Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw.
Druk nr 1264 · Wszystkie głosowania · strona druku w Sejmie · 1264.pdf · 1264-uzasadnienie.docx · 1264-ustawa.docx
Głosowania powołujące się na ten druk (2)
| 38/41 | poprawka | Przyjęto |
| 38/42 | głosowanie nad całością projektu. | Projekt przyjęty |
Pełny tekst
Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.
Warszawa, 13 maja 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-56-25
Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi projekt ustawy
- o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw.
Projekt ma charakter deregulacyjny. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Sprawiedliwości.
Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Projekt U S T AWA
z dnia
o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw1)
Art. 1. W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46 i 304) wprowadza się następujące zmiany:
1) po art. 116 dodaje się art. 116a w brzmieniu:
„Art. 116a. § 1. Jeżeli przepis ustawy tak stanowi, pisma można wnosić przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526 i …), zwanym dalej „portalem informacyjnym”, w sposób, który umożliwia wnoszącemu pismo uzyskanie dokumentu elektronicznego potwierdzającego wniesienie pisma do sądu.
§ 2. Pisma składane za pośrednictwem portalu włącza się do akt sprawy.”;
2) w art. 119:
a) w § 1 po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:
„2a) numer wpisu na właściwą listę adwokatów lub radców prawnych – w przypadku obrońcy lub pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym;”,
b) dodaje się § 3i4w brzmieniu:
„§ 3. Pismo procesowe wniesione za pośrednictwem portalu informacyjnego opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a w przypadku prokuratora – także zaawansowanym podpisem elektronicznym wydawanym przez właściwe jednostki organizacyjne prokuratury.
§ 4. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób wnoszenia pism procesowych w postaci elektronicznej za pośrednictwem portalu informacyjnego, mając na względzie skuteczność ich wnoszenia, konieczność
1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawę z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz ustawę z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze. zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także ochronę praw osób wnoszących pisma.”;
3) po art. 119 dodaje się art. 119a w brzmieniu:
„Art. 119a. Dokumenty dołączane do pisma procesowego wnoszonego za pośrednictwem portalu informacyjnego obrońca lub pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym opatrują kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Strona, która powołuje się w piśmie na dokument, jest obowiązana na żądanie sądu lub strony przeciwnej złożyć oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą.”;
4) po art. 124 dodaje się art. 124a w brzmieniu:
„Art. 124a. Jeżeli pismo zostanie wniesione przez umieszczenie jego treści w portalu informacyjnym, uznaje się je za wniesione w chwili wskazanej w elektronicznym potwierdzeniu wniesienia pisma.”;
5) w art. 128 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„§ 3. Orzeczenia i zarządzenia mogą być doręczane przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym.”;
6) w art. 133a:
a) § 1 otrzymuje brzmienie:
„§ 1. Sąd dokonuje doręczeń prokuratorowi, obrońcy i pełnomocnikowi będącemu adwokatem lub radcą prawnym, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także stronie, która dokonała wyboru takiego sposobu doręczania jej pism sądowych, przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym w sposób, który umożliwia uzyskanie przez nadawcę i odbiorcę dokumentu potwierdzającego doręczenie.”,
b) po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu:
„§ 1a. Oświadczenie o wyborze lub rezygnacji z doręczeń dokonywanych w sposób, o którym mowa w § 1, strona składa za pośrednictwem portalu informacyjnego i opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Oświadczenie o rezygnacji z doręczeń dokonywanych w sposób, o którym mowa w § 1, można złożyć również na piśmie.”,
c) § 3 otrzymuje brzmienie:
„§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 1, pismo uznaje się za doręczone w czasie wskazanym w dokumencie potwierdzającym doręczenie. W przypadku braku dokumentu, który potwierdza doręczenie pisma, doręczenie to uznaje się za skuteczne z upływem 14 dni od dnia umieszczenia treści tego pisma w portalu informacyjnym w sposób określony w § 1.”,
d) po § 3 dodaje się § 3a w brzmieniu:
„§ 3a. Jeżeli podmiot wskazany w § 1 nie posiada konta w portalu informacyjnym, pismo uważa się za doręczone z upływem 14 dni od dnia umieszczenia treści tego pisma w tym portalu w sposób, który umożliwia uzyskanie przez nadawcę i odbiorcę dokumentu potwierdzającego doręczenie.”;
7) w art. 422 po § 1a dodaje się § 1b w brzmieniu:
„§ 1b. Prokurator, obrońca lub pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym lub Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej mogą złożyć wniosek, o którym mowa w § 1, przez umieszczenie jego treści w portalu informacyjnym.”;
8) w art. 428 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„§ 3. Prokurator, obrońca lub pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym lub Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej mogą złożyć środek odwoławczy, a także odpowiedź na środek odwoławczy oraz dalsze pisma w toku postępowania odwoławczego – przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym.”;
9) art. 518 otrzymuje brzmienie:
„Art. 518. Jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej, do postępowania w trybie kasacji stosuje się odpowiednio przepisy działu IX. Przepisu art. 428 § 3 nie stosuje się.”;
10) w art. 611:
a) uchyla się § 2,
b) po § 3 dodaje się § 3a w brzmieniu:
„§ 3a. Do rozpoznania spraw innych niż określone w § 1 i 3 właściwy jest sąd rejonowy, w którego okręgu skazany stale mieszkał lub czasowo przebywał, a jeżeli tego nie ustalono – sąd rejonowy, w którego okręgu znajduje się mienie nadające się do egzekucji lub w którego okręgu skazany prowadzi działalność objętą zakazem.”,
c) w § 5 wyrazy „określonych w § 2” zastępuje się wyrazami „określonych w § 3a”;
11) po art. 611f dodaje się art. 611f1 w brzmieniu:
„Art. 611f1. § 1. Jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, przewiduje bezpośrednie przekazywanie wniosków o przejęcie i przekazanie orzeczeń do wykonania między polskimi sądami a właściwymi organami państwa obcego, to:
1) przepisów niniejszego rozdziału o udziale Ministra Sprawiedliwości w przejmowaniu i przekazywaniu orzeczeń do wykonania nie stosuje się;
2) postępowanie w przedmiocie dopuszczalności przejęcia lub przekazania można wszcząć z urzędu;
3) o przekazanie orzeczenia do wykonania sąd może do właściwego organu państwa obcego zwrócić się z urzędu;
4) stwierdzenie dopuszczalności przejęcia lub przekazania jest równoznaczne ze zgodą na przejęcie lub przekazanie;
5) stwierdzenie niedopuszczalności przejęcia lub przekazania jest równoznaczne z odmową zgody na przejęcie lub przekazanie.
§ 2. Minister Sprawiedliwości może przejąć prowadzenie każdej sprawy w przedmiocie przejęcia lub przekazania orzeczenia do wykonania, jeżeli umowa międzynarodowa nie sprzeciwia się temu.
§ 3. Minister Sprawiedliwości może zażądać przedstawienia mu niezbędnych informacji lub kopii dokumentów z akt sprawy, jeśli zachodzi konieczność, aby rozważył przejęcie prowadzenia sprawy o przejęcie lub przekazanie orzeczenia do wykonania.
§ 4. Przejęcie prowadzenia sprawy przez Ministra Sprawiedliwości może nastąpić do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie dopuszczalności przejęcia lub przekazania orzeczenia do wykonania. W razie skutecznego przejęcia sprawy § 1 nie stosuje się, a postępowanie prowadzi się od początku.”;
12) w art. 618 w § 1 po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„3a) sprowadzenia i przewozu osoby wydanej na skutek wniosku, o którym mowa w art. 593, lub zobowiązanej do powrotu do Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli organ procesowy tak postanowi ze względu na wagę sprawy;”.
Art. 2. W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 41 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„§ 3. Minister Sprawiedliwości może określić, w drodze rozporządzenia, wykaz państw obcych, w stosunkach z którymi wnioski o przejęcie lub przekazanie orzeczeń do wykonania między polskimi sądami a właściwymi organami państwa obcego są przekazywane za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz sposób ich przekazywania, mając na uwadze dobro postępowania karnego oraz konieczność zapewnienia jego sprawnego toku i dopuszczalność stosowania środków komunikacji elektronicznej w państwie obcym.”;
2) w art. 53e § 1 otrzymuje brzmienie:
„§ 1. W zakresie określonym w przepisach szczególnych doręcza się pisma sądowe i wnosi pisma do sądu za pośrednictwem kont w systemie teleinformatycznym (portal informacyjny). Za pośrednictwem portalu informacyjnego można też informować strony i ich pełnomocników o czynnościach podejmowanych w sprawie.”.
Art. 3. W ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 977 i 1544 oraz z 2025 r. poz. 620 i 621) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 105 po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu:
„§ 2a. Prokurator, obrońca lub pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym mogą złożyć apelację, o której mowa w § 1, i dalsze pisma w toku postępowania odwoławczego przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526 i …), zwanym dalej „portalem informacyjnym”.”;
2) art. 108 otrzymuje brzmienie:
„Art. 108. § 1. Zażalenie wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od daty ogłoszenia rozstrzygnięcia albo ustnie do protokołu rozprawy lub posiedzenia, a gdy podlega ono doręczeniu – od daty doręczenia lub od daty dokonania zaskarżonej czynności, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 2. Prokurator, obrońca lub pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym mogą wnieść zażalenie, o którym mowa w § 1, przez umieszczenie jego treści w portalu informacyjnym.”.
Art. 4. W ustawie z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 390 oraz z 2025 r. poz. 304) po art. 68 dodaje się art. 68a w brzmieniu:
„Art. 68a. Jednostki organizacyjne prokuratury są obowiązane posiadać konta w portalu informacyjnym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526 i …).”.
Art. 5. Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1) art. 1 pkt 5, pkt 6 lit. c i d, pkt 10–12 oraz art. 2 pkt 1, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2) art. 1 pkt 6 lit. a i b, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
UZASADNIENIE
W dniu 14 marca 2024 r. wszedł w życie art. 133a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46 i 304), dalej jako „k.p.k.”, umożliwiający w postępowaniach karnych i wykroczeniowych, doręczanie pism procesowych lub innych pism przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym za pośrednictwem portalu informacyjnego funkcjonującego w sądach.
Rozwiązania przewidziane w tym przepisie ograniczają się jedynie do dokonywania za pośrednictwem portalu informatycznego doręczeń pism prokuratorowi, obrońcy i pełnomocnikowi będącemu adwokatem lub radcą prawnym oraz Prokuratorii Generalnej.
Istnieją jednak możliwości techniczne po stronie portalu informacyjnego, umożliwiające dwustronną komunikację elektroniczną z sądem. Wprowadzenie rozwiązań tego rodzaju postulowane jest przez różne podmioty. Pisma w tym zakresie skierował m.in. Prezes Najwyższej Izby Kontroli. Naczelna Rada Adwokacka złożyła petycję w przedmiocie rozszerzania funkcjonalności portalu informacyjnego i umożliwienia za jego pośrednictwem składania pism do sądu.
Z uwagi na fakt, że rozwiązania umożliwiające składanie pism za pośrednictwem portalu informacyjnego wiążą się z funkcjonowaniem określonych systemów informatycznych, zachodzi potrzeba wprowadzania ich w sposób stopniowy. Pozwoli to na należyte dostosowanie systemów informatycznych do pojawiających się potrzeb i zapewni bezpieczeństwo w ich funkcjonowaniu oraz umożliwi sądom i stronom sukcesywne wdrożenie w nowe rozwiązania techniczne i legislacyjne.
Na początkowym etapie wprowadzenia możliwości składania pism przez portal informacyjny zasadnym jest wprowadzenie ograniczeń podmiotowych i przedmiotowych.
Zaproponowane w projektowanych przepisach regulacje zmierzają do wprowadzenia możliwości wnoszenia do sądu pism przez prokuratora, obrońcę i pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym oraz Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, za pośrednictwem kont posiadanych w portalu informacyjnym (zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 133a k.p.k., podmiotom tym doręczane są pisma za pośrednictwem portalu) i jedynie w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie. Projektowane przepisy przewidują możliwość wniesienia do sądu przez portal informacyjny: wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, środków odwoławczych, a także odpowiedzi na środek odwoławczy i pism w toku
postępowania odwoławczego w postępowaniu karnym a także w postępowaniu w sprawach o wykroczenia..
Projektowany przepis art. 119 § 1 pkt 2a k.p.k. jest adresowany tylko do obrońców lub pełnomocników. W przypadku obrońcy lub pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym niezbędnym będzie wskazanie numeru wpisu na właściwą listę. Dostęp do numeru wpisu na właściwą listę adwokatów albo radców prawnych konieczny jest z uwagi na potrzebę zagwarantowania jednoznacznej identyfikacji zawodowego pełnomocnika procesowego. W chwili obecnej jedynym atrybutem jednoznacznie i niezaprzeczalnie identyfikującym obywatela polskiego jest numer PESEL, który w przypadku profesjonalnego pełnomocnika procesowego będącego adwokatem albo radcą prawnym nie zawsze jest sądowi znany.
W art. 119 § 3 k.p.k. wskazano, że pismo procesowe wniesione za pośrednictwem portalu informacyjnego opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a w przypadku prokuratora także zaawansowanym podpisem elektronicznym wydawanym przez właściwe jednostki organizacyjne prokuratury.
Zgodnie z proponowanym brzmieniem art. 119a k.p.k. dokumenty dołączane do pisma procesowego wnoszonego za pośrednictwem portalu informacyjnego występujący w sprawie obrońca lub pełnomocnik, będący adwokatem lub radcą prawnym, będzie obowiązany opatrzyć kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana będzie na żądanie sądu lub strony przeciwnej złożyć oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą.
Na aktualnym etapie informatyzacji sądów zasadnym jest, aby możliwości wnoszenia pism do sądu za pośrednictwem portalu informacyjnego miała charakter fakultatywny. Oznacza to, że wybór sposobu wniesienia pisma należałby do podmiotów uprawnionych do skorzystania z tych możliwości. Dotychczasowe formy wnoszenia pism do sądu czy przez złożenie pisma na biurze podawczym lub za pośrednictwem operatora pocztowego byłyby nadal dostępne.
Niewątpliwie umożliwienie składania pism przez portal informacyjny ułatwiałoby wykonywanie czynności procesowych wskazanym w przepisie podmiotom, obniżałoby koszty tych czynności. Pozytywnie wpłynęłoby na sprawność postępowania, a także przyczyniałoby się do przyśpieszenia postępowań (z chwilą wniesienia pismo byłoby już faktycznie w sądzie) oraz usprawniałoby czynności sądowe (pismo nie trafiałoby na biuro podawcze, gdzie następnie jest przekazywane do właściwego wydziału, a potem dołączane do sprawy, tylko od razu znalazłoby się w sprawie, której dotyczy). Ponadto w projekcie zaproponowano możliwość rozszerzenia portalu na dokonywanie doręczeń pism przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym – dla stron postępowania. To rozwiązanie miałoby również charakter fakultatywny. Wybór takiego sposobu doręczeń należałby do strony, która dokonała wyboru takiego sposobu doręczania jej pism.
Dodanie § 3 w art. 128 jest reakcją na istniejący w niektórych sądach problem interpretacyjny co do możliwości doręczania orzeczeń i zarządzeń, poprzez umieszczenie ich w treści w portalu informacyjnym. Rozwiązanie to usunie niejasności i spowoduje, że sądy nie będą miały wątpliwości w dokonywaniu doręczeń przez portal informacyjny orzeczeń i zarządzeń, w szczególności, że procedowany projekt rozszerza możliwość dokonywania doręczeń za pośrednictwem portalu informacyjnego, także stronom.
Zmiana art. 133a § 3 k.p.k. ma na celu zastąpienie wyrażenia „po upływie 14 dni” wyrażeniem „z upływem 14 dni”. Jest to konsekwencja stanowiska, jakie zaprezentował Sąd Najwyższy na tle analogicznej regulacji odnoszącej się do postępowania cywilnego. W uchwale z dnia 20 października 2023 r. (III CZP 24/23) wskazano, że „doręczenie unormowane w art. 15zzs9 ust. 2 i n. ustawy o Covid-19 nawiązuje do konstrukcji doręczenia przez awizo (…), z tym, że uprzystępnienie pisma adresatowi nie następuje przez przemieszczenie pisma i złożenie go w określonym fizycznym miejscu, lecz przez umieszczenie w postaci elektronicznej w systemie teleinformatycznym, jakim jest portal informacyjny (…). Nieodzownym elementem tych sposobów doręczenia, które nie polegają na wręczeniu pisma adresatowi, jest określenie chwili, w której doręczenie (skutek doręczenia) następuje, ponieważ chwila ta ma rozstrzygające znaczenie dla biegu terminów procesowych. Zagadnienie to jest niekiedy przedmiotem wyraźnej regulacji prawnej, w innych zaś przypadkach pozostawia się je orzecznictwu i nauce. (…). Unormowania takiego brak natomiast w art. 139 KPC, na tle, którego w judykaturze, przy aprobacie nauki, od kilkudziesięciu lat utrwaliło się stanowisko, według którego w razie nieodebrania pisma w terminie przeznaczonym do jego odbioru, doręczenie następuje w ostatnim dniu tego terminu (…). W przypadku doręczenia przez portal informacyjny datę, w której następuje skutek doręczenia, zdecydowano się uregulować wprost, tak bowiem tylko można odczytywać art. 15zzs9 ust. 3 zdanie drugie ustawy o Covid-19. Przepis ten stanowi, że pismo uznaje się za doręczone po upływie czternastu dni od dnia umieszczenia w portalu. Chodzi tu (…) o określenie chwili, w której następuje doręczenie, nie zaś jedynie o wygenerowanie w systemie informatycznym potwierdzenia, że doręczenie doszło do skutku. Idąc tym torem, sformułowanie zastosowane w art. 15zzs9 ust. 3 zdanie drugie ustawy o Covid-19 należy uznać za równoznaczne ze stwierdzeniem, że w razie biernej postawy adresata doręczenie (skutek doręczenia) następuje po upływie czternastu dni od dnia umieszczenia pisma w portalu informacyjnym, a tym samym z kolejnym (piętnastym) dniem, następującym po upływie czternastu dni od dnia złożenia pisma. Racją jest, że rozwiązanie, według którego w razie biernej postawy adresata doręczenie następuje po upływie czternastu dni – scil. następnego (piętnastego) dnia od jego umieszczenia w portalu informacyjnym – odbiega od stanowiska przyjętego w judykaturze na tle art. 139 § 1 KPC i przyjętego w art. 145 zdanie drugie KPC Przepisy te łączą bowiem doręczenie z upływem ostatniego dnia terminu do odbioru pisma, względnie z upływem ostatniego dnia miesięcznego terminu, nie zaś dniem następnym. Dystynkcja ta, jakkolwiek systemowo niepożądana, jest jednak konsekwencją brzmienia art. 15zzs9 ust. 3 zdanie drugie ustawy o Covid-19, według którego doręczenie nie następuje czternastego dnia (w czternastym dniu) od umieszczenia pisma w portalu informacyjnym, względnie z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu (por. art. 145 zdanie drugie KPC), lecz po upływie tego terminu, co logicznie zakłada jego uprzednią ekspirację. (…). Akcentowana wcześniej niespójność, jakkolwiek niecelowa, nie uzasadnia natomiast odstąpienia od brzmienia przepisu, tym bardziej, że odejście to prowadziłoby do rezultatu niekorzystnego dla strony”. Ponieważ analogiczna jak w postępowaniu cywilnym dystynkcja w zakresie ustalenia daty doręczenia pisma powstała na tle przepisów Kodeksu postępowania karnego należało uznać, że konieczna jest zmiana art. 133a
§ 3 k.p.k. w sposób zaproponowany w niniejszym projekcie.
Mając na względzie okoliczność, że doręczanie pism dla stron postępowania przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym byłoby możliwe jedynie w sytuacji, gdy strona posiada konto w portalu informacyjnym i od jej woli zależny jest wybór takiego sposobu doręczeń, zasadnym jest wprowadzenie rozwiązania, że oświadczenie o wyborze (lub rezygnacji) z doręczeń za pośrednictwem portalu informacyjnego należy złożyć za pośrednictwem tegoż portalu (opatrując to oświadczenie podpisem elektronicznym, zaufanym lub osobistym). W projektowanym art. 133a § 1a zaproponowano możliwość złożenia oświadczenia o rezygnacji z doręczeń na piśmie.
Rozwiązanie będzie niosło za sobą pozytywne skutki. Umożliwienie dokonywania doręczeń pism przez portal informacyjny stronom (które wniosą o taki sposób dokonywania doręczeń), istotnie usprawni pracę sądów (odciążeni zostaną pracownicy sekretariatów sądowych z pracochłonnej obsługi korespondencji papierowej), ponadto skutkować będzie zmniejszeniem wydatków z tytułu doręczenia korespondencji za pośrednictwem operatora pocztowego. Ułatwi i usprawni obiór korespondencji stronom (bez konieczności wizyty w urzędzie pocztowym).
Realia XXI wieku wymuszają elektronizację obrotu prawnego także w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych. Projektowana nowelizacja art. 41 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych ma na celu szersze otwarcie wymiaru sprawiedliwości na komunikację elektroniczną.
Już obecnie bieżąca korespondencja robocza w obrocie międzynarodowym (przekazywanie pism i wiadomości w sprawach wywołanych wnioskami, o których mowa w Dziale XIII k.p.k., tj. w szczególności o ekstradycję, pomoc prawną, przekazanie orzeczenia do wykonania, ale niebędących wnioskami jako takimi) prowadzona jest powszechnie w pocztą elektroniczną. Proponowany przepis art. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych nie ma celu zmiany tej dobrej praktyki, dlatego odnosi się do „wniosku”, tj. pisma inicjującego postępowanie w sprawie.
W stosunkach z niektórymi państwami istnieją też instrumenty międzynarodowe pozwalające na kierowanie samych wniosków w formie elektronicznej. Przykładami mogą być art. 10 ust. 4 Decyzji Ramowej o ENA (implementowany w art. 607d § 4 k.p.k.) lub art. 7 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi o współpracy prawnej w sprawach karnych, podpisanej w Abu Dhabi dnia 22 września 2022 r.
Minister będzie mógł określić: (1) państwa obce, (2) rodzaje wniosków, które w obrocie z tymi państwami mogą być przekazywane za pomocą środków komunikacji elektronicznej, (3) szczegółowy sposób tej komunikacji (np. to, że przekazanie wniosku jest dopuszczane w wypadku, gdy odbywa się pocztą elektroniczną w sposób umożliwiający stwierdzenie autentyczności przekazywanych dokumentów albo ewentualne wypadki, gdy dokumenty muszą być opatrzone podpisem elektronicznym lub pieczęcią elektroniczną).
Minister weźmie pod uwagę w jakim zakresie elektronizacja obrotu jest prawnie dopuszczalna z uwagi na regulacje krajowe partnera zagranicznego oraz normy prawa międzynarodowego i faktycznie zasadna, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności, w tym dobro postępowania karnego, konieczność zapewnienia jego sprawnego toku, stopień wiarygodności danego państwa i jego doświadczenie w komunikacji elektronicznej.
Zmiany projektowane w art. § 611 k.p.k. związane są z ratyfikowaną w dniu 26 kwietnia 2024 r. umową międzynarodową – Protokół między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zmianie Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r. Wprowadza ona możliwość przekazania do wykonania kary (środka) o charakterze nieizolacyjnym i bezpośredni tryb przekazywania wniosków w tego rodzaju sprawach między polskimi sądami a właściwymi organami ukraińskimi. Związanie się przez Polskę Protokołem wymaga dostosowania polskiego prawa krajowego do jego postanowień.
Uznano, że zachodzi konieczność wprowadzenia zmodyfikowanego wariantu postępowania w przedmiocie przejęcia i przekazania orzeczeń do wykonania, uregulowanego w Rozdziale 66 k.p.k. Zmodyfikowane postępowanie będzie dotyczyło tylko kar i środków o charakterze nieizolacyjnym przekazywanych na podstawie umowy międzynarodowej. Istotą zaproponowanych zmian jest zasadniczy brak udziału Ministra Sprawiedliwości w postępowaniu, z możliwością powrotu do rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, to jest z udziałem Ministra Sprawiedliwości, jeśli tak postanowi oraz umożliwienie wszczęcia postępowania z urzędu.
Zmiana proponowana w art. 611 k.p.k. polegająca na uchyleniu § 2 i dodaniu po § 3 § 3a związana jest z potrzebą precyzyjnego uregulowania właściwości sądu orzekającego na podstawie Umowy zmienionej Protokołem. Obecna regulacja art. 611 § 2 może nie być wystarczająca.
Związek proponowanej zmiany przepisu z tekstem Protokołu polega na tym, że stosownie do art. 82 ust. 2 Umowy zmienionej Protokołem „W sprawach objętych niniejszym rozdziałem, z wyjątkiem przekazania do wykonania orzeczeń zasądzających – samodzielnie lub nie – karę pozbawienia wolności, o której mowa w artykule 81 ustęp 2 punkt 1 lub środki medyczne, o których mowa w artykule 81 ustęp 5, wnioski o przekazanie do wykonania orzeczeń, materiały związane z wykonaniem wniosków oraz korespondencja bieżąca są przekazywane bezpośrednio pomiędzy organami, wskazanymi przez ministerstwo sprawiedliwości każdej Umawiającej się Strony, z wyjątkiem spraw, w których ministerstwo sprawiedliwości którejkolwiek z Umawiających się Stron zadecyduje o rozstrzygnięciu konkretnego wniosku przez organ centralny.”. Obecnie to Minister ostatecznie rozstrzyga w każdej sprawie o przejęcie orzeczenia do wykonania w Rzeczypospolitej Polskiej lub występuje do właściwego organu państwa obcego o wykonanie kary lub środka. W obrocie z Ukrainą w zakresie wskazanym w art. 82 ust. 2 Umowy zmienionej Protokołem będzie inaczej. W sprawach w nim wskazanych Minister Sprawiedliwości będzie rozstrzygał fakultatywnie, tylko jeśli uprzednio zadecyduje o przejęciu sprawy. Informacje pozyskane z sądu będą służyć wyłącznie rozważeniu przejęcia. Minister nie będzie żądał akt w związku z realizacją zadań związanych z nadzorem administracyjnym nad działalnością sądów powszechnych. Jak wynika z projektowanego 611f1 § 1 k.p.k., w razie ewentualnego przejęcia sprawa toczyć się będzie od początku, na zasadach ogólnych. Minister może pozyskiwać wiedzę o sprawach godnych jego uwagi w kontekście zasadności rozważenia ich przejęcia w każdy sposób jaki uzna za możliwy i właściwy. Protokół pozostawia przejęcie sprawy do wyłącznej decyzji Ministra i nie określa jego kryteriów. Zatem to do Ministra należeć będzie ocena, jakie okoliczności weźmie pod uwagę, ewentualnie przejmując sprawę. W tym celu musi posiadać niezbędne informacje. W związku z tym konieczne jest upoważnienie Ministra do ich pozyskania. Z uwagi na fakt, że ocena, czy sprawa powinna być przejęta lub orzeczenie przekazane do wykonania, musi być podjęta na podstawie niezbędnych informacji o sprawie zasadnym wydaje się wprowadzenie regulacji dającej możliwość żądania przez Ministra Sprawiedliwości przedstawienia mu niezbędnych informacji lub kopii dokumentów z akt sprawy, jeśli zachodzi konieczność rozważenia przejęcia przez niego do swego prowadzenia sprawy o przejęcie lub przekazanie orzeczenia do wykonania, projektowany art. 611f1 § 3 k.p.k.
Z kolei proponowana nowelizacja art. 618 § 1 k.p.k. ma na celu rozwiązanie problemu niemożliwości sprowadzenia ściganych z niektórych państw z uwagi na brak dwustronnej umowy o ekstradycji lub innych wielostronnych umów sektorowych w sprawach karnych wiążących Polskę i dane państwo w odniesieniu do określonego typu przestępstwa. Z praktyki Ministerstwa Sprawiedliwości, Prokuratury Krajowej oraz CBŚP wynika, że w takim przypadku państwa takie, w tym np. Republika Dominikany, są skłonne do współpracy w ramach postępowania deportacyjnego z zastrzeżeniem, że nie będą ponosić kosztów deportacji (w tym biletów lotniczych dla ściganego i eskortujących go funkcjonariuszy państwa obcego i kosztów ponoszonych przez polskie organy ścigania ewentualnie asystujące organom państwa obcego wykonującym czynności za granicą). W obecnym stanie prawnym zaliczenie kosztów postępowania deportacyjnego do kosztów sądowego postępowania ekstradycyjnego budzi jednak poważne wątpliwości. Obecnie nie ma jednak wyraźnej podstawy prawnej, by w takiej sytuacji Ministerstwo Sprawiedliwości, Prokuratura Krajowa lub polskie sądy ponosiły koszty deportacji przeprowadzanej przez państwo obce. W efekcie osoba ścigana pozostaje bezkarna. Użyte w projektowanym przepisie pojęcia „zobowiązanej do powrotu do Rzeczypospolitej Polskiej” nie ma charakteru techniczno-prawnego. Nie odnosi się do żadnej konkretnej instytucji prawa obcego. Swoim zakresem obejmuje każde postępowanie związane z przymusowym wydaleniem obywatela polskiego z państwa obcego bez względu na jego szczególną nazwę w obcym systemie prawnym (np. deportacja, usunięcie, zobowiązanie do opuszczenia kraju).
Projektowana nowelizacja pozwoli – w sprawach, które na to zasługują ze względu na swoją wagę – do uznania kosztów deportacji do wydatków Skarbu Państwa w rozumieniu Kodeksu postępowania karnego. Decyzję o zaliczeniu, zawsze fakultatywną, podejmował będzie organ procesowy.
Zmiana wprowadzana w art. 53e § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych jest konsekwencją rozszerzenia funkcjonalności portalu informacyjnego.
W projekcie uregulowano także wprowadzenie obligatoryjności posiadania konta w portalu informacyjnym przez powszechne jednostki organizacyjne prokuratury, co jest konsekwencją regulacji wprowadzonych w art. 53e ustawy o ustroju sądów powszechnych.
Projekt przewiduje, że ustawa wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 6 lit. a i b, które wejdą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia oraz art. 1 pkt 5 i 6 lit. c i d oraz pkt 10–12 oraz art. 2 pkt 1, które wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Termin ten wymaga przedłużenia w przypadku zmian wprowadzonych w art. 1 pkt 6 lit. a i b dotyczących portalu informacyjnego, co jest związane z koniecznością wydania rozporządzenia wykonawczego oraz dostosowania systemów informatycznych do projektowanych rozwiązań oraz umożliwienia sądom i stronom sukcesywnego wdrożenia nowych rozwiązań technicznych i legislacyjnych.
Termin będzie krótszy w przypadku przepisów określonych w art. 1 pkt 5 i 6 lit. c i d, pkt 10–12 oraz art. 2 pkt 1, które mogą wejść w życie po upływie minimalnego terminu 14 dni od dnia ogłoszenia, zawierają bowiem regulacje wymagające niezwłocznego wprowadzenia.
Projektowana regulacja nie jest objęta zakresem prawa Unii Europejskiej.
Projekt nie zawiera przepisów technicznych i nie podlega notyfikacji zgodnie z trybem przewidzianym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597).
Projekt nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnień. Projekt nie określa zasad podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej.
OSR projektu nie był oceniany w trybie § 32 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806, z późn. zm.).
Projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie „Rządowy Proces Legislacyjny”, zgodnie z § 4 i § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów oraz stosownie do wymogów art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.). Data sporządzenia Nazwa projektu 06.05.2025 r. Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw Źródło: Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Inicjatywa Własna (deregulacja) Ministerstwo Sprawiedliwości Nr w wykazie prac Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu lub UD143 Podsekretarza Stanu Arkadiusz Myrcha, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu opiekun legislacyjny: Monika Walewska, Zastępca Dyrektora Departamentu Legislacyjnego email: sekretariat.dl@ms.gov.pl; tel. 22 52 12 764 Beata Woźniak Tuszyńska, Główny Specjalista – Prokurator email: Beata.Wozniak-Tuszynska@ms.gov.pl; tel. 22 52 12 343 opiekun merytoryczny: Michał Hara, Dyrektor Departamentu Prawa Karnego email: sekretariat.dpk@ms.gov.pl; tel. 22 52 12 645
Agnieszka Tomasiewicz-Celińska, Naczelnik Departament Prawa Karnego email: Agnieszka.Tomasiewicz-Celińska@ms.gov.pl; tel. 22 52 12 756
OCENA SKUTKÓW REGULACJI
1. Jaki problem jest rozwiązywany? Wnoszenie pism do sądu za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym W dniu 14 marca 2024 r. wszedł w życie art. 133a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46 i 304), dalej jako „k.p.k.”. Umożliwiło to doręczanie pism procesowych w postępowaniach karnych i wykroczeniowych za pośrednictwem portalu informacyjnego w sądach. Aktualnie rozwiązanie to ogranicza się jedynie do doręczeń pism prokuratorowi, Prokuratorii Generalnej, obrońcy i pełnomocnikowi będącemu adwokatem lub radcą prawnym. Istnieją jednak techniczne możliwości komunikacji dwustronnej, to znaczy również składania pism do sądu za pośrednictwem portalu informacyjnego, co w konsekwencji: ułatwiałoby wykonywanie czynności procesowych i obniżało ich koszty. Obecnie koszty doręczeń wezwań i innych pism stanowią najwyższą pozycję ogólnej kwoty wydatków sądów powszechnych związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowymi i w roku 2023 stanowiły 35,38% wydatków (tj. 466 974 tys. zł), natomiast w pierwszym półroczu 2024 roku stanowiły 31,28% tych wydatków (tj. kwotę 226 210 tys. zł); przyspieszyłoby postępowania, gdyż pismo już w chwili wniesienia byłoby w sądzie automatycznie dołączone do sprawy, której dotyczy, bez konieczności przekazywania przez biuro podawcze do właściwego wydziału; odciążyłoby pracowników sekretariatów sądowych, jak również strony, które nie będą musiały udawać się do urzędów pocztowych, ani do biur podawczych sądów. Jest to o tyle istotne, że średni czas trwania postępowań sądowych w I instancji rośnie i od 2014 r. wzrósł średnio o 1,3 miesiąca. Czas trwania postępowania sądowego od dnia pierwszej rejestracji do dnia uprawomocnienia się sprawy w I instancji Rok Średni czas trwania postępowania sądowego (w miesiącach) 2014 4,6 2015 4,2 2016 4,7 2017 5,5 2018 5,4 2019 5,8 2020 7 2021 7,1
2022 5,9 2023 5,9 W celu zagwarantowania bezpieczeństwa i należytego dostosowania systemów informatycznych do składania pism za pośrednictwem portalu informacyjnego, należy wprowadzać to rozwiązanie w sposób stopniowy z ograniczeniami podmiotowymi i przedmiotowymi. Elektronizacja obrotu prawnego powinna nastąpić również w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych. Korespondencja w obrocie międzynarodowym już jest prowadzona pocztą elektroniczną i istnieją instrumenty prawne na to pozwalające, na przykład art. 10 ust. 4 Decyzji Ramowej o ENA (implementowany w art. 607d § 4 k.p.k.) lub art. 7 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi o współpracy prawnej w sprawach karnych, podpisanej w Abu Dhabi dnia 22 września 2022 r. Rozwiązania te mogłyby zostać rozszerzone także na inne kraje, określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z obowiązującym art. 133a § 3 k.p.k. w przypadku braku dokumentu potwierdzającego doręczenie pisma, doręczenie to uznaje się za skuteczne po upływie 14 dni od dnia umieszczenia treści tego pisma w portalu informacyjnym, a więc z kolejnym (piętnastym) dniem, następującym po upływie czternastu dni od dnia złożenia pisma. Jest to niespójne z przyjętym w judykaturze stanowiskiem na gruncie art. 139 k.p.c., iż w razie nieodebrania pisma w terminie przeznaczonym do jego odbioru, doręczenie następuje w ostatnim dniu tego terminu.1 Mając na uwadze powyższe, konieczna jest zmiana art. 133a § 3 k.p.k. Koszty deportacji Aktualnie istnieje problem związany z niemożliwością sprowadzenia ściganych z niektórych innych krajów z powodu braku dwustronnej umowy o ekstradycji lub innych wielostronnych umów sektorowych w sprawach karnych wiążących Polskę i dane państwo w odniesieniu do określonego typu przestępstwa. W praktyce niektóre z takich państw są gotowe do współpracy w postępowaniu deportacyjnym, jeśli nie będą ponosić kosztów deportacji. Obecnie nie ma jednak wyraźnej podstawy prawnej, by w takiej sytuacji Ministerstwo Sprawiedliwości, Prokuratura Krajowa lub polskie sądy ponosiły koszty deportacji przeprowadzanej przez państwo obce. W efekcie osoba ścigana pozostaje bezkarna. Jak wynika z uzyskanych od powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury informacji w latach 2021 – I połowa 2024 r. zarejestrowano łącznie 164 postępowania deportacyjne (sprowadzenia i przewozu osoby wydanej na skutek wniosku, o którym mowa w art. 593 K.p.k. lub zobowiązanej do powrotu do Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli organ procesowy tak postanowi ze względu na wagę sprawy). Zmiany związane z ratyfikowaną w dniu 26 kwietnia 2024 r. umową międzynarodową – Protokół między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zmianie Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r. Od wielu lat skala kontaktów polsko-ukraińskich wzrasta. Jakkolwiek zjawisko to występuje po obu stronach granicy, to liczba obywateli Ukrainy przebywających stale lub czasowo w Rzeczypospolitej Polskiej wyraźnie przewyższa liczbę Polaków przebywających w Ukrainie. Tendencja ta gwałtownie wzmocniła się po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę i pełnoskalowej wojny od dnia 24 lutego 2022 r. Wzrostowi skali wzajemnych kontaktów w naturalny sposób towarzyszy zwiększenie liczby przestępstw popełnianych przez obywateli jednego państwa przebywających czasowo na terytorium drugiego. W 2020 r. w Rzeczypospolitej Polskiej skazano 7111 obywateli Ukrainy, przy czym przebywało ich wtedy w Rzeczypospolitej Polskiej ok. 300 tys. a obecnie przebywa ich ok. 1,5 mln. Liczba wszystkich informacji dotyczących skazań obywateli Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej, przekazywanych przez Stronę polską Stronie ukraińskiej, wyniosła za rok 2021: 37 966, a za rok 2022: 36 981. Wiele z tych przestępstw to czyny stosunkowo niewielkiej wagi, za które kara bezwzględnego pozbawienia wolności – jako nieadekwatnie surowa – nie jest wymierzana. W wypadku wymierzenia kary grzywny lub ograniczenia wolności, kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, środków karnych lub przepadku, ich wykonanie zwykle jest najefektywniejsze w kraju, w którym skazany ma stałe miejsce zamieszkania. Z punktu widzenia interesów Rzeczypospolitej Polskiej i jej obywateli istotne jest, że w razie powrotu skazanych, będących obywatelami Ukrainy do kraju ojczystego, nie ma realnych możliwości wykonania przez sądy polskie takich kar lub Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2023 r. w sprawie III CZP 24/23. środków, a sprawcy popełnionych w Rzeczypospolitej Polskiej przestępstw pozostają faktycznie bezkarni. Wynika to z faktu, że obowiązująca obecnie w stosunkach z Ukrainą Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, sporządzona w Kijowie dnia 24 maja 1993 r. nie przewiduje możliwości przekazania do wykonania na terytorium drugiej Strony kar nieizolacyjnych. Ratyfikowana umowa międzynarodowa wprowadza możliwość przekazania do wykonania kary (środka) o charakterze nieizolacyjnym i bezpośredni tryb przekazywania wniosków w tego rodzaju sprawach między polskimi sądami a właściwymi organami ukraińskimi. Związanie się przez Polskę Protokołem wymaga dostosowania polskiego prawa krajowego do jego postanowień.
2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Zgodnie z projektowanym art. 116a k.p.k. prokurator, obrońca, Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej i pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym będą mogli wnosić do sądu pisma za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym. Będzie to możliwe w postępowaniu karnym, a także w postępowaniu w sprawach o wykroczenia w przypadku: wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, środków odwoławczych, odpowiedzi na środek odwoławczy, pism w toku postępowania odwoławczego. Wnoszenie w ten sposób pism do sądu będzie miało charakter fakultatywny. Nadal będzie istniała możliwość złożenia pisma na biurze podawczym lub za pośrednictwem operatora pocztowego. Złożone za pośrednictwem portalu dokumenty będą drukowane i włączane do akt sprawy, co jest związane z faktem, że pomimo umożliwienia składania pism za pośrednictwem portalu akta nadal będą prowadzone w formie dotychczasowej (papierowej). Zgodnie z art. 119 § 3 k.p.k. pismo wniesione za pośrednictwem portalu informacyjnego będzie musiało być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a w przypadku prokuratora także zaawansowanym podpisem elektronicznym wydawanym przez właściwe jednostki organizacyjne prokuratury. Projektowany art. 119 § 1 pkt 2a k.p.k. przewiduje, że konieczne będzie wskazanie numeru wpisu na listę obrońcy lub pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, ponieważ konieczna jest jego jednoznaczna identyfikacja, a numer PESEL pełnomocnika nie zawsze jest znany sądowi. Na podstawie art. 119a k.p.k. dokumenty dołączane do pisma procesowego wnoszone za pośrednictwem portalu informacyjnego będą musiały być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, jeśli pełnomocnik lub obrońca jest adwokatem lub radcą prawnym. Strona powołująca się na dokument będzie zobowiązana złożyć oryginał w sądzie jeszcze przed rozprawą na żądanie sądu lub strony przeciwnej.
Art. 128 § 3 k.p.k. sankcjonuje możliwość doręczania poprzez portal informacyjny treści orzeczeń i zarządzeń. Rozwiązanie to usunie niejasności i spowoduje, że sądy nie będą miały wątpliwości w dokonywaniu doręczeń przez portal informacyjny orzeczeń i zarządzeń, w szczególności, że procedowany projekt rozszerza możliwość dokonywania doręczeń za pośrednictwem portalu informacyjnego, także stronom. W tabeli nr 1 przedstawiono ilościowe zestawienie środków odwoławczych wniesionych przez jednostki organizacyjne prokuratury do sądów w latach 2021–2024. Ze względu na brak ujęcia w funkcjonalnościach portalu informacyjnego doręczeń pism sądowych kierowanych z Sądu Najwyższego w tabeli nr 2 przedstawiono dane ilościowe w analogicznym okresie w zakresie kasacji i odpowiedzi na kasacje. Tabela nr 1 – wniesione środki odwoławcze ogółem Wnoszone środki odwoławcze: 2021 r. 2022 r. 2023 r. 2024 r. Apelacje 16261 16617 16666 7897 Sprzeciwy 11071 10796 11619 4906 Zażalenia na umorzenie i 61628 62163 62224 32259 odmowę rozpoznane przez sąd Łącznie 88960 89576 90509 45062 Tabela nr 2 – kasacje i odpowiedzi na kasacje Rodzaj pisma: 2021 r. 2022 r. 2023 r. 2024 r. Kasacje 418 344 640 199 Odpowiedzi na kasacje 2025 1983 2136 1077
Rozszerzona zostanie możliwość doręczania pism stronom postępowania przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym. Będzie to możliwe, gdy strona ma konto w portalu informacyjnym i za pośrednictwem tego portalu złoży oświadczenie o wyborze lub rezygnacji z doręczeń za pośrednictwem portalu informacyjnego. W projektowanym art. 133a
§ 1a zaproponowano możliwość złożenia oświadczenia o rezygnacji z doręczeń na piśmie. Zmiana art. 133a § 3 k.p.k. przewiduje zastąpienie wyrażenia „po upływie 14 dni” wyrażeniem „z upływem 14 dni”, w celu dostosowania brzmienia przepisu do obowiązującego w judykaturze stanowiska, iż w razie nieodebrania pisma w terminie przeznaczonym do jego odbioru, doręczenie następuje w ostatnim dniu tego terminu. Projekt przewiduje uchylenie art. 611 § 2 k.p.k. i dodanie § 3a, zgodnie z którym sądem właściwym do rozpoznania spraw innych niż określone w § 1 i 3 będzie sąd rejonowy, w okręgu którego skazany stale mieszkał lub czasowo przebywał, a jeżeli tego nie ustalono, gdzie znajduje się mienie nadające się do egzekucji lub też skazany prowadzi działalność objętą zakazem. Ma to na celu precyzyjne uregulowanie właściwości sądu orzekającego, zgodnie z Protokołem między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zmianie Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r. Projekt przewiduje także wprowadzenie zmodyfikowanego wariantu postępowania w przedmiocie przejęcia i przekazania orzeczeń do wykonania, uregulowanego w Rozdziale 66 k.p.k., które będzie dotyczyło tylko kar i środków o charakterze nieizolacyjnym przekazywanych na podstawie umowy międzynarodowej. Minister Sprawiedliwości nie będzie brał udziału w postępowaniu, będzie jednak istniała możliwość powrotu do rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, z udziałem Ministra Sprawiedliwości, jeśli tak postanowi. Obecnie Minister ostatecznie rozstrzyga w każdej sprawie o przejęcie orzeczenia do wykonania w Rzeczypospolitej Polskiej lub występuje do właściwego organu państwa obcego o wykonanie kary lub środka. Jednak zgodnie z art. 82 ust. 2 Umowy zmienionej Protokołem, w sprawach w nim wskazanych Minister Sprawiedliwości będzie rozstrzygał fakultatywnie, tylko jeśli uprzednio zadecyduje o przejęciu sprawy. Informacje pozyskane z sądu będą służyć wyłącznie rozważeniu przejęcia. Minister nie będzie żądał akt w związku z realizacją zadań związanych z nadzorem administracyjnym nad działalnością sądów powszechnych. Jak wynika z projektowanego 611f1 § 1 k.p.k., w razie ewentualnego przejęcia sprawa toczyć się będzie od początku, na zasadach ogólnych. Minister może pozyskiwać wiedzę o sprawach godnych jego uwagi w kontekście zasadności rozważenia ich przejęcia w każdy sposób, jaki uzna za możliwy i właściwy. Protokół pozostawia przejęcie sprawy do wyłącznej decyzji Ministra i nie określa jego kryteriów. Zatem to do Ministra należeć będzie ocena, jakie okoliczności weźmie pod uwagę, ewentualnie przejmując sprawę. W tym celu musi posiadać niezbędne informacje. W związku z tym konieczne jest upoważnienie Ministra do ich pozyskania. Z uwagi na fakt, że ocena, czy sprawa powinna być przejęta lub orzeczenie przekazane do wykonania, musi być podjęta na podstawie niezbędnych informacji o sprawie zasadnym wydaje się wprowadzenie regulacji dającej możliwość żądania przez Ministra Sprawiedliwości przedstawienia mu niezbędnych informacji lub kopii dokumentów z akt sprawy, jeśli zachodzi konieczność rozważenia przejęcia przez niego do swego prowadzenia sprawy o przejęcie lub przekazanie orzeczenia do wykonania, o czym stanowi projektowany art. 611f1 § 3 k.p.k. Projektowany art. 41 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526), dalej jako „u.s.p.”) nadaje Ministrowi Sprawiedliwości uprawnienie do możliwości określenia wykazu państw obcych, w stosunkach z którymi wnioski o przejęcie lub przekazanie orzeczeń do wykonania między polskimi sądami a właściwymi organami państwa obcego są przekazywane za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz sposób ich przekazywania. Rozwiązanie to będzie funkcjonować obok, a nie zamiast dotychczasowych przepisów dotyczących przekazywania wniosków o ekstradycję drogą elektroniczną. Minister weźmie pod uwagę w jakim zakresie elektronizacja obrotu jest prawnie dopuszczalna z uwagi na regulacje krajowe partnera zagranicznego oraz normy prawa międzynarodowego i faktycznie zasadna, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności, w tym dobro postępowania karnego, konieczność zapewnienia jego sprawnego toku, stopień wiarygodności danego państwa i jego doświadczenie w komunikacji elektronicznej. Projektowana regulacja pozwoli również na uznanie kosztów deportacji do wydatków Skarbu Państwa w rozumieniu k.p.k.. Będzie to miało charakter fakultatywny, uzależniony od wagi sprawy. Decyzję w tym przedmiocie będzie podejmował organ procesowy. Użycie w projektowanym art. 618 § 1 k.p.k. pojęcia „zobowiązanej do powrotu do Rzeczypospolitej Polskiej” nie ma charakteru techniczno-prawnego. Nie odnosi się do żadnej konkretnej instytucji prawa obcego. Swoim zakresem obejmuje każde postępowanie związane z przymusowym wydaleniem obywatela polskiego z państwa obcego bez względu na jego szczególną nazwę w obcym systemie prawnym (np. deportacja, usunięcie, zobowiązanie do opuszczenia kraju). W projekcie uregulowano także wprowadzenie obligatoryjności posiadania konta w portalu informacyjnym przez powszechne jednostki organizacyjne prokuratury, co jest konsekwencją regulacji wprowadzonych w art. 53e ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przy czym zauważenia wymaga, iż 14 marca 2024 roku wdrożono zmiany w podsystemie Elektronicznego Obiegu Dokumentów (EOD) stanowiącego komponent centralnego systemu teleinformatycznego PROK-SYS, tworząc mechanizm automatycznego pobierania poczty z Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych. W okresie poprzedzającym wdrożenie przeprowadzono cykl spotkań instruktażowo-szkoleniowych, których uczestnikami byli pracownicy powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury. W ramach podjętych działań organizacyjnych dla wszystkich jednostek prokuratury oraz Wydziałów Zamiejscowych DPZiK zostały założone konta instancjonalne w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych. Czas niezbędny na założenie konta instytucjonalnego poprzez wysłanie wniosku do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wynosił około 3 dni (ePUAP), natomiast tradycyjnie Pocztą Polską – około 14 dni.
3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Estonia W Estonii możliwe jest składanie dokumentów do sądu za pośrednictwem poczty elektronicznej. Możliwe jest również skorzystanie z portalu internetowego – „PUBLIC E-FILE”. PUBLIC E-FILE to portal, który umożliwia stronom procesowym i ich przedstawicielom w postępowaniach cywilnych, administracyjnych, karnych i w sprawach o wykroczenia. PUBLIC E-FILE umożliwia przesyłanie podpisanych cyfrowo dokumentów do organu prowadzącego postępowanie i monitorowanie postępów postępowania. Portal umożliwia korzystanie ze wstępnie wypełnionych wniosków do złożenia w sądzie; użytkownicy mogą również uzupełniać i poprawiać niedokończone wnioski zainicjowane przez siebie. Możliwe jest również zaskarżanie decyzji organów prowadzących postępowanie oraz składanie apelacji od wyroków sądowych. PUBLIC E-FILE umożliwia także korzystanie z usługi szybkiego postępowania w sprawie nakazów zapłaty. Francja Cyfryzacja systemu sądownictwa cywilnego jest obecnie częściowo przewidziana we francuskim kodeksie postępowania cywilnego, który zawiera przepisy szczególne regulujące komunikację drogą elektroniczną przed wszystkimi sądami (art. 748-1–748-9 kodeksu postępowania cywilnego). Przepisy te mają na celu zagwarantowanie identyfikacji stron, integralności wymienianych plików, poufności oraz zniwelowanie ryzyka awarii poprzez wydłużenie terminów. W sądach najczęściej wykorzystywanym narzędziem jest wirtualna sieć prywatna adwokatów (Réseau pivé virtuel des avocats lub RPVA), która umożliwia sądom otrzymywanie pism procesowych w formie elektronicznej i bezpośrednią komunikację z prawnikami. Pisma procesowe są obecnie składane przez prawników w formie elektronicznej i przekazywane sądowi i pozostałym stronom za pośrednictwem RPVA. Strony sporu korzystają ze stron internetowych utworzonych przez rząd, które zawierają informacje o ich prawach. Korzystają również z cyfrowego dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sporach cywilnych (rodzinnych i umownych) oraz handlowych, zwłaszcza w sprawach, w których reprezentacja przez adwokata nie jest obowiązkowa. W związku z tym od dnia 11 kwietnia 2019 r. sąd cyfrowy (Tribunal Digital) jest dostępny dla każdego członka zarządu lub właściciela firmy zarejestrowanego w rejestrze handlowym i spółek, który chce wszcząć sprawę przed właściwym sądem gospodarczym. Niemcy Ustawa z 2013 r. o promowaniu elektronicznych spraw prawnych (Gesetz zur Förderung des elektronischen Rechtsverkehrs) wprowadziła do niemieckiego kodeksu postępowania cywilnego (Zivilprozessordnung, ZPO) szereg przepisów dotyczących korzystania z dokumentów elektronicznych i składania dowodów elektronicznych. Kluczowym elementem było wprowadzenie elektronicznej skrzynki pocztowej dla prawników (besonderes elektronisches Anwaltspostfach, beA), które rozpoczęło się w 2016 roku. Od 1 stycznia 2022 r. adwokaci i organy władzy publicznej są zobowiązani do składania pism procesowych wyłącznie w formie dokumentów elektronicznych, chyba że nie jest to możliwe z przyczyn technicznych (§ 130d ZPO). Sądy same nie są jednak zobowiązane do doręczania stronom pism procesowych drogą elektroniczną. Wprawdzie wiele sądów wprowadziło już elektroniczny system zarządzania aktami (e-Akte), jednak obowiązek elektronicznego zarządzania aktami spraw będzie obowiązywał dopiero od 1 stycznia 2026 r. (art. 298a ZPO). Bułgaria Od dnia 30 czerwca 2021 r. częścią obowiązkowej treści każdego pozwu w Bułgarii jest elektroniczny adres do doręczeń dokumentów, a także oświadczenie strony, czy jest ona gotowa przyjąć doręczenie na ten adres elektroniczny (tj. pocztą elektroniczną). Zmiana ta była częścią pakietu zmian wprowadzonych do Kodeksu postępowania, które dotyczyły elektronizacji procesów cywilnych. Zmiany te wprowadziły nowy rozdział w k.p.c. regulujący czynności procesowe i czynności prawne w formie elektronicznej. Zgodnie z tymi przepisami sądy mają wydawać swoje akty i dokonywać wszelkich czynności procesowych w formie elektronicznej, chyba że jest to niemożliwe ze względu na ich charakter lub prawo przewiduje wyjątek. W przeciwieństwie do sądów, strony nie są zobowiązane do dokonywania czynności procesowych w formie elektronicznej. Istnieją jednak silne zachęty, aby to zrobić. Na przykład, jeżeli powód składa pozew w formie elektronicznej, musi uiścić niższą opłatę sądową w wysokości 15% za wniesienie pozwu. Co więcej, strona jest zmotywowana do utrzymywania elektronicznej interakcji z sądem w tej sprawie, ponieważ po wycofaniu zgody na elektroniczne doręczenie pocztą elektroniczną musi uiścić całą opłatę skarbową (tj. musi uiścić 15%). Art. 51 ust. 3 k.p.c. stanowi, że doręczenia adwokatowi można dokonać wyłącznie na adres elektroniczny, przy czym adwokat ma prawo zrezygnować z tej usługi.
4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Sądy Możliwość otrzymywania pism w postępowaniu karnym powszechne od prokuratorów, obrońców, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej i pełnomocników będących adwokatem lub radcą za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym.
Możliwość doręczania pism stronom w postępowaniu karnym za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym.
11 SA Zmniejszenie obciążenia pracą pracowników 47 SO Ministerstwo sekretariatów, w szczególności biur podawczych. Sprawiedliwości 319 SR Uregulowanie właściwości sądu orzekającego, zgodnie z Protokołem między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zmianie Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r.
Możliwość uznania kosztów deportacji do wydatków Skarbu Państwa w rozumieniu k.p.k., jeśli państwo obce odmawia poniesienia kosztów deportacji. Zwiększenie skuteczności ekstradycji. Powszechne 11 prokuratur Ministerstwo Możliwość doręczania sądom pism w postępowaniu jednostki regionalnych Sprawiedliwości karnym za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym. organizacyjne 46 prokuratur prokuratury okręgowych Możliwość uznania kosztów deportacji do wydatków 358 prokuratur Skarbu Państwa w rozumieniu k.p.k., jeśli państwo obce rejonowych odmawia poniesienia kosztów deportacji. Zwiększenie skuteczności ekstradycji. Obligatoryjne posiadanie konta w portalu informacyjnym. Minister 1 Informacja Uprawnienie do określenia państw obcych i rodzajów Sprawiedliwości ogólnodostępna wniosków, które w stosunkach z tymi państwami mogą być przekazywane za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz szczegółowy sposób ich przekazywania.
Możliwość uznania kosztów deportacji do wydatków Skarbu Państwa w rozumieniu k.p.k., jeśli państwo obce odmawia poniesienia kosztów deportacji. Zwiększenie skuteczności ekstradycji.
Brak udziału Ministra w postępowaniach w przedmiocie przejęcia i przekazania orzeczeń do wykonania, uregulowanego w Rozdziale 66 k.p.k., które będzie dotyczyło tylko kar i środków o charakterze nieizolacyjnym przekazywanych na podstawie umowy międzynarodowej z możliwością powrotu do rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, z udziałem Ministra Sprawiedliwości, jeśli tak postanowi. Adwokaci 22280 Krajowy Rejestr Możliwość doręczania sądom pism w postępowaniu wykonujących Adwokatów i karnym za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym. zawód Aplikantów (stan na Adwokackich Obowiązek podania w piśmie procesowym numeru wpisu 16.08.2024 r.) na właściwą listę obrońcy lub pełnomocnika będącego Radcowie 41980 Krajowa Izba Radców adwokatem lub radcą prawnym. prawni wykonujących Prawnych zawód Obowiązek opatrzenia kwalifikowanym podpisem (stan na elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem 16.08.2024 r.) osobistym pism wnoszonych za pośrednictwem portalu informacyjnego. Prokuratoria 1 Informacja Możliwość doręczania sądom pism w postępowaniu Generalna ogólnodostępna karnym za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym.
Obywatele 37 571 tys. (dane Główny Urząd Możliwość otrzymywania pism od sądów w postępowaniu z maja 2024 r.) Statystyczny karnym za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym. Ułatwienie prowadzenia korespondencji sądowej bez konieczności udania się do placówki pocztowej lub biura podawczego sądu. Operatorzy 270 podmiotów Rejestr operatorów Spadek przychodów związanych z doręczaniem pism z pocztowi pocztowych (Urząd sądów do stron oraz od pełnomocników, jednostek Komunikacji organizacyjnych prokuratury i Prokuratorii Generalnej RP Elektronicznej) do sądów.
5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie „Rządowy Proces Legislacyjny”, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248 oraz z 2024 r. poz. 1535) oraz § 4 i § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806, z póżn. zm.). W toku prac legislacyjnych żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. W ramach opiniowania projekt został przekazany następującym podmiotom:
1. Prokurator Krajowy;
2. Krajowa Rada Sądownictwa;
3. Krajowa Rada Prokuratorów;
4. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego;
5. Naczelna Rada Adwokacka;
6. Krajowa Rada Radców Prawnych;
7. Prokuratoria Generalna;
8. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W ramach konsultacji publicznych projekt został przekazany następującym podmiotom:
1. Prezesi Sądów Apelacyjnych (oraz sądy okręgowe i sądy rejonowe),
2. Prezesi Wojskowych Sądów Okręgowych (oraz wojskowe sądy garnizonowe),
3. Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury,
4. Rzecznik Praw Obywatelskich,
5. Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”,
6. Stowarzyszenie Sędziów „Themis”,
7. Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów KSSiP Votum,
8. Stowarzyszenie Prokuratorów „Lex Super Omnia”,
9. Niezależne Stowarzyszenie Prokuratorów „Ad Vocem”,
10. Stowarzyszenie Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej,
11. Porozumienie Samorządów Zawodowych i Stowarzyszeń Prawniczych,
12. Helsińska Fundacja Praw Człowieka,
13. Amnesty International,
14. Fundacja Batorego,
15. Fundacja Forum Obywatelskiego Rozwoju,
16. Sieć Obywatelska Watchdog Polska,
17. Fundacja Court Watch Polska,
18. Fundacja Krakowski Instytut Prawa Karnego,
19. Instytut Wymiaru Sprawiedliwości,
20. Centralny Instytut Analiz Polityczno-Prawnych,
21. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Referendarzy Sądowych,
22. Stowarzyszenie Referendarzy Sądowych LEX IUSTA,
23. Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury,
24. Związek Zawodowy Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej,
25. Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury Rzeczypospolitej Polskiej,
26. Krajowy Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Ad Rem”,
27. Ogólnokrajowy Związek Zawodowy „AR Prim”,
28. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej,
29. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”,
30. Forum Związków Zawodowych,
31. Międzyzakładowa Organizacja Związkowa Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”,
32. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych,
33. Krajowa Sekcja Służby Więziennej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”,
34. Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych. Czas trwania opiniowania i konsultacji publicznych – 21 i 30 dni. Wyniki konsultacji publicznych i opiniowania zostaną omówione po ich zakończeniu. Uwagi do projektu zostały przedstawione przez Prokuratora Krajowego, Krajową Radę Prokuratorów, Pierwszą Prezes Sądu Najwyższego, Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i Prokuratorię Generalną. Krajowa Rada Radców Prawnych przedstawiła pozytywną opinię. Naczelna Rada Adwokacka nie zgłosiła uwag. Zestawienie przedstawionych uwag wraz z odniesieniem Ministra Sprawiedliwości zawiera odrębna tabela. Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury Prokuratura Regionalna w Katowicach, Sąd Apelacyjny w Katowicach, Prokuratura Regionalna w Szczecinie oraz FZPOZ Porozumienie Zielonogórskie poinformowali o braku uwag do projektu. Uwagi do projektu zostały przedstawione przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie, Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, Centralny Instytut Analiz Polityczno-Prawnych, NSP Ad Vocem i 2 osoby prywatne.
6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z 2025 r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (2025) (0–10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ZUS 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 NFZ 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 FP+FS 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Wydatki ogółem 2,09 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2,09 budżet państwa 2,09 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2,09 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Saldo ogółem -2,09 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -2,09 budżet państwa -2,09 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -2,09 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ZUS 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 NFZ 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 FP+FS 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Skutki finansowe:
1. Zmiany w systemach teleinformatycznych: Część 15 budżetu państwa: Skutki finansowe wynikające ze zmian w systemach teleinformatycznych zostaną zrealizowane z części: 15/01, dział: 755, rozdział: 75502. Wejście w życie projektowanej ustawy nie będzie generować skutków finansowych dla jednostek sektora finansów publicznych, w tym budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego zarówno w roku wejścia w życie ustawy, jak i w latach następnych. Wydatki związane z wdrożeniem projektowanych rozwiązań w jednostkach sądownictwa powszechnego ponoszone są z budżetu państwa z części 15 Sądy powszechne i nie będą podstawą do ubiegania się o dodatkowe środki z budżetu państwa. Część 88 budżetu państwa: Zmiany w systemie PROK-SYS – aktualnie toczy się postępowanie przetargowe związane z wyborem Wykonawcy świadczącego usługi utrzymania i rozwoju systemu PROK-SYS w latach 2025–2027 (przewidywany czas gotowości do wdrożenia rozwiązania to III–IV kwartał 2025 r., przy szacunkowym koszcie wynoszącym ok. 600 000,00 zł). Wydatki związane ze zmianami w systemach teleinformatycznych PROK-SYS wykazane w OSR w wysokości 600 000 zł zostaną zrealizowane ze środków ujętych w ustawach budżetowych w kolejnych latach, w ramach ustalonego dla dysponenta części 88 – Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury nieprzekraczalnego limitu wydatków na dany rok budżetowy, bez konieczności ubiegania się o dodatkowe środki budżetowe na ten cel.
Zatem realizacja proponowanych rozwiązań będzie możliwa w ramach posiadanych środków w części 15 – Sądy powszechne oraz w części 88 – Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury, bez potrzeby ich zwiększania (ubiegania się o dodatkowe środki z budżetu Źródła państwa), zarówno w roku wejścia w życie ustawy, jak i w latach następnych. finansowania
2. Wprowadzenie projektowanej regulacji może obniżyć koszty dla części 15 budżetu państwa „Sądy powszechne” oraz części 88 Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury związane z doręczeniami. Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje danymi dotyczącymi kosztów doręczeń w podziale na podmioty, do których pisma są doręczane, co pozwoliłoby na wyodrębnienie ponoszonych aktualnie wydatków sądów na korespondencję. W ramach funkcjonalności systemu PROK-SYS brak jest funkcjonalności pozwalających wyliczyć rodzaje pism, jakie były wysyłane do sądu i generowane z tym koszty. Ponadto doręczanie pism za pośrednictwem portalu informacyjnego będzie miało charakter fakultatywny. Środki finansowe uzyskane przez powszechne jednostki prokuratury i sądy powszechne w wyniku zmniejszenia wydatków na doręczenia pism, w przypadku ich wystąpienia, będą mogły zostać przeznaczone na bieżącą działalność powszechnych jednostek prokuratury i sądów powszechnych, w tym przede wszystkim na postępowania sądowe.
3. Koszty ewentualnych deportacji mogą spowodować skutki finansowe dla części 15 budżetu państwa
– Sądy powszechne i części 88 – Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury bez potrzeby ich zwiększania w roku wejścia w życie ustawy i w latach następnych. Jak wynika z informacji CBŚP są to przypadki dotyczące różnych jednostek prokuratury/sądu, a zatem zakłada się, że w skali pojedynczych jednostek sądu/prokuratury mogą one zostać pokryte z dotychczasowych środków, zaś projektowana zmiana ma stworzyć ku temu podstawę prawną. Ponadto decyzja o uznaniu kosztów deportacji jako wydatków Skarbu Państwa będzie miała charakter fakultatywny, to znaczy każdorazowo organ procesowy będzie decydował, czy zastosować to rozwiązanie w danej sprawie. Dodatkowe 1. W kontekście projektowanych rozwiązań, zostało przeprowadzone szacowanie zmian wraz z informacje, w wykonawcą usługi utrzymania i rozwoju systemu. Oszacowano potencjalne koszty po stronie tym wskazanie dostawców systemów repertoryjno-biurowych w sądach (SRB), jak również koszty techniczne (np. źródeł danych i licencje, infrastruktura, etc.). Jednocześnie w kwestii dotyczącej kosztów modyfikacji portalu przyjętych do informacyjnego oraz SRB nie została jeszcze przeprowadzona kompleksowa analiza (przez obliczeń założeń analityków systemowych) implementacji przepisów, które wciąż istnieją jedynie jako projekt. Tym samym poniższe dane mają charakter szacunkowy:
1. Doręczenia elektroniczne względem użytkowników portalu informacyjnego w kpc i kpk: 104 350,00 zł
2. Uruchomienie możliwości wnoszenia pism procesowych w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu karnym: 417 400 zł Suma: 521 750,00 zł W ślad za zmianami zakłada się wzrost wolumenu danych przechowywanych w bazie danych portalu informacyjnego, tj. SAP HANA, co implikuje konieczność zapewnienia dodatkowych licencji na pamięć bazy. Wymagany zakup licencji w ilości dwóch paczek 64 GB po jednej na ośrodek przetwarzania wraz ze wsparciem na okres 2 lat wynosi 566 784,00 zł. Ponadto nie zidentyfikowano potrzeb natury sprzętowej (macierze, serwery), będących konsekwencją zwiększenia wolumenu przechowywanych danych (w szczególności przechowywania plików składanych do portalu informacyjnego). Rozwój zasobów infrastrukturalnych powinien następować ewolucyjnie w zależności od popularności nowych funkcjonalności portalu informacyjnego. Niemniej jednak, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zabezpieczył środki w budżecie na rok 2024 i 2025 na potencjalny zakup dodatkowych urządzeń pamięci masowej w związku z potencjalną zmianą sposobu przechowywania danych w ramach PI. Dodatkowo, w związku z realizacją postulatów dotyczących doręczeń pomiędzy pełnomocnikami oraz możliwości wnoszenia pism do sądów, zachodzi konieczność modyfikacji systemów repertoryjno-biurowych w celu umożliwienia automatycznego przyjmowania dokumentów i odnotowywania ich w sprawach za pośrednictwem API systemu sądowego. Bazując na przeprowadzanych dotychczas integracjach, można przyjąć następujące wartości Zeto – 150 000 zł oraz Currenda 250 000 zł. Podobnych kosztów można się również spodziewać u innych producentów SRB. Obecne funkcjonalności systemu PROK-SYS, wykorzystywanego w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury do obsługi doręczeń i ekspedycji korespondencji, nie przewidują możliwości dokonywania ekspedycji pism do portalu informacyjnego. W ramach prowadzonych prac rozwojowych w pierwszym kwartale 2024 r. w systemie PROK-SYS został zaimplementowany komponent umożliwiający doręczenia pism sądowych z portalu informacyjnego do systemu PROK-SYS z wykorzystaniem zautomatyzowanej rejestracji w podsystemie Elektronicznego Obiegu Dokumentów (EOD). Projektowana zmiana legislacyjna jest możliwa do technicznej implementacji, jednak wymaga budowy komponentu, który będzie umożliwiał obok funkcjonujących doręczeń, także ekspedycję wraz z rejestracją przesyłki wychodzącej w EOD. Zmiany w systemie PROK-SYS związane z implementacją projektowanej zmiany legislacyjnej wymagają również przeprowadzenia analizy biznesowej procesów, których zmiana dotyczy i szczegółowego opisania wymagań. Z uwagi na toczące się postępowanie przetargowe związane z wyborem Wykonawcy świadczącego usługi utrzymania i rozwoju systemu PROK-SYS w latach 2025–2027, przewidywany czas gotowości do wdrożenia rozwiązania to III–IV kwartał 2025 r., przy szacunkowym koszcie wynoszącym ok. 600 000,00 zł. W bieżącym roku możliwe jest rozpoczęcie prac koncepcyjnych, tj. opracowanie projektu rozwiązania, przy jednoczesnym braku możliwości prowadzenia prac związanych z budową rozwiązania przez programistów obecnego Wykonawcy z uwagi na toczące się postępowanie przetargowe, którego zakres nie może już ulegać zmianie. Wskazane okoliczności umożliwiają podjęcie prac programistycznych dopiero na początku roku 2025 przez wykonawcę wyłonionego w trwającym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
2. W oparciu o dane zawarte w systemie PROK-SYS za rok 2023 zarejestrowano następujące dane ilościowe w zakresie przesyłek kierowanych do sądów:
1. ilość przesyłek ogółem – 1 316 345,
2. ilość przesyłek wymagających opłaty:
– Poczta Polska 170 960 szt.,
– firma kurierska 208 szt.,
– Pocztex 20 szt.
3. ilość przesyłek niewymagających opłaty (bezkosztowo, głównie goniec-kierowca) przesłano 1 145 157 szt., co stanowi 87% wszystkich przesyłek. Łączny koszt wszystkich przesyłek wymagających opłaty ekspediowanych do sądów wyniósł 1 554 331,44 zł. Dane za 2023 r. Rodzaj spraw Ilość spraw % wpływu koszty przesyłek do sądu (w całym toku postępowania) Wpływ spraw 1 113 206 100% 1 554 331,44 zł Sprawy przesłane 264 341 24% 369 090,29 zł do sądu apelacje 13 136 1,18% 18 341,35 zł
W ramach funkcjonalności systemu PROK-SYS brak jest funkcjonalności pozwalających wyliczyć rodzaje pism, jakie były wysyłane do sądu i generowane z tym koszty. W oparciu o szacunki, na podstawie stosunku ogólnej liczby spraw do spraw przesłanych do sądów, apelacji, nie są to duże kwoty.
3. Określenie kosztów deportacji jest bardzo utrudnione, albowiem na koszty składają się różne czynniki, a mianowicie: z jakiego kraju będzie deportacja – najczęściej są to odległe państwa (np. Dominikana, Demokratyczna Republika Konga, Gwinea), konieczność przesiadki, ceny biletów lotniczych (w tym w jakiej porze roku – np. w okresie wakacyjnym koszty biletów są zazwyczaj wyższe), liczbę osób deportowanych. Korzystanie z deportacji winno następować w wyjątkowych sytuacjach, gdy brak jest innych możliwości sprowadzenia osób ściganych do Polski (przykładowo brak dwustronnych umów o ekstradycji czy wzajemnego stosowania zasady wzajemności). Na podstawie informacji Centralnego Biura Śledczego można wskazać na jedną sprawę prokuratury, gdzie osoba ścigana została deportowana z Republiki Dominikany, a koszty deportacji oscylowały w granicach około 20.000,00 zł. Ministerstwo Sprawiedliwości i Prokuratura Krajowa nie posiadają danych statystycznych dot. liczby deportacji, a ich określenie wymagałoby przeprowadzenia badań aktowych. Na podstawie przesłanych kosztów niektórych postepowań deportacyjnych, szacuje, że pokrycie kosztów z tym związanych będzie możliwe w ramach posiadanego budżetu Prokuratury.
7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (2024) (0–10) W ujęciu duże pieniężnym przedsiębiorstwa (w mln zł, sektor mikro-, ceny stałe z 2025 małych i średnich r.) przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe W ujęciu duże przedsiębiorstwa Brak wpływu. niepieniężnym sektor mikro-, małych Przedmiotowy projekt wpłynie na operatorów pocztowych poprzez spadek ich i średnich przychodów związanych z doręczaniem pism z sądów do stron oraz od przedsiębiorstw pełnomocników, jednostek organizacyjnych prokuratury i Prokuratorii Generalnej RP do sądów. rodzina, obywatele Projekt wpłynie na obywateli poprzez możliwość otrzymywania pism od sądów oraz gospodarstwa w postępowaniu karnym za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym i domowe, w tym ułatwienie prowadzenia korespondencji sądowej bez konieczności udania się do osoby z placówki pocztowej lub biura podawczego sądu. niepełnosprawnością i starsze Niemierzalne Dodatkowe informacje, Obecnie koszty doręczeń wezwań i innych pism stanowią najwyższą pozycję ogólnej kwoty w tym wskazanie źródeł wydatków sądów powszechnych związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowymi i danych i przyjętych do w roku 2023 stanowiły 35,38% wydatków (tj. 466 974 tys. zł), natomiast w pierwszym obliczeń założeń półroczu 2024 roku stanowiły 31,28% tych wydatków (tj. kwotę 226 210 tys. zł). Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje danymi dotyczącymi kosztów doręczeń w podziale na podmioty, do których pisma są doręczane, co pozwoliłoby na wyodrębnienie ponoszonych aktualnie wydatków sądów na korespondencję m.in. z prokuratorami, obrońcami i pełnomocnikami będącymi adwokatami lub radcami prawnymi oraz Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej jako potencjalnych oszczędności. Ponadto doręczanie pism za pośrednictwem portalu informacyjnego będzie miało charakter fakultatywny. Dlatego niemożliwe jest oszacowanie skutków finansowych dla operatorów pocztowych po wprowadzeniu projektowanej regulacji. Ministerstwo nie dysponuje również danymi o liczbie przesyłek wpływających do sądów, co uniemożliwia oszacowanie wysokości oszczędności dla obywateli.
8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej nie tabeli zgodności). nie dotyczy
zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne: Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie nie dotyczy Komentarz: Projekt skróci czas na załatwienie sprawy poprzez możliwość otrzymywania pism przez sądy w postępowaniu karnym od prokuratorów, obrońców, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej i pełnomocników będących adwokatem lub radcą za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym oraz doręczania pism stronom w postępowaniu karnym za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym. Dzięki temu nie będzie konieczna korespondencja pocztowa, co skróci czas na doręczanie pism. Pełnomocnicy i obrońcy będący adwokatami lub radcami prawnymi będą zobowiązani opatrzeć kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym pisma wnoszone za pośrednictwem portalu informacyjnego.
9. Wpływ na rynek pracy Projektowana regulacja nie ma bezpośredniego wpływu na rynek pracy.
10. Wpływ na pozostałe obszary środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, inne: prawa człowieka administracyjne lub wojskowe Projekt wpłynie na sądy powszechne i wojskowe poprzez uregulowanie właściwości sądu orzekającego, zgodnie z Protokołem między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zmianie Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r. oraz przez możliwość uznania kosztów deportacji do wydatków Skarbu Państwa w rozumieniu K.p.k., jeśli państwo obce odmawia poniesienia kosztów deportacji. Omówienie Projekt wpłynie także na informatyzację poprzez możliwość otrzymywania przez sądy pism w wpływu postępowaniu karnym od prokuratorów, obrońców, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej i pełnomocników będących adwokatem lub radcą za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym i możliwość doręczania pism stronom w postępowaniu karnym za pośrednictwem kont w portalu informacyjnym. Projekt zobowiązuje także jednostki organizacyjne prokuratury do posiadania konta w portalu informacyjnym. Pełnomocnicy i obrońcy będący adwokatami lub radcami prawnymi będą zobowiązani opatrzeć kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym pisma wnoszone za pośrednictwem portalu informacyjnego.
11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1) art. 1 pkt 5, pkt 6 lit. c i d, pkt 10–12 oraz art. 2 pkt 1, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2) art. 1 pkt 6 lit. a i b, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Ewaluacja efektów projektu będzie możliwa po upływie 3 lat od wejścia w życie projektowanej ustawy na podstawie następujących mierników:
– średni czas trwania postępowania sądowego w sprawach karnych;
– wysokość wydatków na korespondencję sądową w sprawach karnych;
– liczba osób, w przypadku których Skarb Państwa poniósł koszty deportacji i wysokość wydatków z tym związanych.
13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Raport z konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (UD143)
Projekt ustawy został udostępniony w ramach konsultacji publicznych i opiniowania następującym podmiotom:
W ramach opiniowania:
1. Prokuratorowi Krajowemu;
2. Krajowej Radzie Sądownictwa;
3. Krajowej Radzie Prokuratorów;
4. Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego;
5. Naczelnej Radzie Adwokackiej
6. Krajowej Radzie Radców Prawnych;
7. Prokuratorii Generalnej;
8. Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
W ramach konsultacji publicznych:
1. Prezesom Sądów Apelacyjnych (oraz sądom okręgowym i sądom rejonowym),
2. Prezesom Wojskowych Sądów Okręgowych (oraz wojskowym sądom garnizonowym),
3. Powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury,
4. Rzecznikowi Praw Obywatelskich,
5. Stowarzyszeniu Sędziów Polskich „Iustitia”,
6. Stowarzyszeniu Sędziów „Themis”,
7. Stowarzyszeniu Absolwentów i Aplikantów KSSiP Votum,
8. Stowarzyszeniu Prokuratorów „Lex Super Omnia”,
9. Niezależnemu Stowarzyszeniu Prokuratorów „Ad Vocem”,
10. Stowarzyszeniu Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej,
11. Porozumieniu Samorządów Zawodowych i Stowarzyszeń Prawniczych,
12. Helsińskiej Fundacja Praw Człowieka,
13. Amnesty International,
14. Fundacji Batorego,
15. Fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju,
16. Sieci Obywatelska Watchdog Polska,
17. Fundacji Court Watch Polska,
18. Fundacji Krakowski Instytut Prawa Karnego,
19. Instytutowi Wymiaru Sprawiedliwości,
20. Centralnemu Instytutowi Analiz Polityczno-Prawnych,
21. Ogólnopolskiemu Stowarzyszeniu Referendarzy Sądowych,
22. Stowarzyszeniu Referendarzy Sądowych LEX IUSTA,
23. Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury,
24. Związkowi Zawodowemu Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej,
25. Związkowi Zawodowemu Prokuratorów i Pracowników Prokuratury Rzeczypospolitej Polskiej,
26.Krajowemu Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Ad Rem”,
27. Ogólnokrajowemu Związkowi Zawodowemu „AR Prim”,
28. Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej,
29. Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Solidarność”,
30. Forum Związków Zawodowych,
31. Międzyzakładowej Organizacji Związkowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”,
32. Ogólnopolskiemu Porozumieniu Związków Zawodowych,
33. Krajowej Sekcji Służby Więziennej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”,
34. Ogólnopolskiej Federacj Organizacji Pozarządowych.
Uwagi do projektu zostały przedstawione przez Prokuratora Krajowego, Krajową Radę Prokuratorów, Pierwszą Prezes Sądu Najwyższego, Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i Prokuratorię Generalną. Krajowa Rada Radców Prawnych przedstawiła pozytywną opinię. Naczelna Rada Adwokacka nie zgłosiła uwag. Zestawienie przedstawionych uwag wraz z odniesieniem Ministra Sprawiedliwości zawiera odrębna tabela.
Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury Prokuratura Regionalna w Katowicach, Sąd Apelacyjny w Katowicach, Prokuratura Regionalna w Szczecinie oraz FZPOZ Porozumienie Zielonogórskie poinformowali o braku uwag do projektu. Uwagi do projektu zostały przedstawione przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie, Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, Centralny Instytut Analiz Polityczno-Prawnych, NSP Ad Vocem i 2 osoby prywatne.
Projekt nie był przedstawiany właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnień.
Żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.
Wykaz podmiotów, które zgłosiły uwagi zwiera poniższe zestawienie.
Jednostka Podmiot zgłaszający Treść uwagi Stanowisko MS L.p. redakcyjna do uwagę której zgłaszana jest uwaga
20. Art.119 k.p.k. Centralny Instytut Zaproponowane zmiany, w szczególności Zgodnie z projektowanym art. 1 pkt 2 b, przewidziano Analiz Polityczno- wprowadzenie nowego art. 116a oraz delegację ustawową do wydania rozporządzenia. Zgodnie Prawnych modyfikacja art. 119 i 133a k.p.k., przewidują z projektowanym art. 119 § 4 k.p.k. Minister możliwość wnoszenia pism procesowych za Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym pośrednictwem portalu informacyjnego. do spraw informatyzacji określi w drodze rozporządzenia, Wymóg opatrywania tych pism kwalifikowanym sposób wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym portalu informacyjnego oraz elektroniczną postać, w lub osobistym, a w przypadku prokuratora – której te pisma są wnoszone, mając na względzie zaawansowanym podpisem elektronicznym, skuteczność ich wnoszenia, konieczność zapewnienia podkreśla wagę bezpieczeństwa i sprawnego toku postępowania, a także ochronę praw autentyczności dokumentacji w osób wnoszących pisma. Odnośnie do infrastruktury postępowaniach karnych. Wprowadzenie informatycznej oraz przeszkolenia wszystkich takiego rozwiązania wymaga jednak nie tylko uczestników postępowania, należy wskazać, że portal precyzyjnego określenia szczegółowych zasad informacyjny funkcjonuje od wielu lat i infrastruktura technicznych w odpowiednich aktach informatyczna istnieje od dawna. Użytkownikom portalu wykonawczych, ale również zapewnienia informacyjnego znane są rozwiązania z nim związane. odpowiedniej infrastruktury informatycznej Aktualnie projekt rozszerza jedynie funkcjonalność oraz przeszkolenia wszystkich uczestników portalu, zaś kwestie informatyczne i techniczne na postępowania. bieżąco są wyjaśnione z podmiotem odpowiedzialnym za funkcjonowanie portalu informacyjnego w sądach powszechnych. W zakresie przeszkolenia uczestników postępowania, należy wskazać że na stronie internetowej Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (link https://portal.wroclaw.sa.gov.pl/zalacznik/Instrukcja_PI), znajduje się instrukcja użytkowania portalu informacyjnego, gdzie szczegółowe wyjaśnione są zasady jego funkcjonowania.
W zakresie uwagi, że projekt ustawy nie odnosi się w wystarczającym stopniu do kwestii zapewnienia dostępności nowych rozwiązań dla wszystkich uczestników postępowań, że elektronizacja postępowań karnych może wiązać się z ryzykiem wykluczenia osób, które z różnych przyczyn nie mają dostępu do nowoczesnych technologii oraz że ustawodawca powinien przewidzieć mechanizmy zabezpieczające przed takim wykluczeniem (na przykład poprzez obowiązkowe szkolenia dla stron postępowań lub umożliwienie korzystania z pomocy technicznej) – jak już wyżej wskazano, portal informacyjny od dłuższego czasu jest dostępny dla stron postępowania, dostępne są informacje i instrukcje dotyczące korzystania z funkcjonalności portalu. Dostęp do niego jest bezpłatny. Technicznym warunkiem dostępu do portalu jest posiadanie sprzętu i dostępu do Internetu. Obowiązujący od dnia 14 marca 2024 r. art. 133a k.p.k. przewiduje obligatoryjne doręczenia pism wskazanej tam grupie podmiotów. Pozostałe strony postępowania w przypadku braku możliwości bądź woli korzystania z portalu, nadal będą miały dostęp do akt papierowych. W zakresie postulatu, aby szczegółowe przepisy wykonawcze precyzyjnie określały zasady korzystania z portalu informacyjnego oraz gwarantowały bezpieczeństwo i sprawność systemu, należy po raz koleiny podkreślić, że portal informacyjny już funkcjonuje obecnie. Obowiązują stosowne rozporządzenia określające zasady funkcjonowania portalu, zasady doręczenia za pośrednictwem portali pism. Portal ma i spełnia też funkcje informacyjne i z funkcjonalności tej korzysta znaczna liczba stron postępowania. Oczywistym jest, że istnieje potrzeba monitorowania funkcjonowania
nowych rozwiązań w praktyce oraz ewentualne wprowadzanie korekt w celu wyeliminowania pojawiających się problemów. Obywa się to już aktualnie. .
21. Art. 133a k.p.k. Centralny Instytut Szczególną uwagę należy zwrócić na W zakresie uwag dotyczących fakultatywnego charakteru Analiz Polityczno- fakultatywny charakter korzystania z portalu korzystania z portalu informacyjnego przez strony Prawnych informacyjnego przez strony postępowania. postępowania, zauważyć należy, że kwestie te zostały Takie rozwiązanie, choć teoretycznie wyjaśnione w uzasadnieniu projektu. W odniesieniu do elastyczne, w praktyce może prowadzić do fakultatywności składania pism przez portal, wskazać sytuacji, w której równoległe funkcjonowanie należy, że rozwiązania umożliwiające składanie pism za tradycyjnych i elektronicznych metod pośrednictwem portalu informacyjnego wiążą się z komunikacji stanie się źródłem komplikacji funkcjonowaniem określonych systemów proceduralnych i zwiększonego obciążenia dla informatycznych i zachodzi potrzeba wprowadzania ich w sądów. sposób stopniowy. Pozwoli to na należyte dostosowanie systemów informatycznych do pojawiających się potrzeb i zapewni bezpieczeństwo w ich funkcjonowaniu oraz umożliwi sądom i stronom sukcesywne wdrożenie w nowe rozwiązania techniczne i legislacyjne. Odnośnie fakultatywności możliwości dokonywania doręczeń pism przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym – dla stron postępowania, należy wskazać na fakt, że niektóre strony mogą nie posiadać możliwości korzystania z portalu (np. choćby z powodu braku komputera czy innych urządzeń technicznych). Nie można więc takiego kręgu osób zobligować do odbioru pism za pośrednictwem systemu informatycznego. Fakultatywność rozwiązania w tym zakresie jest konieczna i uzasadniona.
22. Art. 133a k.p.k. Centralny Instytut Utrzymywanie podwójnych procedur doręczeń Odnośnie do uwagi dotyczącej komplikacji Analiz Polityczno- może skutkować zarówno nierównomiernym proceduralnych i obciążenia sądów, wskazać należy, że Prawnych stosowaniem nowych rozwiązań, jak i portal informacyjny jest zintegrowany z systemami trudnościami organizacyjnymi, co stoi w biurowo-repetytoryjnymi w sądach. W systemach tych sprzeczności z celem projektowanej ustawy, odnotowywane są wszelkie czynności w sprawie, w tym w jakim jest usprawnienie i przyspieszenie jakiej formie został złożony środek odwoławczy. Akta postępowań. postępowania nadal prowadzone będą papierowo i środek odwoławczy, czy to złożony tradycyjną formą czy też za pośrednictwem portalu, będzie znajdował się w aktach. Faktycznie co do środków odwoławczych będzie istniała potrzeba ich wydrukowania. Czynność ta jest jednak nieskomplikowana technicznie, nie wymaga nowych umiejętności. Nadto w przypadku doręczenia odpisu środka odwoławczego obrońcy, profesjonalnemu pełnomocnikowi czy prokuratorowi lub stronie, która wniesie o doręczanie jej pism za pośrednictwem portalu - doręczenie nastąpi za bezpośrednio przez portal (nie będzie już istnieć konieczność doręczania pism w formie papierowych odpisów). To z pewnością odciąży pracowników sekretariatów. Dodatkowo zauważyć należy, że obecnie niedołączenie wystarczającej ilości odpisów środka odwoławczego wywoływało potrzebę kserowania pism.
23. Uwaga ogólna Centralny Instytut Projekt ustawy nie odnosi się w wystarczającym Uwaga nieuwzględniona Analiz Polityczno- stopniu do kwestii zapewnienia dostępności portal informacyjny od dłuższego czasu jest dostępny dla Prawnych nowych rozwiązań dla wszystkich uczestników stron postępowania, dostępne są informacje i instrukcje postępowań. Elektronizacja postępowań dotyczące korzystania z funkcjonalności portalu. Dostęp karnych może wiązać się z ryzykiem wykluczenia do niego jest bezpłatny. Technicznym warunkiem dostępu osób, które z różnych przyczyn nie mają do portalu jest posiadanie sprzętu i dostępu do Internetu. dostępu do nowoczesnych technologii. Obowiązujący od dnia 14 marca 2024 r. art. 133a k.p.k. Ustawodawca powinien przewidzieć przewiduje obligatoryjne doręczenia pism wskazanej tam mechanizmy zabezpieczające przed takim grupie podmiotów. Pozostałe strony postępowania w
wykluczeniem, na przykład poprzez przypadku braku możliwości bądź woli korzystania z obowiązkowe szkolenia dla stron postępowań portalu, nadal będą miały dostęp do akt papierowych. lub umożliwienie korzystania z pomocy W zakresie postulatu, aby szczegółowe przepisy technicznej. wykonawcze precyzyjnie określały zasady korzystania z portalu informacyjnego oraz gwarantowały bezpieczeństwo i sprawność systemu, należy po raz koleiny podkreślić, że portal informacyjny już funkcjonuje obecnie. Obowiązują stosowne rozporządzenia określające zasady funkcjonowania portalu, zasady doręczenia za pośrednictwem portali pism. Portal ma i spełnia też funkcje informacyjne i z funkcjonalności tej korzysta znaczna liczba stron postępowania. Oczywistym jest, że istnieje potrzeba monitorowania funkcjonowania nowych rozwiązań w praktyce oraz ewentualne wprowadzanie korekt w celu wyeliminowania pojawiających się problemów. Obywa się to już aktualnie.
24. Art. 611 k.p.k. Centralny Instytut W kontekście zmian dotyczących postępowań Uwaga nieuwzględniona. Analiz Polityczno- międzynarodowych, przewidzianych w W prawie polskim w obrocie z państwami nie należącymi Prawnych modyfikacji art. 611 k.p.k., projekt stanowi do UE zasadą jest podejmowanie decyzji o przejęciu lub odpowiedź na rosnące potrzeby współpracy przekazaniu kary do wykonania przez Ministra transgranicznej. Ułatwienia w zakresie Sprawiedliwości. Przepisy decentralizujące obrót mają przekazywania orzeczeń do wykonania, charakter wyjątku od tej zasady. W szczególności w relacjach z Ukrainą, należy Umowa międzynarodowa uzasadniająca wprowadzenie ocenić jako zgodne z międzynarodowymi do prawa krajowego tego rodzaju wyjątku może zobowiązaniami Rzeczypospolitej Polskiej. przewidywać (a Umowa z Ukrainą faktycznie przewiduje) Jednakże projektowane przepisy, które powrót do zasady ogólnej na podstawie dyskrecjonalnej przewidują możliwość rozstrzygania przez decyzji Ministra Sprawiedliwości, nie określając Ministra Sprawiedliwości o przejęciu sprawy na jednocześnie jej przesłanek. zasadach fakultatywnych, wymagają W takich wypadkach Minister Sprawiedliwości będzie doprecyzowania w celu zapewnienia podejmować decyzje ad casum, uwzględniając wszystkie przejrzystości i jednoznaczności okoliczności podejmowanych decyzji.
28. Prezes Wojskowego Wskazano, że Pismo Pana Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Sądu Okręgowego w 1.nie ma portalu informacyjnego sądów Poznaniu, nie zawiera uwag w zakresie projektu, a Poznaniu wojskowych, a istnieje jedynie portal wskazane tam spostrzeżenia pozostają poza zakresem informacyjny sądów powszechnych, projektu.
2. portal informacyjny sądów powszechnych nie obsługuje sądów wojskowych,
3. znaczna część sądów wojskowych nie posiada infrastruktury natury technicznej oraz środków finansowych z budżetu MON na budowę systemu informatycznego.
29. Prezes Wojskowego Instytucję portalu informacyjnego, o którym Uwaga nieuwzględniona Sądu Okręgowego w mowa w obecnie obowiązujących (np. art. 133a W zakresie uwagi, że portal informacyjny nie jest Warszawie kpk), jak i projektowanych przepisach stosowany w sądach wojskowych, ponieważ ustawa z dnia wprowadzono na mocy art. 53e Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów (Dz. U. z 2022 r. poz. 2250) ani nie zawiera w tym zakresie powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. autonomicznej regulacji, ani też jej art. zm.). Nie jest on jednak stosowany w sądach 70 § 1 nie zawiera stosownego odesłania, które wojskowych, ponieważ ustawa z dnia 21 nakazywałoby utworzyć w nich rzeczone portale i w sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów związku z powyższym wydaje się, że należałoby explicite wojskowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2250) ani nie wyłączyć stosowanie przepisów regulujących wymianę zawiera w tym zakresie autonomicznej pism procesowych z uczestnikami postępowań sądowych regulacji, ani też jej art. 70 § 1 nie zawiera za pośrednictwem portalu informacyjnego w stosownego odesłania, które nakazywałoby postępowaniach zawisłych przed sądami wojskowymi, utworzyć w nich rzeczone portale. W związku z chociażby poprzez odpowiednią nowelizację treści art. powyższym wydaje się, że należałoby explicite 646 kpk, albo też włączyć sądy wojskowe do kręgu wyłączyć stosowanie przepisów regulujących podmiotów publicznych korzystających z tego narzędzia wymianę pism procesowych z uczestnikami komunikacji elektronicznej ze stronami postępowania - postępowań sądowych za pośrednictwem należy wskazać, że rzeczywiście w sądach wojskowych portalu informacyjnego w postępowaniach portal informacyjny nie funkcjonuje. Niezasadnym
zawisłych przed sądami wojskowymi, chociażby jednak wydaje się dokonywanie nowelizacji art. 646 k.p.k., poprzez odpowiednią nowelizację treści art. bowiem w Ministerstwie Sprawiedliwości, prowadzone są 646 kpk, ponieważ dokonanie' żmudnej obecnie kompleksowe prace mające na celu wykładni przepisów prowadzących do wprowadzenie tego rozwiązania w sądach wojskowych powyższego wniosku nie jawi się prostym zadaniem, zwłaszcza dla nieprofesjonalnego uczestnika procesu, albo też włączyć sądy wojskowe do kręgu podmiotów publicznych korzystających z tego narzędzia komunikacji elektronicznej ze stronami postępowania. Należy jednak pamiętać, że zabieg ten - o ile legislacyjnie jest bardzo prosty - o tyle w praktyce wymagałby skoordynowania szeregu ustaleń natury technicznej co do obecnych możliwości zainstalowania portali w sądach wojskowych oraz szeregu prac wdrożeniowych, niezbędnych do jego uruchomienia, co wymaga znacznego czasu. Wyeliminowanie zapóźnienia informatycznego sądów wojskowych, będące obecnie przedmiotem stosownych analiz i prac Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości, powinno nastąpić w realnej perspektywie roku 2027.
30. Prezes Wojskowego Zwrócono uwagę na oczywistą omyłkę pisarską Uwaga uwzględniona Sądu Okręgowego w w treści projektowanego art. 4 ustawy. omyłka pisarska została sprostowana Warszawie Ponieważ cyt. ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych nie zawiera w ogóle przepisu „art. 53 da”, to z uwagi na treść proponowanej regulacji należy uznać, że chodzi zapewne o przywołanie art. 53e § 1 rzeczonej ustawy ustrojowej
31. Art. 116a k.p.k. Stowarzyszenie Ad Niezasadnie wskazano na pisma, pominięto zaś Uwaga nieuwzględniona Vocem akta w formie cyfrowej, które niejednokrotnie Należy wskazać, że projekt przewiduje możliwość stanowią załącznik do pism. składania za pośrednictwem portalu informacyjnego środków odwoławczych oraz wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Na obecnym etapie rozszerzania funkcjonalności portalu nie przewidziano możliwości przekazywania akt sprawy. Akta sprawy prowadzone będą w tradycyjnej formie (papierowej). Jednakże jeśli dokumenty z akt sprawy miałby stanowić załącznik do środka odwoławczego (np. jako wniosek dowodowy), to przepis art. 116a pozwala na załączenie tego rodzaju załącznika.
32. Art. 518 k.p.k. Stowarzyszenie Ad Niezasadnie wykluczono Sąd Najwyższy z Uwaga nieuwzględniona Vocem możliwości złożenia nadzwyczajnego środka Portal informacyjny funkcjonuje w sądach powszechnych. odwoławczego lub odpowiedzi na środek, jak i Nie funkcjonuje w Sądzie Najwyższym, w związku z innych pism w toku postępowania kasacyjnego, powyższym nie uzasadnione byłoby składanie pism w za pośrednictwem portalu informacyjnego. postępowaniu kasacyjnym przez portal.
33. Art. 68a Ustawy Stowarzyszenie Ad Brak zakreślenia terminu na utworzenie kont w Uwaga nieuwzględniona Prawo o Vocem portalu informacyjnym, jak i omówienia Nowelizacja przepisów związanych z doręczaniem za prokuraturze problematyki możliwości technicznych i obsługi pośrednictwem portalu informacyjnego pism takiego konta. W szczególności zważywszy na prokuratorowi, obrońcy i pełnomocnikowi będącemu fakt, iż pracownicy sekretariatów są obciążeni adwokatem lub radcą prawnym, Prokuratorii Generalnej ponad miarę obowiązkami, a obsługa takiego Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanych ustawą z dnia 7 konta wymaga dodatkowego zaangażowania. lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy- Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1860), zmieniała m.in. ustawę z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, ustawę z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, ustawę z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, nakładając obowiązek posiadania konta w portalu informacyjnym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001
r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Obowiązek posiadania konta nie został jedynie uregulowany w ustawie Prawo o prokuraturze. Zauważyć jednak trzeba, że mimo braku ustawowego obowiązku, jednostki prokuratury posiadają już takie konta (bez tych kont nie byłoby możliwe dokonywanie doręczeń na podstawie art. 133a k.p.k.). Brak jest więc podstaw do określania terminu do jego założenia. Uznać też należy, że obsługa konta w portalu informacyjnych znana jest pracownikom i nie będą dodatkowo angażowani w jego obsługę. Dodawany przepis w istocie porządkuje kwestie dotyczące obowiązku posiadania kont w portalu informacyjnym przed podmioty, którym już obecnie obligatoryjnie dokonywane są doręczenia za jego pośrednictwem.
34. Art. 611f §.p.k. Stowarzyszenie Ad Niezasadnie pominięto MS w przejmowaniu i Uwaga nieuwzględniona Vocem przekazywaniu orzeczeń. MS, jako Z uwagi na skalę obrotu każdorazowe informowanie MS o przedstawiciel rządu, powinno być wszczęciu każdej procedury przejęcia lub przekazania każdorazowo informowane o wszczęciu byłoby nieracjonalne: W 2020 r. w Rzeczypospolitej procedury przejęcia lub przekazania orzeczenia Polskiej skazano 7111 obywateli Ukrainy, przy czym i mieć możliwość skorzystania z prerogatyw przebywało ich wtedy w Rzeczypospolitej Polskiej ok. wskazanych w § 2 i 3 ww. przepisu 300.000 a obecnie przebywa ich ok. 1,5 mln. Ilość wszystkich informacji dotyczących skazań obywateli Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej, przekazywanych przez stronę polską stronie ukraińskiej wyniosła za rok 2021: 37.966, a za rok 2022: 36.981. Minister Sprawiedliwości może pozyskiwać wiedzę o sprawach godnych jego uwagi w kontekście zasadności rozważenia ich przejęcia w każdy sposób jaki uzna za możliwy i właściwy. Projektowana regulacja jest racjonalna i wystarczająca do realizacji celu ustawy.
35. Prezes Sądu Brakuje natomiast rozwiązania dotyczącego Uwaga nieuwzględniona Apelacyjnego we doręczania pism wniesionych przez jedną ze Należy wskazać, że rzeczywiście będzie istniała potrzeba Wrocławiu stron przez Portal Informacyjny drugiej stronie, wydrukowania i dołączenia do akt pism która konta nie posiada. Na obecnym etapie wniesionych za pośrednictwem portalu. Koszty druku są oznacza to, że Sąd będzie drukował np. apelację jednak dużo niższe niż koszty generowane w związku z prokuratora i jeden egzemplarz załączał do akt, koniecznością wysyłki tradycyjnej. Czynność a drugi - drukował i doręczał oskarżonemu (albo wydrukowania jest nieskomplikowana technicznie, nie oskarżonych). W tym aspekcie nie oznacza to wymaga nowych umiejętności. Nadto w przypadku opisywanej oszczędności z uwagi na dodatkowy doręczenia odpisu środka odwoławczego obrońcy, koszt papieru, druku i wysyłki tradycyjnej profesjonalnemu pełnomocnikowi czy prokuratorowi lub ponoszony przez sąd. stronie, która wniesie o doręczanie jej pism za Inne postulowane rozwiązanie to możliwość pośrednictwem portalu, doręczenie nastąpi bezpośrednio zlecania i składania opinii przez biegłych drogą przez portal (nie będzie już istnieć konieczność doręczania elektroniczną (przez PI przy odpowiednim i pism w formie papierowych odpisów). To z pewnością ograniczonym ustawieniu roli biegłego w odciąży pracowników sekretariatów. Dodatkowo systemie) oraz składanie tą drogą wniosków o zauważyć należy, że obecnie niedołączenie wystarczającej wypłatę wynagrodzenia przez biegłych i ilości odpisów środka odwoławczego wywoływało doręczanie orzeczeń o przyznanym potrzebę kserowania pism. wynagrodzeniu. W zakresie zaś postulowanego rozwiązania możliwości zlecania i składania opinii przez biegłych drogą elektroniczną (przez PI przy odpowiednim i ograniczonym ustawieniu roli biegłego w systemie) oraz składanie tą drogą wniosków o wypłatę wynagrodzenia przez biegłych i doręczanie orzeczeń o przyznanym wynagrodzeniu - należy wskazać, że uwaga pozostaje poza zakresem przedmiotowego projektu. Jest to jednak jeden z możliwych kierunków rozwoju portalu w przyszłości.
36. Art. 428§ 3 Sąd Apelacyjny w Budzi poważne wątpliwości organizacyjne nowe Uwaga uwzględniona k.p.k. Gdańsku uregulowanie art. 428 § 3 k.p.k., zezwalające Wskazać należy, że rzeczywiście będzie istniała potrzeba tym podmiotom, złożenie środka wydrukowania i dołączenia do akt pism wniesionych za odwoławczego i ewentualnej odpowiedzi na pośrednictwem portalu. Na tym etapie nie jest środek odwoławczy w formie elektronicznej. planowane utworzenie akt elektronicznych. Koszty druku Proponowana regulacja ma charakter
fragmentaryczny, jest nieprzemyślana, nie są dużo niższe niż koszty generowane w związku z uwzględnia faktu, że akta sprawy nadal są koniecznością wysyłki tradycyjnej. Czynność dokumentem papierowym, zatem będzie wydrukowania jest nieskomplikowana technicznie, nie istniała konieczność wydrukowania wymaga nowych umiejętności. złożonych dokumentów. Biorąc pod uwagę Nadto w przypadku doręczenia odpisu środka obecne regulacje, wszelkie czynności związane odwoławczego obrońcy, profesjonalnemu z przyjęciem środka odwoławczego spoczywać pełnomocnikowi czy prokuratorowi lub stronie, która będą na sądach I instancji. Co za tym idzie, to wniesie o doręczanie jej pism za pośrednictwem portalu - sąd ponosił będzie wszelkie koszty związane z doręczenie nastąpi za bezpośrednio przez portal (nie ich wydrukowaniem - kwestia użycia papieru, będzie już istnieć konieczność doręczania pism w formie serwisowania sprzętu itp. Wymagana będzie też papierowych odpisów). Ponadto na bazie złożonych pism dodatkowa praca i tak już nadmiernie przez portal buduje się zalążek akt elektronicznych, co obciążonych pracowników sekretariatów, zwiększa możliwości ekstrakcji danych z tych którzy w istocie przejmą obowiązki w tym dokumentów na potrzeby pracy z aktami (w zakresie pracowników kancelarii adwokackich i szczególności procesu pisania uzasadnień, co odciąży kancelarii radcowskich oraz sekretariatu sędziów i asystentów). prokuratury. Powyższe rozwiązanie miałoby Dodatkowo zauważyć należy, że obecnie niedołączenie senes w wystarczającej ilości odpisów środka odwoławczego sytuacji, gdyby całość akt była zdigitalizowana, wywoływało potrzebę kserowania pism. Ponadto mając ale nie w sposób, w który obecnie dzieje się to na uwadze, że budzi wątpliwości kwestia czy złożone za w przypadku akt przekazywanych w formie pośrednictwem portalu informacyjnego środki skanów, co w ogóle nie obszerności pism brak odwoławcze, odpowiedź na środek odwoławczy i dalsze będzie możliwości - tak finansowych jak i z pisma w toku postępowania odwoławczego oraz wniosek powodu braków pracowniczych - ich o sporządzenie uzasadnienia należy dołączyć do akt wydrukowania. W przypadku konieczności papierowych, zasadnym jest wskazanie w przepisie art. drukowania pism zachodzić będzie też potrzeba 116a k.p.k. że pisma składane za pośrednictwem portalu rozważenia obciążenia strony kosztami na (w przewidzianych w ustawie przypadkach ) włącza się zasadach analogicznych do określonych w § 2 do akt sprawy. Dodać także należy że k.p.k. nie jest rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia właściwym miejscem do regulowania zagadnień 25 września 2015 r. w sprawie wysokości opłaty organizacyjno – administracyjnych. Tym samym za wydanie kopii dokumentów oraz regulacje tego rodzaju znajdują się w aktach niższego uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. rzędu. przyspiesza, a opóźnia lekturę tych
dokumentów. Zapowiadane regulacje mogą w istocie doprowadzić do powstawania akt hybrydowych - częściowo w wersji papierowej i częściowo w wersji zdigitalizowanej (na dołączonych do akt dyskietkach zawierających pisma przekazane sądom w wersji cyfrowej), zwłaszcza gdy z powodu obszerności pism brak będzie możliwości - tak finansowych jak i z powodu braków pracowniczych - ich wydrukowania. W przypadku konieczności drukowania pism zachodzić będzie też potrzeba rozważenia obciążenia strony kosztami na zasadach analogicznych do określonych w § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 września 2015 r. w sprawie wysokości opłaty za wydanie kopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.
