Sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo konsularne.

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

SPRAWOZDANIE KOMISJI SPRAW ZAGRANICZNYCH

o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo konsularne (druk nr 1342)

Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu – po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu – skierował w dniu 10 czerwca 2025 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Spraw Zagranicznych do pierwszego czytania. Komisja Spraw Zagranicznych po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2025 r. wnosi: Wysoki Sejm uchwalić raczy załączony projekt ustawy.

Warszawa, dnia 8 lipca 2025 r.

Zastępca Przewodniczącego Komisji Sprawozdawca

(-)Anna Wojciechowska Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy – Prawo konsularne1)

Art. 1. W ustawie z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1329) wprowadza się następujące zmiany:

1) odnośnik nr 1 do tytułu ustawy otrzymuje brzmienie:

„1) Niniejsza ustawa:

1) w zakresie swojej regulacji wdraża:

a) dyrektywę 2004/38/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich, zmieniającą rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylającą dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (Dz. Urz. UE L 158 z 30.04.2004, str.

77),

b) dyrektywę Rady (UE) 2015/637 z dnia 20 kwietnia 2015 r. w sprawie środków koordynacji i współpracy mających ułatwić ochronę konsularną niereprezentowanych obywateli Unii w państwach trzecich oraz uchylającą decyzję 95/553/WE (Dz. Urz. UE L 106 z 24.04.2015, str. 1);

1) Niniejsza ustawa:

1) wdraża dyrektywę Rady (UE) 2019/997 z dnia 18 czerwca 2019 r. ustanawiającą unijny tymczasowy dokument podróży oraz uchylającą decyzję 96/409/WPZiB (Dz. Urz. UE L 163 z 20.06.2019, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 2024/1986 z 16.07.2024);

2) wdraża dyrektywę delegowaną Komisji (UE) 2024/1986 z dnia 6 maja 2024 r. zmieniającą dyrektywę Rady (UE) 2019/997 w odniesieniu do pola przeznaczonego do odczytu maszynowego w unijnym tymczasowym dokumencie podróży (Dz. Urz. UE L 2024/1986 z 16.07.2024);

3) służy stosowaniu decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/2452 z dnia 8 grudnia 2022 r. określającej dodatkowe specyfikacje techniczne dotyczące unijnego tymczasowego dokumentu podróży ustanowionego dyrektywą Rady (UE) 2019/997 (Dz. Urz. UE L 320 z 14.12.2022, str. 47 oraz Dz. Urz. UE L 2024/2662 z 15.10.2024);

4) służy stosowaniu decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/2662 z dnia 14 października 2024 r. ustanawiającej standardowy formularz wniosku o wydanie unijnego tymczasowego dokumentu podróży i zmieniającej decyzję wykonawczą (UE) 2022/2452 (Dz. Urz. UE L 2024/2662 z 15.10.2024).

2) wdraża:

a) dyrektywę Rady (UE) 2019/997 z dnia 18 czerwca 2019 r. ustanawiającą unijny tymczasowy dokument podróży oraz uchylającą decyzję 96/409/WPZiB (Dz. Urz. UE L 163 z 20.06.2019, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 2024/1986 z 16.07.2024),

b) dyrektywę delegowaną Komisji (UE) 2024/1986 z dnia 6 maja 2024 r. zmieniającą dyrektywę Rady (UE) 2019/997 w odniesieniu do pola przeznaczonego do odczytu maszynowego w unijnym tymczasowym dokumencie podróży (Dz. Urz. UE L 2024/1986 z 16.07.2024);

3) służy stosowaniu:

a) decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/2452 z dnia 8 grudnia 2022 r. określającej dodatkowe specyfikacje techniczne dotyczące unijnego tymczasowego dokumentu podróży ustanowionego dyrektywą Rady (UE) 2019/997 (Dz. Urz. UE L 320 z 14.12.2022, str. 47 oraz Dz. Urz. UE L 2024/2662 z 15.10.2024),

b) decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/2662 z dnia 14 października 2024 r. ustanawiającej standardowy formularz wniosku o wydanie unijnego tymczasowego dokumentu podróży i zmieniającej decyzję wykonawczą (UE) 2022/2452 (Dz. Urz. UE L 2024/2662 z 15.10.2024).”;

2) w art. 34 uchyla się pkt 6;

3) po art. 48 dodaje się art. 48a–48n w brzmieniu:

„Art. 48a. 1. Konsul, na wniosek obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 21 ust. 1, wydaje unijny tymczasowy dokument podróży, zwany dalej „TDP”, w przypadkach gdy:

1) utracił on paszport lub inny dokument podróży;

2) jego paszport lub inny dokument podróży uległ zniszczeniu;

3) państwo członkowskie Unii Europejskiej, którego jest on obywatelem, zwane dalej „państwem obywatelstwa”, nie może w rozsądnym terminie wydać mu paszportu lub innego dokumentu podróży.

2. TDP wydaje się w celu umożliwienia powrotu do państwa obywatelstwa albo do państwa zamieszkania, a w szczególnie uzasadnionych okolicznościach

– do innego miejsca docelowego.

3. TDP wydaje się na okres niezbędny do powrotu, o którym mowa w ust. 2, obejmujący czas przejazdu, w tym niezbędnych postojów nocnych i połączeń w podróży, oraz dodatkowe dwa dni, nie dłużej jednak niż na okres piętnastu dni od daty jego wydania, o ile nie zachodzą wyjątkowe okoliczności.

Art. 48b. 1. Wniosek o wydanie TDP obywatel państwa członkowskiego Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 21 ust. 1, składa osobiście konsulowi.

2. Konsul może odstąpić od wymogu, o którym mowa w ust. 1, w przypadku gdy szczególne okoliczności uniemożliwiają lub znacznie utrudniają osobiste złożenie wniosku o wydanie TDP.

3. Wniosek o wydanie TDP zawiera:

1) wizerunek twarzy zgodny z wymogami określonymi w art. 41 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2024 r. poz.

1063);

2) imię (imiona) i nazwisko;

3) datę, miejsce i państwo urodzenia;

4) płeć;

5) posiadane obywatelstwa;

6) krajowy numer ewidencyjny lub numer ubezpieczenia społecznego – jeżeli zostały nadane;

7) informacje o zastępowanym dokumencie podróży – jeżeli są dostępne;

8) informacje na temat rodziców lub opiekunów prawnych – w przypadku osób, które nie ukończyły 18. roku życia;

9) dane kontaktowe;

10) informacje o kraju docelowym, w tym informacje, czy jest on państwem obywatelstwa, państwem zamieszkania czy innym miejscem docelowym;

11) informacje o krajach tranzytu między krajem wyjazdu a krajem docelowym;

12) informację o przewidywanym czasie trwania podróży;

13) informację o obowiązku zwrotu TDP po przybyciu do kraju docelowego;

14) podpis.

4. Wniosek o wydanie TDP składa się na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku I do decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/2662 z dnia 14 października 2024 r. ustanawiającej standardowy formularz wniosku o wydanie unijnego tymczasowego dokumentu podróży i zmieniającej decyzję wykonawczą (UE) 2022/2452 (Dz. Urz. UE L 2024/2662 z 15.10.2024). Formularz wniosku o wydanie TDP udostępnia się w języku polskim, angielskim lub francuskim.

Art. 48c. 1. Konsul niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie dwóch dni roboczych liczonych od dnia złożenia wniosku o wydanie TDP, informuje o jego przyjęciu najbliższe przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny państwa obywatelstwa oraz zwraca się z zapytaniem o potwierdzenie danych osoby, której dotyczy wniosek.

2. Za dzień roboczy uznaje się dzień inny niż sobota lub niedziela lub dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, przy czym za dzień ustawowo wolny od pracy uznaje się również dzień wolny od pracy obowiązujący organ zobowiązany do działania.

3. Do zapytania, o którym mowa w ust. 1, załącza się:

1) odwzorowanie cyfrowe wniosku o wydanie TDP;

2) odwzorowanie cyfrowe wizerunku twarzy osoby, której dotyczy wniosek, utrwalonego w trakcie składania wniosku, a w przypadku gdy nie jest to możliwe – wykonanego zgodnie z wymogami określonymi w art. 41 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych;

3) odwzorowanie cyfrowe dostępnych dokumentów tożsamości oraz innych dokumentów istotnych dla weryfikacji i potwierdzenia danych osoby, której dotyczy wniosek.

Art. 48d. 1. Zapytanie, o którym mowa w art. 48c ust. 1, konsul przekazuje z wykorzystaniem dostępnych mu środków komunikacji zapewniających natychmiastowe przekazywanie i pozyskiwanie informacji, z uwzględnieniem warunków bezpieczeństwa przetwarzania danych.

2. W przypadku braku środków komunikacji spełniających wymagania, o których mowa w ust. 1, konsul może przekazać zapytanie, o którym mowa w art. 48c ust. 1, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw zagranicznych.

3. W wyjątkowych przypadkach, jeżeli zostały wyczerpane środki komunikacji z państwem obywatelstwa, konsul może odstąpić od wymogu potwierdzenia danych osoby, której dotyczy wniosek, o ile niezwłocznie poinformuje państwo obywatelstwa o wydaniu TDP tej osobie, prześle temu państwu odwzorowanie cyfrowe tego dokumentu oraz przekaże temu państwu dane, o których mowa w art. 48h ust. 6.

Art. 48e. 1. W przypadku wyrażenia sprzeciwu przez państwo obywatelstwa wobec wydania TDP albo wobec braku potwierdzenia danych osoby, której dotyczy wniosek, o których mowa w art. 48b ust. 3 pkt 1–8, przez to państwo w terminie trzech dni roboczych liczonych od dnia przekazania zapytania, o którym mowa w art. 48c ust. 1, TDP nie jest wydawane.

2. Konsul informuje osobę, której dotyczy wniosek, o odmowie wydania TDP oraz możliwości skorzystania z pomocy konsularnej państwa obywatelstwa zgodnie z zobowiązaniami prawnymi i praktyką tego państwa.

3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli państwo obywatelstwa poinformuje konsula w terminie, o którym mowa w tym przepisie, o planowanym terminie potwierdzenia danych osoby, której dotyczy wniosek. W takim przypadku konsul przekazuje tę informację osobie, której dotyczy wniosek.

Art. 48f. 1. Konsul wydaje TDP niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie dwóch dni roboczych liczonych od dnia otrzymania potwierdzenia przez państwo obywatelstwa danych osoby, której dotyczy wniosek, o których mowa w art. 48b ust. 3 pkt 1–8, o ile to państwo nie sprzeciwi się jego wydaniu.

2. W uzasadnionych przypadkach termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przekroczony.

3. Osoba, której wydano TDP, jest uprawniona do zweryfikowania danych w nim zawartych, a w razie potrzeby – wystąpienia o ich skorygowanie przez wydanie nowego dokumentu.

4. Konsul niezwłocznie informuje państwo obywatelstwa o wydaniu TDP, przesyłając temu państwu odwzorowanie cyfrowe tego dokumentu.

Art. 48g. Do postępowania przed konsulem w sprawie o wydanie TDP nie mają zastosowania przepisy działu III rozdziałów 7–9.

Art. 48h. 1. TDP ma formę jednolitego formularza TDP z polem personalizacyjnym przeznaczonym na wklejenie wypełnionej jednolitej naklejki TDP.

2. Specyfikację jednolitego formularza TDP, w tym sposób umieszczenia na nim wypełnionej jednolitej naklejki TDP, określa załącznik I do dyrektywy Rady (UE) 2019/997 z dnia 18 czerwca 2019 r. ustanawiającej unijny tymczasowy dokument podróży oraz uchylającej decyzję 96/409/WPZiB (Dz. Urz. UE L 163 z 20.06.2019, str. 1, z późn. zm.2)), zwanej dalej „dyrektywą 2019/997”.

3. W TDP nie zamieszcza się żadnych informacji w formie do odczytu maszynowego, o ile informacje te nie widnieją również w sekcjach, o których mowa w pkt 6 załącznika II do dyrektywy 2019/997.

4. Specyfikację jednolitej naklejki TDP, w tym zakres sekcji i pól, które należy wypełnić, określa załącznik II do dyrektywy 2019/997.

5. Dodatkowe specyfikacje techniczne dotyczące TDP są zawarte w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/2452 z dnia 8 grudnia 2022 r. określającej dodatkowe specyfikacje techniczne dotyczące unijnego tymczasowego dokumentu podróży ustanowionego dyrektywą Rady (UE) 2019/997 (Dz. Urz. UE L 320 z 14.12.2022, str. 47, z późn. zm.3)).

6. W warstwie graficznej jednolitej naklejki TDP zamieszcza się dane dotyczące:

1) osoby:

a) imię (imiona),

b) nazwisko,

c) obywatelstwo,

d) datę urodzenia,

e) płeć,

f) wizerunek twarzy;

2) dokumentu:

a) numer jednolitego formularza TDP,

b) oznaczenie państwa wydającego,

2) Zmiana wymienionej dyrektywy została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 2024/1986 z 16.07.2024.

3) Zmiana wymienionej decyzji została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 2024/2662 z 15.10.2024.

c) oznaczenie organu wydającego,

d) datę wydania,

e) datę ważności,

f) uwagi;

3) kraju docelowego oraz krajów tranzytu.

7. Wpisy na jednolitej naklejce TDP, w tym wizerunek twarzy, nanosi się drukiem. Na wydrukowanej jednolitej naklejce TDP nie dokonuje się zmian.

8. W wyjątkowych przypadkach związanych z wystąpieniem problemów technicznych o charakterze siły wyższej konsul może wypełnić jednolitą naklejkę TDP odręcznie i dołączyć do niej odwzorowanie cyfrowe wizerunku twarzy, o którym mowa w art. 48c ust. 3 pkt 2, w sposób uniemożliwiający jego zamianę. Na wypełnionej w ten sposób jednolitej naklejce TDP nie dokonuje się zmian.

Art. 48i. 1. W przypadku ubiegania się przez obywatela polskiego o wydanie TDP przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, zwane dalej „państwem udzielającym pomocy”, konsul na zapytanie tego państwa weryfikuje na podstawie Rejestru Dokumentów Paszportowych dane tego obywatela w zakresie, o którym mowa w art. 48b ust. 3 pkt 1–8.

2. Konsul niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie trzech dni roboczych liczonych od dnia otrzymania zapytania, potwierdza dane obywatela polskiego, o których mowa w art. 48b ust. 3 pkt 1–8, albo informuje państwo udzielające pomocy o braku możliwości potwierdzenia tych danych w sposób określony w art. 48d ust. 1 i 2.

3. W uzasadnionych przypadkach termin, o którym mowa w ust. 2, może zostać przekroczony. W takim przypadku konsul informuje państwo udzielające pomocy o planowanym terminie potwierdzenia danych obywatela polskiego, o których mowa w art. 48b ust. 3 pkt 1–8, lub braku możliwości potwierdzenia tych danych.

Art. 48j. Osoba, której wydano TDP, po powrocie do kraju docelowego zwraca ten dokument wybranemu konsulowi. Przepisu art. 53 ust. 2 nie stosuje się.

Art. 48k. 1. Konsul niezwłocznie fizycznie anuluje przez przedziurkowanie i przecięcie:

1) błędnie spersonalizowany jednolity formularz TDP lub błędnie spersonalizowaną jednolitą naklejkę TDP;

2) TDP zwrócony przez osobę, której go wydano.

2. Konsul prowadzi ewidencję dokumentów, o których mowa w ust. 1.

Art. 48l. 1. Konsul przetwarza dane dotyczące wydania TDP, o których mowa w art. 48b ust. 3 pkt 1–8, wyłącznie do celów udzielenia pomocy konsularnej przez okres nie dłuższy niż 180 dni licząc o dnia złożenia wniosku o wydanie TDP.

2. Konsul usuwa dane z prowadzonych rejestrów czynności i rejestrów spraw po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, oraz poddaje brakowaniu dokumentację tworzącą akta sprawy.

Art. 48m. 1. Minister właściwy do spraw zagranicznych zapewnia blankiety jednolitych formularzy TDP i jednolitych naklejek TDP.

2. Konsul przechowuje niewypełnione blankiety jednolitych formularzy TDP i jednolitych naklejek TDP w miejscu zabezpieczonym przed ich utratą, zniszczeniem, uszkodzeniem lub dostępem do nich osób nieuprawnionych.

Art. 48n. 1. Minister właściwy do spraw zagranicznych przetwarza dane dotyczące liczby:

1) wydanych TDP, ze wskazaniem obywatelstwa osób, którym je wydano;

2) przypadków podrabiania i fałszowania TDP.

2. Dane, o których mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje corocznie Komisji Europejskiej.”;

4) w art. 49 w ust. 2 wyrazy „art. 21 i art. 41” zastępuje się wyrazami „art. 21, art. 41 oraz art. 48a–48n”.

Art. 2. 1. Postępowania w sprawach o wydanie tymczasowego dokumentu podróży wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się.

2. Formularze tymczasowych dokumentów podróży wyprodukowane zgodnie z decyzją 96/409/WPZiB przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w ramach Rady z dnia 25 czerwca 1996 r. w sprawie ustanowienia tymczasowego dokumentu podróży (Dz. Urz. WE L 168 z 06.07.1996, str. 4, z późn. zm.4) – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 18, t. 1, str. 26, z późn. zm.) stają się nieważne i podlegają zniszczeniu przez konsula z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem 9 grudnia 2025 r.

4) Zmiany wymienionej decyzji zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 236 z 23.09.2003, str. 789, Dz. Urz. UE L 363 z 20.12.2006, str. 422 oraz Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 1.