Zawiadomienie Prezesa Rady Ministrów o zamiarze przedłożenia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikacji, bez zgody wyrażonej w ustawie, Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Kanady o ochronie informacji niejawnych, podpisanej w Warszawie dnia 16 stycznia 2025 r.

Warszawa, 12 maja 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-06111-60-25 Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku,

na podstawie art. 89 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, uprzejmie zawiadamiam, że Rada Ministrów zamierza przedstawić do ratyfikacji Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej

- Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Kanady o ochronie informacji niejawnych, podpisaną w Warszawie dnia 16 stycznia 2025 r., której ratyfikacja - zdaniem Rady Ministrów - nie wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie. W załączeniu przekazuję tekst wymienionego dokumentu wraz z uzasadnieniem. W razie niezgłoszenia, w terminie 30 dni - zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o umowach międzynarodowych - negatywnej opinii co do zasadności wyboru trybu ratyfikacji dokumentu, zostanie on przedstawiony Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikacji.

Z poważaniem

Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ podaje do powszechnej wiadomości:

Dnia 16 stycznia 2025 roku w Warszawie została podpisana Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Kanady o ochronie informacji niejawnych, w następującym brzmieniu:

Po zaznajomieniu się z powyższą Umową, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że:

 została ona uznana za słuszną zarówno w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych,

 jest przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona,

 będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie, dnia 2025 roku.

PREZYDENT

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Andrzej Duda

PREZES RADY MINISTRÓW

Donald Tusk

UZASADNIENIE

I. Wyjaśnienie potrzeby i celu związania Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową

W związku z rozwijającą się współpracą między Rzecząpospolitą Polską a Kanadą realizowaną zarówno w ramach Unii Europejskiej – Umowa o partnerstwie strategicznym między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kanadą, z drugiej strony, podpisana w Brukseli dnia 30 października 2016 r. (Dz. Urz. UE L 329 z 03.12.2016, s. 45) – jak i Sojuszu Północnoatlantyckiego, chociażby na rzecz wzmacniania wschodniej flanki NATO, powstała potrzeba stworzenia podstaw prawnych regulujących zasady ochrony informacji niejawnych wymienianych w relacjach dwustronnych. Należy zauważyć, że brak odpowiednich przepisów w tym zakresie stanowi istotną przeszkodę w rozwoju stosunków między obydwoma państwami w obszarach tak istotnych jak współpraca wojskowa czy w dziedzinie obronności, niektórych gałęzi gospodarki oraz bezpieczeństwa, szczególnie w kwestii przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym i cybernetycznym.

Ponadto zauważyć należy, że uregulowanie kwestii wymiany i wzajemnej ochrony informacji niejawnych stworzy polskim i kanadyjskim przedsiębiorcom podstawy prawne do zawierania kontraktów, których realizacja wiąże się z dostępem do informacji niejawnych, co może korzystnie wpłynąć między innymi na rozwój polskiego przemysłu zbrojeniowego.

II. Wskazanie różnic między dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Kanady o ochronie informacji niejawnych będzie pierwszą Umową, która w sposób kompleksowy ureguluje ochronę tego typu informacji zarówno w sferze cywilnej, jak i wojskowej, zawartą między obydwoma krajami.

Związanie Umową jest zgodne z innymi działaniami podejmowanymi przez Rzeczpospolitą Polską na arenie międzynarodowej i nie jest sprzeczne z Umową między Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego o ochronie informacji, sporządzoną w Brukseli dnia 6 marca 1997 r. (Dz. U. z 2000 r. poz. 740) ani prawem Unii Europejskiej.

Projekt był przedmiotem jednej tury negocjacji, która miała miejsce w Kanadzie w 2023 r.

