchwalanej ustawy. niekorzystne rozwiązania dla podatników, płatników lub Analogiczne rozwiązanie jest przewidziane w projektowanym art. inkasentów, a także ich następców prawnych, lub osób trzecich 68b ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, wynikające w szczególności ze zwiększenia obciążeń, dodawanym projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia uprawnień lub zmiany obowiązujących zasad deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz opodatkowania, wchodzą w życie nie wcześniej niż po upływie doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (druk 6 miesięcy od dnia ich ogłoszenia w dzienniku urzędowym. sejmowy nr 1108).

8. Art. 1 Warsaw Enterprise W przypadku utrzymania ograniczenia vacatio legis do Uwaga niezasadna. (projektowany Institute „niekorzystnych” zmian, należy wprowadzić zamknięty Proponowany przepis zawiera przykłady rozwiązań niekorzystnych art. 1b § 2) katalog takich rozwiązań, aby wyeliminować ryzyko dla podmiotów prawa podatkowego. Wprowadzenie zamkniętego niejasności i arbitralnych interpretacji. katalogu mogłoby prowadzić do sytuacji, gdzie określona zmiana - mimo, że niekorzystna dla podatników - nie byłaby tym przepisem objęta, przez co nie miałby do niej zastosowania. Wprowadzona zasada ma na celu skłonienie projektodawcy do każdorazowej oceny wprowadzanych rozwiązań pod kątem korzystności dla podatników.

9. Art. 1 Warsaw Enterprise Wejście w życie nowych przepisów podatkowych powinno być Uwaga niezasadna. (projektowany Institute zsynchronizowane z początkiem roku kalendarzowego, aby Projektowana regulacja wprowadza minimalny okres vacatio legis i art. 1b § 2) ułatwić podatnikom dostosowanie się do zmian i nie stoi na przeszkodzie wyznaczeniu dłuższego okresu czy wejściu zminimalizować koszty administracyjne. przepisów od nowego roku podatkowego. W wyroku z 15 lutego 2005 r., sygn. K 48/04 dotyczącym przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zgodnie z jego dotychczasową linią orzeczniczą zmiany podatkowe powinny być ogłaszane przynajmniej na miesiąc

przed rozpoczęciem nowego roku podatkowego (tak na przykład w sprawie o sygn. K 47/01).

10. Art. 1 MDDP Projektowane przepisy ograniczają stosowanie zasady 6- Uwagi niezasadne. (projektowany miesięcznego vacatio legis tylko do niektórych przepisów ad a) Wprowadzona zasada minimalnego vacatio legis ma na celu art. 1b § 2) ustaw podatkowych. W naszej ocenie, w celu realnej poprawy zapewnienie ochrony i odpowiedniego czasu podmiotom prawa stabilności prawa podatkowego konieczne jest znaczne podatkowego w przypadku wprowadzania niekorzystnych dla nich poszerzenie zakresu, do którego ma być stosowana ta zasada. rozwiązań. Brak jest uzasadnienia do wydłużania vacatio legis w odniesieniu do zmian korzystnych dla tych podmiotów. W związku z powyższym rekomendujemy, by zasada 6- Wprowadzenie zamkniętego katalogu rozwiązań niekorzystnych miesięcznego vacatio legis miała zastosowanie do: dla podmiotów prawa podatkowego mogłoby prowadzić do

a) wszystkich przepisów ustaw podatkowych, sytuacji, gdzie określona zmiana - mimo, że niekorzystna dla tych

b) przepisów aktów wykonawczych wydanych na podmiotów - nie byłaby tym przepisem objęta, przez co nie miałby podstawie ustaw podatkowych, do niej zastosowania. Wprowadzona zasada ma na celu skłonienie

c) przepisów zawartych w ustawach niepodatkowych, projektodawcy do każdorazowej oceny wprowadzanych rozwiązań jeżeli takie ustawy zawierają rozwiązania dotyczące pod kątem ich „korzystności”. podatników, płatników lub inkasentów, a także ich następców Projektowana regulacja nie stoi na przeszkodzie wyznaczeniu prawnych, lub osób trzecich. dłuższego vacatio legis w przypadku zmian korzystnych dla podatników, wymagających dostosowania systemów finansowo-ad a) księgowych.

Naszym zdaniem projektowana zasada 6-miesięcznego vacatio ad b) Art. 7 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych legis powinna dotyczyć wszystkich przepisów ustaw innych aktów prawnych stanowi, że akty normatywne wydawane na podatkowych, a nie tylko takich, które zawierają niekorzystne podstawie ustaw można ogłaszać w okresie od dnia ogłoszenia rozwiązania dla podatników i innych podmiotów prawa danej ustawy, a przed dniem jej wejścia w życie; akt taki nie może podatkowego. wejść w życie wcześniej niż ustawa. Jednocześnie, zgodnie z § 127 Zasad techniki prawodawczej, rozporządzenie powinno wchodzić w Za takim rozwiązaniem przemawiają dwie istotne kwestie życie w dniu wejścia w życie ustawy, na podstawie której jest ono praktyczne. wydawane. Z kolei § 128 Zasad techniki prawodawczej stanowi, że rozporządzenie można wydać po dniu ogłoszenia ustawy, w której Po pierwsze proponowane w Projekcie sformułowane jest zamieszczony przepis upoważniający do jego wydania, a przed „niekorzystnych rozwiązań” ma charakter ogólny, a dniem wejścia w życie tej ustawy. W tym przypadku termin wejścia jednocześnie Projektodawca nie wskazał zamkniętego katalogu w życie rozporządzenia wyznacza się na dzień nie wcześniejszy niż takich rozwiązań. W efekcie pojęcie to budzi wątpliwości dzień wejścia w życie ustawy upoważniającej do wydania tego interpretacyjne i rodzi ryzyko zawężającej wykładni. rozporządzenia.

Po drugie, doświadczenie pokazuje, że nierzadko neutralne czy Ad c) Przepisy dotyczące praw i obowiązków podatników, czy też nawet korzystne dla podatników zmiany w prawie odpowiedzialności innych podmiotów prawa podatkowego podatkowym wymagają odpowiedniego czasu na (podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców

dostosowanie się do nich np. poprzez dostosowanie systemów prawnych oraz osób trzecich) są elementem ustaw podatkowych finansowo-księgowych. zdefiniowanych w art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej, o których mowa w projektowanym art. 1b. ad b)

Bardzo często terminy i zasady realizacji „biurokratycznych obowiązków”, o których wspomniano w uzasadnieniu do Projektu wynikają z rozporządzeń wykonawczych. Dlatego też, w naszej ocenie nie ma racjonalnych powodów, by komentowana zasada była ograniczona tylko do przepisów ustaw podatkowych i nie dotyczyła aktów wykonawczych wydanych na podstawie takich ustaw.

ad c)

Mając na uwadze definicją legalną „ustaw podatkowych” z art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz dominującą w doktrynie i judykaturze jej wykładnię, proponowana w Projekcie zasada 6-miesięcznego vacatio legis nie będzie dotyczyć takich zmian dotyczących materii podatkowej, które dokonywane są przez tzw. „wrzutki legislacyjne”. Przez „wrzutki legislacyjne” określa się umieszczanie w projektach ustaw kwestii niezwiązanych z przedmiotem projektu albo inicjowane zmian, tak by ominąć pewne etapy procedury legislacyjnej.

Doświadczenie pokazuje, że przedmiotem takich „wrzutek legislacyjnych” są także przepisy dotyczące praw, obowiązków czy odpowiedzialności podatników i innych podmiotów prawa podatkowego. W konsekwencji rozwiązanie w proponowanym brzmieniu będzie łatwe do obejścia i przez co zakładane cele nowelizacji nie zostaną osiągnięte.

Co więcej – dość powszechnie występują sytuacje, w których przepisy szeroko rozumianego prawa podatkowego znajdują się w ustawach „pozapodatkowych”. Dlatego też proponujemy, żeby omawiana zasada dotyczyła nie tylko „ustaw podatkowych”, ale wszelkich przepisów podatkowych w szerokim znaczeniu (takim jak jest to przyjęte w orzecznictwie na gruncie art. 14b Ordynacji podatkowej).

11. Art. 1 MDDP Brzmienie projektowanego przepisu sugeruje, że zasada 6- Uwaga niezasadna. (projektowany miesięcznego vacatio legis dotyczy tylko treści projektów Proponowana regulacja nie ingeruje w obszar decyzji Parlamentu w art. 1b § 2) ustaw podatkowych przedkładanych Sejmowi. Nie trudno zakresie ostatecznie ustalonego kształtu uchwalanej ustawy. sobie wyobrazić sytuację gdy na etapie dalszych prac Analogiczne rozwiązanie jest przewidziane w projektowanym art. legislacyjnych zostanie zgłoszona poprawka, a nawet 68b ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, autopoprawka, która skróci znacząco vacatio legis. W efekcie dodawanym projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu termin wejścia w życie finalnie uchwalonej ustawy może być deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz znacznie krótszy niż 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia w doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (druk Dzienniku Ustaw. sejmowy nr 1108). W kontekście powyższego rekomendujemy doprecyzowanie komentowanego przepisu, by wykluczyć możliwość skrócenia vacatio legis na etapie prac legislacyjnych.

12. Art. 1 MDDP Proponowany w projekcie 6–miesięczny okres między dniem Uwaga niezasadna. (projektowany ogłoszenia ustawy podatkowej zawierającej niekorzystne Projektowana regulacja wprowadza minimalny okres vacatio legis i art. 1b § 2) rozwiązania a dniem wejścia jej w życie nie uwzględnia nie stoi na przeszkodzie wyznaczeniu dłuższego okresu, czy wejściu specyfiki podatków zasadniczo rozliczanych w okresie roku przepisów od nowego roku podatkowego. W wyroku z 15 lutego kalendarzowego (podatki dochodowe, podatek 2005 r., sygn. K 48/04 dotyczącym przepisów o podatku od nieruchomości). dochodowym od osób fizycznych, Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zgodnie z jego dotychczasową linią orzeczniczą Wprowadzenie zmian w trakcie roku podatkowego zmiany podatkowe powinny być ogłaszane przynajmniej na miesiąc (kalendarzowego), nawet przy zachowaniu projektowanego 6- przed rozpoczęciem nowego roku podatkowego (tak na przykład w miesięcznego vacatio legis często stanowi znaczące sprawie o sygn. K 47/01). utrudnienie dla podatników, zwłaszcza dla mikro, małych i średnich przedsiębiorców. Niejednokrotnie wiąże się z koniecznością czasochłonnych i kosztownych modyfikacji systemów księgowych, kadrowo-płacowych czy procesów administracyjnych.

W związku z powyższym postulujemy, by przepisy podatkowe dotyczące podatków rozliczanych zasadniczo w okresie roku kalendarzowego wchodziły w życie w terminie co najmniej 6 miesięcy od ich ogłoszenia, jednakże nie wcześniej niż z początkiem kolejnego roku. Oznacza, to z dniem 1 stycznia mogłyby wejść w życie tylko takie przepisy, które zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw do 30 czerwca roku poprzedniego.

W efekcie wszystkie niekorzystne dla podatników zmiany przepisów prawa podatkowego w zakresie ww. podatków

wchodziłyby w życie tylko raz w roku – z dniem 1 stycznia. Takie rozwiązanie stanowiłoby milowy krok w kierunku zwiększenia stabilności prawa podatkowego i bezpieczeństwa prawnego podatników.

13. Art. 1 Związek Wydaje się zasadnym doprecyzowanie, że 6-miesięczne W zakresie rozszerzenia projektowanej regulacji na „ustawy (projektowany Przedsiębiorców vacatio legis dotyczyć powinno także ustaw zmieniających zmieniające ustawy podatkowe” - uwaga zasadna. art. 1b § 2) Finansowych w ustawy podatkowe, z zastrzeżeniem, że dotyczy ono wyłącznie Polsce wprowadzanych zmian w ustawach podatkowych. Zmiany W pozostałym zakresie – uwagi niezasadne. ustaw podatkowych mogą być zawarte w większych projektach Wprowadzona zasada minimalnego vacatio legis ma na celu nowelizacji dotyczących różnych ustaw, dla których terminy zapewnienie ochrony i odpowiedniego czasu podmiotom prawa vacatio legis mogą być krótsze. podatkowego w przypadku wprowadzania niekorzystnych dla nich rozwiązań. Brak jest uzasadnienia do wydłużania vacatio legis w Ponadto w proponowanym brzmieniu art. 1b § 2 Ordynacji odniesieniu do zmian korzystnych dla tych podmiotów. podatkowej (art. 1 Projektu) podzielono ustawy podatkowe na Wprowadzona zasada ma na celu skłonienie projektodawcy do "zawierające niekorzystne rozwiązania" i niezawierające takich każdorazowej oceny wprowadzanych rozwiązań pod kątem ich niekorzystnych rozwiązań. Tylko do tych pierwszych „korzystności”. zastosowanie ma 6-miesięczne vacatio legis. Należy pod-kreślić, że pojedynczy projekt ustawy z reguły zawierać będzie zarówno zmiany korzystne, jak i nie-korzystne dla podatników. Przy czym wszelkie zmiany dotyczące procedur należy uznać za „niekorzystne”, jako że wymagają nakładów dostosowawczych.

Należałoby doprecyzować, aby 6-miesięczne vacatio legis obowiązywało generalnie we wszystkich projektach zmian w ustawach podatkowych, zaś odstąpienie od tej zasady dla korzystnych dla podatników zmian miało charakter wyjątku (obok implementacji przepisów UE i szczególnie ważnego interesu publicznego) – określonego w projektowanym art. 1b

§ 3 Ordynacji podatkowej (art. 1 Projektu). Pozwoli to jednoznacznie na różnicowanie terminu wejścia w życie „korzystnych” i „niekorzystnych” przepisów projektu ustawy oraz podkreśli obowiązek wykazania „korzystności” przepisów przez Projektodawcę (jako podmiotu powołującego się na wyjątek od zasady).

Mając na uwadze powyższe argumenty, rekomendujemy nadanie projektowanemu art. 1b § 2 Ordy-nacji podatkowej (art. 1 Projektu) następującego brzmienia:

„§ 2. W przedkładanych Sejmowi projektach ustaw podatkowych i ustawach zmieniających ustawy podatkowe termin wejścia w życie przepisów tych ustaw w zakresie przepisów podatkowych wyznacza się na dzień przypadający nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia”.

14. art. 1 Polska Federacja Wprowadzone w projekcie odstępstwa od 6 miesięcznego Uwagi niezasadne. (projektowany Producentów okresu vacatio legis czynią wprowadzoną zasadę jedynie Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, chodzi tu o interes art. 1b § 3) Żywności czysto formalnym regułą, który bardzo łatwo pominąć publiczny, który jest na tyle istotny, aby mógł być uznany za ważny. Związek odwołując się do ważnego interesu publicznego czy Konkretyzacja pojęcia ważnego interesu publicznego będzie Pracodawców konieczności implementacji lub wykonania przepisów prawa dokonywana na gruncie konkretnego przypadku w uzasadnieniu Unii Europejskiej. projektu.

Pojęcie „ważnego interesu publicznego” nie jest sprecyzowane W przypadku aktów prawnych wdrażających lub wykonujących w polskim prawie i jest tzw. generalną klauzulą odsyłającą. prawo UE odroczenie przyjęcia projektu takiego aktu może Każdy może tę klauzulę interpretować dowolnie, przez co skutkować wszczęciem postępowania naruszeniowego, a w „ważnym interesem publicznym” może być praktycznie niektórych sytuacjach nałożeniem na Polskę kar finansowych. cokolwiek. Inne jest podejście do tego pojęcia w przepisach Zdarzają się sytuacje, że na wdrożenie przepisów prawa unijnego administracyjnych, inne w gospodarczych, zaś w przepisach wyznaczany jest krótszy okres niż 6 miesięcy. podatkowych nie występuje ono w ogóle (za wyjątkiem przypadku umorzenia zobowiązania Każde odstąpienie od zasady minimalnego vacatio legis będzie podatkowego ze względu na ważny interes podatnika lub wymagało przedstawienia w uzasadnieniu projektu ustawy interes publiczny). przyczyn takiego działania.

Odnosząc się do wyjątku dot. konieczność wykonania lub implementacji przepisów prawa UE należy podnieść, iż państwa członkowskie Unii Europejskiej mają zazwyczaj około dwóch lat na wdrożenie dyrektyw unijnych do swojego prawa krajowego. W każdej dyrektywie jest podany termin, w którym kraje muszą to zrobić. Zatem każdy akt prawa unijnego dotyczący nakładania obciążeń podatkowych przez kraje członkowskie przewiduje odpowiednie vacatio legis znacznie przekraczające okres 6-miesięcy (np. w tzw. dyrektywie SUP vacatio legis w stosunku do opłat pokrywających koszty uprzątania terenów publicznych wynosiło ok. 3,5 roku). Nie ma zatem powodu, aby stosować wyłączenie, z uwagi na przewidywane opóźnienia implementacji w prawodawstwie krajowych, wynikające ze nieprawidłowego zaplanowania procesu transpozycyjnego.

15. art. 1 Związek Należy przynajmniej częściowo doprecyzować nieostre Uwaga niezasadna. (projektowany Przedsiębiorców pojęcie, jakim jest „ważny interes publiczny”, poprzez Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, chodzi tu o interes art. 1b § 3 pkt Finansowych w zaznaczenie, że chodzi tu o „szczególnie” ważny interes – co publiczny, który jest na tyle istotny, aby mógł być uznany za ważny.

1) Polsce podkreśla ekstraordynaryjność odstąpienia od 6-miesięcznego Konkretyzacja pojęcia ważnego interesu publicznego będzie vacatio legis. Ponadto, jako szczególną postać i tym samym dokonywana na gruncie konkretnego przypadku w uzasadnieniu wzorzec takiego „szczególnie ważnego interesu publicznego” projektu. wskazać należy zapobieganie unikaniu opodatkowania, bowiem 6-miesięczne vacatio legis nie powinno stanowić czasowej ochrony dla podmiotów stosujących sprzeczne z prawem praktyki, określone w art. 119a Ordynacji podatkowej.

Tym samym postulujemy nadanie projektowanemu art. 1b § 3 Ordynacji podatkowej (art. 1 Projektu) następującego brzmienia:

„§ 3. Odstąpienie od zasady określonej w § 2 może nastąpić, jeżeli:

1) przemawia za tym szczególnie ważny interes publiczny, w szczególności gdy ustawa ma na celu zapobieżenie stwierdzonemu unikaniu opodatkowania, lub

2) wynika to z konieczności implementacji lub wykonania przepisów prawa Unii Europejskiej, lub

3) dotyczy wyłącznie zmian korzystnych dla podatników, płatników lub inkasentów, a także ich następców prawnych, lub osób trzecich, w szczególności zmniejszających obciążenia lub obowiązki wynikające z ustaw podatkowych”.

16. Art. 1 Warsaw Enterprise Należy wprowadzić precyzyjne kryteria stosowania wyjątku Uwaga niezasadna. (projektowany Institute opartego na „ważnym interesie publicznym” oraz obowiązek Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, chodzi tu o interes art. 1b § 3 pkt szczegółowego uzasadnienia każdego odstępstwa, publiczny, który jest na tyle istotny, aby mógł być uznany za ważny.

1) podlegającego konsultacjom publicznym. Konkretyzacja pojęcia ważnego interesu publicznego będzie dokonywana na gruncie konkretnego przypadku w uzasadnieniu projektu.

17. Art. 1 MDDP Mając na uwadze, że pojęcie ważnego interesu publicznego jest Uwaga niezasadna. (projektowany bardzo nieostre i uznaniowe to będzie łatwym narzędziem do Konkretyzacja pojęcia ważnego interesu publicznego będzie art. 1b § 3 pkt nadmiernego wykorzystywania tego wyjątku. W konsekwencji dokonywana na gruncie konkretnego przypadku w uzasadnieniu

1) projektowana nowelizacja może nie zapewnić realnej ochrony projektu. podatników i zwiększenia stabilności prawa podatkowego.

Zatem rekomendujemy doprecyzowanie tego wyjątku poprzez wskazanie jasnych i precyzyjnych kryteriów jego stosowania lub jego usunięcie.

18. Art. 1 Stowarzyszenie Zamiast: „2) wynika to z konieczności implementacji lub Uwaga niezasadna. (projektowany Księgowych w Polsce wykonania przepisów prawa Unii Europejskiej”, powinno być Propozycja zastąpienia wyrazu „implementacji” wyrazem „ art. 1b § 3 pkt „2) wynika to z konieczności dopasowania lub wykonania dopasowania” nie zasługuje na uwzględnienie. Analogiczną

2) przepisów prawa Unii Europejskiej”. terminologią posługuje się projektowany art. 68b ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, dodawany projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (druk sejmowy nr 1108).

19. Art. 1 Pracodawcy RP 1. Pojęcie „ważnego interesu publicznego” nie jest terminem Uwaga niezasadna. (projektowany precyzyjnym, stanowi tzw. klauzulę generalną – odsyłającą. 1. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, chodzi tu o interes art. 1b § 3 pkt 1 Pojęcie to jest odmiennie rozumiane w przepisach publiczny, który jest na tyle istotny alby mógł być uznany za ważny. i 2) administracyjnych, a inaczej w gospodarczych, zaś w Konkretyzacja pojęcia ważnego interesu publicznego będzie przepisach podatkowych nie występuje ono co do zasady w dokonywana na gruncie konkretnego przypadku w uzasadnieniu ogóle (za wyjątkiem przypadku umorzenia zobowiązania projektu. podatkowego ze względu na ważny interes podatnika lub 2. W przypadku aktów prawnych wdrażających lub wykonujących interes publiczny). prawo UE odroczenie przyjęcia projektu takiego aktu może

2. Warunek, jakim jest konieczność wykonania lub skutkować wszczęciem postępowania naruszeniowego, a w implementacji przepisów prawa UE budzi nasze istotne niektórych sytuacjach nałożeniem na Polskę kar finansowych. wątpliwości. Każdy akt prawa unijnego dot. nakładania opłat Zdarzają się sytuacje, że na wdrożenie przepisów prawa unijnego (danin) przez państwa członkowskie zawiera odpowiednie wyznaczany jest krótszy okres niż 6 miesięcy. vacatio legis – znacznie przekraczające okres 6 miesięcy (np.

3. Każde odstąpienie od zasady minimalnego vacatio legis będzie w tzw. dyrektywie SUP vacatio legis w stosunku do opłat wymagało przedstawienia w uzasadnieniu projektu ustawy pokrywających koszty uprzątania terenów publicznych przyczyn takiego działania. wynosiło co najmniej 3,5 roku). Nie ma więc uzasadnienia, aby z tego powodu stosować wyłączenie. Jego teoretyczne zastosowanie wynikałoby wyłącznie ze spóźnionej implementacji, tj. wynikałoby z niewłaściwie zaplanowanego procesu transpozycyjnego przez państwo członkowskie.

3. Ograniczenie stosowania 6-miesięcznego vacatio legis w ww. sytuacjach może doprowadzić do fikcji prawnej i funkcjonowania w systemie przepisu szczególnie łatwego do obejścia.

20. Art. 1 Krajowa Rada w praktyce może nastąpić niejednokrotnie uznanie, że ważny Uwaga niezasadna. (projektowany Doradców interes publiczny wymaga, aby nie zachowywać 6 Każde odstąpienie od zasady minimalnego vacatio legis będzie art. 1b § 3 i 4) Podatkowych miesięcznego vacatio legis. Co więcej – kwestia wszelkich wymagało przedstawienia w uzasadnieniu projektu ustawy należności, które uregulowane są w ustawach podatkowych przyczyn takiego działania.

leży jak najbardziej w interesie publicznym dlatego W przypadku aktów prawnych wdrażających lub wykonujących potencjalnie możliwa jest częsta rezygnacja z ustawowego prawo UE odroczenie przyjęcia projektu takiego aktu może terminu w imię zachowania wyższego dobra, jakim jest ważny skutkować wszczęciem postępowania naruszeniowego, a w interes publiczny. Druga przesłanka wskazana jako możliwy niektórych sytuacjach nałożeniem na Polskę kar finansowych. wyjątek od zasady dotyczy implementacji lub wykonania Zdarzają się sytuacje, że na wdrożenie przepisów prawa unijnego przepisów prawa Unii Europejskiej. Należy wskazać, że wyznaczany jest krótszy okres niż 6 miesięcy. sytuacja ta wydaje się wręcz uzasadniać stan odwrotny – wydłużenia terminu na wejście w życie regulacji. Przepisy unijne będące w większości przypadków na skomplikowanym poziomie, charakteryzujące się mnogością wątpliwości interpretacyjnych oraz dotknięte częstymi błędami podczas procesu implementacji do polskiego porządku prawnego wymagają czasu, aby się dostosować do nich na etapie stosowaniu prawa. W związku z powyższym postuluje się usunięcie zapisów z art. 1b § 3 o.p., a co z tym związane – również zbędny jest wówczas art. 1b § 4 o.p..

21. 2 Art. 1 Stowarzyszenie Zamiast: „§ 4. W przypadku, o którym mowa w § 3, w Uwaga niezasadna. . (projektowany Księgowych w Polsce uzasadnieniu projektu ustawy przedstawia się przyczyny Wyraz „określonej” odnosi się do zasady minimalnego vacatio legis art. 1b § 4) odstąpienia od zasady wyznaczania terminu wejścia w życie i został użyty prawidłowo. określonej w § 2.”, powinno być: „§ 4. W przypadku, o którym mowa w § 3, w uzasadnieniu projektu ustawy przedstawia się przyczyny odstąpienia od zasady wyznaczania terminu wejścia w życie określonego w § 2.”.

22. Art. 1 Pracodawcy RP §4, który w uzasadnieniu nakazuje wskazać przyczyny Uwaga niezasadna. (projektowany odstąpienia, a nie uzasadniać występowanie jednej z ww. Wskazanie przyczyn odstąpienia od zasady minimalnego vacatio art. 1b § 4) przesłanek, np. faktycznego ważnego interesu publicznego. Z legis będzie polegało na wskazanie przez projektodawcę przepisów tego też powodu w naszej ocenie należy wykreślić z projektu § tych przyczyn i szczegółowego uzasadnienia ich wystąpienia. 3 i § 4.

23. Art. 1 Związek Treść uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej prawo Uwaga niezasadna. (projektowany Przedsiębiorców podatkowe powinna wskazywać precyzyjnie spełnienie Projektowana regulacja nie powinna cechować się nadmierną art. 1b § 4) Finansowych w warunku szczególnie ważnego interesu publicznego, a zatem kazuistyką, zbytnią szczegółowością, gdyż to mogłoby utrudniać jej Polsce np. wskazanie mechanizmu unikania opodatkowania, któremu stosowanie. ma przeciwdziałać projekt ustawy. Niewątpliwie każdy przypadek odstąpienia od zasady 6-miesięcznego vacatio legis będzie budził zainteresowanie obywateli oraz mediów, dlatego szczególnie ważne jest dokonanie na tyle precyzyjnych wyjaśnień w tym zakresie, aby wykorzystanie instytucji odstąpienia nie budziło wątpliwości i nie podważało zaufania do państwa.

Postulujemy nadanie projektowanemu art. 1b § 4 Ordynacji podatkowej (art. 1 Projektu) następującego brzmienia:

„§ 4. W przypadku, o którym mowa w § 3, w uzasadnieniu projektu ustawy przedstawia się przyczyny odstąpienia od zasady wyznaczania terminu wejścia w życie określonej w § 2. Jeśli przyczyną jest zapobieżenie unikaniu opodatkowania uzasadnienie wskazuje w szczególności sposób i rodzaj uzyskiwania korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej oraz informacje na temat stwierdzonych przypadków unikania opodatkowania oraz ujawnionych korzyści podatkowych z tego tytułu”.

24. 3 art. 2 Stowarzyszenie Autorzy projektu w pierwszej kolejności powinni dać dobry Uwaga uwzględniona. . Księgowych w Polsce przykład i stosować propozycję już obecnie, przygotowując Zmieniono brzmienie przepisu przejściowego. inne projekty z odpowiednio długim vacatio legis. Nie znajduje więc uzasadnienia przepis przejściowy, z którego wynika, że nowe zasady „stosuje się do projektów ustaw podatkowych przyjętych przez Radę Ministrów po dniu 31 grudnia 2025 r.”. Propozycja: „stosuje się do projektów ustaw podatkowych przyjętych przez Radę Ministrów po dniu wejścia w życie ustawy”.

25. art. 2 MDDP Na negatywną ocenę zasługuje propozycja ograniczenia Uwaga uwzględniona. stosowania zasady sześciomiesięcznego vacatio legis tylko do Zmieniono brzmienie przepisu przejściowego. projektów ustaw podatkowych przyjętych przez Radę Ministrów.

Nie znajdujemy żadnego racjonalnego uzasadnienia, by wprowadzenie zasady 6-miesięcznego vacatio legis dla niekorzystnych zmian w ustawach podatkowych miało dotyczyć tylko ustaw przyjętych w ramach tzw. rządowej inicjatywy ustawodawczej.

Takie rozwiązanie spowoduje, że bardzo łatwo będzie można obejść projektowaną zasadę poprzez wprowadzanie niekorzystnych zmian podatkowych z krótkim vacatio legis w ramach poselskiej inicjatywy ustawodawczej.

W doktrynie prawa konstytucyjnego od dłuższego czasu wskazuje się na tzw. zjawisko „ukrytych projektów rządowych”, które polega na składaniu przez posłów projektów ustaw przygotowanych przez poszczególne ministerstwa w celu ominięcia pracochłonnych procesów prawotwórczych obligatoryjnych dla projektów rządowych. Wejście w życie regulacji w zaproponowanym brzmieniu sprawi, że nadmienione negatywne zjawisko może być nadal praktykowane (a nawet przybierze na sile).

Niezależnie od powyższego, należy podkreślić, że projektowany art. 2 Projektu Nowelizacji budzi poważne wątpliwości interpretacyjne.

Jego literalne brzmienie sugeruje, że jest on przepisem przejściowym, ale odnoszącym się wyłącznie do projektów ustaw podatkowych przyjętych przez Radę Ministrów. W konsekwencji, można by uznać, że w zakresie ustaw zainicjowanych przez pozostałe podmioty posiadające konstytucyjne prawo inicjatywy ustawodawczej, projektowana nowelizacja nie zawiera przepisów przejściowych.

Po drugie, mając na uwadze powszechnie przyjęte reguły wykładni prawa, możliwa jest interpretacja, że projektowane przepisy ustanawiają 6-miesięczne vacatio legis dla wszystkich ustaw podatkowych – niezależnie od tego, który podmiot przedłożył jej projekt Sejmowi. Jednakże, lektura uzasadnienia wskazuje, że prawdopodobnie nie taki był zamiar Projektodawcy.

W celu uniknięcia ww. wątpliwości rekomendujemy modyfikację art. 2 Projektu, tak aby jednoznacznie uregulować, że ww. zasada będzie dotyczyć wszystkich projektów (nie tylko przyjmowanych przez Radę Ministrów).

26. art. 2 Związek W art. 2 Projektu należy doprecyzować, że ten przepis Uwaga uwzględniona. Przedsiębiorstw przejściowy ma zastosowanie tylko do projektów Zmieniono brzmienie przepisu przejściowego. Finansowych w przedkładanych Sejmowi przez Radę Ministrów. W innym Polsce przypadku art. 2 Projektu można zrozumieć, jako odniesienie

zasady 6-miesięcznego vacatio legis wyłącznie do projektów rządowych, przez co projekt nie spełniałby swojego celu.

Proponujemy nadanie następującego brzmienia art. 2 Projektu:

„Art. 2. W przypadku projektów ustaw podatkowych przedkładanych Sejmowi przez Radę Ministrów, przepisy art. 1b ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się do projektów ustaw podatkowych przyjętych po dniu 31 grudnia 2025 r.”.

27. art. 3 Stowarzyszenie Uzasadnienie jak wyżej. Uwaga niezasadna. Księgowych w Polsce Zmiany powinny wejść w życie jak najszybciej, np. „po Termin wejścia w życie ustawy z dniem 1 stycznia 2026 r. należy upływie 14 dni od dnia ogłoszenia”. uznać za optymalny z punktu widzenia konieczności dostosowania się przez projektodawców ustaw podatkowych do wymogów wynikających z nowych przepisów.