Uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

UCHWAŁA

SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 31 lipca 2025 r.

w sprawie ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 25 lipca 2025 r. ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, wprowadza do jej tekstu następujące poprawki:

1) w art. 1:

a)w pkt 4:

–lit. b otrzymuje brzmienie:

„b)po ust. 3 dodaje się ust. 3a i 3b w brzmieniu:

„3a. Osoba uprawniona może skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w punkcie lub za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość.

3b. W przypadku obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo wprowadzenia stanu nadzwyczajnego starosta może ustalić, że udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego następuje wyłącznie za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość.”,”,

–dodaje się lit. d w brzmieniu:

„d)po ust. 8 dodaje się ust. 8a w brzmieniu:

„8a. W przypadku, o którym mowa w ust. 3b, starosta określi ogólne warunki techniczne odbywania dyżurów poza punktem.”;”,

b)skreśla się pkt 5;

2) w art. 1 dodaje się pkt 5a w brzmieniu:

„5a)w art. 11:

a)w ust. 4 skreśla się wyraz „pisemne”,

b)ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5. Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 4, przepisy art. 4 ust. 2 zdanie trzecie i ust. 3–5 oraz art. 7 ust. 3 stosuje się odpowiednio.”;”.

MARSZAŁEK SENATU

Małgorzata KIDAWA-BŁOŃSKA

Uzasadnienie

Na 39. posiedzeniu, w dniu 31 lipca 2025 r. Senat, po rozpatrzeniu ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, zdecydował o wprowadzeniu do jej tekstu dwóch poprawek.

Poprawka 1 koryguje strukturę ustawy i eliminuje niejasność regulacji, dzięki czemu, w art. 8 ustawy nowelizowanej: ust. 3 będzie ogólnie regulował udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego podczas dyżuru, ust. 3a – da osobom uprawnionym możliwość skorzystania z nich stacjonarnie (w punkcie) albo za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość (zdalnie), a ust. 3b – pozwoli staroście wyeliminować możliwość udzielania pomocy stacjonarnie w razie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu nadzwyczajnego. W tym ostatnim wypadku starosta będzie miał obowiązek określenia warunków technicznych odbywania dyżurów poza punktem. Ponadto poprawka usuwa regulację eliminującą konieczność składania przez osoby uprawnione jakichkolwiek oświadczeń w razie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu nadzwyczajnego, co jest zbędne wobec otwarcia możliwości ich zdalnego składania w formie ustnej.

Poprawka 2 ujednolica przepisy ustawy pod kątem składania przez osoby uprawnione oświadczeń o niemożności poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej, o niezatrudnianiu innych osób w ciągu ostatniego roku oraz o świadomości, że pomocy udziela osoba niebędąca adwokatem (radcą prawnym, doradcą podatkowym), ponieważ pomimo otwarcia możliwości zdalnego składania w formie ustnej pierwszych dwóch oświadczeń, w wypadku trzeciego z nich ustawa nowelizowana nadal miała przewidywać tylko formę pisemną.