Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe.

Warszawa, 27 czerwca 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o zmianie ustawy - Prawo oświatowe. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Łukasza Osmalaka.

(-) Elżbieta Burkiewicz; (-) Żaneta Cwalina-Śliwowska; (-) Sławomir Ćwik; (-) Piotr Górnikiewicz; (-) Bożenna Hołownia; (-) Szymon Hołownia; (-) Rafał Kasprzyk; (-) Rafał Komarewicz; (-) Aleksandra Leo; (-) Adam Luboński; (-) Joanna Mucha; (-) Barbara Okuła; (-) Barbara Oliwiecka; (-) Łukasz Osmalak; (-) Norbert Pietrykowski; (-) Bartosz Romowicz; (-) Ewa Schädler; (-) Marcin Skonieczka; (-) Piotr Paweł Strach; (-) Mirosław Suchoń; (-) Ewa Szymanowska; (-) Paweł Śliz; (-) Wioleta Tomczak; (-) Kamil Wnuk; (-) Tomasz Zimoch. Projekt

U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy – Prawo oświatowe

Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, 854, 1562, 1635, 1933 oraz z 2025 r. poz. 619, 620, 622) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 1 w pkt 3 średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje wyrazy: „w tym profilaktyki uzależnień, w szczególności uzależnień od internetu;”;

2) w art. 1 w pkt 14 średnik zastępuje się kropką i dodaje się wyrazy „w szczególności w zakresie bezpieczeństwa korzystania z nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych;”;

3) w art. 26 w ust. 2 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy „a także związanych z użytkowaniem internetu.”;

4) w art. 98 w ust. 2 w pkt 2 średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy „w tym profilaktyki uzależnień, w szczególności uzależnień od internetu;”;

5) w art. 99 w pkt 4 średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy „w tym zakazu, o którym mowa w art. 99a;”;

6) po art. 99 dodaje się art. 99a w brzmieniu:

„Art. 99a. 1. Uczeń szkoły podstawowej na terenie szkoły nie może korzystać z telefonu komórkowego i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość.

2. Wyjątki od zakazu, o którym mowa w ust. 1, w tym dotyczące wykorzystywania telefonu komórkowego i urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość do celów działalności dydaktycznej, mogą być w uzasadnionych przypadkach określone w statucie szkoły.

3. Określenie w statucie szkoły warunków wnoszenia i korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych oraz zakazu, o którym mowa w ust. 1, a także określenie wyjątków, o których mowa w ust. 2, następuje po zasięgnięciu opinii rady rodziców i samorządu uczniowskiego. Rada rodziców

i samorząd uczniowski wyrażają opinię w ciągu 30 dni od dnia wystąpienia właściwego organu. Brak wyrażenia opinii w terminie, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, jest równoznaczne z wyrażeniem opinii pozytywnej.

4. Zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych może być wprowadzony w statucie szkoły ponadpodstawowej lub placówki. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.”.

Art. 2. 1. W ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy właściwy organ dokona zmian w statucie szkoły podstawowej w celu wprowadzenia zakazu, o którym mowa w art. 99a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, oraz określenia wyjątków, o których mowa w art. 99a ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1.

2. W ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy właściwy organ podejmie decyzję w sprawie wprowadzenia w szkole ponadpodstawowej lub placówce zakazu korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość. W razie podjęcia decyzji o wprowadzeniu zakazu w szkole ponadpodstawowej lub w placówce, właściwy organ dokona zmian w statucie szkoły ponadpodstawowej lub placówki w ciągu 3 miesięcy od podjęcia tej decyzji.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE

I.

Uczniowie spędzają w dni robocze ponad 5 godzin dziennie używając swoich telefonów komórkowych i z roku na roku tego czasu przybywa1. Dzieci i młodzież spędzają więcej czasu na swoich telefonach komórkowych, niż na rozmowach z rówieśnikami i rodzicami. Ciągłe korzystanie z telefonów powoduje izolację i prowadzi do siedzącego trybu życia. W efekcie prowadzi to do złego stanu zdrowia psychicznego i fizycznego 2. Telefony komórkowe i media społecznościowe doprowadziły do znacznego wzrostu niepokoju i depresji wśród dzieci i młodzieży. Nękanie w internecie jest stałym elementem ich życia.

Komunikacja jest jedną z najważniejszych umiejętności człowieka. Jej rozwój w wieku szkolnym jest kluczowy dla rozwoju jednostki i społeczeństwa. Tymczasem „smartwica” sprawia, że dzieci i młodzież nie są w stanie rozwijać swoich umiejętności komunikacyjnych. Badania potwierdzają również, że korzystanie z telefonów komórkowych ma negatywny wpływ na koncentrację uczniów3. Telefon dzwoniący lub wibrujący w czasie lekcji odciąga uczniów od nauki i jest wyzwaniem dla nauczycieli.

II.

Problem, którego rozwiązanie ma wspierać proponowana regulacja, to negatywny wpływ nowych technologii na dzieci i młodzież, w zakresie wpływu na proces edukacyjny, wpływu na rozwój umiejętności społecznych i na ryzyko uzależnienia, który to wpływ objawia się w pogorszeniu zdrowia fizycznego i psychicznego. Uczniowie konfrontują się z uzależniającymi technologiami, przy czym nie mają jeszcze umiejętności pozwalających na świadome korzystanie z tych technologii i ograniczanie ich negatywnych skutków. Długofalowym celem proponowanej regulacji jest doprowadzenie do stanu, gdy małoletni użytkownik technologii będzie zaczynał z niej korzystać dopiero, gdy będzie świadomy zagrożeń i będzie miał umiejętności ograniczania wpływu tych zagrożeń na jego postępowanie. Internet dzieci. Raport z monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie, Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 oraz Fundacja „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa”, Marzec 2025, https://pkdp.gov.pl/wp-content/uploads/2025/03/INTERNET_DZIECI_RAPORT.pdf. Problematyczne używanie internetu przez młodzież. Raport z badań, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, Warszawa 2019, https://fdds.pl/_Resources/Persistent/d/1/6/4/d164e2f03eba3e6195f1dae6da1934177afedfe0/Problematyczne-uzywanie-internetu-przez-mlodziez-Raport-z-badan.pdf Zob. przytoczony raport Internet dzieci. Raport z monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie.

III.

Aktualnie kwestie edukacji zdrowotnej reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 59), wydane na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 lit. a, b, e, f i h ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Załącznik Nr 2 „Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej” zakłada, że Edukacja zdrowotna jest tylko blokiem tematycznym w ramach Wychowania Fizycznego na II Etapie edukacyjnym dla klas IV-VIII.

1 września 2025 r. wejdzie w życie rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 6 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 378).

Przywołane rozporządzenie z 6 marca 2025 r. zmienia załącznik nr 2 do rozporządzenia z 14 lutego 2017 r. w ten sposób, że w części zatytułowanej „II Etap Edukacyjny” dla klas IV – VIII dodaje się część zatytułowaną „Edukacja zdrowotna”. Najważniejszy z perspektywy proponowanej regulacji jest Dział X „Internet i profilaktyka uzależnień”, który ma przede wszystkim odpowiadać na pytania: Co należy wiedzieć na temat bezpiecznego korzystania z Internetu i zagrożeń związanych z zażywaniem substancji psychoaktywnych? Jak identyfikować zachowania ryzykowne u siebie i innych osób w zakresie szkodliwego korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych, zażywania substancji psychoaktywnych oraz występowania uzależnień behawioralnych? Kwestie związane z proponowaną regulacją mogą być też częściowo realizowane w dziale V „Zdrowie psychiczne”.

Rozporządzenie zakłada, że realizowanie podstawy programowej powinno być wspierane korzystaniem z nowoczesnych technologii (np. wiarygodnych aplikacji mobilnych), a więc

m.in. tych przypadków będą dotyczyły wyjątki od zakazu, które zgodnie z proponowaną regulacją, szkoły będą mogły wprowadzić.

Rozporządzenie zakłada również, że realizacja edukacji zdrowotnej powinna być włączona w strategię i plany rozwoju szkoły oraz program wychowawczo-profilaktyczny szkoły. Rozporządzenie zakłada, że realizacja edukacji zdrowotnej ma być przeprowadzona we współpracy z rodzicami oraz środowiskiem lokalnym. Proponowane w przedłożonym projekcie zmiany Prawa oświatowego, dotyczące profilaktyki, mają sprzyjać współpracy szkoły z rodzicami w tym zakresie.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe wśród celów systemu oświaty wymienia m.in. wychowanie rozumiane jako wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży (art. 1 pkt 3). Proponowana regulacja rozszerza ten cel o profilaktykę uzależnień, a w szczególności uzależnień od internetu. Omówiona wyżej zmiana podstawy programowej polegająca na wprowadzeniu do programu Edukacji zdrowotnej w zakresie wykraczającym poza wychowanie fizyczne wpisuje się w realizację tego celu. Również zakaz proponowany w projekcie będzie wspierany przez realizowanie przez system oświaty odpowiednich działań profilaktycznych.

Również aktualna definicja podstawy programowej w Prawie oświatowym (art. 4 pkt 24 ww. ustawy) stwierdza wyraźnie, że podstawa programowa obejmuje m.in. „zadania wychowawczo-profilaktyczne szkoły”.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 Prawa oświatowego szkoły realizują program wychowawczo-profilaktyczny obejmujący m.in. treści i działania o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców. W związku z celami zakazu wprowadzanego w projekcie ustawy wnioskodawca uznał za uzasadnione uzupełnienie art. 26 ust. 2 Prawa oświatowego w taki sposób, żeby program wychowawczo-profilaktyczny realizowany w szkołach uwzględniał również zagrożenia związane z użytkowaniem internetu. Koncepcja ta wydaje się spójna z założeniami Ministerstwa Edukacji Narodowej, które umieściła internet i profilaktykę uzależnień w tym samym Dziale X nowej podstawy programowej.

Za realizację programu wychowawczo-profilaktycznego odpowiada nie tylko szkoła, ale również organ prowadzący szkołę. Odpowiedzialność organu prowadzącego szkołę obejmuje m.in. wyposażenie szkoły w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej

realizacji programów wychowawczo-profilaktycznych (art. 10 ust. 1 pkt 5 Prawa oświatowego). Wnioskodawca uznał, że ta regulacja zapewnia odpowiednie wsparcie dla szkół w realizacji programu wychowawczo-profilaktycznego. Podkreślić należy, że program wychowawczo-profilaktyczny jest uchwalany przez radę rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną (art. 84 ust. 2 pkt 1 Prawa oświatowego) co zapewnia rodzicom odpowiedni wpływ na kształt programu.

Cele i zadania szkoły określone w statucie uwzględniają program wychowawczo-profilaktyczny szkoły (art. 98 ust. 4 Prawa oświatowego). Aby podkreślić znaczenie profilaktyki zagrożeń związanych z użytkowaniem internetu wnioskodawca proponuje, aby w art. 98 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego pokreślić, że statut szkoły ma określać organizację i formy współdziałania szkoły z rodzicami również w zakresie profilaktyki zagrożeń związanych z użytkowaniem internetu.

Zgodnie z art. 99 pkt 4 Prawa oświatowego, obowiązki ucznia określa się w statucie szkoły z uwzględnieniem obowiązków w zakresie przestrzegania warunków wnoszenia i korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły. De lege lata z przywołanego przepisu nie można wyprowadzić kompetencji do wprowadzenia zakazu korzystania z telefonów lub innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły.

Z raportu „Edukacja Cyfrowa” Fundacji GrowSPACE4 wynika, że ponad 50 % szkół w Polsce ma wprowadzone ograniczenia korzystania z telefonów komórkowych, jednakże zdaniem wnioskodawcy rozwiązanie to jest niewystarczające.

Skutkiem braku wprowadzenia projektowanych regulacji będzie utrzymanie obecnego trendu, obejmującego:

− coraz wcześniejsze i coraz większe uzależnienie uczniów od smartfonów,

− pogarszanie stanu zdrowia psychicznego i fizycznego,

− obniżanie poziomu rozwoju relacji i umiejętności społecznych,

− obniżanie poziomu wyników edukacyjnych.

Celem, do którego zmierza projekt, jest osiągnięcie stanu, w którym zostaną ograniczone negatywne konsekwencje używania telefonów przez uczniów. Osiągnięcie tego celu zakłada Raport „Edukacja cyfrowa”, Fundacja GrowSPACE, Warszawa 2025, https://growspace.pl/index.php/raport-telefony-komorkowe/

się poprzez wprowadzenie zasady, zgodnie z którą zakazane jest korzystanie przez uczniów szkół podstawowych z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły. Wnioskodawca uznał to doprecyzowanie użytego aktualnie w ustawie terminu „inne urządzenia elektroniczne” uznając, że bez tego doprecyzowania zakres przedmiotowy pojęcia „inne urządzenia elektroniczne” byłby zbyt szeroki. Zakaz ma dotyczyć tylko tych urządzeń elektronicznych, które umożliwiają porozumiewanie się na odległość, niezależnie od tego, czy w danym momencie taka funkcjonalność byłaby wykorzystywana przez ucznia. Wnioskodawca uznał, że objęcie zakazem urządzeń umożliwiających porozumiewanie się na odległość niezależnie od aktualnego sposobu korzystania z urządzenia jest zasadne, gdyż weryfikacja, czy w danym momencie urządzenie jest faktycznie wykorzystywane do porozumiewania się na odległość, byłoby praktycznie niemożliwa do realizacji. Zakłada się możliwość wprowadzenia tego zakazu w szkołach ponadpodstawowych i placówkach. Projekt przewiduje możliwość wprowadzenia, w uzasadnionych przypadkach, wyjątków od tego zakazu. Wnioskodawca zakłada, że we wszystkich szkołach podstawowych konieczne będzie wprowadzenie wyjątku od wprowadzanego zakazu w zakresie niezbędnym do realizacji działalności dydaktycznej. Szkoły mogą również uznać, że prowadzenie działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej na terenie szkoły może wymagać wprowadzenia wyjątku od wprowadzanego zakazu. W takim przypadku szkoła będzie mogła również takie wyjątki przewidzieć w statucie szkoły. W celu upodmiotowienia przedstawicieli rodziców i uczniów zakłada się, że wprowadzenie stosownych regulacji w statucie szkoły lub placówki wymagać będzie zasięgnięcia opinii odpowiednio rady rodziców i samorządu uczniowskiego, przy czym opinia tych organów nie będzie wiążąca, ani też brak wyrażenia opinii w ciągu 30 dni nie będzie blokował możliwości określenia wskazanych zagadnień w statucie szkoły lub placówki przez właściwy organ.

Projekt przewiduje w konsekwencji nowelizację art. 1 pkt 14 Prawa oświatowego. Zgodnie z projektowanym brzmieniem wskazanego przepisu, system oświaty zapewnia m.in. utrzymywanie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki w szkołach i placówkach; w szczególności w zakresie bezpieczeństwa korzystania z nowoczesnych technologii.

Projekt nie zakłada wydania aktów wykonawczych.

Przedmiot projektowanej regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.

Projekt nie podlega obowiązkowi zasięgania opinii i nie zasięgano opinii o projekcie.

DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy

Informacja o projekcie

a) Tytuł projektu:

projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe

b) Przedstawiciel wnioskodawcy:

Pan poseł Łukasz Osmalak

I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań.

Problem Rozwiązywany problem dotyczy: − używanie smartfonów w szkole, − zagrożenia związane z dostępem do internetu i do mediów społecznościowych w szkole (np. zagrożenie dla życia, przemoc seksualna, pornografia, hazard), − zagrożenie uzależnieniem (sama ilość czasu spędzana przez dzieci i młodzież w internecie wskazuje na zagrożenie uzależnieniem), − negatywny wpływ na zdolność dzieci i młodzieży do przyswajania wiedzy, rozwój umiejętności społecznych i rozwój relacji społecznych.

Grupy podmiotów, których dotyczy rozwiązywany problem W Polsce jest około 14 tys. szkół podstawowych 1, których ma bezpośrednio dotyczyć proponowana regulacja. Rozwiązywany problem dotyczy przede wszystkim uczniów, ich rodziców, nauczycieli i dyrekcji szkół. Proponowana regulacja ma dotyczyć uczniów, szkół (w tym również ponadpodstawowych) i innych placówek należących do systemu oświaty oraz podmiotów prowadzących szkoły i placówki oświatowe. Aktualny stan prawny i jego konsekwencje Zgodnie z art. 99 pkt 4 Prawa oświatowego, obowiązki ucznia określa się w statucie szkoły z uwzględnieniem obowiązków w zakresie przestrzegania warunków wnoszenia i korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły. De lege lata z przywołanego przepisu nie można wyprowadzić kompetencji do wprowadzenia zakazu korzystania z telefonów lub innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły. Z raportu „Edukacja Cyfrowa” Fundacji GrowSPACE 2 wynika, że ponad 50 % szkół w Polsce ma wprowadzone ograniczenia korzystania z telefonów komórkowych, jednakże zdaniem wnioskodawcy rozwiązanie to jest niewystarczające. Skutkiem braku wprowadzenia projektowanych regulacji będzie utrzymanie obecnego trendu, obejmującego: − coraz wcześniejsze i coraz większe uzależnienie uczniów od smartfonów, − pogarszanie stanu zdrowia psychicznego i fizycznego, − obniżanie poziomu rozwoju relacji i umiejętności społecznych,

1 https://dane.gov.pl/pl/dataset/212,szkoy-i-uczniowie-wedug-organow-

prowadzacych/resource/65345/table?page=1&per_page=20&q=&sort= 2 https://growspace.pl/index.php/raport-telefony-komorkowe/ − obniżanie poziomu wyników edukacyjnych. 1 września 2025 r. wejdzie w życie rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 6 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 378). Projektowana regulacja nie wpływa na przepisy tego rozporządzenia. Zmiana rozporządzenia wprowadzająca Edukację Zdrowotną będzie wspierała realizację zadań profilaktyczno-wychowawczych będących istotnym uzupełnieniem proponowanej w niniejszym projekcie zmiany regulacyjnej. Proponowane rozwiązanie Celem, do którego zmierza projekt, jest osiągnięcie stanu, w którym zostaną ograniczone negatywne konsekwencje używania telefonów przez uczniów. Osiągnięcie tego celu zakłada się poprzez wprowadzenie zasady, zgodnie z którą zakazane jest korzystanie przez uczniów szkół podstawowych na terenie szkoły z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość. Zakłada się możliwość wprowadzenia tego zakazu w szkołach ponadpodstawowych i placówkach. Projekt przewiduje możliwość wprowadzenia, w uzasadnionych przypadkach, wyjątków od tego zakazu. W szczególności projekt zakłada konieczność wprowadzenia wyjątku w zakresie wykorzystywania telefonu komórkowego i urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość do celów działalności dydaktycznej, W celu upodmiotowienia przedstawicieli rodziców i uczniów zakłada się, że wprowadzenie stosownych regulacji w statucie szkoły lub placówki wymagać będzie zasięgnięcia opinii odpowiednio rady rodziców i samorządu uczniowskiego, przy czym opinia tych organów nie będzie wiążąca, ani też brak wyrażenia opinii w ciągu 30 dni nie będzie blokował możliwości określenia wskazanych zagadnień w statucie szkoły lub placówki przez właściwy organ. W związku z proponowaną zmianą regulacyjną wnioskodawca proponuje również zmiany dotyczące wykonywania zadań wychowawczo-profilaktycznych szkoły, co podkreśla znaczenie profilaktyki w zakresie korzystania z nowych technologii informatyczno-komunikacyjnych.

[2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Tak Rozważano zaniechanie zmian w zakresie zasad korzystania z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły. Jednakże zwraca uwagę, że istnieją szerokie doświadczenia międzynarodowe w tym zakresie. Wiele krajów UE/OECD, np. Bułgaria, Francja, Luksemburg, Słowacja, Szwecja, Litwa i Włochy, wdrożyło rozwiązania zakazujące lub ograniczające używanie smartfonów w szkołach, co potwierdza opinia Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji z 2 czerwca 2025 r. (BEOS-WOSR-451/25).

II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań?

Proponowana regulacja zawiera następujące nowe rozwiązania prawne:

1. Proponowany art. 99a ust. 1 Prawa oświatowego wprowadza kluczowy dla tego projektu zakaz używania telefonów komórkowych i urządzeń umożliwiających porozumiewanie się na odległość przez uczniów szkół podstawowych.

2. W projektowanym art. 99a ust. 2 Prawa oświatowego przewidziano możliwość wprowadzenia wyjątków przez szkoły. Wyjątki mogą np. dotyczyć urządzeń udostępnianych przez szkołę w celach edukacyjnych lub nawet urządzeń prywatnych wykorzystywanych za zgodą szkoły w celach edukacyjnych. Wnioskodawca założył, że niezbędne będzie wprowadzenie wyjątku od zakazu w zakresie podejmowanej przez szkołę działalności dydaktycznej. Innym przewidywanym przez wnioskodawcę uzasadnieniem wyjątków mogą być wskazania medyczne, aby uczeń bez przerwy miał przy sobie smartfon. Należy podkreślić, że zakaz nie dotyczy wnoszenia urządzeń do szkoły, a więc dopuszcza taką możliwość, że urządzenia mogą być wnoszone, ale nie będzie dopuszczalne korzystanie z urządzeń. Ma to pozwolić szkołom na zdecydowanie, czy chcą również zakazać wnoszenia i zorganizować depozyt na telefony. Zakaz dotyczy tak szkół publicznych, jak i niepublicznych. Przewiduje się przy tym, że zmiany w statutach i wyjątki powinny zostać wprowadzone po zasięgnięciu opinii rady rodziców i samorządu uczniowskiego. Jednocześnie należy podkreślić, że brak opinii wyrażonej w odpowiednim terminie nie będzie zwalniał podmiotu odpowiedzialnego z obowiązku wprowadzenia zakazu.

3. W szkołach ponadpodstawowych lub placówkach, stosownie do projektowanego art. 99a ust. 3 Prawa oświatowego, pozostawiono możliwość wprowadzenia analogicznego zakazu (oraz wyjątków od tego zasady). Placówki oświatowe mają różny charakter, stąd również wnioskodawca uznaje za zasadne pozostawienie w ich rękach decyzji w sprawie wprowadzenia zakazu. Niezależnie od tego, że w przypadku szkół ponadpodstawowych i placówek zakaz nie będzie obowiązkowy, wnioskodawca proponuje, aby każda z tych jednostek musiała podjąć decyzję w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, czy zamierza wprowadzić zakaz, czy nie. Decyzja taka mogłaby w przyszłości zostać zmieniona. Ma to na celu doprowadzenie do realnej weryfikacji zasadności wdrożenia zakazu w każdym podmiocie, ażeby realnie podjętej decyzji nie zastępował brak aktywności.

4. Wnioskodawca założył, że 3 miesiące wystarczą na przygotowanie się szkół i placówek do wykonania wymogów wynikających z proponowanej regulacji. Przewidziano przy tym, że w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie regulacji powinny zostać dostosowane statuty szkół i placówek.

5. Proponowana regulacja rozszerza cel określony w art. 1 pkt 3 Prawa oświatowego o profilaktykę uzależnień, a w szczególności uzależnień od internetu.

6. Projekt przewiduje nowelizację art. 1 pkt 14 Prawa oświatowego poprzez dodanie, że system oświaty zapewnia m.in. utrzymywanie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki w szkołach i placówkach; w szczególności w zakresie bezpieczeństwa korzystania z nowych technologii.

7. Wnioskodawca uznał za uzasadnione uzupełnienie art. 26 ust. 2 Prawa oświatowego w taki sposób, aby program wychowawczo-profilaktyczny realizowany w szkołach uwzględniał również zagrożenia związane z użytkowaniem internetu.

8. Wnioskodawca proponuje uzupełnienie art. 98 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego w celu przyjęcia, że statut szkoły ma określać organizację i formy współdziałania szkoły z rodzicami również w zakresie profilaktyki zagrożeń związanych z użytkowaniem internetu.

Proponowane rozwiązanie jest spójne systemowo i terminologicznie z Prawem oświatowym.

Projektowane rozwiązanie nie ingeruje w kwestie regulowane w prawie międzynarodowym i prawie UE.

[4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań?

Podmioty na które oddziałuje projektowane rozwiązanie: Regulacja oddziałuje na: • około 14 tys. szkół podstawowych, a więc zarówno podmioty prowadzące te szkoły, jak też podmioty odpowiedzialne za zarządzanie szkołami, np. rady szkoły lub dyrekcje szkół, ale również współuczestniczące w zarządzaniu np. rady rodziców i samorząd uczniowski. • około 3 milionów uczniów szkół podstawowych3.

Regulacja może też oddziaływać na: • ponad 5 tys. szkół ponadpodstawowych, do których uczęszcza ponad około 1,5 mln uczniów4 • placówki oświatowe; • ponad 250 000 nauczycieli5 szkół podstawowych; • ponad 100 000 nauczycieli6 szkół ponadpodstawowych; • rodziców w dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym; • Ministerstwo Edukacji Narodowej;

3 https://dane.gov.pl/pl/dataset/212,szkoy-i-uczniowie-wedug-organow-

prowadzacych/resource/65345/table?page=1&per_page=20&q=&sort= 4 https://dane.gov.pl/pl/dataset/212,szkoy-i-uczniowie-wedug-organow-

prowadzacych/resource/65345/table?page=1&per_page=20&q=&sort= 5 https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/oswiata-i-wychowanie-w-roku-szkolnym-

20232024,1,19.html 6 https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/oswiata-i-wychowanie-w-roku-szkolnym-

20232024,1,19.html • organizacje pozarządowe działające w zakresie oświaty, higieny cyfrowej i bezpieczeństwa cyfrowego.

Wpływ projektu na wskazane podmioty • Szkoły podstawowe, w tym podmioty prowadzące te szkoły, rady szkoły, dyrekcje szkół, rady rodziców i samorząd uczniowski – będzie na nich spoczywał obowiązek wdrożenia regulacji w szczególności poprzez zmiany statutu szkoły, a następnie poprzez wdrożenie rozwiązań organizacyjno-technicznych wynikających ze sposobu realizacji zakazu ustalonego w statucie szkoły. Szkoły mogą też realizować programy profilaktyczno-edukacyjne zmierzające do wyjaśnienia zasadności wdrażanej regulacji. • Uczniowie szkół podstawowych – zakłada się długofalową poprawę tzw. „screen-life balance” czyli pozytywny wpływ na dobrostan dzieci objętych regulacją, w szczególności w zakresie poprawy stanu zdrowia psychicznego i fizycznego oraz w zakresie rozwoju umiejętności społecznych i zdolności edukacyjnych. W największym stopniu ten pozytywny wpływ na „screen-life balance”, będzie dotyczył dwóch grup: dziewczyn i dzieci z rodzin o niższym statusie społeczno-ekonomicznym, gdyż zgodnie z raportem Klubu Jagiellońskiego „Zatrzymać smartwicę”7 tym grupom najbardziej szkodzi nadmierne korzystanie ze smartfonów w nieuregulowany sposób. Krótkofalowo regulacja będzie stanowić wyzwanie wynikające z konieczności zmiany istniejących nawyków, które regulacja ma zwalczać. • Szkoły ponadpodstawowe lub placówki – w przypadku tych podmiotów, które mogą zdecydować się na wprowadzenie przedmiotowego zakazu, wpływ regulacji będzie zbliżony do omówionego wyżej wpływu na szkoły podstawowe. • Nauczyciele i pozostali pracownicy szkół podstawowych – będą egzekwować przestrzeganie przez uczniów wprowadzonej regulacji, który to obowiązek będzie zależał od szczegółowych rozwiązań co do sposobu realizacji zakazu wprowadzonych przez każdą ze szkół lub placówkę. • Nauczyciele i pozostali pracownicy szkół ponadpodstawowych oraz pracownicy placówek oświatowych – w razie podjęcia decyzji o wprowadzeniu zakazu, wpływ regulacji będzie zbliżony do omówionego wyżej wpływu na nauczycieli i pracowników szkół podstawowych. • Rodzice – wpływ krótkoterminowy będzie w pierwszej kolejności dotyczył podniesienia wiedzy rodziców na temat zagrożeń wynikających z nadużywania nowoczesnych technologii i rozwoju umiejętności radzenia sobie z tymi zagrożeniami. • Ministerstwo Edukacji Narodowej – pomimo, że MEN bezpośrednio nie wykonuje zadań przewidzianych w proponowanej regulacji, zasadne może okazać się wypracowanie dobrych praktyk w zakresie przedmiotowego zakazu używania telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych.

[5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projektowane rozwiązanie nie będzie miało istotnego wpływu na gospodarkę, a w szczególności nie wpłynie na konsumentów, rynek pracy, produktywność, inflację, bezpośrednie inwestycje zagraniczne, skłonność do podejmowania inwestycji, tworzenia i wdrażania innowacji, czy do dodatkowego oszczędzania na emeryturę.

[6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projekt nie pociąga za sobą zmniejszenia dochodów budżetu państwa, ani budżetów JST.

Projekt ma niewielkie w skali państwa konsekwencje finansowe dla sektora finansów publicznych. Skutki finansowe wykonania projektu będą obejmować w szczególności koszt przygotowania „depozytów” na smartfony w szkołach (w jednostkach, które się zdecydują na to rozwiązanie) – będzie to koszt jednorazowy.

7 https://klubjagiellonski.pl/publikacje/zatrzymac-smartwice-badania-regulacje-rekomendacje-dotyczace-smartfonow-w-szkolach/ [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. W przypadku ograniczonych środków budżetowych, którymi dysponuje szkoła lub placówka, poniesienie kosztów może wiązać się z koniecznością przekazania środków przez organy prowadzące szkoły lub placówki.

[8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie

III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie

[10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie

[11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie