Informacja o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2024 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego.
Druk nr 1275 · strona druku w Sejmie · 1275.pdf
Pełny tekst
Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.
Warszawa, 16 maja 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów DSP.WPP.4521.6.2025
Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
przekazuję przyjęty przez Radę Ministrów dokument:
- Informacja o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2024 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego. Jednocześnie informuję, że Rada Ministrów upoważniła Ministra Finansów do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych.
Z wyrazami szacunku Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ INFORMACJA O PORĘCZENIACH I GWARANCJACH UDZIELONYCH W 2024 ROKU PRZEZ SKARB PAŃSTWA, NIEKTÓRE OSOBY PRAWNE ORAZ BANK GOSPODARSTWA KRAJOWEGO
WARSZAWA Spis treści:
1. Streszczenie najważniejszych informacji o gwarancjach i poręczeniach Skarbu Państwa 2
2. Informacja sporządzona w oparciu o ustawę o poręczeniach i gwarancjach na temat poręczeń i gwarancji udzielonych w 2024 r. przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego 4 2.1 Regulacje prawne dotyczące obowiązku sprawozdawczego ........................................4 2.2 Szczegółowe informacje dotyczące gwarancji udzielonych w 2024 r. przez Skarb Państwa ...............................................................................................................................................6 2.2.1 Udzielone gwarancje Skarbu Państwa........................................................................6 2.2.2 Wykorzystanie ustawowego limitu poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa na rok 2024............................................................................................................................9 2.2.3 Opłaty prowizyjne od udzielonych gwarancji i poręczeń wpłacane na rachunek rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych Skarbu Państwa ........10 2.2.4 Niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa ....................................................12 2.2.5 Wydatki i należności Skarbu Państwa.......................................................................14 2.3 Poręczenia i gwarancje udzielone przez niektóre osoby prawne..............................15 2.4 Poręczenia i gwarancje Banku Gospodarstwa Krajowego...........................................16 2.4.1 Program Wspierania Przedsiębiorczości................................................................17
2.4.1.1 Charakterystyka działalności poręczeniowo-gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości ...............................................................................................17 2.4.1.2 Poręczenia i gwarancje udzielone w 2024 r. w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości.......................................................................17 2.4.1.3 Wsparcie kapitałowe funduszy poręczeniowych w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości.......................................................................19 2.4.2 Fundusz Gwarancji Płynnościowych ........................................................................19
2.4.2.1 Charakterystyka działalności gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Funduszu Gwarancji Płynnościowych ............19 2.4.3 Fundusz Gwarancji Kryzysowych ..............................................................................19
2.4.3.1 Charakterystyka działalności gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Funduszu Gwarancji Kryzysowych ...................19 2.4.4 Ekologiczny Fundusz Poręczeń i Gwarancji (Program gwarancyjny „Czyste Powietrze”)..........................................................................................................................20
2.4.4.1 Charakterystyka działalności gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Ekologicznego Funduszu Poręczeń i Gwarancji (Program gwarancyjny „Czyste Powietrze”) .............................................20
2.4.4.2 Gwarancje udzielone w 2024 r. w ramach Ekologicznego Funduszu Poręczeń i Gwarancji (Program gwarancyjny „Czyste Powietrze”) .20 2.4.5 Rządowy Fundusz Mieszkaniowy ..............................................................................20
2.4.5.1 Charakterystyka działalności gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Rządowego Funduszu Mieszkaniowego .........20 2.4.5.2 Gwarancje udzielone w 2024 r. w ramach Rządowego Funduszu Mieszkaniowego ...................................................................................................21 2.4.6 Program Wsparcia Prywatyzacji ................................................................................21 2.4.7 Akcje i udziały przekazane nieodpłatnie Bankowi Gospodarstwa Krajowego............................................................................................................................21 2.5 Informacja o liczbie i wartości akcji składających się na zasób majątkowy Skarbu Państwa przeznaczony na zaspokajanie roszczeń z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa..........................................................................................22 2.6 Informacja o wykorzystaniu środków gromadzonych na rachunku rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych Skarbu Państwa ........................................................23
1. Streszczenie najważniejszych informacji o gwarancjach i poręczeniach Skarbu Państwa
1) W 2024 r. Skarb Państwa udzielił gwarancji na łączną kwotę 207 449 902 183,75 zł, w tym: A. na podstawie ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne1, zwanej dalej „ustawą o poręczeniach i gwarancjach”, udzielono 4 gwarancji na łączną kwotę 13 745 606 400 zł; B. na podstawie art. 67 ust. 4 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw2, zwanej dalej „ustawą o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach”, gwarancjami Skarbu Państwa zostały objęte zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego wynikające z obligacji wyemitowanych na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na łączną kwotę 58 208 384 935 zł; C. na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa3 , zwanej dalej „ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy” na łączną kwotę 9 272 467 680 zł; D. na podstawie art. 45 ust. 2, art. 45a i art. 45b ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny4 , zwanej dalej „ustawą o obronie Ojczyzny” na łączną kwotę 126 223 443 168,75 zł;
2) Potencjalne, niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji na 31.12.2024 r. wyniosły łącznie 701 537 896 583 zł, z tego: A. kwota zobowiązań wynikająca z udzielonych poręczeń i gwarancji na podstawie ustawy o poręczeniach i gwarancjach, wyniosła 129 872 331 793 zł; B. kwota zobowiązań z tytułu gwarancji udzielonych na podstawie art. 67 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach wyniosła 258 646 828 727 zł; C. kwota zobowiązań z tytułu gwarancji udzielonych na podstawie art. 21aa ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju5, zwanej dalej „ustawą o SIR”, wyniosła 59 581 164 771 zł; D. kwota zobowiązań z tytułu gwarancji udzielonych na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wyniosła 24 198 189 652 zł; E. kwota zobowiązań z tytułu gwarancji udzielonych na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wyniosła 227 737 648 312 zł;
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 291 2 Dz. U. poz. 568, z późn. zm. 3 Dz. U. z 2024 r. poz. 167, z późn. zm. 4 Dz. U. z 2024 r. poz. 248 z późn. zm. 5 Dz. U. z 2024 r. poz. 923 F. kwota zobowiązań z tytułu gwarancji udzielonych na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw , zwanej dalej „ustawą o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła”6 wyniosła 1 501 733 328 zł.
3) W 2024 r., podobnie jak w roku 2023, Skarb Państwa nie wydatkował środków na spłatę gwarantowanych i poręczonych zobowiązań.
4) Na 31.12.2024 r. relacja potencjalnych zobowiązań z tytułu udzielonych przez Skarb Państwa gwarancji i poręczeń do PKB za 2024 r.7 wyniosła ok. 19,4%, tj. nastąpił wzrost w stosunku do wysokości tej relacji wg stanu na 31.12.2023 r., kiedy wynosiła 16,3%.
5) Należności z tytułu udzielonych przez Skarb Państwa gwarancji i poręczeń, wg stanu na 31.12.2024 r., wyniosły 30 043 041 zł. Na 31.12.2023 r. należności te wyniosły 29 523 367 zł. W stosunku do roku 2023 pozycja ta wzrosła o 1,8%.
6) W rezultacie działań windykacyjnych, podjętych w 2024 r. oraz w latach poprzednich, których skutkiem był zwrot do budżetu kwot wierzytelności Skarbu Państwa, w roku 2024 Skarb Państwa uzyskał dochody w wysokości 9 889 zł.
6 Dz.U. 2022 poz. 1967 7 Do wyliczenia relacji przyjęto PKB w wysokości 3 617,4 mld zł, tj. zgodnie z informacją GUS z dnia
27 lutego 2025 r. dotyczącą wstępnego szacunku produktu krajowego brutto w 4 kwartale 2024 r.