W art. 1 zdefiniowano najważniejsze pojęcia na użytek projektowanej Umowy, w tym „kontrakt niejawny”, „poświadczenie bezpieczeństwa” i „świadectwo bezpieczeństwa

przemysłowego”. Na wniosek Strony kanadyjskiej rozszerzono definicję „informacji niejawnych”, które odnoszą się także do kanadyjskich informacji PROTECTED A/ PROTÉGÉ A, PROTECTED B/ PROTÉGÉ B i PROTECTED C/ PROTÉGÉ C.

Art. 2 określa cel oraz zakres Umowy, która po wejściu w życie będzie miała zastosowanie do ochrony informacji niejawnych wytwarzanych w wyniku współpracy lub wymienianych między Stronami.

W art. 3 wskazano organy bezpieczeństwa Stron, którym w Rzeczypospolitej Polskiej jest Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Po Stronie kanadyjskiej organem tym jest Zarząd Międzynarodowego Bezpieczeństwa Przemysłowego, Sektor Bezpieczeństwa Przemysłowego, Usługi Rządowe i Publiczne Kanady (określane również jako Usługi i Zamówienia Publiczne Kanady).

W art. 4 zestawiono równorzędne dla obydwu krajów klauzule tajności w ich językach urzędowych. Należy przy tym nadmienić, że w Kanadzie obok informacji niejawnych, tj. klasyfikowanych ze względów podyktowanych bezpieczeństwem narodowym, funkcjonuje równoległy system informacji chronionych ze względów ich szczególnego znaczenia dla interesu publicznego („protected and protégé information”). Równorzędne klauzule i ich oznaczenia umieszczono w dwóch tabelach. Ponadto na wniosek Kanady dodano regulację zawierającą zastrzeżenie, iż postanowienia kontraktów niejawnych zleconych przez Stronę kanadyjską mogą określać dodatkowe wymagania bezpieczeństwa wobec polskich kontrahentów, którzy mają realizować umowy związane z dostępem do kanadyjskich informacji chronionych, oznaczonych jako PROTECTED A/ PROTÉGÉ A.

W art. 5 wskazano podstawowe zasady ochrony i wykorzystania informacji niejawnych, zgodnie z którymi Strona otrzymująca zapewnia między innymi co najmniej równoważny poziom ochrony, jaki zapewnia w stosunku do swoich informacji o równorzędnej klauzuli tajności i wykorzystuje otrzymane informacje niejawne wyłącznie do celów, do których zostały przekazane lub udostępnione.

W art. 6 określono kryteria dostępu do informacji niejawnych i uzgodniono wzajemną uznawalność poświadczeń bezpieczeństwa i świadectw bezpieczeństwa przemysłowego, wydanych zgodnie z prawem krajowym drugiej Strony.

W art. 7 uregulowano sposób przekazywania informacji niejawnych – za pośrednictwem uprawnionego przewoźnika. Zgodnie z zawartym w ww. artykule postanowieniem możliwe jest, po uzgodnieniu przez odpowiednie organy bezpieczeństwa Stron, wykorzystanie w tym celu także innych środków. Ponadto uregulowano transport informacji niejawnych znaczących rozmiarów, w tym w postaci sprzętu lub jego elementu.

Art. 8 określa zasady tłumaczenia, kopiowania i niszczenia informacji niejawnych. Na wniosek Strony kanadyjskiej w ust. 1 ww. artykułu zawarto zastrzeżenie, że informacje oznaczone klauzulą POUFNE/CONFIDENTIAL/CONFIDENTIEL lub wyższą nie są tłumaczone ani powielane bez pisemnej zgody Strony wytwarzającej. Ponadto uregulowano postępowanie z informacjami niejawnymi w przypadku zakończenia kontraktu niejawnego przez kontrahenta.

W art. 9 zawarto postanowienia dotyczące kontraktów niejawnych, w tym obowiązek posiadania przez kontrahenta, ubiegającego się o ich realizację, świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego do przetwarzania informacji niejawnych o klauzuli POUFNE/CONFIDENTIAL/ CONFIDENTIEL lub wyższej. Ponadto nałożono na kontrahenta obowiązek zatrudnienia pełnomocnika ochrony, w przypadku gdy w obiektach przez niego użytkowanych przetwarzane są informacje niejawne.

W art. 10 wprowadzono obowiązek określenia w każdym kontrakcie niejawnym wymogów bezpieczeństwa istotnych dla realizacji danego kontraktu, w szczególności wykazu rodzajów związanych z nim informacji niejawnych, z uwzględnieniem klauzul tajności, jak również określenia, między innymi, środków stosowanych do przekazywania informacji niejawnych, ich niszczenia oraz obowiązek uzyskania pisemnej zgody organu bezpieczeństwa Strony wytwarzającej na przekazanie lub udostępnienie przez kontrahenta informacji niejawnych stronie trzeciej.

W art. 11 uregulowano między innymi kwestię potwierdzania posiadania przez kontrahenta, który ma przystąpić do realizacji kontraktu niejawnego, ważnego poświadczenia bezpieczeństwa lub świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego, w tym obowiązek informowania organu bezpieczeństwa drugiej Strony w przypadku cofnięcia takich uprawnień. W artykule tym zawarto również regulację dotyczącą współpracy Stron w zakresie przeprowadzania postępowań sprawdzających.

Na podstawie art. 12 Strony mogą porozumieć się w zakresie składania obustronnych wizyt w celu weryfikacji skuteczności wymogów bezpieczeństwa realizowanych na mocy niniejszej Umowy, w tym w odniesieniu do kontraktów niejawnych. W art. 13 zawarto postanowienia dotyczące wizyt, związanych z dostępem do informacji niejawnych, składanych w obiekcie kontrahenta na terytorium drugiej Strony, poprzedzonych wyrażeniem zgody organu bezpieczeństwa tej Strony na ich realizację.

Art. 14 określa wymóg uzyskania uprzedniej pisemnej zgody organu bezpieczeństwa Strony wytwarzającej do przekazania lub udostępnienia otrzymanych informacji niejawnych stronie trzeciej.

W art. 15 wskazany został tryb postępowania w przypadku utraty lub narażenia na szwank bezpieczeństwa informacji niejawnych, w tym konieczność informowania Strony wytwarzającej o takim zdarzeniu. W artykule przewidziana jest również możliwość współpracy Stron w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego.

W kolejnych jednostkach redakcyjnych uregulowano między innymi kwestie ponoszenia przez Strony kosztów związanych z realizacją niniejszej Umowy (art. 16), zawierania porozumień wykonawczych do Umowy (art. 17), odniesienia do obowiązujących umów i porozumień (art. 18) oraz rozstrzygania sporów (art. 19).

W art. 20 uregulowano procedurę wejścia Umowy w życie, jak również czas jej obowiązywania oraz tryb wypowiedzenia, które to regulacje stanowią niezbędny element każdej umowy międzynarodowej o takim charakterze.

III. Wskazanie przewidywanych skutków społecznych, gospodarczych, finansowych, politycznych i prawnych, związanych z wejściem w życie Umowy, wraz z określeniem źródeł finansowania

Wejście w życie Umowy nie spowoduje powstania skutków społecznych. Skutkiem o charakterze prawnym będzie określenie jednolitych zasad ochrony informacji niejawnych wymienianych w ramach szeroko rozumianej współpracy gospodarczej i wojskowej między Rzecząpospolitą Polską a Kanadą.

Przewidywanym skutkiem politycznym może być znaczące zacieśnienie współpracy i pogłębienie relacji między Rzecząpospolitą Polską a Kanadą. Wejście w życie niniejszej Umowy o ochronie informacji niejawnych może przynieść wymierne korzyści wynikające ze współpracy gospodarczej, ponieważ jej postanowienia umożliwiają zawieranie kontraktów niejawnych, które odnoszą się również do przemysłu obronnego.

Wejście w życie Umowy nie spowoduje skutków finansowych dla podmiotów sektora finansów publicznych w postaci zmniejszenia ich dochodów lub zwiększenia ich wydatków ani dodatkowych skutków dla budżetu państwa innych aniżeli przewidziane w ramach właściwej części tego budżetu.

IV. Tryb związania

Wejście w życie projektowanej Umowy nie spowoduje konieczności wprowadzenia zmian w polskim prawie krajowym, w szczególności w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 632, z późn. zm.), ponieważ postanowienia Umowy nie odbiegają od obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej porządku prawnego. Umowa dotyczy wprawdzie ochrony przekazywanych za granicę i otrzymywanych z zagranicy informacji niejawnych, nie wprowadza jednak żadnych dodatkowych zasad ochrony lub wymiany tych informacji – innych aniżeli określone w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych. Nie zostały zatem spełnione przesłanki wymienione w art. 89 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. poz. 483, z późn. zm.), zwanej dalej „Konstytucją”, a więc ratyfikacja przedmiotowej Umowy nie wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie.

W Rzeczypospolitej Polskiej związanie przedmiotową Umową powinno nastąpić przez jej ratyfikację w trybie art. 89 ust. 2 Konstytucji zgodnie z postanowieniami art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 127).

Wybór trybu tzw. małej ratyfikacji jest poparty potrzebą uznania przedmiotowej Umowy za źródło prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż jej postanowienia będą miały zastosowanie do szerokiego kręgu podmiotów, w tym organów administracji państwowej i przedsiębiorców.

W związku z faktem, iż zgodnie z art. 87 Konstytucji źródłem prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej są wyłącznie ratyfikowane umowy międzynarodowe, a nie zaistniały przesłanki ratyfikacji Umowy za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, związanie nią powinno nastąpić w drodze ratyfikacji bez uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie.

W odniesieniu do zakresu, w jakim przedmiotowa Umowa dotyczy osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych, należy wskazać na przewidzianą w niej możliwość zawierania kontraktów niejawnych związanych z dostępem do informacji niejawnych, w tym występowania w roli kontrahenta oraz podwykonawcy oraz realizacji wizyt związanych z dostępem do informacji niejawnych. Umowa dotyczy spraw uregulowanych w prawie krajowym, objętych przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych oraz ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), w zakresie regulacji art. 13.

Przedmiotowa Umowa zawiera postanowienia kwalifikujące się do bezpośredniego stosowania, które po dokonaniu ratyfikacji Umowy oraz jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej staną się częścią krajowego porządku prawnego. Z uwagi na powyższe przesłanki uzasadniające proponowany tryb związania Rzeczypospolitej Polskiej przedmiotową Umową zostanie ona ratyfikowana. Wybór rangi Umowy, jako rządowej, został podyktowany jej zakresem przedmiotowym. Adam Szłapka

DPUE.920.1202.2023. KWM(15) Warszawa, 06 maja 2025 r. Dot. RM-06111-60-25 z 5.05.2025 r.

Pani Joanna Knapińska Sekretarz Rady Ministrów

Opinia o zgodności z prawem Unii Europejskiej Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Kanady o ochronie informacji niejawnych, podpisanej w Warszawie dnia 16 stycznia 2025 r., wyrażona przez ministra właściwego do spraw członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej

Szanowna Pani Minister,

w związku z przedłożonym wnioskiem o ratyfikację umowy międzynarodowej pozwalam sobie wyrazić poniższą opinię.

Umowa nie jest sprzeczna z prawem Unii Europejskiej.

Z wyrazami szacunku

z upoważnienia

Ignacy Niemczycki Sekretarz Stanu /dokument podpisany elektronicznie/

Do wiadomości: Pan Radosław Sikorski Minister Spraw Zagranicznych

Telefon: +48 22 694 7540 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów SMUE@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3 www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa