Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw.
Druk nr 1306 · Wszystkie głosowania · strona druku w Sejmie · 1306.pdf · 1306-ustawa.docx · 1306-uzasadnienie.docx
Głosowania powołujące się na ten druk (1)
| 38/20 | głosowanie nad całością projektu. | Projekt przyjęty |
Pełny tekst
Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.
Warszawa, 20 maja 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-62-25
Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy
- o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. Projekt ma charakter deregulacyjny. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Finansów.
Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA
z dnia
o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw1)
Art. 1. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, 1685 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 146, 222 i 525) w art. 105 w ust. 1 w pkt 2 po lit. ła dodaje się lit. łb i łc w brzmieniu: „łb) syndyka, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu upadłościowym, łc) nadzorcy sądowego albo zarządcy, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym,”.
Art. 2. W ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 614) w art. 178 w ust. 5 po wyrazach „sejfy lub skrytki,” dodaje się wyrazy „oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, które prowadzą rachunki upadłego,”.
Art. 3. W ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 379) w art. 9f w ust. 1 po pkt 14a dodaje się pkt 14b i 14c w brzmieniu:
„14b) na żądanie syndyka, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu upadłościowym;
14c) na żądanie nadzorcy sądowego albo zarządcy, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym;”.
Art. 4. W ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428) po art. 26 dodaje się art. 26a w brzmieniu:
„Art. 26a. Po obwieszczeniu postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego banki, w których dłużnik ma rachunki bankowe, sejfy lub skrytki, oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, które prowadzą rachunki dłużnika, są obowiązane zawiadomić o tym nadzorcę sądowego albo zarządcę.”.
1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, ustawę z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz ustawę z dnia 15 maja 2015 r.
– Prawo restrukturyzacyjne.
Art. 5. W przypadku gdy postanowienie o ogłoszeniu upadłości zostało obwieszczone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a postępowanie upadłościowe nie zakończyło się przed tym dniem, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, które prowadzą rachunki upadłego, są obowiązane zawiadomić o tym syndyka w terminie 90 od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 6. W przypadku gdy postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego zostało obwieszczone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a postępowanie restrukturyzacyjne nie zakończyło się przed tym dniem, banki, w których dłużnik ma rachunki bankowe, sejfy lub skrytki, oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, które prowadzą rachunki dłużnika, są obowiązane zawiadomić o tym nadzorcę sądowego albo zarządcę w terminie 90 od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 7. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
UZASADNIENIE
I. Aktualny stan prawny oraz cel uchwalenia projektowanej regulacji
Celem projektowanych przepisów jest wprowadzenie podstawy prawnej jednoznacznie umożliwiającej bankom udzielanie informacji objętych tajemnicą bankową, w toku postępowania upadłościowego i restrukturyzacyjnego, syndykowi oraz nadzorcy sądowemu albo zarządcy w celu wykonywania czynności w postępowaniu upadłościowym bądź restrukturyzacyjnym. Przewiduje się także wprowadzenie analogicznych rozwiązań w sferze funkcjonowania spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (dalej: „kas”).
Obecnie w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, z późn. zm.) brak bowiem przepisów, które jednoznacznie umożliwiałyby bankom udzielanie informacji objętych tajemnicą bankową organom postępowania restrukturyzacyjnego oraz organom postępowania upadłościowego.
Jednocześnie ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 379) także nie zawiera przepisów umożliwiających kasom udzielanie informacji objętych tajemnicą zawodową – będącą odpowiednikiem tajemnicy bankowej – organom postępowania restrukturyzacyjnego oraz organom postępowania upadłościowego.
Brak podstawy prawnej powoduje liczne wątpliwości interpretacyjne i problemy w praktyce, tym bardziej, że ujawnienie lub wykorzystanie informacji stanowiących tajemnicę bankową lub zawodową niezgodnie z upoważnieniem określonym w ustawie jest obarczone karą grzywny i karą pozbawienia wolności. Utrudnia to prowadzenie postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych.
Proponuje się zatem zmianę przepisów tak, aby banki oraz kasy mogły udzielać informacji objętych, odpowiednio, tajemnicą bankową i tajemnicą zawodową organom postępowania restrukturyzacyjnego oraz organom postępowania upadłościowego, co powinno ułatwić wymianę informacji między tymi organami a bankami albo kasami, jak i wpłynąć na usprawnienie przebiegu całego procesu restrukturyzacyjnego bądź upadłościowego. Jednocześnie, w ocenie projektodawcy, ingerencja w ochronę tajemnicy bankowej lub tajemnicy zawodowej musi pozostawać w odpowiedniej proporcji, zatem powinna być dokonana jedynie w zakresie niezbędnym dla osiągnięcia celu, którym jest w danej sytuacji
ochrona preferowanej przez ustawodawcę wartości. W kontekście postępowania upadłościowego oraz restrukturyzacyjnego tą wartością są przede wszystkim interesy majątkowe wierzycieli, które korzystają z konstytucyjnej ochrony (art. 64 Konstytucji RP). Dostęp do tajemnicy bankowej i tajemnicy zawodowej pozasądowych organów postępowania upadłościowego (syndyka) oraz restrukturyzacyjnego (nadzorcy sądowego, zarządcy) będzie miał istotne znaczenie w tych postępowaniach, w których powstaje masa upadłości, masa układowa albo masa sanacyjna.
II Proponowane rozwiązania
W art. 1 projektowanej ustawy wprowadza się zmianę w art. 105 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, polegającą na dodaniu po lit. ła lit. łb i łc w brzmieniu:
– „łb) syndyka, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu upadłościowym,
– łc) nadzorcy sądowego albo zarządcy, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym,”.
Tym samym dodawane lit. łb i łc przewidują, że zachowanie tajemnicy bankowej nie obowiązuje w przypadku udzielenia informacji syndykowi wyznaczonemu w postępowaniu upadłościowym lub nadzorcy sądowemu albo zarządcy wyznaczonemu w postępowaniu restrukturyzacyjnym.
Aktualnie syndyk nie może uzyskać informacji o rachunkach bankowych dłużnika, ponieważ bank nie ma podstawy prawnej do ujawnienia danych objętych tajemnicą bankową. Postępowanie upadłościowe utyka na etapie ustalenia masy upadłości, co wydłuża procedurę i obniża wartość zaspokojenia wierzycieli.
Projektowana zmiana ma zatem za zadanie umożliwienie bankom udzielania informacji objętych tajemnicą bankową organom postępowań restrukturyzacyjnego i upadłościowego, co powinno usprawnić wymianę informacji między organami a bankami, a co wpłynie pozytywnie na usprawnienie przebiegu całego procesu restrukturyzacyjnego czy upadłościowego.
W zakresie art. 2 należy wskazać, iż de lege lata spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe nie mają obowiązku zawiadomienia syndyka o rachunkach upadłego. W celu wyeliminowania tej luki proponuje się zmianę art. 178 ust. 5 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 614) tak, aby również kasy miały obowiązek zawiadomić syndyka o rachunkach upadłego.
W art. 3 projektowanej ustawy wprowadza się zmiany w art. 9f ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, polegające na dodaniu pkt 14b i 14c w brzmieniu:
– „14b) na żądanie syndyka, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu upadłościowym;
– 14c) na żądanie nadzorcy sądowego albo zarządcy, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym;”.
Analogicznie jak w przypadku tajemnicy bankowej, przepis ten spowoduje, że zachowanie tajemnicy zawodowej nie będzie obowiązywało kas w ramach udzielania informacji syndykowi albo nadzorcy sądowemu albo zarządcy w prowadzonych postępowaniach upadłościowych lub restrukturyzacyjnych.
W art. 4 projektowanej ustawy wprowadza się zmianę w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428), polegającą na dodaniu po art. 26 nowego art. 26a. Zgodnie z tym przepisem, po obwieszczeniu postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, banki, w których dłużnik ma rachunki bankowe, sejfy lub skrytki oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, które prowadzą rachunki dłużnika, są obowiązane zawiadomić o tym nadzorcę sądowego albo zarządcę.
Przepis ten pozwoli na zachowanie spójności systemowej w zakresie procesu restrukturyzacyjnego lub upadłościowego. Odnosi się on bowiem do przepisu art. 178 ust. 5 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe.
W art. 5 został przewidziany przepis przejściowy, dotyczący zmian w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, które mają na celu umożliwienie skutecznego zastosowania nowego obowiązku informacyjnego także w odniesieniu do postępowań upadłościowych, które zostały otwarte przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy, a które nadal trwają. Zobowiązanie banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do przekazania stosownych informacji syndykowi w określonym terminie (90 dni) od wejścia w życie ustawy przyczyni się do zwiększenia efektywności całego procesu.
W art. 6 przewidziano natomiast przepis przejściowy, odnoszący się do dodawanego w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne obowiązku zawiadamiania przez banki oraz przez spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe nadzorcy sądowego albo zarządcy o rachunkach bankowych, sejfach, skrytkach lub rachunkach dłużnika. Zgodnie z projektowanym przepisem przejściowym, w przypadku gdy postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego zostanie obwieszczone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a postępowanie restrukturyzacyjne nie zakończy się przed tym dniem, banki, w których dłużnik ma rachunki bankowe, sejfy lub skrytki, oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, które prowadzą rachunki dłużnika, będą obowiązane zawiadomić o tym nadzorcę sądowego albo zarządcę w terminie 90 dni od dnia wejścia w życie ustawy.
Należy zauważyć, że nałożenie na banki oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe obowiązku informacyjnego względem postępowań trwających w dniu wejścia w życie przepisów projektowanej regulacji będzie de facto implikowało konieczność dokonywania przez banki oraz kasy wstecznej analizy nie tylko obwieszczeń o wszczęciu postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych, ale także obwieszczeń o ich zakończeniu. Z powyższych względów wprowadza się doprecyzowanie, iż obowiązek ten należy zrealizować w określonym terminie (90 dni) od wejścia w życie ustawy.
W art. 7 wskazuje się, że ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Taki okres vacatio legis jest zgodny z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461), który stanowi, że akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych, wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy.
Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej.
Projekt ustawy nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.
Brak możliwości podjęcia alternatywnych środków osiągnięcia celu projektowanej regulacji w stosunku do działań legislacyjnych.
Projektowana regulacja nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.), w związku z czym nie podlega notyfikacji zgodnie z trybem przewidzianym w tych przepisach.
Stosownie do postanowień art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) oraz § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806, z późn. zm.), projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie „Rządowy Proces Legislacyjny”.
Zawarte w projekcie ustawy regulacje nie będą miały wpływu na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. Nazwa projektu Data sporządzenia Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych 16 maja 2025 r. innych ustaw Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Źródło Ministerstwo Finansów – Ministerstwo wiodące Inne Ministerstwo Sprawiedliwości – Ministerstwo współpracujące Deregulacja Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu lub Podsekretarza Stanu Jurand Drop, Podsekretarz Stanu Nr w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu UDER11 Jarosław Niezgoda, Zastępca Dyrektora Departamentu Rozwoju Rynku Finansowego w Ministerstwie Finansów, tel. 22 694 58 28, e-mail: sekretariat.fn@mf.gov.pl Radosław Zielak, główny specjalista, Departament Rozwoju Rynku Finansowego, Wydział Sektora Bankowego, tel. 539 149 498 e-mail: radoslaw.zielak@mf.gov.pl
OCENA SKUTKÓW REGULACJI
1. Jaki problem jest rozwiązywany? Obecnie w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, z późn. zm.) brak przepisów, które jednoznacznie umożliwiałyby bankom udzielanie informacji objętych tajemnicą bankową organom postępowania restrukturyzacyjnego oraz organom postępowania upadłościowego. Także ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 379) nie zawiera przepisów umożliwiających kasom udzielanie informacji objętych tajemnicą zawodową – będącą odpowiednikiem tajemnicy bankowej – organom postępowania restrukturyzacyjnego oraz organom postępowania upadłościowego. Brak podstawy prawnej powoduje liczne wątpliwości interpretacyjne i problemy w praktyce, tym bardziej, że ujawnienie lub wykorzystanie informacji stanowiących tajemnicę bankową lub tajemnicę zawodową w przypadku kas, niezgodnie z upoważnieniem określonym w ustawie, jest obarczone karą grzywny do 1 000 000 zł i karą pozbawienia wolności do lat 3. Utrudnia to prowadzenie postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych. Syndyk np. nie może uzyskać informacji o rachunkach bankowych dłużnika, ponieważ bank lub spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa nie ma podstawy prawnej do ujawnienia danych objętych tajemnicą bankową. Postępowanie upadłościowe utyka na etapie ustalenia masy upadłości, co wydłuża procedurę i obniża wartość zaspokojenia wierzycieli. Jednocześnie należy pamiętać, że ingerencja w ochronę tajemnicy bankowej lub zawodowej musi pozostawać w odpowiedniej proporcji, co oznacza, że uzasadniona jest ingerencja jedynie w zakresie niezbędnym dla osiągnięcia celu, którym jest w danej sytuacji ochrona preferowanej przez ustawodawcę wartości. W kontekście postępowania upadłościowego oraz restrukturyzacyjnego tą wartością są przede wszystkim interesy majątkowe wierzycieli. Dostęp do tajemnicy bankowej i tajemnicy zawodowej pozasądowych organów postępowania upadłościowego (syndyka) oraz restrukturyzacyjnego (nadzorcy sądowego, zarządcy) będzie miał istotne znaczenia w tych postępowaniach, w których powstaje masa upadłości, masa układowa albo masa sanacyjna.
2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Proponuje się umożliwienie bankom udzielania informacji objętych tajemnicą bankową organom postępowań restrukturyzacyjnego i upadłościowego, co powinno usprawnić wymianę informacji między organami a bankami oraz wpłynie pozytywnie na usprawnienie przebiegu całego procesu restrukturyzacyjnego czy upadłościowego. W związku z sytuacją opisaną w pkt 1 proponuje się zmianę ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe przez wprowadzenie podstawy prawnej jednoznacznie umożliwiającej bankom udzielanie informacji objętych tajemnicą bankową syndykowi oraz nadzorcy sądowemu albo zarządcy. Zgodnie z projektem udzielanie powyższych informacji jest możliwe tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu upadłościowym bądź restrukturyzacyjnym. Przewidziano także zmiany w ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, w myśl których zachowanie tajemnicy zawodowej nie będzie obowiązywało kasy oszczędnościowo-kredytowej w ramach udzielania informacji syndykowi albo nadzorcy sądowemu lub zarządcy w prowadzonych postępowaniach upadłościowych lub restrukturyzacyjnych. W celu zachowania spójności systemowej dodatkowo proponuje się zmianę w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428) przez wprowadzenie przepisu, zgodnie z którym, po obwieszczeniu postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, banki, w których dłużnik ma rachunki bankowe, sejfy lub skrytki, albo spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, które prowadzą rachunki dłużnika, będą obowiązane
zawiadomić o tym nadzorcę sądowego albo zarządcę. Wspomniana spójność systemowa w zakresie procesu restrukturyzacyjnego lub upadłościowego odnosi się do przepisu art. 178 ust. 5 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 614). Jednocześnie proponuje się przepis przejściowy dotyczący postępowań restrukturyzacyjnych niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, zgodnie z którym banki, w których dłużnik ma rachunki bankowe, sejfy lub skrytki, oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, które prowadzą rachunki dłużnika, będę obowiązane zawiadomić o tym nadzorcę sądowego albo zarządcę w terminie określonym w ustawie. Dodatkowo w celu usprawnienia przebiegu postępowania upadłościowego proponuje się uzupełnienie art. 178 ust. 5 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe przez wskazanie, że obowiązek zawiadomienia syndyka dotyczy również spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych prowadzących rachunki upadłego. Proponuje się również wprowadzenie przepisu przejściowego dotyczącego ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, mającego na celu zobowiązanie spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, które prowadzą rachunki upadłego, do zawiadamiania o tym syndyka w terminie wskazanym w ustawie.
3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Projektowana regulacja ze względu na stopień jej szczegółowości i domenę prawa krajowego nie była poddawana analizie prawnoporównawczej.
4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Możliwość uzyskania od ok. 2140 Krajowy Rejestr Postępowań banku informacji objętych Upadłościowych i tajemnicą bankową, Syndyk w postępowaniu Lista Doradców w zakresie niezbędnym do upadłościowym Restrukturyzacyjnych Restrukturyzacyjnych wykonywania czynności w w Polsce (wg stanu na 24.04.2025 r.) postępowaniu upadłościowym. Możliwość uzyskania od ok. 2140 Krajowy Rejestr Postępowań banków informacji objętych Nadzorca lub zarządca w Upadłościowych i tajemnicą bankową, w postępowaniu Lista Doradców zakresie niezbędnym do Restrukturyzacyjnych Restrukturyzacyjnych restrukturyzacyjnym wykonywania czynności w w Polsce (wg stanu na 24.04.2025 r.) postępowaniu restrukturyzacyjnym. Banki w formie spółek 29 Rejestr podmiotów sektora Możliwość udzielania akcyjnych bankowego KNF informacji objętych tajemnicą (stan na 30.04.2025 r.) bankową syndykom oraz nadzorcom sądowym albo zarządcom w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w tych postępowaniach. Banki spółdzielcze 489 Rejestr podmiotów sektora Możliwość udzielania bankowego KNF informacji objętych tajemnicą (stan na 30.04.2025 r.) bankową syndykom oraz nadzorcom sądowym albo zarządcom w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w tych postępowaniach. Spółdzielcze kasy 18 Rejestr kas oszczędnościowo- Możliwość udzielania oszczędnościowo- kredytowych KNF informacji objętych tajemnicą kredytowe (stan na 9.05.2025 r.) zawodową syndykom oraz nadzorcom sądowym albo zarządcom w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w tych postępowaniach.
5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Projekt ustawy w ramach konsultacji publicznych i opiniowania został przekazany, z 4-dniowym terminem na zgłaszanie uwag, do następujących podmiotów i organizacji: Narodowego Banku Polskiego; Komisji Nadzoru Finansowego; Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego; Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej; Rzecznika Finansowego; Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców; Bankowego Funduszu Gwarancyjnego; Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów; Urzędu Ochrony Danych Osobowych; Polskiego Funduszu Rozwoju S.A.; Związku Banków Polskich; Krajowego Związku Banków Spółdzielczych; Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej; Rady Banków Depozytariuszy; Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A.; Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.; Izby Domów Maklerskich; Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami; Stowarzyszenia Emitentów Giełdowych; BondSpot S.A.; Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych; Polskiego Stowarzyszenia Inwestorów Kapitałowych; Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw; Polskiego Związku Instytucji Pożyczkowych; Związku Przedsiębiorstw Finansowych oraz Konfederacji Lewiatan. Skrócony termin do zgłoszenia uwag jest podyktowany celem deregulacyjnym projektu, o szczególnej randze legislacyjnej, jak i wąskim zakresem jego regulacji. Projekt został udostępniony na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce „Rządowy Proces Legislacyjny”.
6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0–10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 zł budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Wydatki ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 zł budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Saldo ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 zł budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Wejście w życie ustawy nie wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych wydatków Źródła finansowania z budżetu państwa. Jednocześnie nie przewiduje się zwiększenia wydatków ani zmniejszenia dochodów budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń
7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie 0 1 2 3 5 10 Łącznie zmian (0–10) W ujęciu duże pieniężnym przedsiębiorstwa (w mln zł, sektor mikro-, ceny stałe małych i średnich z … r.) przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe W ujęciu duże niepieniężnym przedsiębiorstwa sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw rodzina, obywatele Wejście w życie ustawy nie wpłynie na sytuację ekonomiczną i społeczną oraz gospodarstwa rodziny, a także osób niepełnosprawnych oraz osób starszych. domowe Niemierzalne Przedmiotowa zmiana umożliwiająca bankom i spółdzielczym kasom oszczędnościowo-kredytowym udzielanie informacji objętych tajemnicą bankową, w toku postępowania upadłościowego i restrukturyzacyjnego, syndykowi oraz nadzorcy sądowemu i zarządcy może w sposób pośredni wpływać na ochronę interesów majątkowych wierzycieli. Oznacza to także konieczność wdrożenia nowych procedur identyfikacji wnioskodawców, weryfikacji zakresu danych oraz bezpiecznego przekazywania informacji. Skala zadań może okazać się istotna – przy licznych postępowaniach prowadzonych każdego roku można spodziewać się zauważalnego wzrostu liczby zapytań kierowanych do banków. Projekt ustawy nie wprowadza przepisów, które nakładałyby nowe obowiązki bezpośrednio na przedsiębiorców, ani nie modyfikuje warunków prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwa. Przepisy mają na celu usprawnienie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych przez doprecyzowanie obowiązków informacyjnych banków oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych wobec syndyka, nadzorcy sądowego oraz zarządcy. Zakres regulacji nie obejmuje kwestii związanych z obowiązkiem uwzględniania przez banki oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe ryzyk ESG (tj. ryzyk środowiskowych, społecznych i z zakresu ładu korporacyjnego), a tym samym nie oddziałuje w tym zakresie na sektor przedsiębiorstw. Projektowane zmiany mają charakter proceduralny i techniczny, ukierunkowany na zwiększenie efektywności prowadzonych postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych. Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł Wejście w życie ustawy nie będzie miało wpływu na konkurencyjność gospodarki. danych i przyjętych do obliczeń założeń
8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej nie tabeli zgodności). nie dotyczy zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne: Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie nie dotyczy Wprowadzenie nowych obowiązków może wymagać od banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych dostosowania procedur operacyjnych i organizacyjnych, w szczególności w zakresie przetwarzania i udostępniania informacji objętych tajemnicą bankową. Może to pociągać za sobą konieczność aktualizacji systemów informatycznych, przeszkolenia pracowników oraz zapewnienia zgodności z przepisami o ochronie danych osobowych. W efekcie może pojawić się pewien wzrost kosztów operacyjnych i administracyjnych związanych z realizacją nowych zadań.
9. Wpływ na rynek pracy Wejście w życie ustawy nie będzie miało wpływu na rynek pracy.
10. Wpływ na pozostałe obszary środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, inne: administracyjne lub wojskowe Wejście w życie ustawy nie wpłynie na sytuację i rozwój regionalny oraz pozostałe obszary Omówienie wpływu wskazane w pkt 10.
11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Planowane wykonanie przepisów ustawy nastąpi z dniem jej wejścia w życie.
12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Ewaluacja efektów projektu będzie dokonywana w toku bieżących czynności wykonywanych przez Komisję Nadzoru Finansowego.
13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Brak. RAPORT Z KONSULTACJI
Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (UDER11)
1) Omówienie wyników przeprowadzonych konsultacji publicznych i opiniowania
Stosownie do postanowień uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806, z późn. zm.) projekt o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw 6 maja br. został przekazany do konsultacji publicznych oraz opiniowania Narodowemu Bankowi Polskiego, Komisji Nadzoru Finansowego, Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Rzecznikowi Finansowemu, Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców, Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu; Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów; Urzędu Ochrony Danych Osobowych; Polskiego Funduszu Rozwoju S.A.; Związku Banków Polskich; Krajowego Związku Banków Spółdzielczych; Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej; Rady Banków Depozytariuszy; Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A.; Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.; Izby Domów Maklerskich; Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami; Stowarzyszenia Emitentów Giełdowych; BondSpot S.A.; Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych; Polskiego Stowarzyszenia Inwestorów Kapitałowych; Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw; Polskiego Związku Instytucji Pożyczkowych; Związku Przedsiębiorstw Finansowych oraz Konfederacji Lewiatan. Termin na zgłaszanie uwag został wyznaczony do dnia 9 maja br.
Podczas konsultacji publicznych i opiniowania uwagi do projektu zgłosiła Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa.
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) projekt został zamieszczony w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Zgodnie natomiast z art. 5 tej ustawy oraz § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji – numer z wykazu UDER11. Uwagi do projektu w tym trybie nie zgłosił żaden podmiot.
Projekt nie wymaga zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji oraz uzgodnienia z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym.
Poniżej zostały przedstawione uwagi zgłoszone w trakcie konsultacji publicznych oraz opiniowania, wraz z rozstrzygnięciem projektodawcy. Uwagi ogólne
Lp. Jednostk Podmiot Stanowisko/opinia podmiotu Stanowisko MF a który redakcyj przedsta na/część wił projektu stanowis założeń ko/ projektu opinię ustawy
1. 1 Uwaga KSKOK Jak wskazano w uzasadnieniu Celem projektowanych przepisów jest wprowadzenie Uwaga uwzględniona . ogólna podstawy prawnej jednoznacznie umożliwiającej bankom udzielanie informacji objętych tajemnicą bankową, w toku postępowania upadłościowego i restrukturyzacyjnego syndykowi oraz nadzorcy sądowemu albo zarządcy w celu wykonywania czynności w postępowaniu upadłościowym bądź restrukturyzacyjnym. Obecnie w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 146 i poz. 222, dalej jako: „ustawa — Prawo bankowe”) brak jest bowiem przepisów, które jednoznacznie umożliwiałyby bankom udzielanie informacji objętych tajemnicą bankową organom postępowania restrukturyzacyjnego oraz organom postępowania upadłościowego. Brak podstawy prawnej powoduje liczne wątpliwości interpretacyjne i problemy w praktyce (…).
W związku z tym wnioskodawca proponuje wprowadzenie zmiany w art. 105 ust. 1 pkt. 2 ustawy — Prawo bankowe, polegającą na dodaniu po lit. ła liter łb i łc w odpowiednim brzmieniu.
Mając na uwadze fakt, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 10 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2025 r., poz. 379, dalej: ustawa o skok), członkami kas mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i spółki jawne, spółki partnerskie i spółki komandytowe, czy spółdzielnie, a obowiązujące brzmienie ustawy o skok, podobnie jak w ustawa — Prawo bankowe, nie zawiera przepisów umożlwiających kasom udzielanie informacji objętych tajemnicą zawodową, będącą odpowiednikiem tajemnicy bankowej, organom postępowania restrukturyzacyjnego oraz organom postępowania upadłościowego, w ocenie Kasy Krajowej, zasadne wydaje się wprowadzenie w ustawie o skok analogicznych rozwiązań względem tych, które przewidziane są dla banków w procedowanym projekcie UDER11.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o rozważenie możliwości uwzględnienia w toku dalszych prac nad projektem następującej propozycji legislacyjnej:
Po art.1 dodaje się art.1a w brzmieniu:
„Art. la. W ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2025 r., poz. 379) w art. 9fw ust. 1 dodaje się pkt 14b i 14c w brzmieniu:
14b) na żądanie syndyka, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu upadłościowym,
14c) na żądanie nadzorcy sądowego albo zarządcy, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym,”.
2. Uwaga BFG W ocenie Fundusz, nałożenie na banki, w projektowanym przepisie art. 26a ustawy – Uwaga uwzględniona ogólna Prawo restrukturyzacyjne , obowiązku informacyjnego względem postępowań trwających w dniu wejścia w życie przepisów projektowanej regulacji będzie de facto implikowało konieczność dokonywania przez banki wstecznej analizy nie tylko obwieszczeń o wszczęciu postępowań restrukturyzacyjnych, ale także obwieszczeń o ich zakończeniu. Nie można przy tym wykluczyć, że rzeczona analiza będzie dotyczyła również postępowań restrukturyzacyjnych, które zostały wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1909 z późn. zm.), co znacznie wydłuży proces analityczny. Z powyższych względów pod rozwagę poddajemy wydłużenie proponowanego w art. 4 projektu okresu vacatio legis, który wydaje się być zbyt krótki. Na uwadze bowiem mieć należy czasochłonność dostosowania przez banki swoich procedur i systemów celem realizacji nakładanych nowych obowiązków.
Uwagi szczegółowe
3. Art. 1 ZPF Wydaje się, że w Projekcie ustawy nie uwzględniono etapu postępowania o ogłoszenie Uwaga nieuwzględniona upadłości (przedsiębiorcy, w tym na podstawie art. 7-9 ustawy z dnia 28 lutego 2003 Patrz stanowisko do uwagi nr 6 r. Prawo upadłościowe, dalej: „Ustawa”; niekoniecznie konsumenta), w trakcie którego dokonywana jest przez tymczasowego nadzorcę sądowego ocena stanu majątkowego i finansowego dłużnika.
Na wskazanym wyżej etapie kluczowym jest zobiektywizowane skontrolowanie sytuacji finansowej dłużnika wedle treści wniosku. Zgodnie z art. 38 ust. 3 Ustawy Sąd może zobowiązać tymczasowego nadzorcę sądowego do złożenia w wyznaczonym terminie sprawozdania obejmującego w szczególności informacje na temat stanu finansowego dłużnika, rodzaju i wartości jego majątku oraz przewidywanych kosztów postępowania upadłościowego.
Tymczasowy nadzorca sądowy z reguły przekazuje Sądowi takie sprawozdanie przed przeprowadzeniem rozprawy i wydaniem postanowienia.
Sprawozdanie to powinno zawierać szereg informacji związanych między innymi z oceną przedsiębiorstwa dłużnika pod kątem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej po ogłoszeniu upadłości, ustaleniem dotyczącym czynności dłużnika dających się zakwalifikować w przypadku ogłoszenia upadłości jako bezskuteczne w stosunku do masy upadłości na podstawie art. 127 Ustawy, analizą stanu majątkowego dłużnika pod kątem możliwości spieniężenia składników powstałej w przypadku ogłoszenia upadłości masy upadłości czy też wskazaniem hipotek i innych ograniczonych praw rzeczowych, jakie zostały ustanowione na nieruchomości wchodzącej w skład majątku dłużnika.
Oparcie tego sprawozdania między innymi na danych zgromadzonych od banku w trybie art. 105 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe może znacznie ułatwić i przyśpieszyć pracę tymczasowego nadzorcy sądowego, a w konsekwencji usprawnić postępowanie o ogłoszenie upadłości, szczególnie, że niejednokrotnie tymczasowy nadzorca sądowy doznaje trudności w pozyskaniu pełnych danych o sytuacji majątkowej i finansowej od dłużnika, co utrudnia jego pracę i wydłuża przygotowywanie sprawozdania, a w konsekwencji wydłuża całe postępowanie.
W związku z powyższym, postulujemy zmianę brzmienia art. 1 Projektu ustawy na następującą (zmiany zaznaczone na czerwono):
„Art. 1. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, 1685, 1863 oraz z 2025 r. poz. 146, 222 i 525) w art. 105 w ust. 1 w pkt 2 po lit. ła dodaje się lit. łb, łc i łd w brzmieniu:
„łb) syndyka, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu upadłościowym,
łc) nadzorcy sądowego albo zarządcy, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym,
łd) tymczasowego nadzorcy sądowego, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości,”.
4. Art. 1 ZBP I. Projekt reguluje kwestię udzielania informacji objętych tajemnicą bankową Uwaga nieuwzględniona syndykowi w związku wykonywaniem czynności w postępowaniu upadłościowym Pożądane jest ograniczenie zakresu oraz nadzorcy sądowemu i zarządcy w związku z wykonywania czynności w udzielanych informacji w ramach postępowaniu restrukturyzacyjnym - pomijając całkowicie kwestie relacji z bankiem zwolnienia z tajemnicy bankowej co do i dostępu do tajemnicy bankowej nadzorcy układu (aktualnie zdecydowanie danych niezbędnych do wykonywania dominująca forma restrukturyzacji obejmująca ok. 90 % wszystkich restrukturyzacji), czynności w postępowaniu tymczasowego nadzorcy sądowego oraz zarządcy przymusowego. upadłościowym/restrukturyzacyjnym. Pragniemy podkreślić, iż warunkiem usprawnienia procesów restrukturyzacyjnych i Co do dodania do katalogu podmiotów upadłościowych jest umożliwienie bankom wymiany informacji z wszystkimi także sądu restrukturyzacyjnego/ organami tych postępowań. Koniecznym jest zatem wprowadzenie podstawy prawnej upadłościowego – nie ma takiej zwalniającej banki z obowiązku zachowania tajemnicy bankowej także wobec potrzeby w toku prowadzonych nadzorcy układu, tymczasowego nadzorcy sądowego oraz zarządcy przymusowego. postępowań.
Ograniczenie zakresu Projektu wyłącznie do określenia zasad dostępu do tajemnicy Za niezasadne należy uznać udzielenie bankowej przez syndyka, nadzorcę sądowego i zarządcę spotęguje problemy dostępu nadzorcy układu do tajemnicy interpretacyjne, a nadto może podważyć możliwą dziś do zastosowania w niektórych bankowej z uwagi na charakter przypadkach formułę, kontaktowania się przez banki z organami postępowań postępowania o zatwierdzenie układu, upadłościowych/restrukturyzacyjnych prowadzonych wobec klientów banku, w które de facto jest prywatnym oparciu o ogólną przesłankę zwalniającą, a wynikającą z art. 104 ust. 2 pkt. 1 ustawy postępowaniem prowadzonym w Prawo bankowe (należyte wykonanie umowy w relacji bank - syndyk (upadłość) lub oparciu o kontrakt między dłużnikiem a zarządca (sanacja) z uwagi na istotę funkcji jaką organy te pełnią w postępowaniach - doradcą restrukturyzacyjnym. czyli pełen zarząd masą upadłości/sanacyjną). Natomiast przedmiot ochrony tajemnicy bankowej zalicza się do W sytuacji wejścia w życie regulacji objętej Projektem pojawi się wątpliwość, czy zakresu prywatności klienta banku wprowadzone przepisy są jedyną możliwą formułą i podstawą komunikowania się chronionej przepisami Konstytucji RP. banków z organami (wyraźnie wskazanymi w ustawie Prawo bankowe) w Zgodnie z wyrokiem Trybunału postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Konstytucyjnego z 24.06.1997 „prawo do prywatności obejmuje też ochronę danych dotyczących sytuacji II. Projekt wprowadza zmianę w art. 105 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo bankowe, a zatem majątkowej obywatela, a więc odnosi wskazuje na możliwość udostępnienia przez bank danych objętych tajemnicą bankową się też do posiadanych przez niego wyłącznie na żądanie organów wskazanych w dodawanych literach łb i łc. Ponadto rachunków bankowych (i podobnych) przekazywane na żądanie dane będą musiały się mieścić w zakresie niezbędnym do oraz dokonywanych przez niego wykonywania czynności w danym postępowaniu insolwencyjnym. transakcji” (zob. K 21/96, OTK 1997/2, Tak wskazana podstawa prawna (art. 105 ust.1 pkt.2 ustawy prawo bankowe) wymiany poz. 23). W konsekwencji wszelka informacji z organami postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych niweczy ingerencja w ochronę tajemnicy inicjatywę sektora bankowego, zmierzającą do umożliwienia przekazywania bankowej musi być konieczna w informacji pomiędzy organami – także z inicjatywy banku. demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku Ponownie zatem wskazujemy na potrzebę uregulowania kwestii zwolnienia z publicznego, bądź dla ochrony tajemnicy bankowej poprzez wprowadzenie zmiany w art. 104 ustawy - Prawo środowiska, zdrowia i moralności bankowe, a zatem w formule, iż (…) banku nie obowiązuje zachowanie tajemnicy publicznej, albo wolności i praw innych bankowej wobec określonych podmiotów, co umożliwi bankom udostępnienie danych osób. Ponadto przedmiotowa objętych tajemnicą bankową organom postępowań insolwencyjnych prowadzonych ingerencja musi pozostawać w wobec dłużników banku, również wtedy, gdy potrzeba i inicjatywa kontaktu z danym odpowiedniej proporcji (tj. uzasadniona organem jest po stronie banku (bank jako aktywny wierzyciel podejmuje działania jest ingerencja w ochronę tajemnicy konieczne i zasadne do odzyskania swoich pieniędzy od dłużnika w ramach bankowej (ergo w prawo do upadłości/restrukturyzacji i w tym celu nawiązuje kontakt z organem). prywatności) jedynie w zakresie III. Mając na uwadze powyższą argumentację, poniżej przedkładamy propozycję niezbędnym dla osiągnięcia celu, zapisów – wnosząc o jej uwzględnienie w dalszym toku prac nad projektem. którym jest w danej sytuacji ochrona preferowanej przez ustawodawcę
Art. 1 W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. (Dz. U. z 2024 r. poz. wartość). W związku z powyższym 1646, 1685, 1863 oraz z 2025 r. poz. 146, 222 i 525): dostęp do tajemnicy bankowej powinien być ograniczony do
1. w art. 104 po ust. 3 dodaje się ust. 3a i 3b w brzmieniu: minimum, wyłącznie w zakresie w „3a. Banku nie obowiązuje zachowanie tajemnicy bankowej wobec syndyka jakim jest to koniczne ze względu na wyznaczonego w postępowaniu upadłościowym oraz wobec nadzorcy sądowego albo realizację innych wartości chronionych zarządcy wyznaczonych w postępowaniu restrukturyzacyjnym, prowadzonych wobec przez system prawa. W kontekście podmiotu, którego dotyczą informacje objęte tajemnicą. postępowania upadłościowego oraz restrukturyzacyjnego tą wartością są
3b. Przepis ust. 3a stosuje się odpowiednio do: przede wszystkim interesy majątkowe
1) nadzorcy układu od dnia dokonania obwieszczenia, o którym mowa w art. 226a wierzycieli, które korzystają z ust. 1 ustawy Prawo restrukturyzacyjne, do dnia prawomocnego umorzenia konstytucyjnej ochrony (art. 64 postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o zatwierdzenie układu albo Konstytucji RP). Dostęp do tajemnicy zakończenia postępowania o zatwierdzenie układu, bankowej pozasądowych organów postępowania upadłościowego
2) tymczasowego nadzorcy sądowego lub zarządcy przymusowego (syndyka) oraz restrukturyzacyjnego ustanowionych w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości; (nadzorcy sądowego, zarządcy) będzie
3) tymczasowego nadzorcy sądowego lub tymczasowego zarządcy miał istotne znaczenia w tych ustanowionych w postępowaniu w przedmiocie otwarcia restrukturyzacji.” postępowaniach w których powstaje masa upadłości, masa układowa albo
2. w art. 105 ust. 1 po pkt 4) dodaje się pkt 5) i pkt 6) w brzmieniu: masa sanacyjna. Co do zarządcy przymusowego to analogiczne
„5) sądowi restrukturyzacyjnemu rozpoznającemu sprawy w postępowaniu stanowisko jak przy tymczasowym restrukturyzacyjnym prowadzonym wobec podmiotu, którego dotyczą informacje zarządcy sądowym, dalej: TNS. objęte tajemnicą oraz sędziemu komisarzowi wykonującemu czynności sądowe w tym postępowaniu;
6) sądowi upadłościowemu rozpoznającemu sprawę o ogłoszenie upadłości prowadzoną wobec podmiotu, którego dotyczą informacje objęte tajemnicą, sądowi upadłościowemu w którym toczy się postępowanie upadłościowe wobec podmiotu, którego dotyczą informacje objęte tajemnicą oraz sędziemu komisarzowi wykonującemu czynności postępowania upadłościowego w tym postępowaniu.”
5. Art. 2 KSKOK W przypadku uwzględnienia powyższej propozycji, jako jej konsekwencję, należałoby Uwaga uwzględniona wprowadzić poniższą zmianę polegającą na nadaniu następującego brzmienia art. 2 projektu:
„Art. 2. W ustawie z dnia 15 maja 2015 r. — Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428) po art. 26 dodaje się art. 26a w brzmieniu:
Art. 26a. Po obwieszczeniu postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, banki, w których dłużnik ma rachunki bankowe, sejfy lub skrytki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, które prowadzą rachunki dłużnika, są obowiązane zawiadomić o tym nadzorcę sądowego albo zarządcę.” .
6. Art. 2 KZBS Popieramy propozycję zmiany zapisów w art.105 Ustawy Prawo bankowe, dotyczącą Uwaga nieuwzględniona umożliwienia bankom udzielenia informacji objętych tajemnicą bankową na wniosek Dodawana w ustawie prawo stosownego organu, co wynika z uzasadnienia proponowanych zmian. restrukturyzacyjne treść przepisu 26a Odnosząc się jednak wprost do projektu ustawy, zapisy nakładają na banki dodatkowe powinna być analogiczna do przepisu obowiązki dotyczące każdorazowego zawiadamiania nadzorcy funkcjonującego w ustawie prawo sądowego bądź zarządcy sądowego o prowadzonych dla upadłościowe – art. 178 ust. 5 „po dłużnika rachunkach bankowych, skrytkach sejfowych, sejfach. obwieszczeniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości banki, w których W przypadku banków spółdzielczych, których średnie zatrudnienie wynosi ok. 55 upadły ma rachunki bankowe, sejfy lub etatów w całym banku (centrala i placówki), nakładanie dodatkowych obowiązków jest skrytki, są obowiązane zawiadomić o tym w naszej ocenie nadmiarowe. syndyka”.
Stąd też proponujemy: Ponadto uwaga dotycząca rozszerzenia dostępu do tajemnicy bankowej na TNS • aby zadania w tym zakresie banki wykonywały na żądanie stosownego organu, jest wątpliwa. Jeżeli chodzi o prawo oraz restrukturyzacyjne to taka zmiana nie jest konieczna, gdyż zgodnie z art. 268 ust. 5 • doprecyzowania zakresu przekazywanych przez banki informacji. Prawa Restrukturyzacyjnego „Do Poniżej propozycja zapisu art. 26a: tymczasowego nadzorcy sądowego przepisy o nadzorcy sądowym, z „Po obwieszczeniu postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, wyłączeniem przepisów art. 42-46, bank na pisemne żądanie nadzorcy sądowego albo zarządcy sądowego udziela stosuje się odpowiednio.”, oraz zgodnie informacji o prowadzonych dla dłużnika rachunkach bankowych, sejfów, skrytek z art. 286 ust 1 Prawa sejfowych, a także o udzielonych kredytach i pożyczkach, z podaniem wysokości tych restrukturyzacyjnego „W postępowaniu o zobowiązań i sposobu ich zabezpieczenia.” otwarcie postępowania sanacyjnego sąd może zabezpieczyć majątek dłużnika Dodatkowo proponujemy rozważanie rozszerzenia katalogu osób uprawnionych przez ustanowienie tymczasowego (organów) o tymczasowego nadzorcę sądowego (TNS) w postępowaniu o rozpatrzenie nadzorcy sądowego, do którego stosuje wniosku o ogłoszenie upadłości oraz analogicznie o inne organy pozasądowe tj. TNS się odpowiednio przepisy o nadzorcy w postępowaniu restrukturyzacyjnym. sądowym, z wyłączeniem przepisów art. 42-46, albo przez ustanowienie Ogłoszenie upadłości oraz otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego wywierają tymczasowego zarządcy, do którego różne skutki prawne dla dłużnika, stąd też w naszej ocenie przepisów ustawy prawo stosuje się odpowiednio przepisy o upadłościowe i restrukturyzacyjne nie należy stosować per analogiam”. zarządcy, z wyłączeniem przepisów art. W postępowaniu upadłościowym dłużnik traci uprawnienie do rozporządzania swoim 55-59 oraz art. 61 i art. 62. Postanowienie majątkiem. Natomiast w postępowaniu restrukturyzacyjnym dłużnik samodzielnie o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego albo tymczasowego zarządcy, podejmuje decyzje w sprawach nie przekraczających zakresu czynności zwykłego zmianie osoby tymczasowego nadzorcy zarządu, w wyjątkowych sytuacjach traci zarząd. sądowego albo tymczasowego zarządcy Tym samym to dłużnikowi powinno zależeć na tym by rzetelnie informować właściwe oraz informację o uprawomocnieniu się organy o posiadanych rachunkach, majątku oraz istniejących zobowiązaniach. Tylko postanowienia o zmianie sposobu rzetelne dane mogą stanowić podstawę do przygotowania, a następnie oceny przez zabezpieczenia przez odwołanie wierzycieli proponowanych przez dłużnika działań restrukturyzacyjnych. tymczasowego nadzorcy sądowego albo tymczasowego zarządcy obwieszcza się.” Udzielanie informacji organom restrukturyzacyjnym powinno zostać ograniczone do wniosku organu, a nie stać się każdorazowym obowiązkiem banku po obwieszczeniu postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego.
7. Art. 2 UKNF W zakresie projektowanych zmian, UKNF wyraża poparcie dla ich wprowadzenia, z Uwaga nieuwzględniona uwagi na możliwość ułatwienia wymiany informacji pomiędzy organami Brak uzasadnienia do zawężenia do postępowania upadłościowego i restrukturyzacyjnego a bankami, co wpłynie na informacji w zakresie rachunków usprawnienie ww. postępowań oraz zapewni wyższy stopień ochrony praw wierzycieli bankowych, rachunków pieniężnych, poprzez potencjalne skrócenie czasu oczekiwania na zaspokojenie przysługujących im rachunków papierów wartościowych, wobec upadłego lub dłużnika wierzytelności. skrytek, sejfów lub salda wierzytelności przysługującej bankowi względem Pozytywnie należy ocenić również proponowane zmiany do ustawy – Prawo dłużnika lub upadłego. restrukturyzacyjne (art. 26a) stanowiące implementację rozwiązania przewidzianego w art. 178 ust. 5 ustawy – Prawo upadłościowe do ustawy – Prawo restrukturyzacyjne. Powyższa zmiana pozwoli na wzmocnienie spójności systemowej pomiędzy powyższymi ustawami oraz może przyczynić się do znacznego usprawnienia postępowania restrukturyzacyjnego - zobowiązanie banków do (tożsamego w stosunku do postępowania upadłościowego) zawiadamiania zarządcy oraz nadzorcy sądowego o prowadzeniu na rzecz dłużnika rachunków bankowych, sejfów lub skrytek umożliwi organom postępowania restrukturyzacyjnego sprawne ustalenie składników majątku dłużnika.
Propozycja zmiany:
W ocenie UKNF, rozważyć można jednak uzupełnienie projektowanych zmian w ten sposób, aby umożliwić syndykowi, zarządcy oraz nadzorcy sądowemu dostęp do informacji objętych tajemnicą bankową, z zawężeniem przedmiotowym do informacji w zakresie rachunków bankowych, rachunków pieniężnych, rachunków papierów wartościowych, skrytek, sejfów lub salda wierzytelności przysługującej bankowi względem dłużnika lub upadłego.
Dla celów zapewnienia proporcjonalności ingerencji w zakres tajemnicy bankowej, w naszej ocenie dostęp organów postępowania upadłościowego oraz restrukturyzacyjnego do informacji objętych ww. tajemnicą powinien być ograniczony zakresem przedmiotowym, uwzględniającym konkretne składniki majątku dłużnika lub upadłego.
Proponowana zmiana powinna w ocenie UKNF korelować z proponowanym uregulowaniem art. 26a ustawy – Prawo restrukturyzacyjne (zaczerpniętym z art. 178 ust. 5 ustawy – Prawo upadłościowe) – z potencjalnym rozszerzeniem w zakresie innych składników majątku, niż tych na rachunkach bankowych, w sejfach i skrytkach.
Z uwagi na specyficzne role syndyka, nadzorcy sądowego oraz zarządcy i podejmowane przez nich czynności, zakres przedmiotowy dostępu do tajemnicy bankowej może wymagać zmiany. Pozwoli to w ocenie UKNF na zachowanie spójności systemowej pomiędzy powyższymi ustawami, które regulują obecnie tryb postępowania wobec podmiotów niewypłacalnych lub zagrożonych niewypłacalnością.
Zgodnie z powyższym, analogicznie jak w przypadku uwag UKNF do projektu ustawy
o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz ustawy – Prawo upadłościowe z 28 kwietnia 2025 r., proponujemy modyfikację art. 1 projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz ustawy – Prawo restrukturyzacyjne z 7 maja 2025 r., poprzez nadanie mu brzmienia:
Art. 1. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, 1685, 1863 oraz z 2025 r. poz. 146, 222) w art. 105 w ust. 1 w pkt 2 po lit. ła dodaje się lit. łb i łc w brzmieniu:
„łb) syndyka, w zakresie rachunków bankowych, rachunków pieniężnych, rachunków papierów wartościowych, skrytek, sejfów lub salda wierzytelności przysługującej bankowi względem upadłego, w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonywania czynności w postępowaniu upadłościowym,
łc) nadzorcy sądowego albo zarządcy w zakresie rachunków bankowych, rachunków pieniężnych, rachunków papierów wartościowych, skrytek, sejfów lub salda wierzytelności przysługującej bankowi względem dłużnika, w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonywania czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym”. Uwagi redakcyjne
Uzasadnienie
8.
OSR