2. Informacja sporządzona w oparciu o ustawę o poręczeniach i gwarancjach na temat poręczeń i gwarancji udzielonych w 2024 r. przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego
2.1 Regulacje prawne dotyczące obowiązku sprawozdawczego
Udzielanie poręczeń i gwarancji to podejmowanie ryzyka finansowego, z reguły na rachunek przyszłych okresów. Przepis art. 216 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że nie wolno zaciągać pożyczek lub udzielać gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 wartości rocznego produktu krajowego brutto. W związku z powyższym kontrola narastania zobowiązań z tytułu udzielanych poręczeń i gwarancji ma szczególne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa finansów publicznych. Ustawa o poręczeniach i gwarancjach, w art. 46, nałożyła na Radę Ministrów obowiązek przedstawiania corocznie Sejmowi, w terminie właściwym do przedstawienia sprawozdania z wykonania budżetu państwa, informacji o: poręczeniach i gwarancjach udzielonych przez Skarb Państwa, poręczeniach i gwarancjach udzielonych przez niektóre osoby prawne, poręczeniach i gwarancjach udzielonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach programów rządowych, Funduszu Gwarancji Płynnościowych, o którym mowa w art. 70 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach, Rządowego Funduszu Mieszkaniowego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2021 r. o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2%8, zwanej dalej „ustawą o rodzinnym kredycie mieszkaniowym” oraz Funduszu Gwarancji Kryzysowych, o którym mowa w art. 21b ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, liczbie i wartości akcji (udziałów) składających się na zasób majątkowy przeznaczony na zaspokojenie roszczeń z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa, wykorzystaniu środków gromadzonych na rachunku rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych Skarbu Państwa w Banku Gospodarstwa Krajowego. Powyżej wymieniony art. 46 ustawy o poręczeniach i gwarancjach stosuje się również do gwarancji Skarbu Państwa obejmujących: zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego wynikające z obligacji emitowanych i kredytów zaciąganych na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 (zgodnie z art. 67 ust. 5 ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach),
8 Dz. U. z 2024 r. poz. 1724 zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego wynikające z obligacji emitowanych na rzecz Funduszu Pomocy (zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego wynikające z obligacji emitowanych oraz kredytów, pożyczek i innych zobowiązań zaciąganych na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny), zobowiązania wynikające z zaciągniętych kredytów, pozyskanych limitów na gwarancje bankowe lub na akredytywy bankowe oraz pozyskanych limitów kredytowych na transakcje skarbowe zabezpieczające ryzyko zmienności kursu walutowego lub ryzyko zmienności cen węgla w związku z realizacją polecenia zakupu węgla energetycznego i sprowadzenie go do Polski (zgodnie z art. 34 ust. 4 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła). Obok obowiązków sprawozdawczych wynikających z ustawy o poręczeniach i gwarancjach, których wykonanie następuje w formie przedłożenia Sejmowi niniejszej Informacji, istnieją również obowiązki wprowadzone przez art. 36 ust. 2 oraz art. 38 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych9. Obowiązki te polegają m.in. na: podawaniu do publicznej wiadomości wykazu udzielonych przez Skarb Państwa gwarancji i poręczeń, wskazując osoby prawne i fizyczne oraz jednostki organizacyjne, nieposiadające osobowości prawnej, których te poręczenia i gwarancje dotyczą, ogłaszaniu kwoty i relacji do produktu krajowego brutto niewymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa, ogłaszaniu kwoty niewymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez jednostki sektora finansów publicznych. Należy mieć na uwadze fakt, że zakres wyżej wspomnianej sprawozdawczości jest różny od tego, jaki wynika z niniejszej Informacji. Do sektora finansów publicznych nie jest bowiem zaliczany Bank Gospodarstwa Krajowego. Obowiązki wynikające z ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych są wykonywane w formie stosownych obwieszczeń. Zaprezentowane w poniższym opracowaniu dane liczbowe wskazują, że omawiana problematyka powinna podlegać stałej kontroli z uwagi na wysoki poziom potencjalnych, niewymagalnych zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji.
9 Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm. 2.2 Szczegółowe informacje dotyczące gwarancji udzielonych w 2024 r. przez Skarb Państwa
2.2.1 Udzielone gwarancje Skarbu Państwa
A. A. Na podstawie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielono 4 gwarancji Skarbu Państwa na łączną kwotę 13 745 606 400 zł. Tabela 1. Gwarancje Skarbu Państwa udzielone w 2024 r.
L.p. Kredytobiorca/ Kredytodawca Kwota objęta Uchwała Rady Data podpisania Organ Emitent/ /Obligatariusz gwarancji Ministrów umowy udzielający Wnioskodawca e w zł* gwarancji/ gwarancji oświadczenia
1. Bank Gospodarstwa obligatariusze 9 747 080 000 Nr 53/2024 05.07.2024 r. Rada Krajowego z 07.06.2024 r. Ministrów
2. Bank Gospodarstwa Europejski Bank 2 393 888 000 Nr 33/2024 18.09.2024 r. Rada Krajowego Inwestycyjny z 17.04.2024 r. Ministrów
3. Bank Gospodarstwa Europejski Bank 1 316 638 400 Nr 25/2024 18.09.2024 r. Rada Krajowego Inwestycyjny z 29.03.2024 r. Ministrów
4. PKP Intercity S.A. Europejski Bank 288 000 000 Nr 14/2024 18.11.2024 r. Rada Inwestycyjny z 07.03.2024 r. Ministrów Ogółem udzielone gwarancje 13 745 606 400 * Kwoty gwarancji udzielonych w walutach obcych zostały przeliczone wg średnich kursów walut obcych opublikowanych przez NBP w dniu poprzedzającym dzień podpisania umów gwarancji.
1) Gwarancja udzielona na podstawie uchwały Rady Ministrów nr 53/2024 z 07.06.2024 r., obejmująca zobowiązania wynikające z emisji Banku Gospodarstwa Krajowego na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego. Stanowi ona zobowiązanie Skarbu Państwa wobec nabywców obligacji do spłaty 100% kwoty zobowiązań wynikających z emisji obligacji, tj. 100% kwoty wykupu obligacji, stanowiącej 100% ich wartości nominalnej wynoszącej 1 750 000 000 USD oraz 100% należnych odsetek, i jest udzielana do łącznej kwoty 2 450 000 000 USD;
2) Gwarancja udzielona na podstawie uchwały Rady Ministrów nr 33/2024 z 17.04.2024 r., obejmująca spłatę kredytu zaciągniętego przez Bank Gospodarstwa Krajowego w Europejskim Banku Inwestycyjnym, na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego, przeznaczonego na współfinansowanie projektu pod nazwą „Droga Ekspresowa S1 Pyrzowice – Bielsko Biała ”. Stanowi ona zobowiązanie Skarbu Państwa wobec EBI do spłaty 100% kwoty kredytu w wysokości 400 000 000 EUR oraz 100% odsetek od tego kredytu i 100% kosztów bezpośrednio związanych z tym kredytem, łącznie do kwoty 560 000 000 EUR;
3) Gwarancja udzielona na podstawie uchwały Rady Ministrów nr 25/2024 z 29 marca 2024 r., obejmująca spłatę kredytu zaciągniętego przez Bank Gospodarstwa Krajowego w Europejskim Banku Inwestycyjnym, na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego, przeznaczonego na współfinansowanie projektu pod nazwą „Droga Ekspresowa S7 Płońska – Czosnów" . Stanowi ona zobowiązanie Skarbu Państwa wobec EBI do spłaty 100% kwoty kredytu w wysokości 220 000 000 EUR oraz 100% odsetek od tego kredytu i 100% innych kosztów bezpośrednio związanych z tym kredytem, łącznie do kwoty 308 000 000 EUR;
4) Gwarancja udzielona na podstawie uchwały Rady Ministrów nr 14/2024 z dnia 07.03.2024 r., obejmująca spłatę pierwszej części kredytu zaciągniętego przez PKP Intercity S.A. w Europejskim Banku Inwestycyjnym, przeznaczonego na częściowe finansowanie zakupu i modernizacji taboru kolejowego w ramach realizacji projektu pod nazwą „Odnowa i rozbudowa floty PKP Intercity A”. Stanowi ona zobowiązanie Skarbu Państwa wobec EBI do spłaty 80% pierwszej części kredytu w wysokości 300 000 000 zł oraz 80% odsetek od tej części kredytu i 80% innych kosztów bezpośrednio związanych z tą częścią kredytu, łącznie do kwoty 288 000 000 zł; B. Na podstawie art. 67 ust. 4 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach gwarancjami Skarbu Państwa na łączną kwotę 58 208 384 935 zł zostały objęte zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego wynikające z obligacji wyemitowanych na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na podstawie:
1) listu emisyjnego nr 1/2021 z 1 marca 2021 r., ze zm., dotyczącego obligacji o skróconej nazwie FPC0328 (oświadczenia gwaranta: z 11.03.2024 r. na kwotę 6 420 000 zł, z 13.05.2024 r. na kwotę 1 286 140 000 zł, z 19.07.2024 r. na kwotę 535 000 000 zł, z 14.08.2024 r. na kwotę 12 840 000 zł, z 06.09.2024 r. na kwotę 513 600 000 zł, z 17.10.2024 r. na kwotę 737 230 000 zł, z 08.11.2024 r. na kwotę 85 600 000 zł i z 03.12.2024 r. na kwotę 490 060 000 zł);
2) listu emisyjnego nr 2/2021 z 4 maja 2021 r., ze zm., dotyczącego obligacji o skróconej nazwie FPC0631 (oświadczenia gwaranta: z 11.03.2024 r. na kwotę 1 305 220 000 zł, z 08.04.2024 r. na kwotę 503 230 000 zł, z 13.05.2024 r. na kwotę 2 362 500 000 zł, z 05.07.2024 r. na kwotę 616 519 400 zł, z 19.07.2024 r. na kwotę 100 800 000 zł, z 14.08.2024 r. na kwotę 170 114 000 zł, z 06.09.2024 r. na kwotę 622 300 000 zł, z 04.10.2024 r. na kwotę 222 600 000 zł, z 17.10.2024 r. na kwotę 296 800 000 zł, z 08.11.2024 r. na kwotę 212 800 000 zł i z 03.12.2024 r. na kwotę 77 000 000 zł);
3) listu emisyjnego nr 4/2020 z 16 lipca 2020 r., ze zm., dotyczącego obligacji o skróconej nazwie FPC0733 (oświadczenia gwaranta: z 11.03.2024 r. na kwotę 772 975 000 zł, z 13.05.2024 r. na kwotę 428 750 000 zł, z 07.06.2024 r. na kwotę 61 250 000 zł, z 05.07.2024 r. na kwotę 679 875 000 zł, z 19.07.2024 r. na kwotę 601 250 000 zł, z 14.08.2024 r. na kwotę 331 288 750 zł, z 06.09.2024 r. na kwotę 363 756 250 zł, z 04.10.2024 r. na kwotę 180 375 000 zł, z 17.10.2024 r. na kwotę 357 142 500 zł, z 08.11.2024 r. na kwotę 265 752 500 zł i z 03.12.2024 r. na kwotę 151 515 000 zł);
4) listu emisyjnego nr 3/2023 z 20 lutego 2023 r., ze zm., dotyczącego obligacji o skróconej nazwie FPC0342 (oświadczenia gwaranta: z 11.03.2024 r. na kwotę 249 019 160 zł, z 08.04.2024 r. na kwotę 143 864 250 zł, z 13.05.2024 r. na kwotę 591 405 000 zł, z 07.06.2024 r. na kwotę 691 080 000 zł, z 05.07.2024 r. na kwotę 489 016 625 zł, z 19.07.2024 r. na kwotę 26 580 000 zł, z 14.08.2024 r. na kwotę 570 805 500 zł, z 06.09.2024 r. na kwotę 127 362 500 zł, z 04.10.2024 r. na kwotę 165 017 500 zł, z 17.10.2024 r. na kwotę 86 385 000 zł i z 08.11.2024 r. na kwotę 321 175 000 zł);
5) listu emisyjnego nr 2/2024 z 6 marca 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 11 marca 2024 r. na kwotę 1 400 000 000 EUR);
6) listu emisyjnego nr 3/2024 z 6 marca 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 11 marca 2024 r. na kwotę 1 400 000 000 EUR);
7) listu emisyjnego nr 5/2024 z 3 kwietnia 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 8 kwietnia 2024 r. na kwotę 280 000 000 EUR);
8) listu emisyjnego nr 10/2024 z 1 lipca 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 5 lipca 2024 r. na kwotę 2 450 000 000 USD);
9) listu emisyjnego nr 12/2024 z 9 lipca 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 11 lipca 2024 r. na kwotę 350 000 000 EUR)
10) listu emisyjnego nr 13/2024 z 10 września 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 12 września 2024 r. na kwotę 2 100 000 000 EUR);
11) listu emisyjnego nr 14/2024 z 10 września 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 12 września 2024 r. na kwotę 1 050 000 000 EUR);
12) listu emisyjnego nr 15/2024. z 18 września 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 23 września 2024 r. na kwotę 420 000 000 EUR);
13) listu emisyjnego nr 16/2024 z 26 września 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 30 września 2024 r. na kwotę 140 000 000 EUR). C. Na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy gwarancjami Skarbu Państwa na łączną kwotę 9 272 467 680 zł zostały objęte zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego wynikające z obligacji wyemitowanych na rzecz Funduszu Pomocy na podstawie:
1) listu emisyjnego nr 1/2024 z 5 lutego 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 8 lutego 2024 r. na kwotę 420 000 000 EUR);
2) listu emisyjnego nr 4/2024 z 26 marca 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 2 kwietnia 2024 r. na kwotę 140 000 000 EUR);
3) listu emisyjnego nr 6/2024 z 25 kwietnia 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 26 kwietnia 2024 r. na kwotę 140 000 000 EUR);
4) listu emisyjnego nr 8/2024 z 17 maja 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 22 maja 2024 r. na kwotę 140 000 000 EUR);
5) listu emisyjnego nr 7/2024 z 15 maja 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 24 maja 2024 r. na kwotę 280 000 000 EUR);
6) listu emisyjnego nr 9/2024 z 4 czerwca 2024 r.(oświadczenie gwaranta z 7 czerwca 2024 r. na kwotę 700 000 000 EUR);
7) listu emisyjnego nr 17/2024 z 22 października 2024 r. (oświadczenie gwaranta z 30 października 2024 r. na kwotę 330 400 000 EUR); D. Na podstawie art. 45 ust. 2, art. 45a i art. 45b ustawy o obronie Ojczyzny gwarancjami Skarbu Państwa na łączną kwotę 126 223 443 168,75 zł zostały objęte zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego zaciągnięte na rzecz Funduszu Wsparcie Sił Zbrojnych wynikające z:
1) kredytu zaciągniętego w Europejskim Banku Inwestycyjnym w wysokości 300 000 000 EUR. Gwarancja stanowi zobowiązanie Skarbu Państwa do spłaty 100% kwoty kredytu oraz 100% odsetek od tego kredytu i 100% kosztów bezpośrednio związanych z tym kredytem, łącznie do kwoty 420 000 000 EUR (oświadczenie gwaranta z 13 maja 2024 r.);
2) kredytu zaciągniętego od Rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki w wysokości 2 000 000 000 USD. Gwarancja stanowi zobowiązanie Skarbu Państwa do spłaty 100% kwoty kredytu oraz 100% odsetek od tego kredytu, łącznie do kwoty 2 612 886 765,86 USD (oświadczenie gwaranta z 4 lipca 2024 r.);
3) kredytu zaciągniętego w Aktiebolaget Svensk Exportkredit (PUBL) z siedzibą w Szwecji w wysokości 53 659 035 EUR i 13 605 319 141 SEK. Gwarancja stanowi zobowiązanie Skarbu Państwa do spłaty 100% kwoty kredytu oraz 100% odsetek od tego kredytu i 100% kosztów bezpośrednio związanych z tym kredytem, łącznie odpowiednio do kwot 75 122 649 EUR i 19 047 446 797 SEK (oświadczenie gwaranta z 19 lipca 2024 r.);
4) kredytu zaciągniętego od Rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki w wysokości 3 080 000 000 USD. Gwarancja stanowi zobowiązanie Skarbu Państwa do spłaty 100% kwoty kredytu oraz 100% odsetek od tego kredytu, łącznie do kwoty 3 688 907 978,08 USD (oświadczenie gwaranta z 30 września 2024 r.);
5) kredytu zaciągniętego w Crédit Agricole Corporate and Investment Bank w wysokości 6 653 000 000 EUR. Gwarancja stanowi zobowiązanie Skarbu Państwa do spłaty 100% kwoty kredytu oraz 100% odsetek od tego kredytu i 100% kosztów bezpośrednio związanych z tym kredytem, łącznie do kwoty 9 314 200 000 EUR (oświadczenie gwaranta z 21 października 2024 r.);
6) kredytu zaciągniętego w Export Finance Norway w wysokości 10 383 107 602 NOK, 1 468 170 368 PLN i 81 056 331 EUR. Gwarancja stanowi zobowiązanie Skarbu Państwa do spłaty 100% kwoty kredytu oraz 100% odsetek od tego kredytu i 100% kosztów bezpośrednio związanych z tym kredytem, łącznie do kwoty 1 894 468 884 EUR (oświadczenie gwaranta z 29 października 2024 r.);
7) kredytu zaciągniętego w Banco Santander S.A. w wysokości 4 000 000 000 EUR. Gwarancja stanowi zobowiązanie Skarbu Państwa do spłaty 100% kwoty kredytu oraz 100% odsetek od tego kredytu i 100% kosztów bezpośrednio związanych z tym kredytem, łącznie do kwoty 5 600 000 000 EUR (oświadczenie gwaranta z 2 grudnia 2024 r.);
8) kredytu zaciągniętego w Federal Financing Bank w wysokości 4 000 000 000 USD. Gwarancja stanowi zobowiązanie Skarbu Państwa do spłaty 100% kwoty kredytu oraz 100% odsetek od tego kredytu i 100% kosztów bezpośrednio związanych z tym kredytem, łącznie do kwoty 4 888 021 206,73 USD (oświadczenia gwaranta z 5 grudnia 2024 r., w tym z tytułu gwarancji bezpośredniej i regwarancji).
2.2.2 Wykorzystanie ustawowego limitu poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa na rok 2024
Na podstawie art. 31 ustawy o poręczeniach i gwarancjach, łączna kwota, do wysokości której mogą być udzielane przez Skarb Państwa poręczenia i gwarancje, określana jest corocznie w ustawie budżetowej. Do powyższego limitu budżetowego nie są wliczane gwarancje Skarbu Państwa udzielone na podstawie ustaw, o których mowa w pkt 2.2.1 lit. B-D powyżej. W ustawie budżetowej na rok 2024 limit gwarancji i poręczeń Skarbu Państwa został ustalony na kwotę 200 mld zł. Głównym czynnikiem, który wpłynął na wysokość tego limitu, była możliwość jego wykorzystania do działań, które mogłyby się pojawić w przypadku ewentualnego pogorszenia warunków działania polskiego systemu finansowego, w szczególności na skutek kryzysu finansowego lub gospodarczego, kiedy to istnieje możliwość wspierania podmiotów należących do sektora finansowego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o udzielaniu przez Skarb Państwa wsparcia instytucjom finansowym10 oraz ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o rekapitalizacji niektórych instytucji oraz o rządowych instrumentach stabilizacji finansowej11. Z uwagi na prewencyjny charakter powyższych działań brak wykorzystania prognozowanego limitu na powyższy cel należy ocenić pozytywnie. Na podstawie ustawy o poręczeniach i gwarancjach w 2024 r. udzielono gwarancji Skarbu Państwa na łączną kwotę 13 745 606 400 zł, co stanowi 6,87% kwoty limitu zaplanowanej na 2024 r. W porównaniu z rokiem 2023 wykorzystanie limitu gwarancji i poręczeń Skarbu Państwa w 2024 r. utrzymało się na podobnym poziomie. Limit w 2023 r., zaplanowany w wysokości 200 mld zł, wykorzystano w kwocie 12 890 585 500 zł , co stanowiło ok. 6,45% kwoty tego limitu.
2.2.3 Opłaty prowizyjne od udzielonych gwarancji i poręczeń wpłacane na rachunek rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych Skarbu Państwa
W 2024 r., z tytułu udzielonych gwarancji Skarbu Państwa, wniesione zostały opłaty prowizyjne w łącznej kwocie 28 124 962,56 zł, w związku z:
1) gwarancją Skarbu Państwa za zobowiązania PKP Intercity S.A. wynikające z kredytu zaciągniętego w Europejskim Banku Inwestycyjnym na sfinansowanie projektu „PKP Intercity - tabor kolejowy dużych prędkości” - opłata prowizyjna w kwocie 7 955 862,27 zł, stanowiąca 1,2% kwoty zobowiązania gwaranta według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, tj. kwoty 662 988 522,36 zł;
2) gwarancją Skarbu Państwa za zobowiązania PKP Intercity S.A. wynikające z kredytu B zaciągniętego w Europejskim Banku Inwestycyjnym na sfinansowanie projektu „PKP Intercity - tabor kolejowy dużych prędkości” - opłata prowizyjna w kwocie 3 312 520,02 zł, stanowiąca 1,2% kwoty zobowiązania gwaranta według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, tj. kwoty 276 043 334,70 zł;
3) gwarancją Skarbu Państwa za zobowiązania PKP Intercity S.A. wynikające z kredytu zaciągniętego w Europejskim Banku Inwestycyjnym na sfinansowanie projektu Tabor kolejowy PKP Intercity - opłata prowizyjna w kwocie 2 918 965,16 zł, stanowiąca 1,2% kwoty zobowiązania gwaranta według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, tj. kwoty 243 247 096,60 zł;
10 Dz. U. z 2023 r. poz. 776. 11 Dz. U. z 2024 r. poz. 505.
4) gwarancją Skarbu Państwa za zobowiązania PKP Intercity S.A. wynikające z kredytu zaciągniętego w Europejskim Banku Inwestycyjnym na sfinansowanie projektu Tabor kolejowy PKP Intercity - opłata prowizyjna w kwocie 1 972 595,93 zł, stanowiąca 1,2% kwoty zobowiązania gwaranta według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, tj. kwoty 164 382 994,30 zł;
5) gwarancją Skarbu Państwa za zobowiązania PKP Intercity S.A. wynikające z kredytu A zaciągniętego w Europejskim Banku Inwestycyjnym na sfinansowanie projektu Program na rzecz konkurencyjności PKP Intercity - opłata prowizyjna w kwocie 4 032 000,00 zł, stanowiąca 1,2% kwoty zobowiązania gwaranta według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, tj. kwoty 336 000 000,00 zł;
6) gwarancją Skarbu Państwa za zobowiązania PKP Intercity S.A. . wynikające z kredytu B zaciągniętego w Europejskim Banku Inwestycyjnym na sfinansowanie projektu Program na rzecz konkurencyjności PKP Intercity - opłata prowizyjna w kwocie 2 304 000,00 zł, stanowiąca 1,2% kwoty zobowiązania gwaranta według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, tj. kwoty 192 000 000 zł;
7) gwarancją Skarbu Państwa za zobowiązania PKP Intercity S.A. . wynikające z kredytu C zaciągniętego w Europejskim Banku Inwestycyjnym na sfinansowanie projektu Program na rzecz konkurencyjności PKP Intercity - opłata prowizyjna w kwocie 5 184 000,00 zł, stanowiąca 1,2% kwoty zobowiązania gwaranta według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, tj. kwoty 432 000 000 zł;
8) gwarancją Skarbu Państwa za zobowiązania PKP Intercity S.A. . wynikające z I cz. kredytu zaciągniętego w Europejskim Banku Inwestycyjnym na sfinansowanie projektu „Odnowa i rozbudowa floty PKP Intercity A” - opłata prowizyjna w kwocie 445 019,18zł, stanowiąca 1,2% kwoty zobowiązania gwaranta, naliczana od kwoty zobowiązania wynoszącej 288 000 000 zł, za okres od dnia jej wniesienia do dnia 31 grudnia 2024 r. Powyższe opłaty prowizyjne, zostały wyliczone i pobrane zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie opłaty prowizyjnej od poręczenia i gwarancji udzielanych przez Skarb Państwa12. W 2024 r. z wniesienia opłaty prowizyjnej zwolnione były następujące gwarancje, na podstawie:
1) art. 2c ust. 4 ustawy. o poręczeniach i gwarancjach, zwolnienie z obowiązku wniesienia opłaty prowizyjnej dotyczy gwarancji spłaty kredytów zaciągniętych przez Bank Gospodarstwa Krajowego w Europejskim Banku Inwestycyjnym oraz gwarancji zobowiązań wynikających z emisji obligacji przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego. Zwolnienie z opłaty prowizyjnej z tytułu takich gwarancji następuje również na podstawie art. 39d ust. 3 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym13;
2) art. 67 ust. 7 ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach z obowiązku wniesienia opłaty prowizyjnej zwolnione są gwarancje wypłaty zobowiązań z wyemitowanych przez BGK obligacji na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19;
12 Dz. U. poz. 674. 13 Dz. U. z 2024 r. poz. 321, z późn. zm..
3) art. 45 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny z obowiązku wniesienia opłaty prowizyjnej zwolnione są gwarancje wypłaty zobowiązań z tytułu zaciągniętych przez BGK kredytów, pożyczek i innych zobowiązań, o których mowa w art. 45a ust. 1 i 45b ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, oraz wyemitowanych przez BGK obligacji na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych;
4) art. 16 ust. 7 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z obowiązku wniesienia opłaty prowizyjnej zwolnione są gwarancje wypłaty zobowiązań z wyemitowanych przez BGK obligacji na rzecz Funduszu Pomocy.
2.2.4 Niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa
Potencjalne, niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji na 31.12.2024 r. wyniosły łącznie 701 537 896 583 zł, w tym: • gwarancje krajowe 260 631 056 224 zł, • gwarancje zagraniczne 440 906 840 359 zł, z tego:
1) kwota zobowiązań Skarbu Państwa wynikająca z udzielonych poręczeń i gwarancji na podstawie ustawy o poręczeniach i gwarancjach wyniosła 129 872 331 793 zł, w tym: gwarancje i poręczenia krajowe 2 724 820 648 zł, gwarancje zagraniczne 127 147 511 145 zł,
2) kwota zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu udzielonych gwarancji na podstawie art. 67 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach wyniosła 258 646 828 727 zł, w tym: gwarancje krajowe 196 286 337 477 zł, gwarancje zagraniczne 62 360 491 250 zł,
3) kwota zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu udzielonych gwarancji na podstawie art. 21aa ust. 2 ustawy o SIR wyniosła 59 581 164 771 zł, w tym: gwarancje krajowe 56 953 164 771 zł, gwarancje zagraniczne 2 628 000 000 zł,
4) kwota zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu z tytułu gwarancji udzielonych na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wyniosła 24 198 189 652 zł, w tym: gwarancje krajowe 0 zł, gwarancje zagraniczne 24 198 189 652 zł,
5) kwota zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu gwarancji udzielonych na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wyniosła 227 737 648 312 zł, w tym: gwarancje krajowe 3 165 000 000 zł, gwarancje zagraniczne 224 572 648 312 zł,
6) kwota zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu gwarancji udzielonych na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie źródeł ciepła wyniosła 1 501 733 328 zł, w tym: gwarancje krajowe 1 501 733 328 zł, gwarancje zagraniczne 0 zł. Stan potencjalnych zobowiązań na koniec 2024 r. odnotował wzrost w stosunku do 2023 r. o 26,7%, ponieważ kwota potencjalnych, niewymagalnych zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji na 31.12.2023 r. wynosiła 553 555 488 052 zł. Tabela 2. Potencjalne, niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji wg stanu na 31.12.2024 r. z wyszczególnieniem największych pozycji Kwota potencjalnych zobowiązań Kredytobiorca Skarbu Państwa w zł* Poręczenia i gwarancje krajowe Bank Gospodarstwa Krajowego – FP Covid -19 196 286 337 477 Polski Fundusz Rozwoju SA – Tarcze finansowe 56 953 164 771 Bank Gospodarstwa Krajowego - FWSZ 3 165 000 000 Bank Gospodarstwa Krajowego – KFD 2 260 000 000 Węglokoks S.A. 1 501 733 328 Polska Agencja Żeglugi Powietrznej 464 820 648 Ogółem poręczenia i gwarancje krajowe 260 631 056 224 Gwarancje zagraniczne Bank Gospodarstwa Krajowego - FWSZ 224 572 648 312 Bank Gospodarstwa Krajowego – 96 488 859 146
- w tym wsparcie KFD 96 368 519 246 Bank Gospodarstwa Krajowego – FP Covid -19 62 360 491 250 Bank Gospodarstwa Krajowego – FP Ukraina 24 198 189 652 PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 19 145 748 552 Gdańsk Transport Company S.A.− gwarancja 4 771 412 767 wypłat z KFD Autostrada Wielkopolska S.A. II 4 249 973 904
- gwarancja wypłat z KFD Polski Fundusz Rozwoju S.A. – Tarcze finansowe 2 628 000 000 PKP Intercity S.A. 2 442 516 776 Szkoła Główna Handlowa 49 000 000 Ogółem gwarancje zagraniczne 440 906 840 359 Ogółem potencjalne zobowiązania 701 537 896 583
* Kwoty zobowiązań wyrażonych w walutach obcych zostały przeliczone wg Tabeli Kursów Średnich NBP nr 252/A/NBP/2024 z 31.12.2024r
W procesie oceny ryzyka dokonuje się kwalifikacji potencjalnych zobowiązań Skarbu Państwa do pięciu kategorii:
1) zobowiązania o niskim ryzyku ich spłaty ze środków budżetowych (wsp. ryzyka od 0% do 30%),
2) zobowiązania o średnim ryzyku ich spłaty ze środków budżetowych (wsp. ryzyka powyżej 30%, do 50%),
3) zobowiązania o podwyższonym ryzyku ich spłaty ze środków budżetowych (wsp. ryzyka powyżej 50%, do 80%),
4) zobowiązania o wysokim ryzyku ich spłaty ze środków budżetowych (wsp. ryzyka powyżej 80%, mniej niż 100%),
5) zobowiązania spłacane przez Skarb Państwa (wsp. ryzyka =100%). Tabela 3. Struktura potencjalnych zobowiązań Skarbu Państwa według podziału ryzyka Kategoria Kwota potencjalnych zobowiązań Udział w sumie potencjalnych ryzyka w zł zobowiązań 31.12.2023 31.12.2024 31.12.2023 31.12.2024 I-niskie 531 082 514 033 677 983 077 280 95,94% 96,64% II-średnie 22 472 974 019 23 554 819 304 4,06% 3,36% III-podwyższone - - - - IV-wysokie - - - - V-wypłaty - - - - Razem 553 555 488 052 701 537 896 583 100% 100%
W 2024 r. pomimo istotnego wzrostu łącznej kwoty potencjalnych zobowiązań rozkład tych zobowiązań na poszczególne kategorie ryzyka niemal się nie zmienił. Wraz ze wzrostem kwoty potencjalnych zobowiązań nastąpił przy tym spadek ryzyka portfela. Tabela 4. Współczynniki ryzyka portfela poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa Kwota potencjalnych zobowiązań Współczynnik ryzyka dla w zł całego portfela Wg stanu na dzień 31.12.2023 31.12.2024 31.12.2023 31.12.2024
Razem 553 555 488 052 701 537 896 583 1,9% 1,3%
W tym: poręczenia i gwarancje 274 218 946 080 260 631 056 224 0,7% 0,3% krajowe gwarancje 279 336 541 973 440 906 840 359 3,1% 2,0% zagraniczne
Łączny długoterminowy współczynnik ryzyka dla całego portfela spadł z 1,9% do 1,3%. Zmiana ta jest efektem udzielenia w 2024 r. gwarancji, których ryzyko jest szacowane na niskim poziomie. Pomimo udzielania wysokich kwot gwarancji, z reguły posiadają one mechanizmy zapewnienia środków na spłatę gwarantowanych zobowiązań. Według stanu na koniec 2024 r. portfel gwarancji zagranicznych, analogicznie jak w roku ubiegłym, charakteryzuje się większym ryzykiem w stosunku do portfela poręczeń i gwarancji krajowych. Według stanu na 31.12.2024 r. relacja potencjalnych zobowiązań z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa do PKB za 2024 r.14 wyniosła 19,4%. Oznacza to jej wzrost w stosunku do stanu na 31.12.2023 r., kiedy to wyniosła 16,3%.
2.2.5 Wydatki i należności Skarbu Państwa
W 2024 r. Skarb Państwa nie wydatkował środków na spłatę gwarantowanych i poręczonych zobowiązań. Należności z tytułu udzielonych przez Skarb Państwa gwarancji i poręczeń, wg stanu na 31.12.2024 r., wyniosły 30 043 041 zł, w tym odsetki ustawowe za opóźnienie stanowiły kwotę 25 348 681 zł. Oznacza to wzrost o 1,8%, gdyż wg stanu na 31.12.2023 r. należności te wyniosły 29 523 367 zł. Wzrost ten wynikał ze:
14 Do wyliczenia relacji przyjęto PKB w wysokości 3 617,4 mld zł, tj. zgodnie z informacją GUS z dnia
27 lutego 2025 r. dotyczącą wstępnego szacunku produktu krajowego brutto w 4 kwartale 2024 r. • zwiększenia należności w wyniku zaewidencjonowania odsetek ustawowych za opóźnienie od należności Skarbu Państwa, • zmniejszenia należności w wyniku prowadzonych działań windykacyjnych wobec dłużników Skarbu Państwa. Należności regresowe Skarbu Państwa powstałe w wyniku spłaty poręczonych lub gwarantowanych zobowiązań, wg stanu na 31.12.2024 r., wyniosły: • 18 371 595 zł z tytułu poręczeń i gwarancji krajowych, • 11 671 446 zł z tytułu gwarancji zagranicznych. Kwota należności Skarbu Państwa na 31.12.2024 r. stanowiła mniej niż 0,01% łącznych, potencjalnych, niewymagalnych zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji. W rezultacie działań windykacyjnych, podjętych w 2024 r. oraz w latach poprzednich, których skutkiem był zwrot do budżetu kwot wierzytelności Skarbu Państwa, w roku 2024 uzyskano dochody w wysokości 9 889 zł.
2.3 Poręczenia i gwarancje udzielone przez niektóre osoby prawne
Ustawa o poręczeniach i gwarancjach określa obowiązek sprawozdawczy niektórych osób prawnych wobec ministra właściwego do spraw finansów publicznych w zakresie prowadzonej przez te podmioty działalności poręczeniowo-gwarancyjnej. Zgodnie z ww. ustawą niektóre osoby prawne (podmioty niebędące bankami oraz zakładami ubezpieczeń) uprawnione, na podstawie odrębnych przepisów, do udzielania poręczeń i gwarancji, w ramach powierzonych im zadań publicznych lub w zakresie prowadzonej przez nie działalności gospodarczej, to:
a) państwowe osoby prawne utworzone w drodze ustawy,
b) fundacje, w których fundatorami są osoby prawne, o których mowa w lit. a. Zgodnie z ustawą o poręczeniach i gwarancjach ww. osoby prawne mogą udzielać poręczeń i gwarancji do wysokości nie wyższej niż 60% wartości kapitałów (funduszy) własnych, określonych według stanu na koniec roku obrotowego poprzedzającego udzielenie poręczenia lub gwarancji, z zastrzeżeniem, że kwota poręczenia lub gwarancji udzielanych za zobowiązania określonego podmiotu nie może przekroczyć 20% wartości tych kapitałów (funduszy). Przekroczenie tych limitów wymaga uprzedniej zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Na dzień 31 grudnia 2024 r. do Ministerstwa Finansów sprawozdania przekazały dwa podmioty podlegające ww. obowiązkowi sprawozdawczemu, tj.:
1) Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR),
2) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), Tym samym liczba podmiotów, które przesłały sprawozdania według stanu na koniec 2024 r. utrzymała się na analogicznym poziomie jak na koniec 2023 roku. Spośród ww. podmiotów w 2024 r. tylko jeden z nich, tj. ARiMR, udzielił jednego poręczenia na kwotę 24 000 zł. Było to poręczenie spłaty kredytu studenckiego. Tym samym wartość udzielonych w 2024 r. poręczeń spadła o około 56% względem roku 2023 tj. o 31 000 zł (wówczas to również ARiMR udzielił dwóch poręczeń kredytów studenckich na łączną kwotę 55 000 zł). Stan potencjalnych zobowiązań z tytułu udzielonych przez ww. podmioty poręczeń i gwarancji na koniec roku 2024 osiągnął poziom 2 853 661 zł, co oznacza, iż nastąpił spadek tej pozycji o ok. 31% (o blisko 1,3 mln zł) w stosunku do wartości potencjalnych zobowiązań wykazanych na koniec roku 2023. Zmniejszenie wartości potencjalnych zobowiązań jest efektem sukcesywnego spłacania zobowiązań objętych ww. zabezpieczeniami. Jednocześnie, na koniec 2024 r. nastąpił niewielki wzrost należności z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji do wartości 45 174 735 zł, co stanowi wzrost o ok. 3,2% (tj. o blisko 1,4 mln zł) w stosunku do wartości tych należności wykazanych na koniec 2024 roku. Wzrost ten wynika z naliczania odsetek od wierzytelności objętych procesem windykacyjnym. Ponadto należy nadmienić, iż są one sukcesywnego egzekwowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
2.4 Poręczenia i gwarancje Banku Gospodarstwa Krajowego15
Działalność poręczeniowo-gwarancyjna Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) w ramach programów rządowych funkcjonuje w oparciu o przepisy ustawy o poręczeniach i gwarancjach, a także o następujące programy rządowe:
a) „Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego” - Program Wspierania Przedsiębiorczości,
b) „Wsparcie prywatyzacji poprzez udzielanie poręczeń i gwarancji spółkom z udziałem pracowników i jednostek samorządu terytorialnego (spółkom aktywności obywatelskiej)” - Program Wsparcia Prywatyzacji,
c) „Program gwarancyjny „Czyste Powietrze” z wykorzystaniem gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego” – Program gwarancyjny „Czyste Powietrze”. Działalność gwarancyjna BGK w ramach Funduszu Gwarancji Płynnościowych funkcjonuje w oparciu o:
a) art. 15zzzd ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych16, zwanej dalej „ustawą o szczególnych rozwiązaniach”,
b) art. 70-75 ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Działalność gwarancyjna BGK w ramach Funduszu Gwarancji Kryzysowych funkcjonuje w oparciu o art. 21b ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Działalność gwarancyjna BGK w ramach Rządowego Funduszu Mieszkaniowego funkcjonuje w oparciu o przepisy ustawy o poręczeniach i gwarancjach, a także w oparciu o ustawę o rodzinnym kredycie mieszkaniowym.
15 Na podstawie danych przekazanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego. 16 Dz. U. z 2024 r. poz. 340, z późn. zm. 2.4.1 Program Wspierania Przedsiębiorczości
2.4.1.1 Charakterystyka działalności poręczeniowo-gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości
W 2024 r., w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości, BGK oferował następujące poręczenia i gwarancje gospodarcze:
1) poręczenia/gwarancje spłaty kredytu udzielane w trybie portfelowym, w tym: gwarancje spłaty kredytu w ramach Portfelowej Linii Gwarancyjnej de minimis udzielane w ramach Krajowego Funduszu Gwarancyjnego (gwarancje PLD-KFG); w ramach gwarancji PLD-KFG są udzielane przez BGK również gwarancje łączone w ramach zabezpieczenia spłaty kredytu z poręczeniem udzielanym przez fundusz poręczeniowy (gwarancje PLD PLUS-KFG), gwarancje spłaty kredytu udzielane w ramach Portfelowej Linii Gwarancyjnej finansowane z Funduszu Gwarancyjnego Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (gwarancje FG FENG), gwarancje spłaty kredytu w ramach Funduszu Gwarancji Rolnych (gwarancje FGR), gwarancje spłaty kredytu w ramach Funduszu Gwarancji Rolnych Plus (FGR PLUS), gwarancje spłaty kredytu w ramach portfelowej linii gwarancyjnej z regwarancją udzielaną przez Europejski Fundusz Inwestycyjny w ramach programu InvestEU, gwarancje spłaty transakcji leasingowych w ramach portfelowej linii gwarancyjnej de minimis leasingu (LGL-KFG);
2) poręczenia/gwarancje udzielane w trybie indywidualnym, w tym: poręczenia i gwarancje spłaty kredytu, gwarancje należytego wykonania umowy. Ponadto BGK udziela również, w trybie portfelowym, na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce17, w związku z przepisami ustawy o poręczeniach i gwarancjach, poręczeń kredytów studenckich (poręczeń spłaty kredytów udzielanych w ramach Funduszu Kredytów Studenckich) oraz poręczeń spłaty kredytów na studia medyczne (poręczeń spłaty kredytów udzielanych w ramach Funduszu Kredytowania Studiów Medycznych).
2.4.1.2 Poręczenia i gwarancje udzielone w 2024 r. w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości
W 2024 r. BGK udzielił 94 075 gwarancji gospodarczych w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości, na łączną kwotę 33 311 287 269,98 zł, w tym: 85 489 gwarancji PLD-KFG na łączną kwotę 30 364 286 507,55 zł, 5 222 gwarancji LGL-KFG na łączną kwotę 949 454 998,30 zł, 730 gwarancji FG FENG na łączną kwotę 1 355 334 620,45 zł, 175 gwarancji InvestEU na łączną kwotę 280 132 720,00 zł, 115 gwarancji FGR PLUS na łączną kwotę 82 119 980,97 zł oraz 2 344 gwarancji FGR na łączną kwotę 279 958 442,71 zł. W 2024 r. BGK udzielił 1 881 poręczeń kredytów dla studentów, na łączną kwotę 306 125 440,04 zł, w tym 675 poręczeń kredytów studenckich na kwotę 18 227 600,00 zł oraz 1 206 poręczeń kredytów na studia medyczne na kwotę 287 897 840,04 zł.
17 Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm. W 2024 r., w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości dokonano 4 379 wypłat z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji gospodarczych na łączną kwotę 938 516 898,51 zł oraz 65 wypłat z tytułu udzielonych poręczeń kredytów studenckich na kwotę 1 301 100,94 zł. W 2024 r. nie dokonano wypłat z tytułu udzielonych poręczeń kredytów na studia medyczne. Według stanu na dzień 31.12.2024 r. łączny stan zobowiązań pozabilansowych (stan czynnych poręczeń i gwarancji) z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji gospodarczych w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości wyniósł 66 946 003 506,35 zł (tj. około 91,9% stanu potencjalnych zobowiązań wykazanych na koniec 2023 r. w kwocie 72 840 341 018,19 zł). Spadek wartości zobowiązań z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji związany jest przede wszystkim z niższym udzielaniem gwarancji PLD-KFG. Jednocześnie zobowiązania z tytułu udzielonych poręczeń kredytów dla studentów, wg stanu na 31.12.2024 r., wyniosły łącznie 486 332 368,42 zł, (tj. około 129,2% stanu potencjalnych zobowiązań wykazanych na koniec 2023 r. w kwocie 376 341 586,57 zł), w tym zobowiązania z tytułu poręczeń kredytów studenckich w kwocie 232 406 021,79 zł oraz zobowiązania z tytułu poręczeń kredytów na studia medyczne na kwotę 253 926 346,63 zł. Natomiast stan należności wynikający z udzielonych przez BGK poręczeń i gwarancji gospodarczych w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości (dotyczy zadłużenia z tytułu kapitału) na dzień 31.12.2024 r., wynosił 4 176 729 915,12 zł (tj. około 130,0% stanu należności wykazanych na koniec 2023 r. w kwocie 3 212 916 359,85 zł). Na ww. należności składają się przede wszystkim należności z tytułu wypłaconych gwarancji de minimis w wysokości 3 581 195 162,18 zł. Wysoki wynik należności w 2024 r. jest rezultatem wzrostu wypłaconych gwarancji, z największym udziałem PLD-KFG (wzrost należności PLD-KFG z 1,1 mld zł w 2023 r. do 1,9 mld zł w 2024 r.). Wzrost wartości wypłat gwarancji de minimis jest następstwem wysokiej wartości udzielonych gwarancji w okresie COVID 19/kryzys w Ukrainie. Jednocześnie należności z tytułu udzielonych poręczeń kredytów studenckich wg stanu na 31.12.2024 r. wyniosły 4 782 034,39 zł (tj. około 130,9% stanu należności wykazanych na koniec 2023 r. w kwocie 3 652 579,60 zł). Wg stanu na 31.12.2024 r. należności z tytułu poręczeń kredytów na studia medyczne wyniosły 0,00 zł. Bardzo dobre wyniki działalności BGK, w zakresie wsparcia działalności MŚP poprzez udzielanie gwarancji PLD-KFG wskazują, iż powyższa oferta jest dobrze dostosowana do oczekiwań przedsiębiorców. Zapewnia finansowanie bieżącej działalności MŚP, w szczególności dostęp do finansowania płynnościowego, jak również realizowanych przez MŚP przedsięwzięć inwestycyjnych. Sukces omawianego programu wynika w szczególności z faktu, iż ma on charakter ogólnopolski i funkcjonuje na zasadzie ujednoliconego w skali kraju produktu, który ze względu na swoje parametry jest bardzo łatwy do zastosowania przez banki, pomimo różnic w ich ofercie kredytowej. 2.4.1.3 Wsparcie kapitałowe funduszy poręczeniowych w ramach Programu Wspierania Przedsiębiorczości
Zgodnie z przepisami ustawy o poręczeniach i gwarancjach, BGK może również nabywać lub obejmować akcje i udziały regionalnych i lokalnych funduszy poręczeniowych udzielających poręczeń lub gwarancji za zobowiązania MŚP.
Według stanu na dzień 31.12.2024 r. wartość zaangażowania BGK w 10 funduszach poręczeniowych wynosiła 42 758 500 zł. Udział BGK w kapitałach zakładowych funduszy ogółem wynosił 39,2%.
2.4.2 Fundusz Gwarancji Płynnościowych
2.4.2.1 Charakterystyka działalności gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Funduszu Gwarancji Płynnościowych
W związku z negatywnymi skutkami pandemii COVID-19, na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach, BGK w ramach utworzonego Funduszu Gwarancji Płynnościowych (FGP) udzielał gwarancji na zaspokojenie potrzeb płynnościowych przedsiębiorstw. Fundusz stanowił część tzw. rządowej tarczy antykryzysowej. W ramach FGP do 30 czerwca 2022 r. BGK udzielał gwarancji spłaty kredytów dla średnich i dużych przedsiębiorców, a także gwarancji spłaty limitów faktoringowych przeznaczonych dla przedsiębiorców należących do kategorii MŚP oraz będących dużymi przedsiębiorcami. W 2024 r. dokonano 18 wypłat z tytułu udzielonych gwarancji spłaty kredytu na kwotę 113 678 266,76 zł oraz 13 wypłat w ramach spłaty limitów faktoringowych na kwotę 48 489 853,98 zł. Według danych na dzień 31.12.2024 r. łączny stan zobowiązań (stan czynnych gwarancji udzielonych przez BGK w ramach FGP) wynosił 7 133 849 330,41 zł. Stan należności wynikających z udzielonych przez BGK gwarancji w ramach FGP (dotyczy zadłużenia z tytułu kapitału) na dzień 31.12.2024 r. wynosił 213 897 313,33 zł.
2.4.3 Fundusz Gwarancji Kryzysowych
2.4.3.1 Charakterystyka działalności gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Funduszu Gwarancji Kryzysowych
W związku z negatywnymi skutkami gospodarczymi konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy, na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, BGK w ramach utworzonego Funduszu Gwarancji Kryzysowych (FGK) udzielał gwarancji na zaspokojenie potrzeb płynnościowych i inwestycyjnych przedsiębiorstw. Gwarancje w ramach FGK były udzielane od 1 lipca 2022 r. do końca 2023 r.
W ramach FGK BGK udzielał gwarancji spłaty kredytów dla średnich i dużych przedsiębiorców, a także gwarancji spłaty limitów faktoringowych przeznaczonych dla przedsiębiorców należących do kategorii MŚP oraz będących dużymi przedsiębiorcami. W 2024 r. dokonano łącznie 14 wypłat z gwarancji, w tym 12 wypłat z tytułu udzielonych w ramach FGK gwarancji spłaty kredytu na kwotę 70 492 416,25 zł, oraz 2 wypłat w ramach gwarancji spłaty limitów faktoringowych na kwotę 15 741 831,52 zł. Według stanu na dzień 31.12.2024 r. łączny stan zobowiązań (stan czynnych gwarancji) z tytułu udzielonych gwarancji w ramach FGK wyniósł 17 219 321 985,17 zł.
Stan należności wynikających z udzielonych przez BGK gwarancji w ramach FGK (dotyczy zadłużenia z tytułu kapitału) na dzień 31.12.2024 r. wynosił 88 698 364,03 zł.
2.4.4 Ekologiczny Fundusz Poręczeń i Gwarancji (Program gwarancyjny „Czyste Powietrze”)
2.4.4.1 Charakterystyka działalności gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Ekologicznego Funduszu Poręczeń i Gwarancji (Program gwarancyjny „Czyste Powietrze”)
1 stycznia 2021 r. na podstawie ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw18 został w BGK utworzony Ekologiczny Fundusz Poręczeń i Gwarancji (EFPiG). Działa on na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska19. W ramach EFPiG BGK oferuje gwarancje spłaty kredytu. Adresatami akcji gwarancyjnej są osoby fizyczne, zaciągające kredyt na realizację celów zgodnych z zarządzanym przez NFOŚiGW programem „Czyste Powietrze”. Gwarancje BGK udzielane w ramach EFPiG są łączone z instrumentem w postaci dotacji udzielanej przez WFOŚiGW, przeznaczonej na częściową spłatę kapitału gwarantowanego kredytu, wypłacanej bezpośrednio na rachunek kredytu w banku kredytującym.
2.4.4.2 Gwarancje udzielone w 2024 r. w ramach Ekologicznego Funduszu Poręczeń i Gwarancji (Program gwarancyjny „Czyste Powietrze”)
W 2024 r. BGK udzielił w ramach EFPiG 327 gwarancji na łączną kwotę 16 335 949,41 zł. W 2024 r. nie dokonywano wypłat z tytułu udzielonych gwarancji spłaty kredytu. Według stanu na dzień 31.12.2024 r. łączny stan zobowiązań (stan czynnych gwarancji) z tytułu udzielonych gwarancji wyniósł 80 891 017,05 zł.
2.4.5 Rządowy Fundusz Mieszkaniowy
2.4.5.1 Charakterystyka działalności gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Rządowego Funduszu Mieszkaniowego
W 2024 r. BGK realizował zadania wynikające z ustawy o rodzinnym kredycie mieszkaniowym, która reguluje rozwiązania mające na celu poprawę stanu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób fizycznych, m.in. w postaci tzw. gwarancji wkładu własnego. Gwarancja ta zastępuje wymóg wniesienia własnych środków niezbędnych do uzyskania kredytu hipotecznego na zakup mieszkania lub budowę domu jednorodzinnego lub stanowi uzupełnienie tych środków.
18 Dz. U. poz. 2127 19 Dz. U. z 2024 r. poz. 54 Na podstawie ww. ustawy w BGK funkcjonuje Rządowy Fundusz Mieszkaniowy (RFM). W ramach RFM, poza gwarantowaniem spłaty kredytów mieszkaniowych, BGK dokonuje także na rzecz kredytobiorców tzw. spłat rodzinnych, dopłat do rat i udziela premii mieszkaniowych. Beneficjentami gwarancji w ramach RFM są kredytobiorcy, którzy na podstawie ww. ustawy zaciągnęli rodzinny kredyt mieszkaniowy albo bezpieczny kredyt 2% tj. gospodarstwa domowe prowadzone samodzielnie przez pełnoletnią osobę fizyczną albo wspólnie przez małżonków albo rodziców co najmniej jednego wspólnego dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską albo opieką prawną i:
- w przypadku rodzinnego kredytu mieszkaniowego - nieposiadający mieszkania lub domu jednorodzinnego (z określonymi w ww. ustawie wyjątkami) lub posiadający co najmniej dwoje dzieci i mieszkanie lub dom jednorodzinny o powierzchni określonej w ww. ustawie;
- w przypadku bezpiecznego kredytu 2% - nieposiadający mieszkania lub domu jednorodzinnego, także w przeszłości (z określonymi w ww. ustawie wyjątkami) oraz spełniający inne, wynikające z ww. ustawy, warunki. Obejmowane gwarancjami w ramach RFM:
- rodzinne kredyty mieszkaniowe mogą być udzielane do 31 grudnia 2030 r.;
- bezpieczne kredyty 2% mogą być udzielane do 31 grudnia 2027 r.
2.4.5.2 Gwarancje udzielone w 2024 r. w ramach Rządowego Funduszu Mieszkaniowego
W 2024 r. BGK udzielił 38 056 gwarancji w ramach RFM, na łączną kwotę 2 345 955 771,68 zł, w tym 8 053 gwarancje w ramach rodzinnego kredytu mieszkaniowego na kwotę 496 807 533,41 zł, oraz 30 003 gwarancje w ramach bezpiecznego kredytu 2% na łączną kwotę 1 849 148 238,27 zł. W 2024 r. nie dokonywano wypłat z tytułu udzielonych gwarancji. Według stanu na dzień 31.12.2024 r. łączny stan zobowiązań (stan czynnych gwarancji) z tytułu udzielonych gwarancji w ramach RFM wyniósł 3 730 448 474,15 zł.
2.4.6 Program Wsparcia Prywatyzacji
Poręczenia i gwarancje w ramach Programu Wsparcia Prywatyzacji znajdują się w ofercie BGK od czerwca 2010 r. BGK podjął działania informacyjne w stosunku do podmiotów potencjalnie zainteresowanych uzyskaniem poręczenia/gwarancji spłaty kredytu w ramach tego programu. Jednakże do końca 2024 r. do BGK nie wpłynął żaden wniosek o udzielenie takiego poręczenia/gwarancji. Brak zapytań ze strony spółek pracowniczych o możliwość uzyskania poręczenia/gwarancji BGK świadczy o braku zainteresowania programem.
2.4.7 Akcje i udziały przekazane nieodpłatnie Bankowi Gospodarstwa Krajowego
Zgodnie z przepisami ustawy o poręczeniach i gwarancjach minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, w imieniu Skarbu Państwa, w drodze rozporządzenia, nieodpłatnie przekazał BGK, w dwóch transzach, akcje i udziały stanowiące własność Skarbu Państwa. Wartość wniesienia akcji i udziałów 35 spółek przekazanych do BGK w celu zasilenia Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych w okresie jego funkcjonowania (obecnie zlikwidowany) wyniosła 38 001 019 zł. Do 31.12.2024 r. dokonano transakcji sprzedaży łącznie akcji i udziałów 32 spółek, których wartość wniesienia do ksiąg BGK wyniosła 36 570 027,18 zł. W 2015 r. jeden podmiot został zlikwidowany. Łączna kwota uzyskana w latach 2004-2024 ze sprzedaży akcji i udziałów tych podmiotów wyniosła 81 443 610 zł. W 2024 r. nie dokonano transakcji sprzedaży akcji lub udziałów spółek przekazanych do BGK. Według stanu na dzień 31.12.2024 r. portfel spółek zaliczonych pierwotnie do dawnego KFPK składał się z akcji 2 podmiotów. Ich łączna wartość wniesienia wynosiła 647 622,55 zł.
2.5 Informacja o liczbie i wartości akcji składających się na zasób majątkowy Skarbu Państwa przeznaczony na zaspokajanie roszczeń z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa
Zasób majątkowy Skarbu Państwa przeznaczony na zaspokajanie roszczeń z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa został utworzony na mocy art. 25 ustawy o poręczeniach i gwarancjach jako alternatywne, obok budżetu państwa, źródło spłat poręczonych lub gwarantowanych przez Skarb Państwa zobowiązań. Na zasób składają się akcje i udziały uzyskane w wyniku dochodzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w imieniu Skarbu Państwa, wierzytelności z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji oraz akcje i udziały w spółkach stanowiące własność Skarbu Państwa, wyodrębnione przez Radę Ministrów do 17 lipca 2009 r. Na koniec 2024 r. na zasobie majątkowym Skarbu Państwa przeznaczonym na zaspokojenie roszczeń z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa znajdowały się następujące akcje i udziały: 627 900 akcji zwykłych, imiennych, serii A, o numerach od 000000001 do 000627900, o wartości nominalnej 5,63 zł każda, spółki Warszawskie Zakłady Sprzętu Ortopedycznego S.A. z siedzibą w Warszawie, 6 171 akcji zwykłych, imiennych, serii B, o numerach od 113687 do 119857, o wartości nominalnej 1 000 zł każda, spółki Warszawski Rolno-Spożywczy Rynek Hurtowy S.A. z siedzibą w Broniszach, 16 168 udziałów o wartości nominalnej 100 zł każdy, w spółce Lubinex Sp. z o.o. z siedzibą w Lubinie, 7 440 udziałów o wartości nominalnej 500 zł każdy, w spółce Chłodnia Szczecińska Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie, 4 092 akcji zwykłych, imiennych, serii A, o numerach od 101051 do 105142, o wartości nominalnej 3,69 zł każda, spółki GREMI Inwestycje S.A. z siedzibą w Karniowicach (w miejsce 110 106 akcji spółki WELUX S.A. z siedzibą w Katowicach), 5 175 akcji zwykłych, imiennych, serii A, o numerach od 105143 do 110317, o wartości nominalnej 3,69 zł każda, spółki GREMI Inwestycje S.A. z siedzibą w Karniowicach (w miejsce 40 586 akcji Zakładów Przemysłu Wełnianego „9 maja” S.A. z siedzibą w Łodzi), 321 843 akcji o wartości nominalnej 7,53 zł każda, spółki Polskie Pracownie Konserwacji Zabytków S.A. z siedzibą w Warszawie, 230 785 akcji o wartości nominalnej 100 zł każda, spółki Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. z siedzibą w Niedzicy, 916.811 akcji o wartości nominalnej 10 zł każda, spółki Centrala Farmaceutyczna Cefarm S.A. z siedzibą w Warszawie (w miejsce 100.800 udziałów spółki PIMB z siedzibą w Kobyłce), 1 240 000 akcji o wartości nominalnej 10 zł każda, spółki Centrum Techniki Okrętowej S.A. z siedzibą w Gdańsku, 53 070 akcji zwykłych imiennych, serii B, o numerach od 21358 do 74427, o wartości nominalnej 1 000 zł każda, spółki Pomorskie Hurtowe Centrum Rolno-Spożywcze S.A. z siedzibą w Gdańsku.
2.6 Informacja o wykorzystaniu środków gromadzonych na rachunku rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych Skarbu Państwa
Na rachunku rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych20 gromadzone są przychody ze sprzedaży akcji i udziałów składających się na omawiany powyżej zasób majątkowy, odsetki z tytułu oprocentowania środków zgromadzonych na tym rachunku oraz opłaty prowizyjne od udzielonych poręczeń i gwarancji. Środki z rachunku rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych Skarbu Państwa mogą być przeznaczone na: wykonywanie zobowiązań z tytułu poręczeń lub gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa, pokrycie kosztów dochodzenia wierzytelności Skarbu Państwa powstałych z tytułu wykonania umowy poręczenia lub gwarancji, finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa oraz zarządzanie długiem Skarbu Państwa pod warunkiem ich zwrotu na rachunek, w przypadku zaistnienia konieczności wypłat z tytułu poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa, w wysokości i terminie umożliwiającym realizację zobowiązań Skarbu Państwa. W 2024 r. nie było konieczności wydatkowania środków z wykorzystaniem tego rachunku na cele związane z obsługą gwarancji i poręczeń. W związku z powyższym całość środków, które zasiliły rachunek rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych w 2024 r., tj. 28 124 962,56 zł, przeznaczono na finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa, tak jak miało to miejsce w latach poprzednich. Łącznie, na przestrzeni jedenastu lat, przekazano na ten cel z powyższego rachunku środki w wysokości 1 393 547 916,70 zł.
20 utworzony w Banku Gospodarstwa Krajowego na podstawie art. 30 ustawy o poręczeniach
i gwarancjach.