Senacki projekt ustawy o zmianie ustawy o rzecznikach patentowych.

Warszawa, 31 lipca 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Marszałek Senatu BPS.DPS.030.13.2025

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku,

zgodnie z art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. mam zaszczyt przekazać Panu Marszałkowi podjętą przez Senat na 39. posiedzeniu w dniu 31 lipca 2025 r. uchwałę w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy

- o zmianie ustawy o rzecznikach patentowych wraz z projektem tej ustawy.

Jednocześnie pragnę poinformować, że Senat upoważnił senatora Krzysztofa Kwiatkowskiego do reprezentowania Senatu w dalszych pracach nad tym projektem.

Z poważaniem (-) Małgorzata Kidawa-Błońska U C H WA Ł A

S E N AT URZECZYPOSPOLITEJPOLSKIEJ

z dnia 31 lipca 2025 r.

w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o rzecznikach patentowych

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Senat wnosi do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o zmianie ustawy o rzecznikach patentowych.

Jednocześnie upoważnia pana senatora Krzysztofa Kwiatkowskiego do reprezentowania Senatu w pracach nad projektem.

MARSZAŁEK SENATU

Małgorzata KIDAWA-BŁOŃSKA

projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy o rzecznikach patentowych

Art. 1. W ustawie z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 749) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 18 w ust. 2 po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:

„2a) numer PESEL;”;

2) w art. 25a ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Na podstawie aktualnych informacji przekazywanych przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych Urząd Patentowy prowadzi w systemie teleinformatycznym listę rzeczników patentowych oraz aplikantów, która zawiera imię i nazwisko rzecznika patentowego lub aplikanta, numer PESEL, datę uchwały o wpisie na listę i numer wpisu na listę oraz datę skreślenia z listy, informację o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego, a w przypadku aplikantów – także rok aplikacji rzecznikowskiej.”.

Art. 2. 1. Rzecznik patentowy wpisany na listę rzeczników patentowych, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, informuje pisemnie Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej o posiadanym numerze PESEL w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

2. Aplikant wpisany na listę rzeczników patentowych oraz aplikantów, o której mowa w art. 25a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, informuje pisemnie Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej o posiadanym numerze PESEL w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

3. Prezes Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej uzupełnia dane w systemach teleinformatycznych, w których prowadzone są listy, o których mowa w ust. 1 i 2, o numer PESEL niezwłocznie po uzyskaniu informacji, o której mowa w ust. 1 albo 2.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE

1. Cel projektowanej ustawy oraz różnice pomiędzy dotychczasowym i projektowanym stanem prawnym

Celem projektu ustawy o zmianie ustawy o rzecznikach patentowych jest dokonanie zmian, które umożliwią rzecznikom patentowym pełne korzystanie z portalu informacyjnego, będącego systemem teleinformatycznym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.), dalej jako: „portal informacyjny”. Konieczność podjęcia prac legislacyjnych w tym zakresie była postulowana przez Polską Izbę Rzeczników Patentowych, która wykazywała, że portal informacyjny nie jest przygotowany w sposób umożliwiający rzecznikom patentowym założenie konta w portalu oraz dokonywanie odbioru pism w sprawach, w których występują oni jako pełnomocnicy procesowi przed sądami.

Dokonując próby rejestracji w portalu informacyjnym, przy wprowadzeniu numeru PESEL i numeru wpisu na listę rzeczników patentowych pojawia się komunikat o nieodnalezieniu danych pełnomocnika o podanym numerze PESEL. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest fakt, że dane rzeczników patentowych pobierane przez portal informacyjny pochodzą z listy rzeczników patentowych prowadzonej przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy ustawie z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 749). Na liście tej nie zamieszcza się numerów PESEL rzeczników patentowych.

Niespójność regulacji, tj. art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych określającego zakres danych zamieszczanych w systemie teleinformatycznym prowadzącym listę rzeczników patentowych z przepisami rozporządzenia wydanego na podstawie art. 53e ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, tj. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2024 r. w sprawie portalu informacyjnego (Dz. U. poz. 366) wskazującego, że podstawą do założenia konta w portalu informacyjnym dla osoby fizycznej jest zamieszczenie we wniosku o utworzenie takiego konta numeru PESEL, skutkuje brakiem możliwości korzystania z portalu informacyjnego przez rzeczników patentowych, tym samym prawidłowego wykonywania obowiązków jako pełnomocnika procesowego.

W celu usunięcia istniejącej niespójności w regulacjach prawnych projektowana ustawa dokonuje nowelizacji ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych polegającej na poszerzeniu zakresu danych podlegających wpisowi na listę rzeczników patentowych, o której mowa w art. 18 ust. 1, o numer PESEL (art. 1 pkt 1).

Ponadto projekt zmienia art. 25a ust. 1 ustawy, uzupełniając o numery PESEL zakres danych gromadzonych w systemie teleinformatycznym utworzonym na podstawie tego przepisu, obejmującym rzeczników patentowych oraz aplikantów rzecznikowskich (art. 1 pkt

2). W ocenie projektodawcy, zakres danych służących identyfikacji osób wykonujących zawód rzecznika patentowego powinien być identyczny w obu systemach teleinformatycznych.

Ponadto przepis dostosowujący nakłada na rzeczników patentowych oraz aplikantów rzecznikowskich obowiązek pisemnego poinformowania Prezesa Urzędu Patentowego RP o posiadanym numerze PESEL w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 2 ust. 1 i 2). Prezes Urzędu Patentowego RP został zobowiązany do niezwłocznego uzupełnienia danych zamieszczanych na listach prowadzonych na podstawie art. 18 ust. 1 oraz art. 25a ust. 1 nowelizowanej ustawy, o numer PESEL po uzyskaniu tej informacji (art. 2 ust. 3).

Konsekwencją zmiany zakresu danych zamieszczanych w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 25a będzie konieczność pilnej zmiany rozporządzenia wydanego na podstawie art. 26 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 października 2016 r. w sprawie wzoru i sposobu prowadzenia listy rzeczników patentowych, wzoru legitymacji rzecznika patentowego oraz wysokości opłat od wniosku o wpis lub zmianę wpisu na liście rzeczników patentowych (Dz. U. poz. 1738) określa bowiem w załączniku nr 1 – wzór listy rzeczników patentowych wskazując niezbędne dane identyfikujące rzecznika patentowego. Wśród tych danych konieczne będzie umieszczenie numeru PESEL.

Proponuje się aby ustawa weszła w życie z zachowaniem standardowej 14 – dniowej vacatio legis (art. 3).

2. Skutki społeczne, gospodarcze i finansowe

Oczekiwane skutki społeczne, gospodarcze i finansowe zostały przedstawione w Ocenie Skutków Regulacji.

3. Oświadczenie o zgodności z prawem Unii Europejskiej

Przedmiot projektowanej ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.

Tytuł projektu: ustawa o zmianie ustawy o rzecznikach patentowych Data sporządzenia: 30 lipca 2025 r.

Przedstawiciel wnioskodawcy: Źródło: inicjatywa komisji senator Krzysztof Kwiatkowski

Osoby odpowiedzialne za projekt w Biurze Legislacyjnym: Nr druku: 419, 419 S Renata Bronowska, główny legislator, 22 694 95 60 w zakresie OSR: Marian Fałek, główny ekspert, tel. 22 694 90 82 OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany?

Problemem wymagającym rozwiązania jest niespójność regulacji, tj. art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych określającego zakres danych zamieszczanych w systemie teleinformatycznym prowadzącym listę rzeczników patentowych z przepisami rozporządzenia wydanego na podstawie art. 53e ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, tj. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2024 r. w sprawie portalu informacyjnego (Dz. U. poz. 366) wskazującego, że podstawą do założenia konta w portalu informacyjnym dla osoby fizycznej jest zamieszczenie we wniosku o utworzenie takiego konta numeru PESEL, co skutkuje brakiem możliwości korzystania z portalu informacyjnego przez rzeczników patentowych, tym samym prawidłowego wykonywania obowiązków jako pełnomocnika procesowego. Konieczność podjęcia prac legislacyjnych w tym zakresie była postulowana przez Polską Izbę Rzeczników Patentowych, która wykazywała, że portal informacyjny, będący systemem teleinformatycznym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.) nie jest przygotowany w sposób umożliwiający rzecznikom patentowym założenie konta w portalu oraz dokonywanie odbioru pism w sprawach, w których występują oni jako pełnomocnicy procesowi przed sądami. Rzecznicy patentowi dokonując próby rejestracji w portalu informacyjnym, przy wprowadzeniu numeru PESEL i numeru wpisu na listę rzeczników patentowych pojawia się komunikat o nieodnalezieniu danych pełnomocnika o podanym numerze PESEL. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest fakt, że dane rzeczników patentowych pobierane przez portal informacyjny pochodzą z listy rzeczników patentowych prowadzonej przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy ustawie z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 749), na której nie zamieszcza się numerów PESEL rzeczników patentowych.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji i oczekiwany efekt. Rekomenduje się projekt ustawy o zmianie ustawy o rzecznikach patentowych, w którym poszerza się zakres danych podlegających wpisowi na listę rzeczników patentowych oraz aplikantów rzeczniowskich o numer PESEL.

Oczekuje się, że przedmiotowa ustawa usunięcie istniejącej niespójności w regulacjach prawnych, które umożliwią rzecznikom patentowym pełne korzystanie z portalu informacyjnego.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Nie zachodzi konieczność przeglądu rozwiązań przyjętych w innych krajach członkowskich OECD lub UE. Państwa członkowskie Unii Europejskiej dostrzegają korzyści wynikające z informatyzacji procesów administracyjnych, dlatego w coraz większym stopniu wprowadzane są rozwiązania aplikujące zastosowanie odpowiednich portali informatycznych. W rezultacie zastosowania tego typu usprawnień występują korzyści związane z wdrożenia rozwiązań informatycznych, następuje szybszy obieg dokumentów, skrócenie procedur, w rezultacie obniżenie odpowiednich kategorii kosztów sektora publicznego.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt. Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie

rzeczników patentowych 898 Fundacja JWP1 obowiązek poinformowania Prezesa Urzędu w 2021 r. Patentowego o posiadanym numerze PESEL

aplikantów rzeczniowskich

Prezesa obowiązek niezwłocznego uzupełniania danych w Urzędu Patentowego systemach teleinformatycznych dotyczących listy rzeczników patentowych oraz aplikantów przekazanych informacji o numerze PESEL

obowiązek prowadzenia w systemie teleinformatycznym Urząd Patentowy listy rzeczników patentowych oraz aplikantów, która zawierać będzie także numer PESEL tych osób

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji. Z uwagi na wniesienie projektu ustawy w trybie tzw. szybkiej ścieżki legislacyjnej, zgodnie z art. 69 ust. 3 Regulaminu Senatu, konsultacji nie przeprowadza się.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych. (ceny stałe z 2025 r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0-10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Wydatki ogółem 0 b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. Saldo ogółem 0 b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. Źródła finansowania Dodatkowe informacje, w tym Przedmiotowa ustawa nie będzie w sposób systemowy wpływała na sektor publiczny powodując wskazanie źródeł zmiany po stronie dochodowej lub wydatkowej. Celem projektu ustawy jest usunięcie istniejącej danych i przyjętych niespójności w regulacjach prawnych, które umożliwią rzecznikom patentowym pełne korzystanie do obliczeń założeń z portalu informacyjnego co umożliwi przekazywanie doręczeń sądowych rzecznikom patentowym za pośrednictwem portalu informacyjnego sądów powszechnych.

Dostosowanie portalu informacyjnego, aby zawierał także numer PESEL rzeczników patentowych może wiązać się z koniecznością dokonania pewnych modyfikacji w systemie informatycznym. Jednakże ew. prace w tym zakresie mogą wiązać się z marginalnym wpływem na wydatki sektora publicznego dlatego uwzględniając zasadę proporcjonalności, a także z uwagi na to, że projekt ustawy procedowany jest w trybie tzw. szybkiej ścieżki legislacyjnej, zgodnie z art. 69 ust. 3 Regulaminu Senatu, nie szacuje się tych kosztów. Raport „Rzecznik patentowy – zawód dla twórczych”, https://www.jwp-fundacja.pl/wp-content/uploads/2021/07/raport-o-zawodzie-rzecznika-patentowego_fundacjajwp.pdf

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe. Skutki Czas w latach od wejścia w życie 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0-10) zmian W ujęciu duże 0 0 0 0 0 0 0 pieniężnym przedsiębiorstwa (w mln zł, sektor mikro-, ceny stałe z małych i średnich 0 0 0 0 0 0 0 2025 r.) przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz gospodarstwa 0 0 0 0 0 0 0 domowe W ujęciu duże niepieniężnym przedsiębiorstwa Brak wpływu ustawy na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym sektor mikro-, funkcjonowanie przedsiębiorców. małych i średnich przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz gospodarstwa Brak wpływ na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe. domowe Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu. Brak wpływu.

9. Wpływ na rynek pracy. Brak skutków.

10. Wpływ na pozostałe obszary.

środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie inne:

Przedmiotowa ustawa umożliwi pełne korzystanie z portalu informacyjnego, będącego systemem teleinformatycznym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.) przez rzeczników patentowych. Regulacja umożliwi przekazywanie doręczeń sądowych rzecznikom patentowym za pośrednictwem portalu informacyjnego sądów powszechnych.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Nie zachodzi konieczność ewaluacji efektów projektu ustawy. OSR ex post projektowanej regulacji może stanowić element szerszej ewaluacji funkcjonalności portalu informacyjnego sądów powszechnych.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.). Brak