Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw.

Warszawa, 7 maja 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Zdzisława Gawlika.

(-) Piotr Adamowicz; (-) Urszula Augustyn; (-) Sylwia Bielawska; (-) Paweł Bliźniuk; (-) Mateusz Bochenek; (-) Piotr Borys; (-) Marcin Bosacki; (-) Marek Jan Chmielewski; (-) Alicja Chybicka; (-) Zofia Czernow; (-) Joanna Frydrych; (-) Patryk Gabriel; (-) Krzysztof Gadowski; (-) Zdzisław Gawlik; (-) Piotr Głowski; (-) Krzysztof Grabczuk; (-) Małgorzata Gromadzka; (-) Barbara Grygorcewicz; (-) Krzysztof Habura; (-) Robert Jagła; (-) Patryk Jaskulski; (-) Dominik Jaśkowiec; (-) Piotr Kandyba; (-) Jacek Karnowski; (-) Iwona Karolewska; (-) Katarzyna Kierzek-Koperska; (-) Magdalena Małgorzata Kołodziejczak; (-) Urszula Koszutska; (-) Iwona Maria Kozłowska; (-) Maria Joanna Koźlakiewicz; (-) Iwona Małgorzata Krawczyk; (-) Wojciech Król; (-) Katarzyna Królak; (-) Marek Krząkała; (-) Adam Krzemiński; (-) Henryka Krzywonos-Strycharska; (-) Piotr Lachowicz; (-) Stanisław Lamczyk; (-) Bożena Lisowska; (-) Katarzyna Anna Lubnauer; (-) Artur Jarosław Łącki; (-) Alicja Łuczak; (-) Dorota Marek; (-) Paweł Masełko; (-) Katarzyna Matusik-Lipiec; (-) Jerzy Meysztowicz; (-) Jacek Niedźwiedzki; (-) Małgorzata Niemczyk; (-) Jolanta Niezgodzka; (-) Paweł Papke; (-) Karolina Pawliczak; (-) Małgorzata Pępek; (-) Lucjan Marek Pietrzczyk; (-) Kazimierz Plocke; (-) Elżbieta Anna Polak; (-) Mariusz Popielarz; (-) Renata Rak; (-) Monika Rosa; (-) Marek Rząsa; (-) Rafał Siemaszko; (-) Waldemar Sługocki; (-) Weronika Smarduch; (-) Anna Sobolak; (-) Marek Sowa; (-) Paweł Suski; (-) Andrzej Szewiński; (-) Henryk Szopiński; (-) Krystyna Szumilas; (-) Łukasz Ściebiorowski; (-) Apoloniusz Tajner; (-) Robert Wardzała; (-) Adrian Witczak; (-) Przemysław Witek; (-) Anna Wojciechowska; (-) Witold Zembaczyński. USTAWA

z dnia …

o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw 1)

Art. 1. W ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834, 859, 1847 i 1881 oraz z 2025 r. poz. 303) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 5aa dodaje się ust. 13 w brzmieniu:

„13. W przypadku gdy na podstawie art. 529 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96) jest dokonywany podział spółki będącej sprzedawcą rezerwowym paliw gazowych, z dniem podziału tej spółki sprzedawcą rezerwowym paliw gazowych staje się spółka nabywająca na podstawie planu podziału prawa i obowiązki spółki dzielonej w zakresie realizacji przez spółkę dzieloną obowiązków sprzedawcy rezerwowego paliw gazowych.”;

2) w art. 5ad dodaje się ust. 10 w brzmieniu:

„10. W przypadku gdy na podstawie art. 529 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych jest dokonywany podział spółki będącej sprzedawcą rezerwowym energii elektrycznej, z dniem podziału tej spółki sprzedawcą rezerwowym energii elektrycznej staje się spółka nabywająca na podstawie planu podziału prawa i obowiązki spółki dzielonej w zakresie realizacji przez spółkę dzieloną obowiązków sprzedawcy rezerwowego energii elektrycznej.”;

3) po art. 9i dodaje się art. 9ia w brzmieniu:

„Art. 9ia. W przypadku gdy na podstawie art. 529 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych jest dokonywany podział spółki

1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości oraz ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.

wyznaczonej na sprzedawcę z urzędu na zasadach określonych w art. 9i, prawa i obowiązki sprzedawcy z urzędu przechodzą, do czasu wyznaczenia przez Prezesa URE sprzedawcy z urzędu na zasadach określonych w art. 9i, na wskazaną w planie podziału spółkę nabywającą od spółki dzielonej prawa i obowiązki sprzedawcy z urzędu.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 278 i 340) w art.12:

1) w ust. 1:

a) pkt 7 otrzymuje brzmienie:

„7) wartość wkładu określona w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku wartość wkładu określona w innym dokumencie o podobnym charakterze – w przypadku wniesienia do spółki albo spółdzielni wkładu niepieniężnego lub otrzymania wkładu w wyniku podziału spółki przez wyodrębnienie; jeżeli jednak wartość ta jest niższa od wartości rynkowej tego wkładu albo wartość wkładu nie została określona w statucie, umowie albo innym dokumencie o podobnym charakterze, przychodem jest wartość rynkowa takiego wkładu określona na dzień przeniesienia własności przedmiotu wkładu niepieniężnego; przepis art. 14 ust. 2 stosuje się odpowiednio;",

b) pkt 8d otrzymuje brzmienie:

„8d) ustalona na dzień poprzedzający dzień łączenia lub podziału wartość rynkowa majątku podmiotu przejmowanego lub dzielonego otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną w części przewyższającej wartość emisyjną udziałów (akcji) przydzielonych udziałowcom (akcjonariuszom) spółek łączonych lub spółki dzielonej, z tym że przychód nie powstaje w przypadku połączenia przeprowadzanego na podstawie art. 515 1 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych;”;

2) w ust. 4 pkt 25 otrzymuje brzmienie:

„25) wartości, o której mowa w ust. 1 pkt 7, jeżeli przedmiotem:

a) wkładu niepieniężnego do spółki kapitałowej jest komercjalizowana własność intelektualna wniesiona przez podmiot komercjalizujący,

b) wkładu niepieniężnego do spółki albo spółdzielni jest przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część oraz spółka lub spółdzielnia otrzymująca wkład przyjęła dla celów podatkowych składniki wchodzące w skład tego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych podmiotu wnoszącego ten wkład,

c) wyodrębnienia w ramach podziału przez wyodrębnienie jest przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część oraz spółka otrzymująca to przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część w wyniku podziału przez wyodrębnienie przyjęła dla celów podatkowych składniki wchodzące w skład tego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych spółki dzielonej w drodze podziału przez wyodrębnienie;”.

Art. 3. W ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, 295 i 1598 oraz z 2024 r. poz. 619, 1685 i 1863) w art. 12 ust. 3a otrzymuje brzmienie:

„3a. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych, jeżeli podział jednostki następuje przez wydzielenie albo wyodrębnienie.”.

Art. 4. W ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2024 r. poz. 1361, 1847 i 1881 oraz z 2025 r. poz. 303) w art. 40 dodaje się ust. 9 w brzmieniu: „9. W przypadku gdy na podstawie art. 529 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r.

- Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96) jest dokonywany podział spółki zajmującej się obrotem energią elektryczną wyznaczonej na sprzedawcę zobowiązanego, spółka nabywająca na podstawie planu podziału prawa i obowiązki spółki dzielonej wynikające z umów zawartych przez spółkę dzieloną w wykonaniu obowiązków sprzedawcy zobowiązanego:

1) staje się sprzedawcą zobowiązanym na okres od dnia podziału do końca roku kalendarzowego następującego po upływie roku, w którym zarejestrowano podział, oraz

2) staje się z dniem podziału stroną wskazanych w planie podziału umów zawartych przez spółkę dzieloną w wykonaniu obowiązków sprzedawcy zobowiązanego w miejsce spółki dzielonej.".

Art. 5. W przypadku gdy na podstawie art. 529 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96) jest dokonywany podział spółki pełniącej obowiązki sprzedawcy z urzędu na zasadach określonych w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 4 marca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2005 r. poz. 552), prawa i obowiązki sprzedawcy z urzędu przechodzą, do czasu wyznaczenia przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki sprzedawcy z urzędu na zasadach określonych w art. 9i ustawy zmienianej w art. 1, na wskazaną w planie podziału spółkę nabywającą od spółki dzielonej prawa i obowiązki sprzedawcy z urzędu.

Art. 6. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2025 r. UZASADNIENIE

We wrześniu 2023 r. nowelizacja Kodeksu spółek handlowych wprowadziła do polskiego systemu prawnego podział spółki przez wyodrębnienie i inne nowe typy reorganizacji korporacyjnych. Szybko okazało się jednak, że zmianie tej nie towarzyszyły zmiany szeregu innych ustaw, które w swojej obecnej formie utrudniają albo wręcz uniemożliwiają przeprowadzenie podziału niektórych spółek.

Uchwalona przez Sejm w dniu 20 grudnia 2024 r. ustawa o podmiotach obsługujących kredyty i nabywcach kredytów w przepisach przejściowych (art. 58) wprowadza istotną i oczekiwaną przez uczestników obrotu publicznego zmianę w ustawie o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Zmiana ta pozwala na przeprowadzenie podziału spółki publicznej poprzez wyodrębnienie bez potrzeby wycofywania akcji spółki będącej przedmiotem podziału z obrotu giełdowego.

Proponowane zmiany Prawa energetycznego mają za zadanie dokończyć proces usuwania luk w prawie związanych z wprowadzeniem nowego podziału spółki przez wyodrębnienie i umożliwić podział spółki obrotu energią elektryczną lub gazem przez wyodrębnienie z zapewnieniem przejścia z mocy ustawy praw i obowiązków takiej spółki będącej sprzedawcą rezerwowym lub sprzedawcą z urzędu. Podział spółki wskazanej w umowie dystrybucji energii elektrycznej lub gazu jako sprzedawca rezerwowy powoduje, że spółka wskazana przestaje świadczyć sprzedaż rezerwową. Zgodnie z Prawem energetycznym odbiorcy energii wskazują sprzedawcę rezerwowego w umowie dystrybucji, co jest jednocześnie upoważnieniem dla operatora systemu do zawarcia w imieniu odbiorcy umowy sprzedaży rezerwowej we wskazanych w ustawie przypadkach. Upoważnienie to w razie podziału spółki wygasa z braku adresata. Proponowana zmiana przenosi automatycznie wybór odbiorcy na spółkę wydzieloną ze spółki wskazanej na sprzedawcę rezerwowego. Jest to niezwykle istotne, albowiem zapewnia nieprzerwane dostawy energii elektrycznej i gazu do odbiorców w gospodarstwach domowych w razie kłopotów wybranego przez danego odbiorcę sprzedawcy skutkujących zaprzestaniem przez niego dostaw energii lub gazu. Zmiana w zakresie sprzedawcy z urzędu dotyczy zarówno spółek działających na podstawie przepisu przejściowego z 2005 r. (stan obecny) jak i przedsiębiorstw, które zostaną wyznaczone na sprzedawców z urzędu przez Prezesa URE w trybie art. 9i Prawa energetycznego w drodze przetargu. Zapewni to płynną kontynuację obsługi umów kompleksowych, które sprzedawcy z urzędu mają obowiązek zawierać z obiorcami w gospodarstwach domowych.

Brak tego przepisu powoduje w przypadku podziału spółki obrotu energią lub gazem konieczność wyznaczenia sprzedawcy z urzędu w drodze przetargu zgodnie z art. 9i Prawa energetycznego, czego od początku obowiązywania tego przepisu Prezes URE ani razu nie uczynił. Spowodowałoby to brak sprzedawcy z urzędu na obszarze działania dzielonej spółki do czasu zakończenia przetargu, co może potrwać kilka miesięcy. Istnieje także ryzyko, że do przetargu mógłby nie stanąć ani jeden uczestnik, albowiem działalność sprzedawcy z urzędu w zakresie cen energii elektrycznej podlega silnej regulacji (zatwierdzaniu taryf), która czyni ją działalnością nisko marżową, a w niektórych latach nie przynoszącą zysku.

Proponowana nowelizacja ma na celu usunięcie luk w prawie, które utrudniają albo wręcz uniemożliwiają podział spółki publicznej przez wyodrębnienie wobec niedostosowania ustaw podatkowych i ustawy o rachunkowości do nowych form reorganizacji korporacyjnych. Dodatkowo, proponuje się zmiany usuwające luki w prawie, które uniemożliwiają podział przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się obrotem energią elektryczną lub gazem, skutkując problemami zarówno dla samych spółek, ich akcjonariuszy, a także wytwórców energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii o mocy do 0,5MW.

Zmiana w ustawie o podatku od osób prawnych ma na celu dostosowanie przepisów tej ustawy do zmian wprowadzonych w 2023 roku do ustawy Kodeks spółek handlowych, w szczególności w celu dostosowania przepisów podatkowych do nowych form reorganizacji spółek, tj. nowych zasad horyzontalnego połączenia spółek sióstr, podziału przez wyodrębnienie oraz pełne wdrożenie dyrektywy 2009/133/WE.

Wprowadzone z początkiem 2023 roku zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych jedynie częściowo zaadresowały kwestię nowych rodzajów reorganizacji, co skutkowało tym, że w praktyce pojawił się szereg sprzecznych stanowisk i interpretacji. Źródłem wątpliwości są przede wszystkim dwie okoliczności, tj. fakt, iż w przypadku nowego rodzaju horyzontalnego połączenia spółek sióstr nie dochodzi do emisji nowych udziałów (akcji) i objęcia ich przez wspólnika, a w przypadku podziału przez wyodrębnienie, co prawda do wydania nowych udziałów (akcji) dochodzi, jednak nie są one obejmowane przez wspólnika spółki dzielonej, ale przez samą spółkę dzieloną. Zaproponowane zmiany zmierzają więc w kierunku zapewnienia neutralności podatkowej nowych rodzajów reorganizacji, tak jak jest to przewidziane na gruncie prawa Unii Europejskiej – dyrektywa 2009/133/WE, która gwarantuje neutralność podatkową restrukturyzacji kapitałowych.

Biorąc pod uwagę, że skutek ekonomiczny podziału przez wyodrębnienie jest tożsamy ze skutkiem jaki wywołuje wkład niepieniężny (aport), jak również mając na uwadze taki sam sposób rozliczania tych operacji dla celów rachunkowych, najbardziej pożądanym kierunkiem zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych jest zrównanie traktowania dla celów tego podatku podziału przez wyodrębnienie z aportem. W obu przypadkach składniki majątku jednej spółki są przenoszone na inny podmiot w zamian za wydawane na rzecz tego podmiotu udziały (akcje). Dodatkowo również podział przez wyodrębnienie skutkuje powstaniem takiej samej wertykalnej struktury holdingowej jak struktura, która powstaje w rezultacie wniesienia aportu. Podejście zrównujące dla celów podatkowych aport aktywów z podziałem spółki przez wyodrębnienie znajduje również uzasadnienie w dyrektywie 2009/133/WE, gdzie jest mowa o neutralności podatkowej operacji "wniesienia aktywów". Dyrektywa 2009/133/WE definiuje "wniesienie aktywów" jako "czynność, w wyniku której spółka nieulegająca likwidacji przekazuje, jeden, kilka lub wszystkie swoje oddziały innej spółce, w zamian za przekazanie papierów wartościowych reprezentujących kapitał spółki przejmującej przekaz". Natomiast "oddział" definiowany jest jako "ogół aktywów i pasywów części spółki, która z organizacyjnego punktu widzenia stanowi niezależną jednostkę gospodarczą, to znaczy podmiot, który jest w stanie funkcjonować za pomocą własnych środków". Definicja ta wydaje się więc być zbieżna ze znaną ustawodawstwu podatkowemu definicją zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zmiana w ustawie o rachunkowości polega na usunięciu konieczności zamknięcia ksiąg rachunkowych w przypadku podziału przez wyodrębnienie, co w myśl obecnie obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkowe, a jawi się jako zbędna formalność generująca dodatkowe koszty przy podziale. W efekcie, na cele prowadzenia ksiąg rachunkowych spółek dzielonych podział przez wyodrębnienie zostaje zrównany z podziałem przez wydzielenie w świetle ustawy o rachunkowości.

Zmiana ustawy o odnawialnych źródłach energii (ustawa OZE) ma za zadanie umożliwić podział przedsiębiorstwa obrotu będącego sprzedawcą zobowiązanym, czyli tą firmą, która ma za zadanie kupowanie energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacjach odnawialnych źródeł energii o mocy do 0,5MW i jej rozliczanie. Żaden przepis nie stanowi wprost, czy prawa i obowiązki związane z tym statusem mogą przechodzić z mocy prawa na wydzielaną spółkę w przypadku podziału spółki pełniącej taką rolę, która została wcześniej wyznaczona przez Prezesa URE w trybie art. 40 ust. 1 ustawy OZE. Co więcej, zapisy art. 82 ust. 2 i 3 ustawy OZE stanowią, że zmiana sprzedawcy zobowiązanego powoduje rozwiązanie istniejących umów sprzedaży energii elektrycznej z wytwórcami energii elektrycznej w instalacjach odnawialnego źródła energii i zawieranie nowych umów z nowym przedawcą zobowiązanym.

Zmiana usunie tę wątpliwość i zapewni nie tylko płynne przejście tych umów oraz wszelkich praw i obowiązków sprzedawcy zobowiązanego na nowo tworzoną spółkę, ale także przedłuża o jeden pełny rok kalendarzowy status sprzedawcy zobowiązanego dla spółki wywiedzionej jako sprzedawca z urzędu z innej spółki. Jest to podyktowane tym, że zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy OZE sprzedawca zobowiązany jest wyznaczany na kolejny rok na podstawie wielkości sprzedaży energii elektrycznej danej spółki obrotu energią w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia danego roku. Nowa spółka, która przejmie rolę sprzedawcy zobowiązanego nie będzie mogła się wykazać w pierwszym roku swojego istnienia sprzedażą w tym okresie, chyba że zaczęła swoją działalność 1 stycznia. Skutkiem tego rola sprzedawcy zobowiązanego mogłaby trafić do innej spółki obrotu całkowicie nie przygotowanej i nie zdolnej do pełnienia takiej roli i konieczność zawierania przez nowego sprzedawcę nowych umów sprzedaży energii elektrycznej.

Proponowane zmiany prawa nie powodują żadnych kosztów ani obciążeń dla Skarbu Państwa ani jednostek samorządu lokalnego, nie zmieniają ani zasad, ani wielkości opodatkowania, ani nie zmieniają praw i obowiązków stron umów, do których wprowadzane przepisy będę miały zastosowanie. Co więcej, proponowane zmiany chronią interesy odbiorców energii elektrycznej i gazu mających prawo do żądania do zawierania umów kompleksowych ze sprzedawcą z urzędu zapewniając im utrzymanie zawartych w tym trybie umów kompleksowych oraz producentów energii w odnawialnych źródłach energii o mocy do 0,5MW zapewniając im dalszą realizacją zawartych umów ze sprzedawcą zobowiązanym oraz nieprzerwanie istnienia i funkcjonowania sprzedawcy z urzędu, sprzedawcy rezerwowego i sprzedawcy zobowiązanego. Załącznik do uchwały nr 51 Prezydium Sejmu z dnia 26 sierpnia 2024 r.

DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy

Informacje o projekcie

a) Tytuł projektu:

Ustawa o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw.

b) Przedstawiciel wnioskodawcy:

Zdzisław Gawlik

I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań.

a) Jaki problem jest rozwiązywany i jaka jest skala tego problemu?

We wrześniu 2023 r. nowelizacja Kodeksu spółek handlowych wprowadziła do polskiego systemu prawnego podział spółki przez wyodrębnienie i inne nowe typy reorganizacji korporacyjnych. Szybko okazało się jednak, że zmianie tej nie towarzyszyły zmiany szeregu innych ustaw, które w swojej obecnej formie utrudniają albo wręcz uniemożliwiają przeprowadzenie podziału niektórych spółek.

b) Opis proponowanych zmian.

1) W ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 226, 834, 859,1847 i 1881) w art. 5aa po ust. 12 dodaje się nowy ust. 13 dzięki któremu w razie podziału spółki zajmującej się obrotem energią elektryczną lub paliwami gazowymi dojdzie do płynnego przejścia obowiązków sprzedawcy rezerwowego ze spółki dzielonej na spółkę wskazaną w planie podziału jako przejmującą obowiązki sprzedawcy rezerwowego.

2) Dodaje się także nowy art. 9ia Prawa energetycznego, który zapewnia płynne przejście obowiązków spółki obrotu energią elektryczną lub gazem będącej sprzedawcą z urzędu ze spółki dzielonej na spółkę wskazaną w planie podziału jako przejmującą obowiązki sprzedawcy z urzędu. Sprzedawca z urzędu ma obowiązek zawarcia umów sprzedaży energii elektrycznej lub gazu z odbiorcami w gospodarstwach domowych.

3) W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 278, 340) zmienia się brzmienie art. 12 ust. 1 pkt 7 i 8d oraz ust. 4 pkt 25 w sposób, który zrównuje konstrukcyjnie podział przez wyodrębnienie z operacją wniesienia aportu do spółki i tym samym wyłącza z zastosowania do podziału przez wyodrębnienie przepisów dotyczących opodatkowania podziału z wyjątkiem przypadków, gdyż podział przez wyodrębnienie dotyczy majątku, który nie stanowi przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Podział przez wyodrębnienie zostanie zrównany z aportem do spółki, który byłby neutralny dla wnoszącego wkład (spółki dzielonej), jeśli wnoszona jest zorganizowana część przedsiębiorstwa. Po stronie spółki emitującej udziały (akcje) przy podziale przez wyodrębnienie nie powstawałby dzięki temu przychód. Takie zrównanie aportu z podziałem przez wyodrębnienie jest również uzasadnione podobnym sposobem ujmowania tych operacji dla celów rachunkowych. Zaproponowane zmiany zmierzają więc w kierunku zapewnienia neutralności podatkowej nowych rodzajów reorganizacji, tak jak jest to przewidziane na gruncie prawa Unii Europejskiej – dyrektywa 2009/133/WE, która gwarantuje neutralność podatkową restrukturyzacji kapitałowych.

4) Zmiana art. 12 ust. 3a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, 295, 1598, z 2024 r. poz. 619, 1685, 1863) pozwala na usunięcie konieczności zamknięcia ksiąg rachunkowych w przypadku podziału przez wyodrębnienie, co w myśl obecnie obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkowe, a jawi się jako zbędna formalność generująca dodatkowe koszty przy podziale. W efekcie, na cele prowadzenia ksiąg rachunkowych spółek dzielonych podział przez wyodrębnienie zostaje zrównany z podziałem przez wydzielenie w świetle ustawy o rachunkowości.

5) W ustawie z dnia 15 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2024 r. poz. 1361, 1847, 1881) w art. 40 po ust. 8 dodaje się nowy ust. 9, który ma za zadanie umożliwić podział przedsiębiorstwa obrotu będącego sprzedawcą zobowiązanym, czyli tą firmą, która ma za zadanie kupowanie energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacjach odnawialnych źródeł energii (OZE) o mocy do 0,5MW i jej rozliczanie. Przepisy art. 82 ust. 2 i 3 ustawy OZE stanowią, że zaprzestanie przez sprzedawcę zobowiązanego (spółkę dzieloną) działalności w zakresie obrotu energią elektryczną powoduje konieczność ponownego wyznaczenia sprzedawcy zobowiązanego przez Prezesa URE oraz rozwiązanie istniejących umów sprzedaży energii elektrycznej z wytwórcami energii elektrycznej w instalacjach OZE i zawieranie nowych umów z nowym sprzedawcą zobowiązanym. Do czasu wyznaczenia nowego sprzedawcy zobowiązanego nie będzie istniał żaden podmiot obowiązany do zakupu energii elektrycznej z instalacji OZE o mocy do 0,5MW. Zmiana zapewni nie tylko płynne przejście tych umów oraz wszelkich praw i obowiązków sprzedawcy zobowiązanego na nowo tworzoną spółkę, ale także przedłuża o jeden pełny rok kalendarzowy status sprzedawcy zobowiązanego dla spółki wywiedzionej jako sprzedawca zobowiązany z innej spółki.

c) Skutki braku zmiany stanu obecnego.

1) Brak zmian Prawa energetycznego. Brak zmiany art. 5aa Prawa energetycznego powoduje konieczność zawiadamiania wszystkich odbiorców (nawet kilku milionów w przypadku największych spółek obrotu), którzy wskazali spółkę dzieloną jako sprzedawcę rezerwowego w swoich umowach, że ich sprzedawca rezerwowy przestał świadczyć taką usługę i odbiorca musi wskazać operatorowi systemu nowego sprzedawcę rezerwowego.

W obecnym stanie prawnym sprzedawcy z urzędu działają na podstawie przepisu przejściowego ustawy z 2005 r. Zgodnie z art. 9i Prawa energetycznego sprzedawcy z urzędu powinni być wyłaniani w formie przetargu organizowanego przez Prezesa URE. Od początku możliwości zastosowania tego przepisu (od 1 lipca 2007 r.!) Prezes URE nie przeprowadził ani jednego przetargu, przez co sprzedawcy z urzędu działają już prawie 18 lat na podstawie wyżej opisanego przejściowego przepisu. Brak tego przepisu powoduje w przypadku podziału spółki obrotu energią lub gazem konieczność wyznaczenia sprzedawcy z urzędu w drodze przetargu zgodnie z art. 9i Prawa energetycznego. Spowodowałoby to brak sprzedawcy z urzędu na obszarze działania dzielonej spółki do czasu zakończenia przetargu, co może potrwać kilka miesięcy albo nawet wiele, wiele lat.

2) Brak zmian ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Wprowadzone z początkiem 2023 roku zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych jedynie częściowo zaadresowały kwestię nowych rodzajów reorganizacji, co skutkowało tym, że w praktyce pojawiło się szereg sprzecznych stanowisk i interpretacji. Źródłem wątpliwości są przede wszystkim dwie okoliczności, tj. fakt, iż w przypadku nowego rodzaju horyzontalnego połączenia spółek sióstr nie dochodzi do emisji nowych udziałów (akcji) i objęcia ich przez wspólnika, a w przypadku podziału przez wyodrębnienie co prawda do wydania nowych udziałów (akcji) dochodzi, jednak nie są one obejmowane przez wspólnika spółki dzielonej, ale przez samą spółkę dzieloną.

3) Brak zmian do ustawy o rachunkowości.

Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o rachunkowości w przypadku podziału spółki przez wydzielenie nakładają obowiązek zamknięcia ksiąg dzielonej spółki, co jest zbędnym kosztem i uciążliwą formalnością.

4) Brak zmian do ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy o odnawialnych źródłach energii sprzedawca zobowiązany jest wyznaczany na kolejny rok na podstawie wielkości sprzedaży energii elektrycznej danej spółki obrotu energią elektryczną w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia danego roku. Nowa Powstała w wyniku podziału spółki będącej sprzedawcą zobowiązanym nowa spółka, która przejmie rolę sprzedawcy zobowiązanego nie będzie mogła się wykazać w pierwszym roku swojego istnienia sprzedażą w tym okresie, chyba żeby zaczęła swoją działalność równo 1 stycznia. Skutkiem tego rola sprzedawcy zobowiązanego mogłaby trafić do innej spółki niezgodnie z wolą ustawodawcy: zamiast do spółki o najwyższym wolumenie obrotu energią elektryczną na danym terenie do spółki obrotu całkowicie nie przygotowanej i niezdolnej do pełnienia takiej roli a także konieczność zawierania przez nowego sprzedawcę zobowiązanego nowych umów sprzedaży energii elektrycznej.

[2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Nie Dla zmian w Prawie energetycznym, ustawie o odnawialnych źródłach energii i ustawie o księgowości nie ma rozwiązań alternatywnych, a przedstawione zostały zredagowany w najprostszy i najbardziej zwięzły sposób. W przypadku zmian do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych proponowane zmiany zrównujące na tle tej ustawy podział przez wydzielenie z aportem to najprostszy sposób usunięcia wątpliwości interpretacyjnych na tle tej ustawy. Alternatywą byłoby zaproponowanie osobnego rozdziału dotyczącego podziału spółek przez wydzielenie, co jawi się jako niezasadna z punktu widzenia konstrukcji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań?

Proponowane zmiany precyzują prawa odbiorców energii elektrycznej oraz wytwórców energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii o mocy do 0,5MW sprzedających energię elektryczną do sprzedawców zobowiązanych w przypadku podziału spółki zajmującej się obrotem energią elektryczną pełniącej rolę sprzedawcy z urzędu, sprzedawcy rezerwowego oraz sprzedawcy zobowiązanego.

Proponowane zmiany są zgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej i prawem Unii Europejskiej.

Wejście z życie proponowanych zmian winno nastąpić w możliwie jak najkrótszym czasie z uwagi na konieczność doprecyzowania stanu prawnego, jaki wystąpił po wprowadzeniu do obrotu prawnego instytucji podziału spółki przez wydzielenie.

[4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań?

Ustawa zapewnia płynne podziały spółek w tym spółek zajmujących się obrotem energią elektryczną i paliwami gazowymi. Brak negatywnych skutków ustawy w sferze społecznej, w roku wejścia w życie ustawy i latach następnych. W sferze społecznej ustawa oddziałuje:

a) w zakresie zmian do Prawa energetycznego na odbiorców energii elektrycznej i gazu w gospodarstwach domowych posiadających umowy ze spółkami zajmującymi się obrotem energią elektryczną lub paliwami gazowymi pełniącymi funkcję sprzedawców z urzędu. Które chciałyby przeprowadzić podział (potencjalnie obecnie 5 spółek w energii elektrycznej i jedna w gazie ziemnym) – zapewnia nieprzerwaną realizację umów zawartych w ramach sprzedaży z urzędu i sprzedaży rezerwowej oraz nieprzerwane oferowanie tego rodzaju usług dla odbiorców końcowych w przypadku podziału spółki świadczącej te usługi;

b) brak skutków społecznych w zakresie zmian do ustawy o księgowości i ustawy o podatku dochodowym;

c) w zakresie zmian w ustawie o odnawialnych źródłach energii ustawa oddziałuje na wytwórców odnawialnej energii elektrycznej w instalacjach wytwórczych o mocy do 0,5MW posiadających umowy ze spółkami będącymi sprzedawcą zobowiązanym energii elektrycznej (potencjalnie obecnie 187 spółek w 2025 r.), które chciałyby przeprowadzić podział.

[5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Ustawa oddziałuje na spółki, które w celu realizacji swoich celów gospodarczych chcą dokonać podziału:

a) w zakresie zmian do Prawa energetycznego na wszystkie spółki zajmujące się obrotem energią elektryczną lub paliwami gazowymi pełniącymi funkcję sprzedawców z urzędu (obecnie 5 spółek w energii elektrycznej i jedna w gazie ziemnym);

b) w zakresie zmian do ustawy o księgowości i ustawy o podatku dochodowym w stosunku do wszystkich spółek;

c) w zakresie zmian w ustawie o odnawialnych źródłach ustawa oddziałuje na wszystkie spółki będące sprzedawcą zobowiązanym energii elektrycznej (187 spółek w 2025 r.) oraz wytwórców odnawialnej energii elektrycznej w instalacjach wytwórczych o mocy do 0,5MW. Brak skutków negatywnych skutków gospodarczych. Pozytywne skutki gospodarcze to zapewnienie płynnego podziału spółek i zmniejszenie kosztów tego rodzaju operacji.

[6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Brak skutków finansowych dla sektora finansów publicznych w tym dla budżetu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Ustawa jest w tym zakresie całkowicie neutralna.

[7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Przyjęcie ustawy nie wymaga obciążania budżetu Państwa ani budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

[8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie

Projekt ustawy nie podlega notyfikacji, ponieważ wprowadzane ustawą zmiany mają charakter techniczny i proceduralny. III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Tak Proponowane zmiany precyzują zasady podejmowania działalności gospodarczej przez spółkę zajmującą się obrotem energią elektryczną powstającą w drodze podziału przez wydzielenie innej spółki zajmującej się obrotem energią elektryczną oraz zaprzestania tej działalności gospodarczej w zakresie obrotu energią elektryczną przez spółkę, z której ta nowa spółka jest wydzielana. Dzięki proponowanym zmianom nastąpi płynne przejście realizacji obowiązków przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się obrotem energią elektryczną pełniącego jednocześnie rolę sprzedawcy z urzędu, sprzedawcy rezerwowego i sprzedawcy zobowiązanego ze spółki dzielonej na spółkę wydzielaną. .

[10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie

Proponowane zmiany nie powodują obciążeń administracyjnych dla mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców.

[11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie

Proponowane zmiany nie dotyczą świadczenia usług transgranicznych.