37. Prezes Sadu Postulat zgłoszony przez sędziów z okręgu Uwaga nieuwzględniona Apelacyjnego w szczecińskiego Zgłoszony postulat pozostaje poza zakresem ustawy. Szczecinie dotyczący wprowadzenia zmian, które umożliwiłyby pozyskanie od pokrzywdzonego, w sprawach o wysokim prawdopodobieństwie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia, numerów rachunków bankowych do ewentualnych wpłat przez skazanych.
38. Prezes Sądu określony w art. 5 projektu ustawy 14 dniowy Uwaga nieuwzględniona Apelacyjnego w termin do wejścia w życie art. 1 pkt 5 jest zbyt Odnośnie do uwagi dotyczącej art. 5 projektu ustawy, że Krakowie krótki. Termin 14 dni do uruchomienia doręczeń 14 - dniowy termin do wejścia w życie art. 1 pkt 5 jest orzeczeń i zarządzeń na portalu zbyt krótki, należy uznać że uwaga jest nieuzasadniona. informacyjnym jest bardzo optymistyczny z Podkreślić należy, że już obecnie doręczane są orzeczenia uwagi skalę tego przedsięwzięcia. W związku z i zarządzenia za pośrednictwem portalu. powyższym znowelizowane przepisy art. 128
k.p.k. i art. 133a k.p.k. (art. 1 pkt 5 i 6 lit. c i d Regulację zawartą ww. przepisie wprowadzono z uwagi projektu ustawy) powinny wejść w życie w tym na istniejący w niektórych sądach problem samym czasie. Nie ma bowiem racjonalnych interpretacyjny co do możliwości doręczania orzeczeń i powodów to prowadzenia tych rozróżnień w zarządzeń, poprzez umieszczenie ich w treści w portalu zakresie długości vacatio legis. informacyjnym. Proponowane rozwiązanie ma na celu usunięcie niejasności i spowodować, że sądy nie będą miały wątpliwości w dokonywaniu doręczeń przez portal informacyjny także tego rodzaju pism. Dodać także należy, że znowelizowane przepisy art. 128 k.p.k. (art. 1 pkt 5 projektu) i art. 133a § 3 i dodany § 3a k.p.k. (art. 1 pkt 6 lit. c i d projektu ustawy) mają wejść w życie w tym samym czasie.
39. Art. 128 k.p.k. Prezes Sądu w art. 128 k.p.k., dodany zostanie § 3 w Uwaga nieuwzględniona Apelacyjnego w brzmieniu „orzeczenia i zarządzenia mogą być Odnośnie uwagi doprecyzowania projektowanego Krakowie doręczane przez umieszczenie ich treści w brzmienia § 3 w art. 128 k.p.k. poprzez wskazanie, czy portalu informacyjnym”. Mając na uwadze doręczane za pośrednictwem portalu informacyjnego dyspozycję art. 424 § 2 k.p.k., który stanowi, że mogą być także orzeczenia z uzasadnieniami – uwagę wyrok z uzasadnieniem doręcza się temu, kto należy uznać za nieuzasadnioną. Należy bowiem złożył wniosek na podstawie art. 422, jednoznacznie wskazać, że uzasadnienie orzeczenia nie projektowane brzmienie § 3 winno zostać ma samodzielnego bytu, jego istnienie i potrzeba doprecyzowane poprzez wskazanie, czy sporządzenia zachodzi wówczas, gdy w sprawie zostało doręczane za pośrednictwem portalu wydane orzeczenie. Odnośnie postanowień, to zgodnie z informacyjnego mogą być art. 94 § 5 i 98 § 1 k.p.k., postanowienie powinno także orzeczenia z uzasadnieniami (zakładając, zawierać uzasadnienie, sporządza się je jednocześnie na że taka jest wola ustawodawcy). Niniejszy piśmie. Uzasadnienie stanowi więc jego część, przepis mógłby stanowić np. „orzeczenia, w tym sporządzane jest równocześnie. Zgodnie z art. 98 § 2 orzeczenia z uzasadnieniami i zarządzenia mogą k.p.k. „W sprawie zawiłej lub z innych ważnych przyczyn być doręczane przez umieszczenie ich treści w można odroczyć sporządzenie uzasadnienia portalu informacyjnym”. Doprecyzowanie tego postanowienia na czas do 7 dni”, przy czym wówczas jak przepisu pozwoli uniknąć wątpliwości stanowi art. 100 § 4 k.p.k. zdanie drugie, „Stronom interpretacyjnych, mając na uwadze, że doręcza się również postanowienie wraz z orzeczenia, w tym orzeczenia z uzasadnieniami,
stanowią najważniejsze kategorie dokumentów uzasadnieniem w wypadku wskazanym w art. 98 § 2”. sądowych podlegających doręczeniu, a Uzasadnienie wyroku sporządzane jest z kolei co skuteczność tej formy doręczeń tych kategorii do zasady w związku ze złożeniem wniosku o jego dokumentów nie powinna wzbudzać żadnych sporządzenie. Uzasadnienie wyroku stanowi również wątpliwości, tym bardziej, że z ich doręczeniem jego część, sporządzoną najczęściej w późniejszym czasie, wiążą się określone skutki prawne. Co wydaje w odrębnym dokumencie. Jest to jednak dokument ściśle się tym bardziej uzasadnione, że w samym związany z wyrokiem. Oczywistym jest więc że skoro uzasadnieniu projektu zmian k.p.k., we doręczeniu za pośrednictwem portalu podlega wyrok czy fragmencie dotyczącym art. 128 k.p.k. postanowienie, to tym samym zgodnym z zasadami Ministerstwo Sprawiedliwości logicznego rozumowania jest, że również uzasadnienie wskazuje na „istniejący w niektórych sądach wyroku czy postanowienia, podlega tym samym problem interpretacyjny, co do możliwości regułom. Na marginesie zaznaczyć należy, że ze względu doręczenia orzeczeń i zarządzeń, poprzez na zgłoszoną uwagę, można w tym przedmiocie umieszczenie ich treści w portalu uzupełnić uzasadnienie projektu. informacyjnym”. Doręczanie orzeczeń i zarządzeń za pośrednictwem portalu informacyjnego, w obecnym stanie prawnym może jawić się jako mocno dyskusyjne, a objęcie projektowaną zmianą także orzeczeń z uzasadnieniami, pozwoli uniknąć kolejnych wątpliwości, w tym przedmiocie.
40. Art. 116a k.p.k. Prezes Sądu W przedstawionym do zaopiniowania projekcie Uwaga nieuwzględniona Apelacyjnego w zmian w kodeksie postępowania karnego, W zakresie uwagi, że przepis art. 116a k.p.k. winien Krakowie planowane jest także wprowadzenie możliwości stanowić, że złożone dokumenty przez portal, podlegają wnoszenia pism procesowych, wydrukowaniu wraz z elektronicznym dokumentem poprzez umieszczenie ich treści w portalu potwierdzającym datę wniesienia pisma do Sądu i informacyjnym, co regulować ma projektowany dołączeniu do akt postępowania, należy co do zasady art. 116a k.p.k. Mając na uwadze powyższe, uwagę uznać za uzasadnioną. Aktualnie nie jest przy uwzględnieniu uprawnień wynikających z planowane utworzenie akt elektronicznych. Dokumenty art. 156 § 1 k.p.k., który stanowi, że stronom, elektroniczne będą drukowane i umieszczane w aktach obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom papierowych. Wydaje się więc zasadnym dodanie w art. ustawowym udostępnia się akta sprawy 116a k.p.k. regulacji wskazującej, że pisma składane za
sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich pośrednictwem portalu włącza się do akt sprawy. Dodać odpisów lub kopii, celowe wydaje się także trzeba, że k.p.k. nie jest właściwym miejscem do rozważenie możliwości wprowadzenia do regulowania zagadnień organizacyjno-administracyjnych. kodeksu postępowania karnego, regulacji Tego rodzaju regulacje mają swoje miejsce w aktach określających sposób postępowania Sądu, w niższego rzędu. przypadku skorzystania przez uprawnionych z tej formy wnoszenia pism procesowych. Niniejszy przepis winien stanowić zatem nadto, że tak złożone dokumenty, podlegają wydrukowaniu wraz z elektronicznym dokumentem stwierdzającym datę wniesienia pisma do Sądu i dołączeniu do akt postępowania. Zaproponowane rozwiązanie (rezygnacja z dołączania do akt kopii wszystkich ekspediowanych przez Sąd pism) nie uwzględnia ponadto sytuacji, kiedy akta sprawy są wypożyczane innym sądom lub organom, w celach dowodowych. Podobne problemy powstaną w przypadku przekazania akt innemu sądowi według właściwości lub też sądowi odwoławczemu. Instytucje te mają również wówczas prawo dostępu do pełnych (kompletnych) akt, trudno bowiem wyobrazić sobie, aby były one kompletowane, w ramach dodatkowej wymiany korespondencji. Obecnie brak jest zintegrowanego systemu, który pozwalałby na nieograniczony dostęp dla sędziów i pracowników sekretariatu do elektronicznych systemów innych sądów”
41.. OSR Osoba prywatna W jaki sposób w ocenie skutków regulacji w W tabeli nr 1 OSR skorygowano ilość wniesionych tabeli nr 1 wyszło za rok 2024 - 445062 środków odwoławczych w 2024 r. wniesionych środków odwoławczych?
42. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy notariusz będzie mógł wnosić pisma Notariusz nie będzie mógł wnosić pism procesowych za procesowe za pośrednictwem portalu pośrednictwem portalu informacyjnego we własnej informacyjnego we własnej sprawie? Jeśli nie, sprawie. Za pośrednictwem portalu wnosić będą mogli to jakie jest tego uzasadnienie. pisma jedynie prokurator, obrońca, profesjonalny pełnomocnik, Prokuratoria Generalna.
43. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy komornik będzie mógł wnosić pisma Komornik nie będzie mógł wnosić pisma procesowe za procesowe za pośrednictwem portalu pośrednictwem portalu informacyjnego we własnej informacyjnego we własnej sprawie? Jeśli nie, sprawie. Za pośrednictwem portalu wnosić będą mogli to jakie jest tego uzasadnienie. pisma jedynie prokurator, obrońca, profesjonalny pełnomocnik, Prokuratoria Generalna.
44. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy prokurator będzie mógł wnosić pisma Prokurator nie będzie mógł wnosić pisma procesowe za procesowe za pośrednictwem portalu pośrednictwem portalu informacyjnego we własnej informacyjnego we własnej sprawie? Jeśli nie, sprawie. Za pośrednictwem portalu wnosić będą mogli to jakie jest tego uzasadnienie. pisma jedynie prokurator, obrońca, profesjonalny pełnomocnik, Prokuratoria Generalna.
45. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy sędzia będzie mógł wnosić pisma Sędzia nie będzie mógł wnosić pisma procesowe za procesowe za pośrednictwem portalu pośrednictwem portalu informacyjnego we własnej informacyjnego we własnej sprawie? Jeśli nie, sprawie to jakie jest tego uzasadnienie.
46. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy radca prawny będzie mógł wnosić pisma Radca prawny będzie mógł wnosić pisma procesowe za procesowe za pośrednictwem portalu pośrednictwem portalu informacyjnego we własnej informacyjnego we własnej sprawie? Jeśli nie, sprawie. Za pośrednictwem portalu wnosić będą mogli to jakie jest tego uzasadnienie. pisma jedynie prokurator, obrońca, profesjonalny pełnomocnik, Prokuratoria Generalna.
47. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy adwokat będzie mógł wnosić pisma Adwokat nie będzie mógł wnosić pism procesowych za procesowe za pośrednictwem portalu pośrednictwem portalu informacyjnego we własnej informacyjnego we własnej sprawie? Jeśli nie, sprawie. Za pośrednictwem portalu wnosić będą mogli to jakie jest tego uzasadnienie. pisma jedynie prokurator, obrońca, profesjonalny pełnomocnik, Prokuratoria Generalna.
48. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy radca prawny niewykonujący zawodu Radca prawny nie wykonujący zawodu nie będzie mógł będzie mógł wnosić pisma procesowe za wnosić pism procesowych za pośrednictwem portalu pośrednictwem portalu informacyjnego we informacyjnego we własnej sprawie. Za pośrednictwem własnej sprawie? Jeśli nie, to jakie jest tego portalu wnosić będą mogli pisma jedynie prokurator, uzasadnienie. obrońca, profesjonalny pełnomocnik, Prokuratoria Generalna.
49. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy adwokat niewykonujący zawodu będzie Adwokat nie wykonujący zawodu nie będzie mógł wnosić mógł wnosić pisma procesowe za pism procesowych za pośrednictwem portalu pośrednictwem portalu informacyjnego we informacyjnego we własnej sprawie. Za pośrednictwem własnej sprawie? Jeśli nie, to jakie jest tego portalu wnosić będą mogli pisma jedynie prokurator, uzasadnienie. obrońca, profesjonalny pełnomocnik, Prokuratoria Generalna.
50. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy doktor habilitowany nauk prawnych będzie Doktor habilitowany nie będzie mógł wnosić pism mógł wnosić pisma procesowe za procesowych za pośrednictwem portalu informacyjnego pośrednictwem portalu informacyjnego we we własnej sprawie. Za pośrednictwem portalu wnosić własnej sprawie? Jeśli nie, to jakie jest tego będą mogli pisma jedynie prokurator, obrońca, uzasadnienie. profesjonalny pełnomocnik, Prokuratoria Generalna.
51. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy profesor nauk prawnych będzie mógł Profesor nauk prawnych nie będzie mógł wnosić pism wnosić pisma procesowe za pośrednictwem procesowych za pośrednictwem portalu informacyjnego portalu informacyjnego we własnej sprawie? we własnej sprawie. Za pośrednictwem portalu wnosić Jeśli nie, to jakie jest tego uzasadnienie. będą mogli pisma jedynie prokurator, obrońca, profesjonalny pełnomocnik, Prokuratoria Generalna.
52. OSR Osoba prywatna Proszę o udostępnienie projektu Uwaga bezprzedmiotowa przepis usunięty z projektu rozporządzenia wraz z uzasadnieniem i oceną skutków regulacji o którym mowa w art. 613 par. 3 KPK
53. OSR Osoba prywatna Dlaczego ewaluacja efektów projektu będzie Okres 3 lat jest najkrótszym okresem pozwalającym możliwa dopiero po upływie 3 lat od wejścia w zaobserwować trendy z wykluczeniem anomalii, które życie projektowanej ustawy a nie po 2? Proszę mogą trwać przez rok lub nawet 2 lata, takich jak o uzasadnienie. pandemia COVID-19. Ponadto zgodnie z zgodnie z § 152 ust. 1-2 Regulaminu pracy Rady Ministrów ewaluacja może zostać sporządzona wcześniej, jeśli wystąpi o to uprawiony podmiot.
54. OSR Osoba prywatna Ilu dodatkowych pracowników sądów będzie W celu realizacji celów ustawy nie przewidziano trzeba zatrudnić by zrealizować cele ustawy i zatrudnienia dodatkowych pracowników sądów, gdyż skąd będą na to pieniądze? Dlaczego w ocenie celem ustawy jest zmniejszenie ich obciążenia pracą dzięki skutków regulacji napisano, że ustawa zwiększeniu roli korespondencji elektronicznej. Projekt zmniejszy obciążenie pracowników nie przewiduje odzwierciedlenia w formie papierowej sekretariatów? Czy dokumenty wniesione za dokumentów wniesionych za pośrednictwem portalu pośrednictwem portalu informacyjnego nie informacyjnego. znajdą odzwierciedlenia w papierowych aktach?
55. Uwaga ogólna Osoba prywatna Dlaczego ustawa wchodzi w życie na raty (14 W uzasadnieniu wyjaśniono powody wejścia w życie w dni, 6 miesięcy, 12 miesięcy)? Proszę o rożnym czasie rozwiązań przewidzianych w kodeksie. W uzasadnienie. szczególności wydłużone są okresy do 6 i 12 miesięcy wejścia w życie przepisów dotyczących portalu informacyjnego. Związane jest to z koniecznością dostosowania systemów informatycznych do projektowanych rozwiązań oraz umożliwienia sądom i stronom sukcesywnego wdrożenie w nowe rozwiązania techniczne i legislacyjne oraz koniecznością wydania rozporządzenia wykonawczego zgodnie z delegacją zawartą w art. 119 § 4 k.pk. i zmianą rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2024 r. w
sprawie doręczeń pism w postaci elektronicznej w postępowaniu karnym.
56. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czemu w ocenie skutków regulacji nie ujęto Ocena skutków regulacji nie zawiera danych na temat pism sądowych z Sądu Najwyższego? Proszę o liczby pism sądowych kierowanych z Sądu Najwyższego, uzasadnienie. gdyż nie są prowadzone statystyki na ten temat, nie ma również takiej funkcjonalności w portalu informacyjnym. Zamiast tego, przedstawiono liczbę kasacji i odpowiedzi na nie w latach 2021-2024
57. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy ustawa nie jest sprzeczna z konstytucyjną Z uwagi na brak jest uzasadnienia i wskazania jakich zasadą równości? Proszę o uzasadnienie. rozwiązań uwaga dotyczy, nie ma możliwości szczegółowego ustosunkowania się. W ocenie projektodawcy rozwiązania zaproponowane w projekcie nie są sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości.
58. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy osoba bez obrońcy będzie mogła sama Osoba bez obrońcy nie będzie mogła wnosić pism wnosić apelację w postępowaniu karnym za procesowych za pośrednictwem portalu informacyjnego pośrednictwem portalu informacyjnego? Jeśli we własnej sprawie. Za pośrednictwem portalu wnosić nie, to jakie jest tego uzasadnienie. będą mogli pisma jedynie prokurator, obrońca, profesjonalny pełnomocnik, Prokuratoria Generalna
59. Uwaga ogólna Osoba prywatna Proszę o wskazanie jak to zagadnienie wygląda Pkt 3 OSR zawiera odpowiedź na pytanie w innych państwach na świecie?
60. Uwaga ogólna Osoba prywatna Czy w toku prac nad projektem analizowano Kwestia zastrzeżenia numeru PESEL nie była objęta kwestię „zastrzeżenia numeru PESEL”? Proszę zakresem prac nad projektem i nie była analizowana. o uzasadnienie.
61. Art. 133a § 3 i 3a Osoba prywatna (2) Czy polski ustawodawca lubi utrudniać Uwaga nieuwzględniona wszystkim życie. Czy nie możemy pokusić się o wskazać, należy, że nowelizacja przepisu ma na celu jednakowe zasady liczenia terminów dla ujednolicenie uznania pisma za doręczone w różnych procedur czy zawsze musimy postępowaniu karnym, niezależnie od formy doręczenia, komplikować. Moje pytanie jest następujące:
Co w liczeniu terminów jest tak szczególne aby to znaczy niezależnie od doręczenia za pośrednictwem oddzielnie w różnych obszarach prawa operatora pocztowego jak i portalu informacyjnego. regulować moment uznania korespondencji za Przepis art. 133 § 2 k.p.k. wskazuje kiedy pismo doręczoną? Rozumiem orzeczenie SN (orzecz. z dwukrotnie awizowane uznaje się doręczone. Kwestia ta dnia 20 października 2023 r. (III CZP 24/23) - ale jest też utrwalona w judykaturze, Sąd Najwyższy wskazał orzeczenie dotyczy rozporządzenia i jego m.in.:„ Zatem terminem doręczenia pisma w sposób niezgodności z obecnym brzmieniem ustawy. - przewidziany w dyspozycji art. 133 § 2 k.p.k., w sytuacji więc chyba można zmienić ustawę i gdy adresat go nie odbiera mimo dwukrotnego rozporządzenie aby dochować ujednolicenia. W awizowania, jest ostatni dzień 7-dniowego terminu mojej ocenie tak w procedurze administracyjnej oznaczonego przy powtórzeniu czynności zawiadomienia” jak i cywilnej powinniśmy mieć jeden termin i (wyrok SN z 16.07.2009 r., V KK 48/09, OSNwSK 2009/1, jeden sposób liczenia. Standardem powinny być poz. 1559). Oznacza to, że pismo uznaje się za doręczone przepisy takie jak wskazane w ustawie o z upływem 14 dni od daty pozostawienia awiza. doręczeniach elektronicznych (art. 41 i 42), Zasadnym jest aby w ten sam sposób był liczony termin do także jeżeli doręczenie będzie następowało w uznania pisma za skuteczne doręczone, jeśli doręczenie systemach odrębnych. Patrząc na 3 lata do dokonane było poprzez umieszczenie treści pisma w przede - przecież to się technicznie z unifikuje. portalu Co do tego akurat jestem bardzo przekonany, informacyjnym. bo tak mi podpowiada doświadczenie.
ZESTAWIENIE NIEUWZGLĘDNIONYCH UWAG ZGŁOSZONYCH W RAMACH OPINIOWANIA
projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (UD143)
Jednostka Podmiot zgłaszający Treść uwagi Stanowisko MS L.p. redakcyjna do uwagę której zgłaszana jest uwaga
1. Art. 116a k.p.k. Prokurator Krajowy Proponowane przepisy są jednak w tym zakresie Uwaga nieuwzględniona niewystarczająco szczegółowe. W chwili obecnej Uwaga, że w chwili obecnej przeważająca większość przeważająca większość regulacji dotyczących regulacji dotyczących korzystania przez strony z portali korzystania przez strony z portali informacyjnych informacyjnych sądów znajduje się w regulaminach, sądów znajduje się w regulaminach, ustanawianych ustanawianych zarządzeniami prezesów sądów apelacyjnych, zarządzeniami prezesów sądów apelacyjnych. jest niezasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Proponowane przepisy k.p.k. odnoszą się do tych od dnia 14 marca 2024 r. funkcjonowanie Portalu właśnie regulacji - projektodawca np. wspomina o Informacyjnego jest uregulowane na poziomie przepisów podmiocie, który nie posiada konta w portalu rangi ustawowej. Należy bowiem wskazać, że ustawą z dnia informacyjnym (projektowany art. 133a § 3a), mimo że 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania z projektu ustawy nie wynika, o jakim koncie mowa, cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, dlaczego podmiot miałby takie konto posiadać, czy ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych posiadanie konta jest obowiązkiem, czy uprawnieniem, innych ustaw (Dz.U. z 2023 poz. 1860) został dodany do i jakie konsekwencje się z nim wiążą. W sytuacji, kiedy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów portal informacyjny ma w znacznie szerszym zakresie powszechnych, dalej jako „PrUSP”– art. 53e i zgodnie z jego służyć użytkownikom nieprofesjonalnym, k.p.k. § 1 „O ile przepis szczególny tak stanowi, pisma sądowe powinien określać zasady jego użytkowania w szerszy doręcza się adwokatom, radcom prawnym, rzecznikom sposób, niż to uczyniono w projekcie, co ma znaczenie patentowym, prokuratorowi, Prokuratorii Generalnej zwłaszcza w aspekcie gwarancyjnym. Doręczenia za Rzeczypospolitej Polskiej i organowi emerytalnemu pomocą portalu rodzą skutki prawne dla stron, tak więc określonemu przez ministra właściwego do spraw ustawa powinna określać choćby rudymentarne wewnętrznych drogą elektroniczną za pośrednictwem kont w obowiązki stron i sądu z tym związane, wskazując na systemie teleinformatycznym (portal informacyjny). Za przykład, czy orzeczenia i inne pisma są publikowane pośrednictwem portalu informacyjnego można też w całości, czy może publikowana jest tylko informacja informować strony i ich pełnomocników o czynnościach o ich treści; czy na portalu będą dostępne uzasadnienia podejmowanych w sprawie”, zaś jego § 2 stanowi, że orzeczeń; czy strona może te orzeczenia i pisma „Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem
samodzielnie pobierać z portalu, czy też jedynie się z właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze nimi zapoznawać; czy orzeczenie pobrane z portalu jest rozporządzenia, warunki techniczne korzystania z portalu traktowane jako kopia czy odpis orzeczenia; czy można informacyjnego i jego funkcjonowania oraz tryb zakładania, je uwierzytelnić i w jaki sposób. Być może celowe udostępniania i likwidacji konta w portalu informacyjnym, z byłoby też zamieszczenie w projektowanych uwzględnieniem sprawności postępowania, ochrony praw przepisach delegacji ustawowej dla Ministra stron postępowania oraz zasad wykonywania zawodu przez Sprawiedliwości w celu określenia bardziej adwokatów, radców prawnych i rzeczników patentowych.”. szczegółowych procedur związanych z korzystaniem z W związku z powyższym zarządzenia prezesów sądów portalu. apelacyjnych dotyczące PI zostały w marcu 2024 r. uchylone.
3. Art. 119 § 3a Prokurator Krajowy W art. 119 § 3 k.p.k. nie jest jasne, co oznacza Uwaga nieuwzględniona k.p.k. „zaawansowany podpis elektroniczny wydawany przez Niekwalifikowany podpis elektroniczny powiązany z właściwe jednostki organizacyjne prokuratury". legitymacją służbową jest zaawansowanym podpisem Należałoby rozważyć, czy nie posłużyć się raczej elektronicznym (zgodnie z nomenklaturą Rozporządzenia wyrazami: „niekwalifikowany podpis elektroniczny eIDAS). powiązany z legitymacją służbową", bowiem takie określenie byłoby bardziej czytelne w świetle wewnętrznych unormowań prokuratury dotyczących posługiwania się takimi podpisami.
4. Art. 119a k.p.k. Prokurator Krajowy W art. 119a k.p.k. wyrazy „jeszcze przed rozprawą" Uwaga nieuwzględniona mogą być rozumiane jako „przed rozpoczęciem Należy wskazać, że zgodnie z projektem, za pośrednictwem rozprawy głównej". K.p.k. (np. w art. 402 § 3 i 3) używa portalu, uprawnione podmioty będą mogły składać wniosek o pojęcia „rozprawa" w sposób zbiorczy na oznaczenie sporządzenie uzasadnienia wyroku, środki odwoławcze i wszystkich terminów, na których rozprawa się toczy. pisma w toku postępowania odwoławczego. Projektowane Zamiast tego można by zatem użyć np. wyrazów: przepisy nie umożliwiają na składanie przez PI pism w „przed najbliższym terminem rozprawy", ponieważ w postępowaniu przed sądem I instancji. ten sposób wyeliminuje się ryzyko, że przepis ten będzie rozumiany jako odnoszący się wyłącznie do okresu przed pierwszym terminem rozprawy.
6. Art. 133a § 3 i 3a Prokurator Krajowy Przepisy przewidujące uznanie pisma za doręczone - co Uwaga nieuwzględniona k.p.k dotyczy zarówno projektowanego art. 133 § 3 i 3a, jak zgodnie z projektowanym art. 133a § 1 k.p.k. stronie obowiązującego art. 133 § 2 k.p.k. - nie powinny (oskarżonemu) będzie można za pośrednictwem PI doręczać obejmować doręczenia zawiadomienia o pierwszym pisma (w tym wezwania) jedynie wówczas gdy strona terminie rozprawy głównej oskarżonemu, którego (oskarżony), dokonała wyboru takiego sposobu doręczania jej miejsce pobytu jest znane. Wynika to z treści art. 8 ust. pism (przy czym oświadczenie o wyborze doręczeń przez PI, 2 dyrektywy 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie strona może złożyć jedynie za pośrednictwem portalu wzmocnienia niektórych aspektów domniemania informacyjnego). Nadto strona (oskarżony) może w niewinności i prawa do obecności na rozprawie w dowolnym czasie zrezygnować z tego sposobu doręczeń. postępowaniu karnym oraz z art. 4a ust. 1 lit a decyzji Mając na względzie powyższe (przede wszystkim fakt, że to ramowej Rady z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie strona dokonuje wyboru sposobu doręczeń), brak jest
europejskiego nakazu aresztowania i procedury podstaw do uznania, że projektowane rozwiązania stoją w wydawania osób między Państwami Członkowskimi. sprzeczności ze wskazaną w piśmie dyrektywą i decyzją Implementacja tych rozwiązań wymagałaby ramową. Od decyzji oskarżonego zależeć będzie w jaki wprowadzenia stosownych uzupełnień w katalogu sposób dokonywane będą mu doręczenia, dopiero na jego przepisów wskazanym w art. 132 § 4 k.p.k. wniosek, możliwe będzie doręczanie mu pism przez PI. Nadto w każdej chwili oskarżony może zrezygnować z doręczeń przez portal, co może uczynić za pośredniemu systemu, jak też na piśmie.
7. Uwaga ogólna Prokurator Krajowy Skoro projektodawca przewiduje możliwość Uwaga nieuwzględniona doręczenia pisma za pomocą portalu również Każda strona, która dokonała wyboru doręczania jej pism oskarżonemu i oskarżycielowi posiłkowemu, celowe sądowych poprzez umieszczenie ich treści w portalu byłoby uzupełnienie projektu o regulację przewidującą, informacyjnym, zgodnie z § 1a art. 133 k.p.k. może również że przepis ten nie ma zastosowania, jeżeli strona, która złożyć oświadczenie o rezygnacji z doręczeń dokonywanych zgodziła się na taką formę doręczania, została za pośrednictwem PI. Z uwagi na fakt, że mogą zaistnieć pozbawiona wolności w tej lub w innej sprawie, w sytuacje związane z brakiem dostępu do portalu przez stronę takim bowiem wypadku stosuje się art. 134 § 2 k.p.k. Z (np. wskutek pozbawienia wolności), w przepisie celowo braku takiego przepisu może dojść do sytuacji, kiedy przewidziano możliwość złożenia na piśmie oświadczenia o oskarżony lub oskarżyciel posiłkowy, którego rezygnacji z doręczeń dokonywanych przez portal. pozbawiono wolności, nie będzie mógł wycofać zgody Dodatkowo należy wskazać, że aktualnie w art. 139 k.p.k. na doręczanie pism za pomocą portalu, a przychodzące uregulowane są skutki niezawiadomienia sądu o do niego pisma, z którymi nie mógł się zapoznać, będą nieprzebywaniu w miejscu zamieszkania w z powodu uznawane za doręczone. pozbawienia wolności w innej sprawie. Przepis ten bowiem stanowi, że „Jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone.
8. art. 422 § lb k.p.k Prokurator Krajowy W uzasadnieniu projektu nie wskazano, czemu Uwaga nieuwzględniona i art. 428 § 3 k.p.k projektodawca uznał za celowe wprowadzenie przepisu należy zauważyć, że w projekcie w stosunku do stron art. 422 § lb k.p.k., który wyłącza w stosunku do postępowania, rozszerzono jedynie możliwość doręczania oskarżonego i pokrzywdzonego możliwość złożenia pism. Odnośnie wnoszenia pism za pośrednictwem portalu, wniosku o uzasadnienie wyroku za pośrednictwem możliwość taka została ograniczona podmiotowo do: portalu informacyjnego. Z uwagi na to, nie można prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika będącego odnieść się do ratio legis tego rozwiązania. Uwaga ta adwokatem, radcą prawnym lub Prokuratorii Generalnej dotyczy również art. 428 § 3 k.p.k. Wydaje się, że skoro Rzeczypospolitej Polskiej. Możliwość wnoszenia pism przez strony otrzymają możliwość otrzymywania i składania PI ograniczono zaś przedmiotowo do: wniosku o pism procesowych za pomocą portalu, powinno to sporządzenie uzasadnienia, środka odwoławczego, a także obejmować również pisma o treści wskazanej w tych odpowiedzi na środek odwoławczy i dalszych pism w toku przepisach.
postępowania odwoławczego. Powody tych ograniczeń zostały wskazane i wyjaśnione w uzasadnieniu projektu.
11.. Art. 119 § 3 k.p.k. Krajowa Rada Z ustawy Prawo o prokuraturze wynika, że prokuraturę Uwaga nieuwzględniona i art. 68a ustawy Prokuratorów stanowią Prokurator Generalny, Prokurator Krajowy, W zakresie uwag dotyczących art. 68a ustawy Prawo o Prawo o pozostali zastępcy Prokuratora Generalnego oraz prokuraturze oraz art. 119 § 3 k.p.k., należy wskazać, że prokuraturze prokuratorzy powszechnych jednostek organizacyjnych użyte określenie „jednostki organizacyjne prokuratury”, jest prokuratury i prokuratorzy Instytutu Pamięci określeniem ogólnym, które nie wyklucza żadnego podmiotu Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko prokuratury. Jak stanowi ustawa Prawo o prokuraturze, Narodowi Polskiemu, zwanego dalej „Instytutem prokuraturę stanowią Prokurator Generalny, Prokurator Pamięci Narodowej" (art. 1 § 1). Prokuratorami Krajowy, pozostali zastępcy Prokuratora Generalnego oraz powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury prokuratorzy powszechnych jednostek organizacyjnych są prokuratorzy Prokuratury Krajowej, prokuratur prokuratury i prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej - regionalnych, prokuratur okręgowych i prokuratur Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, rejonowych (art. 1 § 3). zwanego dalej „Instytutem Pamięci Narodowej" (art. 1 § 1). Prokuratorami Instytutu Pamięci Narodowej są Obowiązek posiadania konta w systemie informacyjnym prokuratorzy Głównej Komisji Ścigania Zbrodni jakim jest portal informacyjny w strukturze prokuratury, jak przeciwko Narodowi Polskiemu, zwanej dalej „Główną też możliwość doręczania i składania za pośrednictwem Komisją", prokuratorzy oddziałowych komisji ścigania portalu pism, kierowany jest zarówno do powszechnych zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwanych jednostek organizacyjnych prokuratury, jak i Instytutu dalej „oddziałowymi komisjami", prokuratorzy Biura Pamięci Narodowej. Intencją projektodawcy jest, aby z Lustracyjnego oraz prokuratorzy oddziałowych biur portalu informacyjnego korzystały wszystkie podmioty lustracyjnych (art. 1 § 4). (jednostki organizacyjne) wchodzące w skład prokuratury. Prokurator Generalny j jest przełożonym prokuratorów powszechnych j jednostek organizacyjnych prokuratury oraz prokuratorów Instytutu Pamięci Narodowej (art. 13 §2). Z ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wynika z kolei, że Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Biuro Lustracyjne, oddziałowe komisje ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu i oddziałowe biura lustracyjne stanowią jednostki organizacyjne Instytutu Pamięci Narodowej (art. 18 ust 1 pkt 1 i 7, ust. 2 pkt 1 i 2). Żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie określa jednostek wskazanych w art. 18 ustawy o IPN
jako jednostek organizacyjnych prokuratury, w związku z czym może powstać wątpliwość czy regulacje projektowanych przepisów art. 119 § 3 k.p.k. i art. 68a ustawy Prawo o prokuraturze mają zastosowanie również do prokuratorów Instytutu Pamięci Narodowej. Sygnalizowany problem ma o tyle istotne znaczenie, że prokuratorzy Komisji Ścigania prowadzą śledztwa w sprawach o zbrodnie, o których mowa w art. 1 pkt 1 lit. a ustawy o IPN i w tym zakresie przysługują im wszystkie uprawnienia prokuratora, także w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych (art. 45 ust. 1 i 2 ustawy o IPN). Do prowadzenia tych śledztw stosuje się przepisy k.p.k. (art. 45 ust. 5 ustawy o IPN). Do zakresu kompetencji prokuratorów Biura Lustracyjnego i oddziałowych biur lustracyjnych należy natomiast prowadzenie postępowań przygotowujących postępowanie lustracyjne, składanie wniosków do sądu o wszczęcie postępowania lustracyjnego (art. 52a pkt 3, art. 52e ust. 4) oraz udział w postępowaniu sądowym w sprawach lustracyjnych (art. 17 i nast. ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1632). Z przedstawionych wyżej przepisów wynika, że prokuratorzy IPN, podobnie jak prokuratorzy powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, występują w charakterze strony w postępowaniu sądowym. Jednocześnie celem projektowanych przepisów jest wprowadzenie elektronicznego obiegu dokumentów w postępowaniu sądowym. W konsekwencji nieprecyzyjna treść normatywna projektowanych przepisów art. 119 § 3 k.p.k. i art. 68a ustawy Prawo o prokuraturze może spowodować, iż prokuratorzy IPN będą pozbawieni możliwości korzystania z narzędzi wprowadzanych przez omawiany projekt ustawy.
12. Art. 119 § 3 k.p.k Krajowa Rada Wątpliwości budzi także użyte w projektowanym Uwaga nieuwzględniona Prokuratorów przepisie art. 119 § 3 k.p.k. pojęcie „zaawansowany W zakresie wątpliwości dotyczących pojęcia „zaawansowany podpis elektroniczny". Nie jest oczywiste, czy pod tym podpis elektroniczny", należy wskazać, że pod tym pojęciem pojęciem mieści się obecnie używany przez mieści się obecnie używany przez prokuratorów podpis prokuratorów w pismach wewnętrznych podpis wynikający z używania kart dostępu do Prok-sys. Propozycja wynikający z używania kart dostępu do Prok-sys. Jeśli zawarta w uwadze, aby wpisać „zaawansowany podpis tak, to w ustawie powinno być wpisane: elektroniczny wydawany przez Prokuraturę Krajową" a nie „zaawansowany podpis elektroniczny wydawany przez "przez właściwe jednostki prokuratury", gdyż to Prokuratura Prokuraturę Krajową" a nie "przez właściwe jednostki Krajowa wydaje przedmiotowe karty, nie wydaje się zasadna. prokuratury", gdyż to Prokuratura Krajowa wydaje Należy bowiem mieć na względzie, że zaawansowany podpis, przedmiotowe karty. Z kolei, jeśli nasz obecny podpis posiadają także prokuratorzy IPN i nie jest wydawany przez z karty nie stanowi „zaawansowanego podpisu Prokuraturę Krajową (tylko przez IPN). Dlatego elektronicznego" w znaczeniu projektu, to warto zapis zaproponowane w projekcie określenie jest właściwe, nie ten usunąć i wskazać w odniesieniu do prokuratorów zawęża bowiem podmiotów wydających zaawansowany możliwość posługiwania się podpisem wynikającym z podpis elektroniczny, tylko w sposób ogólny wskazuje, że użycia kart dostępu do systemu Prok-sys. W innym taki podpis wydają właściwe jednostki prokuratury. Na bowiem przypadku wyrobienie takiego marginesie należy dodać, że jednym z głównych powodów „zaawansowanego podpisu elektronicznego" dla wskazania w projektowanym przepisie art. 119 § 3 k.p.k. „a wszystkich prokuratorów będzie generować koszty, a w przypadku prokuratora także zaawansowanym podpisem na pewno będzie trwało, co może w pierwszym okresie elektronicznym wydawanym przez właściwe jednostki obowiązywania przepisów powodować problemy z organizacyjne prokuratury”, było to, aby nie generować dostarczaniem korespondencji sądowej, bo się może kosztów związanych z koniecznością posiadania przez okazać, że uprawnienie takie mają tylko kierownicy każdego prokuratora podpisu kwalifikowanego jednostek posiadający - z innych powodów i dla innych celów - podpisy kwalifikowane. Przepisy art. 4 ust. 1–3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, określające w sposób enumeratywny zakres działania Prokuratorii Generalnej, nie przewidują wykonywania zastępstwa w sprawach karnych i w sprawach o wykroczenia. W art. 4 ust. 3 przewidziano wyjątek od zasady niesprawowania zastępstwa przez Prokuratorię Generalną w postępowaniu karnym, jeżeli wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Skarbu Państwa. Znajduje to odzwierciedlenie w Kodeksie postepowania karnego, który uwzględnia możliwość występowania Prokuratorii Generalnej i jej radców w sprawach karnych (art. 55 § 2, art. 88 § 1, art. 133a § 1, art. 180 §
2, art. 446 § 1, art. 526 § 2, art. 545 § 2), a w szczególności stanowi, że Prokuratoria Generalna wykonuje czynności zastępstwa w sprawach karnych na zasadach określonych w odrębnej ustawie (art. 88 §
2). Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia nie przewiduje roli Prokuratorii Generalnej jako zastępcy procesowego i nie zawiera rozwiązań w zakresie wykonywania przez nią czynności zastępstwa. Dlatego nie ma systemowego uzasadnienia, aby Prokuratoria Generalna była uwzględniona w przepisach regulujących szczegółowe rozwiązanie dotyczące możliwości złożenia przez portal informacyjny środków odwoławczych i dalszych pism w toku postępowania odwoławczego (art. 3 projektu, w którym dodaje się art. 105 § 2a i art. 108 § 2 w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia). Wydaje się, że takie rozwiązanie powinno dotyczyć podmiotów, które z jednej strony mają obowiązek posiadania konta w portalu informacyjnym, ale przede wszystkim odgrywają istotną procesowo rolę w postępowaniach w sprawach o wykroczenia (prokurator, obrońca lub pełnomocnik będący adwokatem albo radcą prawnym).
14. Uwaga ogólna Sąd Najwyższy Należy, wszakże zauważyć, że zaproponowana Uwaga nieuwzględniona regulacja nie jest spójna ze zmianami wprowadzonymi należy wskazać, że projekt ustawy nie wprowadza zmian do k.p.k. ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o określonych w ustawie o doręczeniach elektronicznych. Nie doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. ma więc powodów odnoszenia się do rozwiązań System 2320, z 2021 r. poz. 1135, z 2022 r. poz. 1002 i 2754 informatyczny jakim jest portal informacyjny jest systemem oraz z 2023 r. poz. 1860), które mają zacząć działającym jedynie w sądach, zintegrowany jest z sądowymi obowiązywać w od 1.10.2029 r., zaś samo uzasadnienie systemami biuro-repetytoryjnymi, nie jest zależny od „e-w żaden sposób nie odnosi się do tych zmian. doręczeń”. Tymczasem, zgodnie z wchodzącym w życie w 2029 r. art. 124 pkt 3 termin uznaje się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane na adres do doręczeń elektronicznych, zaś opiniowany projekt przewiduje wnoszenie pism przez umieszczenie ich treści w portalu (projektowany art. 116a k.p.k.). Nie przyjęto zatem dokonywania doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych, lecz za pośrednictwem
portalu informacyjnego, co jest istotną zmianą. Podobnie, nieco inaczej niż przewidziano to zmianami wprowadzonymi ustawą o doręczeniach elektronicznych, ma funkcjonować system doręczeń.
15. Uwaga ogólna Sąd Najwyższy Powstaje zatem zasadnicze pytanie o sens tworzenia Uwaga nieuwzględniona zaproponowanego systemu, w sytuacji pozostawienia W zakresie uwagi o sens tworzenia zaproponowanego przepisów, które mają obowiązywać od 1.10.2029 r. systemu, w sytuacji pozostawienia przepisów, które mają Informatyzacja postępowania karnego musi być obowiązywać od dnia 1 października 2029 r., zauważyć działaniem głęboko przemyślanym, z uwzględnieniem należy, że portal informacyjny nie jest tworzony dłuższej perspektywy wdrażania zmian. Należy przedmiotowym projektem ustawy. System istnieje stopniowo tworzyć jeden określony system, mając na i funkcjonuje od wielu lat. Od 14 marca 2024 r. w uwadze, że jego nagłe zmiany nie będą wskazane, gdyż postępowaniu karnym zgodnie z art. 133a k.p.k dokonywane mogą prowadzić do chaosu i problemów prawnych oraz są za pośrednictwem portalu doręczenia pism. Projektowane technicznych. rozwiązania pozwalają na wykorzystanie innych Projektodawca powinien zatem gruntownie funkcjonalności portalu. Przedstawione rozwiązania można przemyśleć, jaki system docelowo chce wdrożyć, jak uznać za sui generis propozycje pilotażowe, mające na celu mają wyglądać etapy jego wdrażania i zaproponować sprawdzenie w praktyce, składania za pośrednictwem jedną spójną regulację, odnoszącą się także do systemu informatycznego pism, w sytuacji gdy akta spraw przepisów mających wejść w życie w 2029 r. poprzez nadal będą prowadzone papierowo, przygotowania sądów ewentualną zmianę lub usunięcie przepisów zwłaszcza organizacyjne na nowe rozwiązania (w niespójnych z proponowanym modelem wnoszenia szczególności mając na względzie rozwiązania jakie ma pism i dokonywania doręczeń. wprowadzić ustawa o doręczeniach elektronicznych, gdzie przewidziana jest możliwość wnoszenia przez strony i inne podmioty wszelkiej korespondencji do sądu). wprowadzonych inną ustawą, które mają wejść w życie za ponad 4 lata. 18.. Art. 611 § 3a Sąd Najwyższy Zawarty w projektowanym art. 611 § 3a k.p.k. zwrot Uwaga nieuwzględniona k.p.k „do rozpoznania spraw innych niż określone w § 1 i 3” określenie sprawy inne niż określone w w § 1 i 3” jest w jest ogólnikowy i może wywoływać wątpliwości co do ocenie DWMPC wystarczająco precyzyjny, by nie zakresu objętych nim spraw. wywoływać wątpliwości co do zakresu objętych nim spraw. Symptomatyczne jest, że sądy powszechne nie mają odnośnie do niego wątpliwości.
19. Art. 611f1. Sąd Najwyższy Trudna do zaakceptowania jest konstrukcja przyjęta w Uwaga nieuwzględniona projektowanym art. 611f1. Jeśli umowa w prawie polskim w obrocie z państwami nie należącymi do międzynarodowa przewiduje bezpośrednie UE zasadą jest podejmowanie decyzji o przejęciu lub przekazywanie wniosków, ewentualne przejście na ich przekazaniu kary do wykonania przez Ministra rozstrzyganie przez Ministra Sprawiedliwości powinno Sprawiedliwości. Przepisy decentralizujące obrót maja być możliwe jedynie na wstępnym etapie. Możliwość charakter wyjątku od tej zasady.
zaingerowania przez ministra w postępowanie aż do Umowa międzynarodowa uzasadniająca wprowadzenie do prawomocnego zakończenia, łącząca się z prawa krajowego tego rodzaju wyjątku może przewidywać (a koniecznością przeprowadzenia postępowania od Umowa z Ukrainą faktycznie przewiduje) powrót do zasady początku jest niefunkcjonalna i może rodzić zarzuty ogólnej na podstawie dyskrecjonalnej decyzji Ministra niedopuszczalnej ingerencji władzy wykonawczej w Sprawiedliwości, nie określając jednocześnie ani jej orzeczenia sądu podjęte w I instancji. Trudno zakładać przesłanek ani etapu na jakim ów powrót ma nastąpić. W przy tym, aby umowa międzynarodowa przewidująca takich wypadkach Minister Sprawiedliwości będzie bezpośrednie przekazanie miałaby wyraźnie wykluczać podejmować decyzje ad casum, uwzględniając wszystkie udział Ministra Sprawiedliwości. Na marginesie można okoliczności konkretnej sprawy. Minister Sprawiedliwości również zwrócić uwagę na błąd oznaczenia przepisu w może pozyskiwać wiedzę o sprawach godnych jego uwagi w projekcie („§ 611f1 § 1”). kontekście zasadności rozważenia ich przejęcia na każdym etapie postępowania, w każdy sposób jaki uzna za możliwy i właściwy, na każdym etapie postępowania. Projektowana regulacja jest racjonalna i wystarczająca do realizacji celu ustawy. Nie można wykluczyć, że zawierane w przyszłości umowy międzynarodowe będą wykluczać przejęcie sprawy przez Ministra
25. Uwaga ogólna Prezes Ochrony Organ nadzorczy zgłosił szereg uwag do ustawy z dnia Uwaga nieuwzględniona Danych Osobowych 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks Zgłoszone uwagi nie są objęte zakresem projektowanych postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju zmian (odnoszą się do uwag zgłaszanych w innych projektach sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania ustaw). karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
1860), który to akt prawny m.in. wprowadził przepisy dotyczące działania portalu informacyjnego w sądach a także ww. art. 133a Kodeksu postępowania karnego. W szczególności organ nadzorczy wskazał, że w systemach teleinformatycznych wspierających działalność sądów powszechnych przetwarzane są dane osobowe szczególnych kategorii lub o szczególnym charakterze (art. 9 ust. 1 i art.10 rozporządzenia 2016/679) i zgłosił wątpliwości do modelu przetwarzania tych danych w procesie informatyzacji sądów powszechnych, w tym za pośrednictwem portalu informacyjnego w sądach. Organ właściwy w sprawie ochrony danych osobowych kwestionował także sposób przetwarzania danych osobowych przez organy prokuratury w związku z niewłaściwą implementacją dyrektywy 2016/6807.
Ponadto, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w opinii z 5 grudnia 2024 r. do projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (UD 153) – jako konsekwencję nieprawidłowej implementacji dyrektywy 2016/680 – wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania karnego nie zawierają w istocie żadnych rozwiązań regulujących ochronę danych osobowych i prywatności. Postulował zatem – poprzez nowelizację ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości – rozszerzenie przedmiotowego projektu ustawy o rozwiązania, które pozwolą w sposób adekwatny do ratio legis regulacji realizować ochronę danych osobowych w toku postępowania karnego na podstawie przepisów dyrektywy 2016/680. W opinii organu nadzorczego normy Kodeksu postępowania karnego powinny przy tym zostać rozszerzone o przepisy uszczegóławiające procesy przetwarzania danych osobowych, zwłaszcza tych o charakterze sensytywnym, a także rozwiązania gwarantujące poufność i integralność tym danym. Biorąc pod uwagę, że na podstawie projektowanej ustawy mają być rozszerzone kategorie pism procesowych i procedur, w ramach których pisma te mogą być wnoszone poprzez umieszczenie ich treści (a co za tym idzie zawartych w nich danych osobowych) w portalu informacyjnym, wskazane uwagi organu do modelu przetwarzania danych osobowych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, Prawa o prokuraturze oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia zachowują swoją aktualność.
26. Prezes Ochrony Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych Uwaga nieuwzględniona Danych Osobowych konsekwentnie zgłasza więc uwagę projektodawcy na Zgłoszone uwagi nie są objęte zakresem projektowanych konieczność dostosowania przepisów nowelizowanych zmian (odnoszą się do uwag zgłaszanych w innych projektach aktów prawnych do regulacji dyrektywy 2016/680 ustaw). poprzez nowelizację ustawy o ochronie danych
osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, jak i wprowadzenie w Kodeksie postępowania karnego, ustawie Prawo o prokuraturze oraz Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia rozwiązań uszczegóławiających procesy przetwarzania danych osobowych, a także rozwiązań gwarantujących poufność i integralność tym danym, w tym także dla wykonywania procedury zamieszczania pism procesowych na portalu informacyjnym.
27. Uwaga ogólna Prezes Ochrony Organ nadzorczy podkreśla, że analiza przyjętego Uwaga nieuwzględniona Danych Osobowych obecnie w Polce modelu przetwarzania danych Zgłoszone uwagi nie są objęte zakresem projektowanych osobowych na potrzeby prowadzenia postępowania zmian (odnoszą się do uwag zgłaszanych w innych projektach karnego a także postępowania w sprawach o ustaw). wykroczenia – w kontekście prawa konstytucyjnego, prawa międzynarodowego, prawa Unii Europejskiej, a także orzecznictwa sądów międzynarodowych10 – wskazuje na brak konkretnych środków ochrony praw i wolności osób, których dane dotyczą. Model ten pozbawia osoby, których dane są przetwarzane przysługujących im gwarancji w zakresie ochrony danych osobowych, a także nie uwzględnia poszanowania ich prawa do prywatności. Należy więc rozważyć czy w obecnym kształcie rozwiązania obowiązujące w Polsce w tym zakresie spełniają standardy praworządności. Podkreślono, że uwagi organu nadzorczego przedstawiane w toku prac legislacyjnych mają charakter eksperckich wskazówek dla projektodawcy, który podejmuje decyzję co do ostatecznego kształtu przyjmowanych przepisów i odpowiada za zapewnienie ich zgodności z przepisami o ochronie danych osobowych. Wyrażono nadzieję, że uwzględnienie powyższych rekomendacji będzie pomocne w tym procesie i przyczyni się do podwyższenia poziomu ochrony danych osobowych w projektowanych przepisach.
Projekt ROZPORZĄDZENIE
MINISTRASPR AW IEDLIWOŚCI
z dnia
w sprawie określenia trybu i sposobu wnoszenia pism procesowych w postaci elektronicznej za pośrednictwem portalu informacyjnego
Na podstawie art. 119 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46, 304 i …) zarządza się, co następuje:
§ 1. Rozporządzenie określa tryb i sposób wnoszenia pism procesowych w postaci elektronicznej za pośrednictwem portalu informacyjnego.
§ 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) koncie – rozumie się przez to konto w portalu informacyjnym, o którym mowa w art. 53e
§ 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526 i …);
2) użytkowniku konta – rozumie się przez to osobę fizyczną wykonującą zawód adwokata, radcy prawnego, dla której założono konto albo prokuratora lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, dla których założono konto instytucjonalne;
3) wniesienie pisma – rozumie się przez to wywołanie przez użytkownika konta funkcji „Wnoszenie pisma" w module „Elektroniczne Biuro Podawcze” służącym do wniesieniu pism, o których mowa w art. 116a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnoszącego pismo dokumentu potwierdzającego wniesienie;
4) piśmie – rozumie się przez to dane z portalu informacyjnego obejmujące treść pisma podlegającego wniesieniu;
5) elektronicznym potwierdzeniu wniesienia pisma – rozumie się przez to zestaw danych jednoznacznie wskazujący wnoszone pismo, użytkownika, który je wniósł oraz datę wniesienia pisma.
§ 3. 1. Wniesienie pisma za pośrednictwem portalu informacyjnego, przez użytkownika konta następuje przez:
1) uwierzytelnienie użytkownika konta;
2) umieszczenie treści pisma w module „Elektroniczne Biuro Podawcze '' w postaci pliku edytowalnego lub pliku do odczytu;
3) dołączenie załączników, o ile są one wnoszone;
4) opatrzenie pisma kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym a przypadku prokuratora także zaawansowanym podpisem elektronicznym wydawanym przez właściwe jednostki organizacyjne prokuratury.
§ 4. 1. Po wniesieniu pisma na koncie, na którym umieszczono pismo, jest automatycznie prezentowana data jego wniesienia.
2. Elektroniczne potwierdzenie wniesienia pisma może być pobrane przez użytkownika konta.
3. Elektroniczne potwierdzenie wniesienia pisma zawiera w szczególności: oznaczenie wnoszonego pisma, nazwę użytkownika konta, który wnosi pismo oraz datę jego wniesienia.
§ 5. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ……... MINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI
W porozumieniu: MINISTER CYFRYZACJI UZASADNIENIE
Projektowane rozporządzenie stanowi wykonanie delegacji zawartej w art. 119 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46, z pózn. zm.) w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia …….. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych ustaw, zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, został zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia trybu i sposobu wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem portalu informacyjnego mając na względzie skuteczność ich wnoszenia, konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także ochronę praw osób wnoszących pisma.
Konieczność wydania przedmiotowego rozporządzenia jest konsekwencją dodania art. 116a kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którym jeżeli przepis ustawy tak stanowi pisma można wnosić poprzez umieszczenie ich w portalu informacyjnym o którym mowa w art. 53e
§ 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.) w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnoszącego pismo dokumentu elektronicznego potwierdzającego wniesienie pisma do sądu.
W § 3 projektowanego rozporządzenia uregulowany został sposób wnoszenia pism za pośrednictwem portalu informacyjnego przez użytkownika. W celu wniesienia pisma konieczne będzie uwierzytelnienie się użytkownika konta. Następnie uwierzytelniony użytkownik będzie musiał umieścić treść pisma w module „Elektroniczne Biuro Podawcze” oraz dołączyć załączniki, które wraz z pismem będą wnoszone. Ostatnią czynnością będzie opatrzenie pisma jak i dokumentów dołączonych do pisma podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W § 4 określono elektroniczną postać wniesionego pisma. Wskazano, że po wniesieniu pisma na koncie, na którym umieszczono pismo, jest automatycznie prezentowana data jego wniesienia. Nadto określono, ze elektroniczne potwierdzenie pisma zawiera w szczególności: oznaczenie wnoszonego pisma, nazwę użytkownika konta oraz datę wniesienia. Elektroniczne potwierdzenie wniesienia pisma może być pobrane przez użytkownika konta.
Projekt przewiduje, że rozporządzenie wejdzie w życie ….
Projektowana regulacja nie jest objęta zakresem prawa Unii Europejskiej.
Projekt nie zawiera przepisów technicznych i nie podlega notyfikacji zgodnie z trybem przewidzianym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597).
Projekt nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnień.
Projekt nie określa zasad podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej.
OSR projektu nie był oceniany w trybie § 32 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806).
Projekt zostanie udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248 oraz z 2024 r. poz. 1535) oraz § 4 i § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów.
Projekt
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRASPR AW IEDLIWOŚCI
z dnia
w sprawie wykazu państw obcych w stosunkach z którymi wnioski o przejęcie lub przekazanie orzeczeń do wykonania między polskimi sądami a właściwymi organami państwa obcego są przekazywane za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz sposób ich przekazywania
Na podstawie art. 41 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526 i …) zarządza się, co następuje:
§ 1. Rozporządzenie określa wykaz państw obcych w stosunkach z którymi wnioski o przejęcie lub przekazanie orzeczeń do wykonania między polskimi sądami a właściwymi organami państwa obcego są przekazywane za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz sposób ich przekazywania.
§ 2. Wnioski o przejęcie lub przekazanie orzeczenia do wykonania mogą być stosowane w stosunkach z Kanadą, Republiką Islandii, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z zastrzeżeniem wypadków wyjątkowych, spowodowanych awarią techniczną lub objętością wniosku uniemożliwiającą przesłanie pocztą elektroniczną.
§ 3. W wypadkach wyjątkowych określonych w § 2, wnioski o przejęcie lub przekazanie orzeczenia do wykonania w stosunkach z Państwami określonymi w tym przepisie, przekazuje się w sposób dotychczasowy.
§ 4. Wnioski o przejęcie lub przekazanie orzeczenia do wykonania w stosunkach z Państwami określonymi w § 2, mogą być przekazywane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
§ 5. Wnioski o przejęcie lub przekazanie orzeczenia do wykonania w stosunkach z Państwami określonymi w § 2, przekazuje się w sposób odwzorowujący ich treść pocztą elektroniczną z adresu właściwego organu na adres właściwego organu.
§ 6. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. MINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI UZASADNIENIE
Projektowane rozporządzenie stanowi wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 41 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907). Zgodnie z tym przepisem Minister Sprawiedliwości może określić, w drodze rozporządzenia, wykaz państw obcych i rodzaje wniosków, które w stosunkach z tymi państwami mogą być przekazywane za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz sposób ich przekazywania, mając na uwadze dobro postępowania karnego oraz konieczność zapewnienia jego sprawnego toku i dopuszczalność stosowania środków komunikacji elektronicznej w państwie obcym oraz inne formy współpracy w sprawach karnych.
Proponowany sposób określenia zakresu elektronizacji obrotu międzynarodowego w sprawach karnych zawiera trzy elementy: (1) krąg państw z którymi obrót odbywa się za pomocą środków komunikacji elektronicznej: Kanada, Islandia, Norwegia, Zjednoczone Królestwo; (2) rodzaj wniosków które przekazuje się w ten sposób: o przejmowanie i przekazywanie orzeczeń do wykonania; (3) szczegółowy sposób przekazywania: służbowa poczta elektroniczna w domenie .gov z zastrzeżeniem wypadków wyjątkowych (np. awaria techniczna lub objętość wniosku uniemożliwiająca przesłanie go poczta elektroniczną) dla dotychczasowych sposobów. Wskazane państwa potwierdziły, że są zdolne i gotowe do przesyłania służbową pocztą elektroniczną wniosków o przekazanie lub przejęcie orzeczenia do wykonania. Jak wynika z dotychczasowych doświadczeń są to partnerzy wiarygodni, o wysokim poziomie kompetencji cyfrowych, a więc cyfryzacja obrotu z nimi przyspieszy postępowanie karne (usprawni jego tok) bez uszczerbku dla dobra postępowania (integralności i autentyczności przekazywanej dokumentacji).
W obrocie ze wskazanymi w rozporządzeniu państwami polski sąd (przekazywanie orzeczeń do wykonania pozostaje w wyłącznej właściwości sądów) sporządzi wniosek w formie papierowej, podpisze go, zeskanuje i wyśle skan ze służbowego adresu w domenie gov.pl na adres właściwego zagranicznego organu centralnego (ewentualnie za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości, gdy jest ono wymagane). Przekazanie w tej formie będzie uznawane za równoznaczne z przekazaniem papierowej wersji tego dokumentu. Odpowiednio, jeśli do sądu (za ewentualnym pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości) pocztą elektroniczną wpłynie wniosek z tych państw Sąd nada mu bieg mimo braku formy papierowej. W przyszłości Minister Sprawiedliwości rozważy podobną elektronizację przesyłania wniosków w innych sprawach (np. ekstradycja lub wzajemna pomoc prawna) lub z innymi państwami. Projekt przewiduje, że rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projektowana regulacja nie jest objęta zakresem prawa Unii Europejskiej.
Projekt nie zawiera przepisów technicznych i nie podlega notyfikacji zgodnie z trybem przewidzianym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597).
Projekt nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnień.
Projekt nie określa zasad podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej.
OSR projektu nie był oceniany w trybie § 32 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806).
Projekt zostanie udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248 oraz z 2024 r. poz. 1535) oraz § 4 i § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów.