Sprawozdanie Rady Ministrów z wykonania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Warszawa, 7 listopada 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów DSP.WPP.4521.4.2025

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku,

przekazuję przyjęty przez Radę Ministrów dokument:

- Sprawozdanie Rady Ministrów z wykonania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Jednocześnie informuję, że Rada Ministrów upoważniła Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych.

Z wyrazami szacunku Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Sprawozdanie Rady Ministrów z wykonania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Spis skrótów

BGK – Bank Gospodarstwa Krajowego FP – Fundusz Pomocy JST – Jednostki Samorządu Terytorialnego KGSG – Komendant Główny Straży Granicznej KPRM – Kancelaria Prezesa Rady Ministrów MRPiPS – Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej MC – Ministerstwo Cyfryzacji MEN – Ministerstwo Edukacji Narodowej MF – Ministerstwo Finansów MNiSW – Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego MZ – Ministerstwo Zdrowia MS – Ministerstwo Sprawiedliwości NFZ – Narodowy Fundusz Zdrowia PSP – Państwowa Straż Pożarna RARS – Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych RP – Rzeczypospolita Polska SG – Straż Graniczna CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej PCPR – Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ZUS – Zakład Ubezpieczeń Społecznych SIO – System Informacji Oświatowej EOG – Europejski Obszar Gospodarczy UE – Unia Europejska PESEL – Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności Ustawa pomocowa – Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337 z późn. zm.). Wprowadzenie

Po wybuchu wojny na Ukrainie Rząd RP przygotował ustawę pomocową. Stworzono przepisy umożliwiające legalny pobyt uchodźców z Ukrainy w Polsce, korzystanie ze świadczeń socjalnych, opieki zdrowotnej, a także podjęcie legalnej pracy oraz nauki przez dzieci. Od 24 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2024 r. około 1,6 mln osób, głównie kobiet i dzieci znalazło schronienie w Polsce. Decyzja Wykonawcza Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE1) wprowadziła tymczasową ochronę, początkowo na rok. Okres ten był przedłużany, a ostatnia Decyzja Wykonawcza Rady (UE) nr 2024/18369 z dnia 25 czerwca 2024 r. przedłużyła go do dnia 4 marca 2026 r. Przedłużanie obowiązywania tymczasowej ochrony nie oznaczało automatycznego przedłużenia funkcjonowania ustawy pomocowej. Przedłużanie okresu obowiązywania tej ustawy możliwe było jedynie w drodze procesu legislacyjnego. Sytuacja uchodźców wojennych z Ukrainy, w szczególności dotycząca ich potrzeb i możliwości samodzielnego funkcjonowania w Polsce, była na bieżąco monitorowana i analizowana również pod kątem warunków dostępu do różnego rodzaju uprawnień i świadczeń. Niniejsze sprawozdanie stanowi wykonanie obowiązku określonego w art. 115 ustawy pomocowej, obejmuje okres od 12 marca 2022 r. do 31 grudnia 2024 r. i zawiera opis działań, wynikających z ustawy, realizowanych przez poszczególne resorty i instytucje.

1) Dyrektywa Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między Państwami Członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami: określa procedury działania w przypadku masowego napływu do Unii Europejskiej obywateli innych krajów, którzy nie mogą wrócić do swojego państwa pochodzenia, w szczególności z powodu wojny; wprowadza natychmiastową tymczasową ochronę dla tych wysiedleńców; wspiera równowagę wysiłków między państwami członkowskimi UE w związku z przyjmowaniem wysiedleńców. Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Ustawa pomocowa stanowi fundament udzielania pomocy obywatelom Ukrainy, uciekającym przed wojną na terytorium RP. Została uchwalona w celu stworzenia szczególnej regulacji prawnej zapewniającej kompleksowe wsparcia obywatelom Ukrainy, którzy uciekali przed wojną wywołaną inwazją Rosji, a także uregulowanie ich sytuacji prawnej w Polsce. Główne cele ustawy to: legalizacja pobytu, dostęp do rynku pracy, wsparcie socjalne, opieka zdrowotna, dostęp do edukacji, wsparcie dla samorządów i NGO, tj. stworzenie podstaw prawnych do przekazywania środków. Od momentu wybuchu konfliktu zbrojnego sytuacja związana z wojną w Ukrainie i napływem uchodźców do Polski dynamicznie się zmieniała, co wiązało się z koniecznością dokonywania niezbędnych zmian legislacyjnych, pozwalających odpowiedzieć na aktualne w danym czasie potrzeby obywateli Ukrainy, reagować na pojawiające się praktyczne problemy oraz uszczelnić przepisy tak, aby nie dochodziło do nadużyć.

Ustawa nowelizująca z dnia 8 kwietnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 830) Ponad dwutygodniowy okres obowiązywania ustawy pomocowej przyniósł doświadczenia wskazujące na potrzebę doprecyzowania i uszczegółowienia niektórych jej przepisów, rozwiązań z zakresu edukacji i pomocy społecznej. Zmiana miała na celu wyłączenie obywateli polskich z grupy osób, które mogą zostać objęte regulacjami ustawy. Rozszerzono zakres ustawy o dystrybucję produktów leczniczych przeznaczonych na pomoc humanitarną na terytorium Ukrainy przez RARS. Dodano do zbioru danych przechowywanych w rejestrze – obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP z terytorium Ukrainy oraz tych, którzy złożyli wniosek o zarejestrowanie pobytu na terytorium RP. Określono w nich również, kiedy osoba małoletnia musi być obecna przy składaniu wniosku o PESEL. Nowelizacją rozszerzono katalog podmiotów uprawnionych do pozyskiwania danych z rejestru obywateli Ukrainy, którym nadano numer PESEL. Zmiany spowodowały dopuszczenie w okresie do dnia 31 sierpnia 2022 r. tymczasowego wykorzystania obiektu budowlanego innego niż budynek zamieszkania zbiorowego, który nie spełnia wymagań przepisów techniczno-budowlanych, przeciwpożarowych oraz higieniczno-sanitarnych, jeżeli przy takim sposobie jego użytkowania występujące w nim warunki zapewniają spełnienie podstawowych wymagań w zakresie określonym w przepisie. Dodano w art. 13 ust. 1a–1d, co miało na celu rozstrzygnięcie, iż w sprawach dotyczących świadczeń za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postepowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, z późn. zm.) oraz nie są wydawane decyzje administracyjne. Ewentualne wynikłe na tym tle spory pomiędzy podmiotami zapewniającymi zakwaterowanie i wyżywienie, a gminą są rozstrzygane przez sądy powszechne. Uelastyczniono procedury związane ze zmianami w planie finansowym jednostek sektora finansów publicznych w związku z wpłatami środków pieniężnych do FP. Dodanie nowych przepisów służyło dostarczaniu ministrowi właściwemu do spraw pracy oraz instytucjom kontrolnym aktualnych informacji pozwalających ocenić liczbę obywateli Ukrainy, którzy wykonują pracę zgodnie z przepisami ustawy, jak również kierować do podmiotów powierzających wykonywanie pracy kontrole dotyczące przestrzegania przepisów prawa w szczególności w zakresie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Umożliwiono zatrudnianie obywateli Ukrainy w strukturach administracji samorządowej oraz w strukturach administracji rządowej, bez konieczności potwierdzania znajomości języka polskiego. Nowe rozwiązanie pozwoliło na dostęp obywateli Ukrainy, których pobyt na terytorium Polski uznaje się za legalny do uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez centrum integracji społecznej i klubach integracji społecznej. Zmiany posłużyły doprecyzowaniu sposobu zapewnienia opiekunom tymczasowym oraz przebywającym pod ich opieką małoletnim pomocy prawnej oraz doprecyzowaniu, jaką pomoc organizacyjną powiat zapewnia opiekunom tymczasowym. Wsparto ukraińskie środowisko naukowe poprzez ułatwienie podejmowania przez kadrę akademicką zatrudnienia w polskich uczelniach. Nowelizacja umożliwiła lekarzom i lekarzom dentystom spoza Unii Europejskiej chcącym udzielać pomocy medycznej obywatelom Ukrainy przebywającym na terytorium RP, prawa tymczasowego wykonywania zawodu na terytorium RP, a także monitorowanie aktywności zawodowej pielęgniarek i położnych posiadających warunkowe prawo wykonywania zawodu poprzez wprowadzenie obowiązku zgłaszania do ministra właściwego do spraw zdrowia, w jakim podmiocie leczniczym i na jaki okres jest zatrudnienie. Umożliwiono udzielanie świadczeń psychologicznych przez obywateli Ukrainy na rzecz swoich rodaków, którzy nie znają języka polskiego. Obywatele Ukrainy zainteresowani świadczeniem w Polsce usług psychologicznych mogli dokonać nostryfikacji dyplomu.

Ustawa nowelizująca z dnia 27 kwietnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 930)

Celem nowelizacji ustawy było wydłużenie do 120 dni okresu, za który może być przyznane świadczenie pieniężne z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy. Nowelizacja zakładała gromadzenie danych osób, na które zostały złożone wnioski, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy pomocowej. Dzięki wdrożeniu odpowiednich rozwiązań teleinformatycznych organy gminy miały możliwość weryfikacji, czy dla danej osoby, której nadano numer PESEL UKR na podstawie art. 4 ustawy pomocowej, nie został już złożony wniosek o przyznanie środków za ten sam okres. Celem zapisu było wprowadzenie sprawniejszego monitorowania wydatkowania środków publicznych na świadczenia pieniężne z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy i wyeliminowanie ewentualnych nadużyć w tym zakresie.

Ustawa nowelizująca z dnia 8 czerwca 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1383) Nowelizacja wprowadziła zmiany polegające na dodaniu zastrzeżenia, że małżonek obywatela Ukrainy, który korzysta z uprawnień wynikających z tej ustawy, nie może być również obywatelem innego niż RP państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Doprecyzowano również, że bezpośredni wjazd na terytorium RP z terytorium Ukrainy nie jest konieczny dla objęcia obywatela Ukrainy przepisami ustawy. Wskazano właściwość KGSG jako organu pełniącego funkcję krajowego punktu kontaktowego do celów wymiany z właściwymi organami innych państw członkowskich Unii Europejskiej informacji dotyczących osób korzystających z ochrony czasowej. Uproszczono procedury związane z przebudową, remontem lub zmianą sposobu użytkowania budynków lub ich części, będących w posiadaniu JST i przeznaczonych docelowo na cele mieszkalne przy zachowaniu podstawowych wymagań dotyczących nośności i stateczności konstrukcji oraz bezpieczeństwa użytkowania, bezpieczeństwa pożarowego, higieny, zdrowia i środowiska rozpoczętych w terminie do dnia 31 lipca 2024 r. Nowelizacja umożliwiła przeprowadzanie szkoleń z języka polskiego dla obywateli Ukrainy wykonujących zawody medyczne (zawody deficytowe). Umożliwiła również organom SG uzyskanie dostępu do „ewidencji małoletnich", o której mowa w art. 25a ustawy. SG w ramach posiadanych uprawnień wynikających z ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 914) prowadzi szereg czynności wobec małoletnich, mających na celu m.in. zapobieganie i przeciwdziałanie nielegalnej migracji. Dodanie w art. 26 ust. 3a–3f spowodowało, że wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium RP na okres powyżej 1 miesiąca pozbawiał go uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust.

1. Zmiana umożliwiła wyeliminowanie wątpliwości w zakresie finansowania kosztów wydawania orzeczeń dla obywateli Ukrainy ze środków, jakie przekazywane są z budżetu państwa w formie dotacji zespołom do spraw orzekania o niepełnosprawności. Otworzyła również możliwość objęcia wsparciem dzieci ukraińskich pomiędzy 3. a 5. rokiem życia w ramach czynności i zadań realizowanych przez dziennego opiekuna, uzupełniając w ten sposób istniejącą ofertę jednostek organizacyjnych systemu oświaty (przedszkola, oddziały przedszkolne i inne formy wychowania przedszkolnego). Dodanie ust. 2 miało na celu uregulowanie pobytu na terytorium RP cudzoziemców, którzy nie posiadają obywatelstwa Ukrainy, a którym komendant placówki SG na odcinku granicy RP z Ukrainą zezwolił na wjazd na terytorium RP na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, tj. w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 5 lit. c kodeksu granicznego Schengen, czyli zezwolenie na wjazd na terytorium RP ze względów humanitarnych, ze względu na interes narodowy lub zobowiązania międzynarodowe. Zmiana art. 49 spowodowała, że uprawniony obywatel Ukrainy mógł zostać zatrudniony, z pominięciem procedury konkursowej, w Centrum Łukasiewicz lub instytucie działającym w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz. Rozszerzono uprawnienia RARS do przyjęcia w formie darowizny, przechowywania i wydawania oraz wywozu na terytorium Ukrainy obok produktów leczniczych, także wyrobów medycznych.

Ustawa nowelizująca z dnia 13 stycznia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 185) Ważnym obszarem związanym z pobytem obywateli Ukrainy w Polsce było zapewnienie ciągłości kształcenia, wychowania i opieki. Dlatego też w nowelizacji zaproponowano kontynuowanie w roku 2023 finansowego wspierania JST w realizacji dodatkowych zadań oświatowych – w tym dotyczących dowożenia dzieci i uczniów oraz zapewnienia korzystania z wychowania przedszkolnego – związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami, którzy przybyli do Polski w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie. Zaproponowano przepisy odnoszące się do obszarów uregulowanych ustawą z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 439), dotyczące dotowania niesamorządowych przedszkoli, szkół i placówek z budżetów JST oraz rozliczania się gmin z tytułu korzystania przez dzieci zamieszkujące na obszarze danej gminy z wychowania przedszkolnego w innej gminie. W art. 12 ustawy pomocowej określono warunki udzielania obywatelowi Ukrainy przez wojewodę i inne podmioty pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia po upływie 120 dni od dnia pierwszego wjazdu na terytorium RP po 24.02.2022 r. i wprowadzono obowiązek partycypacji uchodźców w kosztach pomocy. Ustawodawca zwolnił jednak z tego obowiązku obywateli Ukrainy, którzy należeli do grup szczególnie wrażliwych. Celem znowelizowanych przepisów było zmobilizowanie obywateli Ukrainy do aktywizacji zawodowej oraz, w miarę ich możliwości, do samodzielnego funkcjonowania na terytorium RP. W związku z faktem, że nie było możliwe wskazanie w ustawie wszystkich okoliczności, które mogą utrudnić obywatelom Ukrainy proces usamodzielnienia się, dodano ogólną przesłankę znajdowania się w trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiającej udział w kosztach pomocy. Spełnienie tej przesłanki podlegało ocenie wojewody oraz innych podmiotów, zobligowanych do kierowania się przy tym względami humanitarnymi. W tym zakresie zostały wydane rekomendacje dla wojewodów i JST dotyczące stosowania przepisów związanych ze zwolnieniem z partycypacji w kosztach pomocy obywatela Ukrainy, zgodnie z którymi m.in. powinny być zbierane ankiety od osób chcących skorzystać z takiego zwolnienia.

Ustawa nowelizująca z dnia 15 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 854) Nowelizacja wprowadziła zmiany polegające na przedłużeniu legalności pobytu w Polsce obywateli Ukrainy do dnia 30 września 2025 r. Przepisy zmieniające były efektem szerokich konsultacji z organizacjami pozarządowymi, samorządowcami oraz instytucjami państwowymi. W znowelizowanej ustawie przewidziano możliwość przekształcenia posiadanych przez obywateli Ukrainy uprawnień pobytowych w zezwolenia na pobyt czasowy. Uprawnionymi do uzyskania karty pobytu (ważnej przez okres 3 lat) będą obywatele Ukrainy, których pobyt na terytorium RP jest uznawany za legalny na podstawie ustawy, którzy będą posiadać status „UKR” (nadany numer PESEL ze statusem UKR) w dwóch różnych datach, tj. w dniu 4 marca 2024 r. oraz w dniu złożenia wniosku o wydanie karty pobytu, jak również nieprzerwany status „UKR” przynajmniej przez 365 dni. Od 1 lipca 2024 r. zmieniła się też forma pomocy obywatelom Ukrainy i kontynuowana jest tylko jedna forma zakwaterowania, w obiektach prowadzonych na polecenie wojewodów. Obywatele Ukrainy, którzy nadal będą wymagali wsparcia w zakresie zakwaterowania mogą zgłaszać się do właściwego miejscowo wojewody, który wskaże im wolne miejsce w obiekcie zbiorowego zakwaterowania, dostosowanym do potrzeb. W nowelizacji ponadto:  doprecyzowano warunki nabycia PESEL UKR;  zobowiązano obywateli Ukrainy do aktualizacji danych w rejestrze PESEL UKR oraz potwierdzenia tożsamości na podstawie ważnego dokumentu podróży w dowolnej gminie;  doprecyzowano zasady zwalniania z partycypacji w kosztach zakwaterowania;  nie przedłużono możliwości uzyskania świadczenia pieniężnego, które do 30 czerwca przysługiwało podmiotom prywatnym za zapewnienie zakwaterowania z wyżywieniem;  zniesiono jednorazowe świadczenia pieniężne w wysokości 300 zł na utrzymanie;  uszczelniono przepisy dotyczące powiadomienia, jakie musi złożyć pracodawca zatrudniający obywatela Ukrainy, w tym skrócono z 14 na 7 dni termin na powiadomienie;  powiązano wypłaty świadczenia wychowawczego i świadczenia „Dobry Start” z realizacją obowiązku nauki w szkole należącej do polskiego systemu oświaty2);  określono 36-miesięczny okres, w którym uczniowie mogą uczestniczyć w dodatkowych bezpłatnych zajęciach z języka polskiego;  zwolniono uczniów z Ukrainy z obowiązku przystąpienia w roku szkolnym 2024/2025 do egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego;  przywrócono możliwość świadczenia usług psychologicznych dla obywateli Ukrainy przez obywateli Ukrainy, posiadających odpowiednie wykształcenie uzyskane w Ukrainie;  wydłużono o rok preferencje podatkowe dot. darowizn przekazanych na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych oraz kosztów poniesionych z tytułu nieodpłatnego świadczenia, którego celem było przeciwdziałanie skutkom tych działań.

Przekraczenie granicy i prowadzenie rejestru obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi

Od 24 lutego 2022 r. do 29 grudnia 2024 r. granicę ukraińsko-polską przekroczyło 24 908 643 (w tym 4 332 561 dzieci do 17 lat, 13 978 922 kobiet, 6 596 497 mężczyzn), a granicę polsko-ukraińską przekroczyło 23 287 270 obywateli Ukrainy (w tym 4 332 561 dzieci do 17 roku życia, 13 195 638 kobiet, 6 424 555 mężczyzn).

Rejestr obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na tym terytorium, prowadzi zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy pomocowej Komendant Główny Straży Granicznej:

2) Zmiana ta weszła w życie od okresu świadczeniowego rozpoczynającego się 1 czerwca 2025 r. w przypadku świadczenia wychowawczego oraz roku szkolnego 2025/2026 odnośnie do świadczenia Dobry Start.  rejestruje pobyt obywateli Ukrainy, których wjazd na terytorium RP nie został zarejestrowany przez SG podczas kontroli granicznej lub nastąpił przez odcinek granicy, na którym nie prowadzi się kontroli granicznej (art. 3 ust. 1),  prowadzi rejestr obywateli Ukrainy, którzy wjechali na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi na Ukrainie, a ich pobyt został uznany za legalny na podstawie przepisów ustawy pomocowej (art. 3 ust. 3),  pełni funkcję krajowego punktu kontaktowego w zakresie ochrony tymczasowej i wymiany informacji z innymi krajami UE na temat obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową (art. 3a).

W zakresie realizacji ww. zadania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na bieżąco współdziała z KGSG przy uzyskiwaniu od organów innych niż RP państw członkowskich UE informacji o osobach korzystających z ochrony czasowej w tych państwach. W okresie 24.02.2022 r. – 31.12.2022 r. łączna liczba rejestracji wyniosła 2 600 290, z czego:

- liczba rejestracji bez uprawnień PESEL: 1 556 251

- liczba rejestracji z uprawnieniami PESEL: 1 044 039 W okresie 01.01.2023 r. – 31.12.2023 r. łączna liczba rejestracji wyniosła 515 274, z czego:

- liczba rejestracji bez uprawnień PESEL: 305 700

- liczba rejestracji z uprawnieniami PESEL: 209 574 W okresie 01.01.2024 r. – 31.12.2024 r. łączna liczba rejestracji wyniosła 228 465, z czego:

- liczba rejestracji bez uprawnień PESEL: 81 681

- liczba rejestracji z uprawnieniami PESEL: 146 784.

KGSG jako krajowy punkt kontaktowy w zakresie ochrony tymczasowej i wymiany informacji z innymi krajami UE na temat obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową realizował ustawowe zadania poprzez platformę Temporary Protection Platform. Od momentu utworzenia platformy do dnia 31.12.2024 r. zarządzano przedmiotową platformą, w szczególności: • zweryfikowano 8 425 rekordów dot. beneficjentów tymczasowej ochrony korzystających z pomocy socjalnej w Państwach Członkowskich UE, • zweryfikowano i zasilono platformę (6 002 rekordów) o informację dot. korzystania z pomocy socjalnej w Polsce. Dane przetwarzane w rejestrze obywateli Ukrainy, prowadzonym przez KGSG, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy pomocowej, zostały włączone do Krajowego Zbioru Rejestrów, Ewidencji i Wykazu w Sprawach Cudzoziemców.

Uzyskanie numeru PESEL UKR

Wnioski o nadanie numeru PESEL UKR obywatele Ukrainy mogą składać od 16 marca 2022 r. W 2022 r. w Systemie Rejestrów Państwowych przeprowadzono prace mające na celu wdrożenie przepisów art. 4 i 6 ustawy pomocowej. W tym celu przeprowadzono prace programistyczne w celu uruchomienia procesu nadawania numeru PESEL obywatelom Ukrainy w specjalnym trybie, który to proces połączony został z pobieraniem fotografii, odcisków palców oraz szeregu innych danych wskazanych w art. 6 ustawy pomocowej, przekazywaniem określonego zestawu danych KGSG oraz potwierdzeniem profilu zaufanego i przekazaniem danych do Rejestru Danych Kontaktowych. W roku 2023 przeprowadzono prace wynikające z nowelizacji ustawy pomocowej oraz zaimplementowano poprawki w systemie usprawniające obsługę obywateli Ukrainy. Dostosowanie modyfikowanych rozwiązań informatycznych, obsługujących nadawanie numeru PESEL obywatelom Ukrainy stosownie do znowelizowanych przepisów, objęło w szczególności procesy zarządzania statusem UKR w rejestrze PESEL (w związku z aktywną migracją obywateli Ukrainy) tj. rejestrację jego utraty, w tym na skutek komunikatu z systemu KGSG o opuszczeniu kraju na okres powyżej 30 dni. Wykonano prace niezbędne do przekazywania odcisków palców z rejestru obywateli Ukrainy do wojewodów w celu ich zamieszczenia w karcie pobytu (realizacja art. 42 ust. 15 ustawy pomocowej). Prace usprawniające obejmowały m.in. umożliwienie weryfikacji wjazdów i wyjazdów obywatela Ukrainy przez granice zewnętrzne Polski czy odmiejscowienie rejestracji zmiany dokumentu tożsamości obywatela Ukrainy.

Wniosek o nadanie numeru PESEL MSWiA prowadzi nadzór nad wykonywaniem przez organy gmin zadania związanego z nadawaniem numeru PESEL w trybie art. 4 ustawy pomocowej, tj. nadawania numeru PESEL, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r. poz. 274, z późn. zm.). Wniosek o nadanie numeru PESEL wypełniany jest zgodnie z zasadami transliteracji imion i nazwisk obywateli Ukrainy określonymi w decyzji nr 265 KGSG z dnia 12 listopada 2007 r. w sprawie określenia zasad transliteracji, bez konieczności przedkładania przez obywateli Ukrainy tłumaczeń dokumentów.

Liczba zarejestrowanych wniosków o nadanie statusu UKR w latach 2022–2024 wynosiła:  2022 r. (od 14 marca) – 1 504 179,  2023 r. – 232 421,  2024 r. – 160 511.

Wykonanie zdjęcia osobie ubiegającej się o nadanie numeru PESEL Liczba sfinansowanych usług:  2022 r. – 920 834,  2023 r. – 94 635,  2024 r. (do 30 czerwca) – 25 878. Od dnia 1 lipca 2024 r. wykonanie zdjęcia osobie ubiegającej się o nadanie numeru PESEL nie jest już finansowane z Funduszu Pomocy.

Nowelizacja ustawy pomocowej, która weszła w życie 1 lipca 2024 r., wprowadziła następujące zmiany w art. 4:  rozszerzenie zakresu osób objętych przepisami ustawy o dwie kategorie cudzoziemców, tj. o małoletnie dzieci obywateli Ukrainy oraz o małoletnie dzieci małżonków obywateli Ukrainy, nieposiadające obywatelstwa ukraińskiego;  wprowadzenie obowiązku złożenia wniosku o PESEL ze statusem UKR niezwłocznie po przybyciu na terytorium RP;  zobowiązanie obywateli Ukrainy do aktualizacji danych w rejestrze PESEL ze statusem UKR oraz potwierdzenia tożsamości na podstawie ważnego dokumentu podróży w dowolnym organie gminy przez osoby, którym PESEL ze statusem UKR został nadany na podstawie nieważnego paszportu, oświadczenia, Karty Polaka, innego dokumentu;  obniżenie górnej granicy wieku małoletnich, od których nie wymaga się osobistego stawiennictwa w urzędzie gminy przy składaniu wniosku o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR, z 12. roku życia, na 6. rok życia;  wprowadzenie obowiązku pobierania odcisków palców do bazy PESEL ze statusem UKR od dzieci, które ukończyły 6. rok życia;  wprowadzenie potwierdzania tożsamości przy nadawaniu numeru PESEL wyłącznie w oparciu o ważny dokument podróży.

Aplikacja Diia.pl W celu uregulowania kwestii przemieszczania się obywateli Ukrainy w ramach strefy Schengen i przekraczania granicy zewnętrznej UE, 12 lipca 2022 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazało Komisji Europejskiej zgłoszenie tymczasowo wykorzystywanego dokumentu Diia.pl, jako poświadczającego legalność pobytu w Polsce. Informacje na temat dokumentu zostały jednocześnie przesłane do państw członkowskich UE i państw stowarzyszonych strefy Schengen. Dokument mobilny Diia.pl w aplikacji mObywatel wydawany jest wyłącznie osobom pełnoletnim, które przekroczyły granicę ukraińsko-polską po 24.02.2022 r., mają obywatelstwo ukraińskie, ważny status uchodźcy (UKR), nadano im w Polsce nr PESEL i mają aktywny Profil Zaufany. Dokument uprawnia między innymi do przekraczania granic Polski. Jest pierwszym w pełni cyfrowym zezwoleniem na pobyt w UE, które jest uznawane w całej UE i ułatwia przekraczanie granic w strefie Schengen oraz do/z Ukrainy. W czerwcu 2023 r. w Diia.pl udostępniono funkcję, która umożliwia rodzicom i opiekunom prawnym dodawanie dokumentów młodszych dzieci do swojego dokumentu. Zakwaterowanie Zbiorowe punkty zakwaterowania z wyżywieniem Na podstawie art. 12 ustawy pomocowej wojewodowie uruchomili tymczasowe zbiorowe punkty zakwaterowania z wyżywieniem. Takie punkty przygotowywały także, na podstawie wydanych przez wojewodów poleceń, państwowe osoby prawne, organy samorządu terytorialnego, samorządowe osoby prawne oraz samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. W punktach zbiorowego zakwaterowania osoby otrzymywały m.in. wyżywienie, nocleg, opiekę medyczną i psychologiczną oraz informacje dotyczące legalności pobytu.

Każdy obywatel Ukrainy, uciekający przed wojną, może zgłosić się do wojewody, który zakwateruje go w jednym z obiektów zbiorowego zakwaterowania. Ze zorganizowanego zakwaterowania w województwach skorzystało narastająco, od 24.02.2022 r.:  do 28.12.2022 r. – 474 125 osób, natomiast liczba miejsc zajętych w ośrodkach zakwaterowania zbiorowego wg stanu na dzień 28 grudnia 2022 r. wynosiła 84 896,  do 27.12.2023 r. – 530 618 osób, natomiast liczba miejsc zajętych w ośrodkach zakwaterowania zbiorowego wg stanu na dzień 27 grudnia 2023 r. wynosiła 42 391,  do 31.12.2024 r. – 546 576 osób, natomiast liczba miejsc zajętych w ośrodkach zakwaterowania zbiorowego wg stanu na dzień 31 grudnia 2024 r. wynosiła 29 050. Na podstawie przepisów ustawy pomocowej PSP w obszarze kontrolno-rozpoznawczym przeprowadzała działania polegające na dopuszczeniu do tymczasowego wykorzystania (na potrzeby zamieszkania zbiorowego obywateli Ukrainy) obiektów budowlanych (przeznaczonych do zakwaterowania więcej niż 20 osób), w tym również innych niż budynki zamieszkania zbiorowego, które mogły nie spełniać wszystkich wymagań m.in. przepisów przeciwpożarowych. W ramach działań prowadzonych na podstawie art. 12a ustawy pomocowej do końca 2024 r. komendanci powiatowi (miejscy) PSP rozpoznali łącznie 148 wniosków o wydanie opinii potwierdzających spełnienie podstawowych wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w ww. obiektach przeznaczonych do celów zakwaterowania. Rok po wybuchu wojny określono dodatkowe warunki udzielania obywatelowi Ukrainy, przez wojewodę i inne podmioty, pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia po upływie 120 dni od dnia pierwszego wjazdu na terytorium RP po 24.02.2022 r.: a. posiadanie numeru PESEL przez obywatela Ukrainy; b. pokrycie przez niego z góry 50% kosztów pomocy, ale nie więcej niż 40 zł za dzień w okresie od 121 do 180 dnia od pierwszego wjazdu na terytorium RP; c. pokrycie przez niego z góry 75% kosztów pomocy, ale nie więcej niż 60 zł za dzień od 181 dnia od pierwszego wjazdu na terytorium RP. Kolejna nowelizacja ustawy pomocowej (z czerwca 2024 r.) wprowadziła od 1 lipca 2024 r. dodatkowy obowiązek opłaty (po upływie 120 i 180 dni od dnia pierwszego wjazdu obywatela Ukrainy) w zakresie zakwaterowania i wyżywienia w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania w przypadku małoletnich, na których pobierane jest świadczenie wychowawcze, części kosztów tej pomocy w wysokości 15 zł za osobę dziennie. Biorąc pod uwagę fakt, że istnieją grupy osób, wymagające szczególnego wsparcia, które mogły nie być w stanie partycypować w kosztach pomocy, zwolniono z tego obowiązku obywateli Ukrainy, którzy spełniają co najmniej jedną z poniższych przesłanek:

1) posiadają orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności umiarkowanym i znacznym lub orzeczenie równoważne, o którym mowa w art. 5 pkt 1–2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913);

2) ukończyli:

a) w przypadku kobiet – 60. rok życia,

b) w przypadku mężczyzn – 65. rok życia;

3) są kobietami w ciąży lub osobami wychowującymi dziecko do 12 miesiąca życia, na podstawie przedstawionych dokumentów;

4) samotnie sprawują na terytorium RP opiekę nad trojgiem i więcej dzieci, o ile przynajmniej jedno z dzieci nie ukończyło 14. roku życia, na podstawie przedstawionych dokumentów;

5) są małoletnim w pieczy zastępczej lub są małoletnimi, na których nie jest pobierane świadczenie wychowawcze;

6) otrzymali zgodę właściwego miejscowo wojewody na zwolnienie z partycypacji w kosztach pomocy ze względu na swoją trudną sytuację życiową;

7) sprawują opiekę nad osobami, o których mowa w pkt 1;

8) są opiekunami tymczasowymi ustanowionymi dla małoletnich, o których mowa w art. 25a ust. 1. Na dzień 31 grudnia 2024 r. w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania przebywało 29 050 uchodźców wojennych z Ukrainy, spośród których: a. 6% nie przekroczyło jeszcze 120 dni pobytu od pierwszego wjazdu na terytorium RP, b. 49% partycypowało w kosztach zakwaterowania, c. 45% podlegało zwolnieniu z partycypacji w kosztach ze względu na swoją szczególną sytuację życiową, w tym:  małoletni w pieczy, bądź bez świadczenia wychowawczego – 12%;  osoby z niepełnosprawnościami wraz z opiekunami – 20%;  kobiety ciężarne i rodzice samotnie wychowujący co najmniej 3 dzieci oraz opiekunowie tymczasowi – 12%;  kobiety i mężczyźni w wieku emerytalnym – 42%;  inne osoby, znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej – 14%. Ponadto zmiany w art. 12 ustawy pomocowej, które weszły w życie od 1 lipca 2024 r., wprowadziły doprecyzowanie, że za zbiorowe zakwaterowanie uznaje się zakwaterowanie w obiekcie, w którym przebywa co najmniej 10 osób lub w obiektach będących własnością lub przedmiotem trwałego zarządu jednostek sektora finansów publicznych. Wprowadzono jednak przepis umożliwiający wojewodzie podpisanie umowy z organizacjami pożytku publicznego, które istnieją minimum 24 miesiące i zapewniają zakwaterowanie wyłącznie dla osób niepełnosprawnych i ich opiekunów oraz osób starszych w ośrodkach poniżej 10 osób. Oprócz wojewodów ośrodki zbiorowego zakwaterowania były prowadzone również przez podmioty bezpośrednio podległe MRPiPS i MS, w tym przez Akademię Wymiaru Sprawiedliwości, która na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy pomocowej udzieliła pomocy obywatelom Ukrainy w formie zakwaterowania, wyżywienia oraz zapewnienia warunków bytowych na terenie Uczelni w Kaliszu.

Dofinansowanie rządu do zapewnienia zakwaterowania z wyżywieniem przez podmioty prywatne Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy pomocowej do 30 czerwca 2024 r. każdemu podmiotowi, w szczególności osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo domowe, który zapewnił, na własny koszt, zakwaterowanie i wyżywienie obywatelom Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1 ww. ustawy, mogło być przyznane na jego wniosek świadczenie pieniężne z tego tytułu nie dłużej niż za okres 120 dni od dnia przybycia obywatela Ukrainy na terytorium RP. Okres wypłaty świadczenia mógł być przedłużony w szczególnie uzasadnionych przypadkach, o których mowa w § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie maksymalnej wysokości świadczenia pieniężnego przysługującego z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy oraz warunków przyznawania tego świadczenia i przedłużania jego wypłaty. Przedłużenie przez gminę wypłaty ww. świadczenia było fakultatywne, a nie obligatoryjne. Świadczenie pieniężne wynosiło 40 zł za dobę za osobę. Zgodnie z ww. przepisem gmina mogła przedłużyć okres wypłaty świadczenia na okres dłuższy niż 120 dni w przypadku zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelowi Ukrainy, który:

1) posiadał orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie, o którym mowa w art. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

2) posiadał dokument potwierdzający I lub II stopień niepełnosprawności wydany w ramach ukraińskiego systemu orzekania o niepełnosprawności;

3) ukończył 60 rok życia (kobiety) albo 65 rok życia (mężczyźni);

4) był kobietą w ciąży lub osobą wychowującą dziecko do 12 miesiąca życia;

5) samotnie sprawował na terytorium RP opiekę nad trojgiem i więcej dzieci;

6) był małoletnim wymienionym w art. 25a ust. 1 ustawy. Świadczenie, o którym mowa w:

1) pkt 1 i 2 – przysługiwało za osobę niepełnosprawną, za osobę sprawującą nad nią opiekę i za każde małoletnie dziecko tych osób;

2) pkt 4 – przysługiwało za kobietę w ciąży i za każde jej małoletnie dziecko lub za opiekuna wychowującego dziecko do 12 miesiąca życia i za wszystkie jego małoletnie dzieci;

3) pkt 5 – przysługiwało za opiekuna i za każde małoletnie dziecko;

4) pkt 6 – przysługiwało za małoletniego, za opiekuna tymczasowego ustanowionego dla małoletniego oraz za wszystkie małoletnie dzieci opiekuna tymczasowego.

Ostatnią nowelizacją ustawy pomocowej wygaszono przepis art. 13, co w konsekwencji spowodowało brak możliwości kontynuowania wypłaty świadczenia pieniężnego za zakwaterowanie i wyżywienie w lokalach prywatnych po 30 czerwca 2024 r.

Liczba złożonych wniosków o świadczenie wg daty ich złożenia Rok złożenia Liczba Liczba wniosków Liczba wniosków wniosku zarejestrowanych bez przedłużenia z przedłużeniem wniosków rok 2022 1 291 248 1 125 351 165 897 rok 2023 564 136 189 921 374 215 rok 2024 243 077 41 794 201 283 * Dane Centralnego Ośrodka Informatyki

Dostęp do rynku pracy Zatrudnienie na podstawie powiadomień MRPiPS opracowało regulacje zawarte w przepisach ustawy pomocowej, umożliwiające obywatelom Ukrainy wykonywanie pracy w Polsce bez dodatkowego obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę dla cudzoziemca lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 22 ust. 1 ustawy pomocowej obywatel Ukrainy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP w okresie pobytu zgodnego z obowiązującymi przepisami, jeżeli podmiot powierzający wykonywanie pracy powiadomi w terminie 7 dni (wcześniej 14 dni) od dnia podjęcia pracy przez obywatela Ukrainy powiatowy urząd pracy właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu o powierzeniu wykonywania pracy temu obywatelowi, a praca jest powierzana w wymiarze czasu pracy nie niższym niż wskazany w powiadomieniu lub liczbie godzin nie mniejszej niż wskazana w powiadomieniu oraz za wynagrodzeniem nie niższym niż ustalone według stawki określonej w powiadomieniu, proporcjonalnie zwiększonym w przypadku podwyższenia wymiaru czasu pracy lub liczby godzin pracy. Przesłanie przez pracodawcę za pomocą portalu praca.gov.pl powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy jest warunkiem zgodnego z przepisami powierzania pracy w Polsce temu cudzoziemcowi. Na takich samych zasadach jak obywatel Ukrainy pracę może podjąć jego małżonek niemający obywatelstwa ukraińskiego, jeśli wjechał legalnie na terytorium RP z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. Od momentu wprowadzenia powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy (pierwsze rejestracje dokonane zostały 15 marca 2022 r.) do dnia 31 grudnia 2024 r. odnotowano 2 miliony 873 tys. powiadomień (786 tys. w 2022 roku; 1 080 tys. w 2023 roku; 1 007 tys. w 2024 roku) – liczba ta określa liczbę wszystkich powiadomień, które mogły również niekiedy dotyczyć tej samej osoby – jeśli cudzoziemiec na przykład zmienił pracę (w liczbie tej zawiera się ponowne powiadomienie dot. jego osoby). Liczba cudzoziemców, których to rozwiązanie dotyczyło, sięgnęła 1 244 tys. osób. Po zestawieniu danych dotyczących powiadomień z rejestrami ZUS można zauważyć, że na koniec 2024 roku 451 tys. osób, których dotyczyły powiadomienia, było nadal zarejestrowanych w ZUS. Liczba wszystkich obywateli Ukrainy zarejestrowanych w ZUS na dzień 31 grudnia 2024 r. wynosiła 787 468 (na dzień 31 grudnia 2023 r. było to 759 387, na dzień 31 grudnia 2022 r. było to 745

980). W latach 2022–2024 powiadomienia (dokumenty) dotyczyły wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia w 2/3 przypadków, a wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę w prawie 29% przypadków. Inne formy zatrudnienia stanowiły marginalny odsetek. Obywatele Ukrainy pracowali najczęściej w następujących branżach: przetwórstwo przemysłowe – 30%, działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca – 18%, transport i gospodarka magazynowa – 17%. Byli zatrudniani głównie jako: pracownicy wykonujący prace proste – 46%, robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy – 15%, operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń – 12%, pracownicy biurowi – 11%. Badając liczbę powiadomień w podziale terytorialnym, wg miejsca wykonywania pracy, najwięcej osób pracuje w województwie: mazowieckim – 19%, dolnośląskim – 14%, wielkopolskim – 11% i śląskim – 10%. Rejestracja jako osoba bezrobotna albo poszukująca pracy Na mocy art. 221 ustawy pomocowej umożliwiono obywatelom Ukrainy dokonywanie rejestracji w urzędach pracy na terenie Polski oraz nabywanie z tego tytułu statusu bezrobotnego albo poszukującego pracy na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W związku z faktem, że wśród osób przyjeżdżających do Polski były osoby starsze, wprowadzono regulację umożliwiającą rejestrację jako osoby bezrobotne kobiet powyższej 60. roku życia i mężczyzn powyżej 65. roku życia (obywatele RP legitymujący się wiekiem emerytalnym nie są rejestrowani w powiatowych urzędach pracy jako osoby bezrobotne). Konsekwencją nabywania statusu bezrobotnego przez obywateli Ukrainy było umożliwienie tym osobom po przepracowaniu 12 miesięcy, w okresie ostatnich 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania nabywanie zasiłków dla bezrobotnych w sytuacjach wskazanych ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (czyli na takich samych zasadach jak dla obywateli Polski). Liczba rejestracji obywateli Ukrainy w urzędach pracy była największa w pierwszych miesiącach – szczytowym momentem był kwiecień 2022 r., kiedy zarejestrowano 22 298 osób (w tym 20 673 bezrobotnych). Po tym okresie liczba rejestracji spadała z sezonowymi wahaniami. Łącznie od 24 lutego 2022 r. do końca grudnia 2024 r. zarejestrowało się 154 113 obywateli Ukrainy (145 765 bezrobotnych), z tego 83 158 w 2022 r. (78 655 bezrobotnych) i 42 467 w 2023 r. (39 921 bezrobotnych). Najwięcej osób zarejestrowano w woj. mazowieckim, gdzie od rozpoczęcia wojny do końca grudnia 2024 r. odnotowano 25 066 rejestracji obywateli Ukrainy. Drugim w kolejności województwem było małopolskie (18 698 osoby zarejestrowane), a trzecim śląskie (17 364 osoby). Trendy w zakresie wyrejestrowań z urzędów pracy podążały na ogół za trendami w zakresie rejestracji. Najwięcej obywateli Ukrainy wyrejestrowano w maju 2022 r.

– ich liczba wyniosła 11 167, z tego 10 790 stanowili bezrobotni. W kolejnych miesiącach liczba wyrejestrowań spadała tak jak liczba rejestracji. Łącznie od 24 lutego 2022 r. do końca grudnia 2024 r. z urzędów pracy wyrejestrowano 144 242 obywateli Ukrainy (136 329 bezrobotnych), z tego 69 190 osób w 2022 r. (65 670 bezrobotnych) i 45 373 osób w 2023 r. (42 495 bezrobotnych). Głównymi powodami wyrejestrowania z urzędów pracy (od 24 lutego 2022 r. do końca grudnia 2024 r.) były: podjęcie pracy niesubsydiowanej (38 184 osób), niepotwierdzenie gotowości do pracy (25 036 osób), dobrowolna rezygnacja ze statusu bezrobotnego (18 518 osoby), rozpoczęcie stażu (13 843 osoby). Na przestrzeni dwóch lat rozkład przyczyn wyrejestrowań przedstawiał się podobnie. Pod koniec grudnia 2024 r. zarejestrowanych było 11 803 obywateli Ukrainy, w tym 11 114 bezrobotnych (1 410 osób z prawem do zasiłku). W ciągu roku liczba bezrobotnych obywateli Ukrainy spadła o 7,5%. Według stanu na koniec grudnia 2024 r. zdecydowana większość zarejestrowanych to kobiety – 85,7%. Najwięcej zarejestrowanych było w wieku 35–44 lata, najmniej w wieku 60 lat i więcej. Przeważały osoby z wykształceniem gimnazjalnym i poniżej (41,2%) oraz z wyższym wykształceniem (28,6%). Struktura wieku i wykształcenia ulegała niewielkim zmianom w latach 2022–2024. Zmieniała się natomiast struktura zarejestrowanych osób pod względem posiadanego stażu pracy: na koniec grudnia 2022 r. osoby bez stażu stanowiły 66,3%, rok później było to 49,7%, a na koniec 2024 r: 40,1%. Na przestrzeni lat 2022–2024 udział osób ze stażem do 1 roku wzrósł z 25,9% do 34,0%.

Wśród zarejestrowanych w urzędach pracy obywateli Ukrainy pod kątem posiadanych zawodów najwięcej było (stan na koniec grudnia 2024 r.): pracowników produkcji (403), sprzedawców (334), kucharzy (253), ekonomistów (241) i księgowych (200), z kolei 34,7% zarejestrowanych obywateli Ukrainy nie posiadało zawodu.

Inne ułatwienia dla obywateli Ukrainy na polskim rynku pracy:

– wsparcie Centrum Informacyjno-Konsultacyjnego Służb Zatrudnienia Zielona Linia pod numerem telefonu 19 524,

– umożliwienie pracodawcom zgłaszania do PUP ofert pracy dedykowanych dla obywateli Ukrainy, oferty te oznaczone są flagą Ukrainy i dostępne w j. ukraińskim w Centralnej Bazie Ofert Pracy (www.oferty.praca.gov.pl),

– uruchomienie we współpracy z KPRM specjalnej platformy online https://pracawpolsce.gov.pl/ do poszukiwania pracy. Portal łączy poszukujących pracy z polskimi pracodawcami. Każdego tygodnia do użytkowników docierają oferty pracy dopasowane do ich kompetencji i miejsca pobytu. Rok Liczba ofert pracy dla obywateli Liczba miejsc pracy dla obywateli Ukrainy Ukrainy 2022 6774 49 162 2023 8636 68 248 2024 3753 31517

Dofinansowanie do kosztów szkolenia z języka polskiego Minister właściwy ds. pracy, po wejściu w życie ustawy pomocowej oraz niektórych innych ustaw może dofinansować z Funduszu Pracy koszty szkoleń z języka polskiego dla wykonujących zawody medyczne obywateli Ukrainy. Wsparcie przyznawane jest okręgowym izbom lekarskim oraz okręgowym izbom pielęgniarek i położnych na ich wniosek. Minister właściwy do spraw pracy po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie podpisuje umowę z okręgową izbą lekarską albo z okręgową izbą pielęgniarek i położnych. Po zakończeniu szkolenia izba przekazuje do ministra właściwego do spraw pracy sprawozdanie zawierające m.in. rozliczenie otrzymanych środków na podstawie ostatecznych kosztów szkolenia wraz z określeniem poniesionych wydatków.

W latach 2022–2023 zawartych zostało 20 umów z okręgowymi izbami lekarskimi/okręgowymi izbami pielęgniarek i położnych, które dotyczyły szkoleń dla 776 uczestników, przy czym szkolenia ukończyło 704 osoby. W roku 2024 zawarto 3 umowy (wszystkie z okręgowymi izbami lekarskimi), które dotyczyły szkoleń dla 195 uczestników.

Działalność gospodarcza Umożliwiono wszystkim obywatelom Ukrainy (legalnie przebywającym na terytorium RP) podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak obywatele polscy (art. 23). Od wybuchu wojny w rejestrze CEIDG odnotowano 79 544 wnioski o rejestrację działalności złożonych przez osoby posiadające obywatelstwo ukraińskie (17 967 wniosków złożono w 2022 r., w 2023 r. złożono 30 136 wniosków, a w 2024 r. złożono 31 441). Spośród złożonych wniosków największy udział stanowiły osoby decydujące się na zarejestrowanie działalności, której profil związany był z oprogramowaniem (12% wszystkich wniosków), na drugim miejscu była to działalność związana z fryzjerstwem i zabiegami kosmetycznymi (9,5%), trzecie miejsce to działalności związane z ogólnymi robotami budowlanymi (7% udziału w liczbie wniosków). Na dzień 31 grudnia 2024 r. w rejestrze CEIDG zarejestrowanych i posiadających status aktywny działalności gospodarczej odnotowano 64 400 wpisów, w których przedsiębiorca posiada obywatelstwo ukraińskie. Łącznie wpisy obywateli ukraińskich stanowią 2,4% udziału w aktywnych wpisach w rejestrze CEIDG.

Oświata Finansowanie dodatkowych zadań oświatowych W celu wsparcia JST w realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy, w ustawie pomocowej, przewidziano możliwość takiego wsparcia ze środków rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej lub z FP. Wsparciem objęte zostały zadania do tej pory niefinansowane z subwencji oświatowej – dofinansowanie wychowania przedszkolnego dzieci w wieku 2,5–5 lat oraz dofinansowanie dowożenia uczniów. W roku szkolnym 2023/2024 z dowożenia skorzystało 7 366 dzieci i uczniów uchodźców z Ukrainy. Ustawodawca przewidział również możliwość utworzenia przez organ prowadzący innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych. Jeśli organem prowadzącym jest JST, utworzenie innej lokalizacji zajęć przybiera formę uchwały rady gminy (miejskiej). W ramach działań prowadzonych na podstawie art. 51 ustawy pomocowej komendanci powiatowi (miejscy) Państwowej Straży Pożarnej rozpoznali w 2022 r. 52 wnioski o wydanie opinii w sprawach innych lokalizacji prowadzenia zajęć, w kolejnych latach wnioski te miały charakter incydentalny. Wszystkie placówki wychowania przedszkolnego, szkoły, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki oraz placówki oświatowe otrzymują dotację na uczniów z Ukrainy na zasadach dotyczących obywateli polskich. Wyjątkiem od powyższej reguły są pełnoletni słuchacze, którzy przybyli do Polski z Ukrainy, kształcący się w niepublicznych szkołach podstawowych i liceach ogólnokształcących dla dorosłych, branżowych szkołach II stopnia oraz szkołach policealnych. Dorośli słuchacze z Ukrainy mogą kształcić się w publicznych szkołach podstawowych i liceach ogólnokształcących dla dorosłych, branżowych szkołach II stopnia oraz szkołach policealnych prowadzonych zarówno przez JST lub osoby prawne niebędące JST lub osoby fizyczne, na zasadach obowiązujących obywateli polskich. Słuchacze są uwzględniani przy podziale środków z FP. W 2023 r. JST otrzymały środki z FP na zakup podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla uczniów publicznych i niepublicznych szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży oraz szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej, będących obywatelami Ukrainy, w zakresie, o którym mowa w art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, przeznaczonych do obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, określonych w ramowych planach nauczania ustalonych dla tych szkół. W 2024 r. nie ujęto w FP środków przeznaczonych na ten cel. Nauczanie w oddziale przygotowawczym Dla osób nieznających języka polskiego lub znających w stopniu uniemożliwiającym korzystanie z nauki, które wymagają dostosowania procesu kształcenia do ich potrzeb i możliwości edukacyjnych, a także dostosowania formy organizacyjnej wspomagającej efektywność ich kształcenia, organ prowadzący szkołę może zorganizować oddział przygotowawczy w szkole, w której te osoby realizują naukę zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego.

Nauczanie w oddziale przygotowawczym może być prowadzone w grupie międzyszkolnej. JST prowadzące szkoły mogą zawierać porozumienia w celu kierowania przez organ wykonawczy JST uczniów prowadzonej przez siebie szkoły do oddziału przygotowawczego zorganizowanego w szkole tego samego typu prowadzonej przez inną JST.

Liczba oddziałów przygotowawczych i liczba uczniów w tych oddziałach w dniu 30 września w latach szkolnych 2022/2023–2024/2025 wraz z liczbą uczniów uchodźców z Ukrainy.

W tym liczba W tym liczba Rok Liczba oddziałów Liczba oddziałów uczniów uchodźców szkolny przygotowawczych uczniów z uchodźcami z z Ukrainy Ukrainy 2022/2023 960 15 968 951 15 058

2023/2024 311 4 603 302 3 903

2024/2025 260 4 118 249 3 592

Dodatkowa nauka języka polskiego Zgodnie z art. 165 ust. 7 ustawy – Prawo oświatowe – osoby niebędące obywatelami polskimi, podlegające obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, mają prawo do dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego w wymiarze nie niższym niż 6 godzin tygodniowo nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy. Dodatkową naukę języka polskiego dla tych osób organizuje organ prowadzący szkołę. Liczba uczniów/dzieci z Ukrainy objętych wsparciem z FP na dodatkowe zajęcia z języka polskiego w 2022 r. – 69 116, w 2023 r. – 85 780, w 2024 r. – 68 992. W przypadku uczniów, którzy rozpoczęli w latach szkolnych 2022/2023 i 2023/2024 dodatkową naukę języka polskiego prawo do tej nauki przysługuje na okres nie dłuższy niż 36 miesięcy (wcześniej 24 miesiące). Liczba uczniów uchodźców z Ukrainy, którzy korzystali z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego w dniu 30 września 2024 r., w szkołach dla dzieci i młodzieży w podziale na typ szkoły.

Uczniowie-uchodźcy z Ukrainy Typ podmiotu korzystający z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego Szkoła podstawowa 57 156 Liceum ogólnokształcące 3 770

Technikum 5 686

Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 11

Ogólnokształcąca szkoła muzyczna I stopnia 7

Liceum sztuk plastycznych 54

Ogólnokształcąca szkoła baletowa 6 Bednarska Szkoła Realna 2 Branżowa szkoła I stopnia 2 300

Razem 68 992

Skreślenie z listy ucznia Dyrektor przedszkola, szkoły lub placówki, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną inną niż JST lub osobę fizyczną – osoba kierująca tą inną formą wychowania przedszkolnego, może, w drodze decyzji, skreślić dziecko, ucznia albo wychowanka, będących obywatelami Ukrainy, których pobyt na terytorium RP jest uznawany za legalny na podstawie ustawy pomocowej albo którzy przebywają legalnie na terytorium RP, w przypadku, gdy przybyli na terytorium RP z terytorium Ukrainy od dnia 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, z listy odpowiednio dzieci, uczniów, albo wychowanków, jeżeli dziecko, uczeń albo wychowanek:

1) nie zamieszkuje na obszarze gminy, w której jest położone przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła lub placówka, oraz

2) ma nieusprawiedliwioną nieobecność w okresie dwóch miesięcy na co najmniej 50% dni zajęć odpowiednio w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce.

Wczesne wspomaganie rozwoju dzieci Liczba uczniów uchodźców z Ukrainy przypisanych do oddziałów podstawowych/ przygotowawczych oraz posiadających opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju w dniu 30 września w latach szkolnych 2022/2023–2024/2025 (wg stanu bazy danych SIO na dzień 19 lutego 2025 r.):

Rok szkolny Typ orzeczenia Liczba uczniów opinia o potrzebie wczesnego 2022/2023 237 wspomagania opinia o potrzebie wczesnego 2023/2024 488 wspomagania opinia o potrzebie wczesnego 2024/2025 684 wspomagania

Dzieci z Ukrainy, posiadające opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, uczestniczyły w zajęciach prowadzonych przez zespoły wczesnego wspomagania rozwoju na tych samych zasadach co dzieci z Polski.

Pomoc materialna dla uczniów W latach 2022–2024 dla uczniów z Ukrainy, o których mowa w art. 53 ust. 1 ustawy pomocowej, dostępna była pomoc materialna o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego3) (maksymalnie 248 zł miesięcznie dla ucznia) i zasiłku szkolnego (maksymalnie 620 zł na ucznia, w którego rodzinie nastąpiło zdarzenie pogarszające znacznie jej sytuację materialną):

3) Dane dotyczące stypendiów szkolnych podawane są w podziale na półrocze, co z wynika z tego, że decyzje administracyjne w sprawie ich przyznania wydawane są na dane półrocze (np. na okres od stycznia do czerwca 2023 r.). Liczby uczniów za poszczególne półrocza nie należy sumować, ponieważ część z nich mogła korzystać ze stypendium szkolnego również w kolejnym półroczu.  od marca do sierpnia 2022 r. stypendium szkolne otrzymało 6 784 uczniów, a od września do grudnia 2022 r. – 7 742 uczniów, natomiast w 2022 r. zasiłki szkolne otrzymało łącznie 3 309 uczniów,  od stycznia do czerwca 2023 r. stypendium szkolne otrzymało 5 597 uczniów, a od września do grudnia 2023 r. – 4 661 uczniów, natomiast w 2023 r. zasiłki szkolne otrzymało 80 uczniów,  od stycznia 2024 r. do czerwca 2024 r. stypendium szkolne otrzymało 3 768 uczniów, a od września do grudnia 2024 r. 3 039 uczniów, natomiast w 2024 r. zasiłki szkolne otrzymało 90 uczniów.

Ułatwienie zatrudniania pomocy nauczyciela Pracę na stanowisku pomocy nauczyciela, o którym mowa w art. 165 ust. 8 ustawy

– Prawo oświatowe, mogą podjąć osoby niebędące obywatelami polskimi, które posiadają znajomość języka polskiego w mowie i piśmie w stopniu umożliwiającym pomoc uczniowi, który nie zna języka polskiego albo zna go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, bez konieczności potwierdzenia znajomości języka polskiego wymaganymi dokumentami. Osoby zatrudniane na stanowisku pomocy nauczyciela są pracownikami samorządowymi. W myśl art. 11 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego może zostać zatrudniona na stanowisku, na którym wykonywana praca nie polega na bezpośrednim lub pośrednim udziale w wykonywaniu władzy publicznej i funkcji mających na celu ochronę generalnych interesów państwa, jeżeli posiada znajomość języka polskiego potwierdzoną dokumentem określonym w przepisach o służbie cywilnej. Obecnie osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego ubiegająca się o zatrudnienie na stanowisku pomocy nauczyciela musi zatem legitymować się jednym z poniższych dokumentów:

1) certyfikatem znajomości języka polskiego poświadczającym zdany egzamin z języka polskiego na poziomie średnim ogólnym lub zaawansowanym, wydanym przez Państwową Komisję Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego;

2) dokumentem potwierdzającym ukończenie studiów wyższych prowadzonych w języku polskim;

3) świadectwem dojrzałości uzyskanym w polskim systemie oświaty;

4) świadectwem nabycia uprawnień do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego wydanym przez Ministra Sprawiedliwości. Przepisy ustawy ułatwiają zatrudnianie na stanowisku pomocy nauczyciela obywateli Ukrainy, którzy znają język polski w stopniu umożliwiającym pomoc uczniom z Ukrainy, przez zniesienie w tym okresie wymogu legitymowania się określonym dokumentem poświadczającym znajomość języka polskiego.

2022 2023 2024 Pomoc nauczyciela I II III IV I II III IV I II III IV osoby władające językiem kraju pochodzenia, o których 435 467 487 525 521 379 373 369 380 327 201 173 mowa w art. 165 ust. 8 ustawy – Prawo oświatowe

Asystent międzykulturowy Zgodnie z art. 165 ust. 8a ustawy – Prawo oświatowe od 1 września 2024 r. w szkole może być zatrudniony asystent międzykulturowy, który udziela osobom niebędącym obywatelami polskimi, podlegającym obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, pomocy w kontaktach ze środowiskiem szkolnym, a także współdziała z ich rodzicami oraz ze szkołą. Może zostać zatrudniony w szkołach podstawowych, liceach ogólnokształcących, technikach, szkołach branżowych I stopnia i szkołach branżowych II stopnia. Musi spełniać warunek niekaralności potwierdzony zaświadczeniem z Krajowego Rejestru Karnego i nie może toczyć się przeciwko niemu postępowanie karne. W roku szkolnym 2024/2025 na stanowisku asystenta międzykulturowego może być zatrudniona osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego, jeżeli posiada znajomość języka polskiego w mowie i piśmie w stopniu umożliwiającym pomoc uczniowi, który nie zna języka polskiego albo zna go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki. Nie stosuje się wymogu potwierdzania znajomości języka polskiego dokumentem, o którym mowa w art. 11 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych. Asystent międzykulturowy diagnozuje etapy szoku kulturowego, bariery adaptacji i integracji uczniów oraz podejmuje działania zapobiegawcze i naprawcze. Ułatwia uczniom niebędącym obywatelami polskimi integrację w środowisku szkolnym. Wspomaga dyrektora szkoły w procesie organizacji współpracy z rodzicami ucznia cudzoziemskiego, a także ich włączaniu w społeczność szkolną. Wspiera spójne funkcjonowanie wielokulturowej społeczności szkolnej. W IV kwartale 2024 r., według stanu bazy danych SIO na 10 lutego 2025 r., zatrudnionych było 476 asystentów międzykulturowych (382,50 etatów). Szkolnictwo wyższe

Art. 93 ustawy pomocowej określa postępowanie w sprawie potwierdzenia ukończenia studiów na określonym poziomie. Wprowadzono nowelizację przepisu dotyczącego potwierdzania przez polskie uczelnie ukończenia studiów na określonym poziomie osobom, które nie dysponują dyplomem ukończenia studiów. Rozwiązanie to zostało rozszerzone na obywateli polskich, którzy wjechali na terytorium RP z terytorium Ukrainy w okresie od 24 lutego 2022 r. i obywateli Ukrainy przebywających na terytorium RP, których pobyt na terytorium RP jest uznawany za legalny. Dzięki temu osoby, które nie dysponują dyplomem ukończenia studiów, będą mogły mieć potwierdzone ukończenie studiów na określonym poziomie w drodze postępowania przeprowadzonego przez uprawnioną uczelnię. Ponadto w art. 96 ww. ustawy wprowadzono rozwiązania, które umożliwiają uczelniom przyjmującym na studia i podmiotom prowadzącym szkoły doktorskie wdrożenie szczególnych zasad organizacji kształcenia i funkcjonowania tych uczelni i szkół doktorskich w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie, w tym w kontekście kształcenia obywateli Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych na jej terytorium byli zmuszeni opuścić ten kraj albo przerwać proces kształcenia w RP. Umożliwiono uczelniom i podmiotom prowadzącym szkoły doktorskie dokonanie zmian w zasadach rekrutacji na studia i do szkół doktorskich oraz w programach kształcenia określonych dla kształcenia rozpoczętego w 2021 r. i dla kształcenia rozpoczynającego się w 2022 r., z pominięciem określonego w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.) terminu ich udostępnienia przed rozpoczęciem rekrutacji.

Refundacja dla polskich studentów kierunków medycznych uczących się na Ukrainie Na podstawie art. 41 ustawy pomocowej refundacja kosztów usług edukacyjnych poniesionych w związku z przeniesieniem studentów z uczelni ukraińskich na uczelnie medyczne w Polsce (ok. 130 studentów będących obywatelami polskimi) jest realizowana zarówno przez MZ w zakresie uczelni medycznych nadzorowanych przez ten resort oraz przez MNiSW. Refundacja, o której mowa, jest różnicą między wysokością opłaty ustalonej dla danego semestru na określonym kierunku i poziomie studiów w polskiej uczelni medycznej, a wysokością udokumentowanej opłaty wniesionej przez studenta w uczelni medycznej działającej na terytorium Ukrainy. Zdrowie

2022 r. 2023 r. 2024 r. Rodzaj świadczeń, udzielonych na podstawie Liczba Wartość Liczba Wartość Liczba Wartość ustawy pomocowej osób świadczeń (w osób świadczeń (w osób świadczeń (w zł) zł) zł) podstawowa opieka zdrowotna 338 887 41 478 145,77 312 339 52 011 995,17 177 637 48 481 270,30 ambulatoryjna opieka 125 303 29 917 394,11 113382 48 090 453,43 83 500 49 745 831,35 specjalistyczna leczenie szpitalne 66 149 369 287 222,62 53847 533 892 903,51 37 646 495 466 432,32 opieka psychiatryczna i 4 222 6 368 833,30 4519 9 690 667,39 4 008 12 746 791,19 leczenie uzależnień rehabilitacja lecznicza 5 964 8 087 803,23 8856 174 86 150,70 8 643 19 101 770,54 świadczenia pielęgnacyjne i 133 1 760 451,18 118 3 707 031,66 95 5 374 543,12 opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej opieka paliatywna i 836 4 424 491,28 784 10 987 239,79 528 9 566 414,41 hospicyjna leczenie stomatologiczne 72 260 17 892 942,48 73581 33 783 344,08 50 950 34 688 766,14 pomoc doraźna i transport 2 648,00 6 1 944,00 0 0,00 sanitarny koszty profilaktycznych 1 407 1 195 940,68 programów zdrowotnych 918 442 672,01 1307 779 523,85 finans. ze środków własnych świadczenia zdrowotne 2 875 21 697 212,97 2537 31 622 576,52 1 997 28 817 045,89 kontraktowane odrębnie zaopatrzenie w wyroby 6 561 10 066 246,24 13 122 77 161 876,11 8 266 15 312 778,49 medyczne oraz ich naprawa refundacja leków, środków 127 377 21 233 178,33 spożywczych specjalnego 27 007 2 200 240,13 215 525 26 796 652,14 przeznaczenia (...) refundacja leków bez 2 63 954,78 pozwolenia na dopuszczenie 0 0,00 2 152 085,04 do obrotu na terytorium RP (...) programy pilotażowe, o 518 977 871,30 2319 1 837 942,98 21 238 5 227 370,33 których mowa w art. 48e ustawy Szczepienia w aptekach 176 7 201,81 RAZEM 651 635 514 602 174,62 802 244 848 002 386,37 523 470 747 029 289,68

Świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są obywatelom Ukrainy na terytorium RP na podstawie art. 37 ust. 1 i 1b ustawy pomocowej. Wsparcie obywatelom ukraińskim, w tym dostęp do publicznego systemu ochrony zdrowia, na tych samych zasadach, co obywatele Polscy, gwarantuje ustawa pomocowa, która w sposób kompleksowy reguluje zakres i sposób udzielania tej pomocy. Obywatel Ukrainy, którego pobyt na terytorium RP jest uznawany za legalny, jest uprawniony do opieki medycznej obejmującej świadczenia opieki zdrowotnej na zasadach i w zakresie, w jakim osobom objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym przysługuje prawo do świadczeń na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461), z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej, a także podania produktów leczniczych wydawanych świadczeniobiorcom w ramach programów polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia. Koszty tych świadczeń są rozliczane ze świadczeniodawcami oraz aptekami przez NFZ, a finansowane z FP (art. 14 ustawy pomocowej). Szczegółowy tryb i sposób finansowania jest określony w umowie zawartej między ministrem właściwym do spraw zdrowia a NFZ.

Krwiodawstwo i krwiolecznictwo Na stronie internetowej Narodowego Centrum Krwi został uruchomiony formularz pod nazwą „Gotowi oddać krew!” Liczba wypełnień ankiety wynosi 9 570. Formularz służy do skierowania komunikacji bezpośrednio do osób, które zgłoszą chęć oddania krwi, dzięki czemu możliwe jest racjonalne zarządzanie jej zasobami. Narodowe Centrum Krwi koordynowało działania w zakresie udzielenia wsparcia Ukrainie, na podstawie art. 14 ustawy pomocowej – Wydatki związane z zapewnieniem krwi i jej składników wraz z niezbędnymi wyrobami medycznymi celem ich badania, preparatyki, przechowywania, wydawania i transportu. Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa przekazały na Ukrainę koncentrat krwinek czerwonych (KKCz i UKKCz w łącznej ilości 300 jednostek) oraz materiały zużywalne niezbędne do pobierania i preparatyki krwi. Wydawano koncentraty czynników krzepnięcia w ramach zadania pn.: „Zakup i wydawanie produktów leczniczych w ramach Narodowego Programu Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne (PPZ)”. Podstawą prawną do wydawania produktów leczniczych w ramach programów polityki zdrowotnej jest art. 37 ust. 2 ustawy pomocowej.

Opieka zdrowotna dla osób rannych i poszkodowanych Opieka medyczna, o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy pomocowej, przysługuje również osobom, które odniosły obrażenia w wyniku działań wojennych prowadzonych na terytorium Ukrainy, niespełniającym warunków, o których mowa w art. 2 ww. ustawy, i nieuprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na terytorium RP na podstawie innych przepisów lub umów międzynarodowych, które zostały przetransportowane na terytorium RP w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z ww. przepisem ranni i poszkodowani w wyniku konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy transportowani do Polski w celu leczenia uprawnieni są do opieki medycznej udzielanej na terytorium RP obejmującej świadczenia opieki zdrowotnej na zasadach i w zakresie, w jakim osobom objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym przysługuje prawo do świadczeń na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej, a także podania produktów leczniczych wydawanych świadczeniobiorcom w ramach programów polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia. Mając na uwadze ww. uregulowania, w 2022 r. została opracowana „Procedura w zakresie uruchamiania transportu ewakuacyjnego dla rannych żołnierzy z Ukrainy realizowanego pociągiem medycznym, organizacji leczenia w podmiotach leczniczych w Polsce i powrotów żołnierzy po zakończonym leczeniu”. Na podstawie przedmiotowej procedury odbywa się kwalifikacja rannych i poszkodowanych żołnierzy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy na podstawie zgłoszenia przekazanego przez rząd Ukrainy stronie polskiej w celu organizacji dla nich miejsc udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w podmiotach leczniczych na terenie Polski. Zgodnie z powyższą procedurą w latach 2022–2024 liczba ewakuowanych na leczenie do Polski rannych i poszkodowanych w wyniku konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy wynosiła:

– 2022 r. – 143,

– 2023 r. – 118,

– 2024 r. – 36.

Dostęp do systemu E-ZDROWIE Dzięki uproszczonym procedurom obywatele Ukrainy, posiadający numer PESEL, mają dostęp do Internetowego Konta Pacjenta. Konto umożliwia dostęp do e-recept, e-skierowań, e-zwolnień lekarskich oraz unijnego zaświadczenia COVID. Na portalu pacjent.gov.pl dostępna jest zakładka „Pacjenci z Ukrainy", gdzie publikowane są najważniejsze informacje o systemie ochrony zdrowia w języku ukraińskim. Dzięki uproszczonym procedurom obywatele Ukrainy, którzy uzyskali numer PESEL, mają dostęp do Internetowego Konta Pacjenta, które dostępne jest również w języku ukraińskim, w tym w wersji mobilnej. Konto umożliwia dostęp do e-recept, e-skierowań, e-zwolnień lekarskich.

Zgoda na wykonywanie zawodów medycznych Lekarze, lekarze dentyści, którzy uzyskali prawo wykonywania zawodu (PWZ) na określony zakres czynności zawodowych, okres i miejsce zatrudnienia w podmiocie leczniczym wykonują świadczenia zdrowotne przez okres 1 roku pod nadzorem opiekuna będącego lekarzem posiadającym specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w danej dziedzinie medycyny wyznaczonego przez kierownika podmiotu. Lekarz, lekarz dentysta, który uzyskał PWZ na wykonywanie warunkowego prawa wykonywania zawodu, posiadający dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu specjalisty, może uzyskać zgodę na samodzielne wykonywanie zawodu, po 3 miesiącach wykonywania zawodu pod nadzorem odpowiednio lekarza albo lekarza dentysty posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty. W przypadku zaś gdy lekarz lub lekarz dentysta, który uzyskał PWZ na wykonywanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, nie posiada dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu specjalisty, może uzyskać zgodę na wykonywanie zawodu przez cały okres zatrudnienia pod nadzorem lekarza albo lekarza dentysty posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty.

Od 24 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2024 r. zostało wydanych 5 330 pozytywnych decyzji dla ukraińskich lekarzy/lekarzy dentystów.

Tryb wydawania decyzji 2022 2023 2024 Ministra Zdrowia Lekarze i Lekarze i Lekarze i lekarze lekarze lekarze dentyści dentyści dentyści W procedurze na określony 153 124 51 zakres czynności, czas i miejsce W procedurze o warunkowe 133 1 0 prawo wykonywania zawodu (PWZ) Zgodnie z art. 61 ustawy 1989 1630 1249

Łącznie obywatelom Ukrainy 2275 1755 1300 wydano pozytywnych decyzji Ministra Zdrowia

Pielęgniarki i położne, które uzyskały swoje kwalifikacje poza terytorium UE – minister właściwy do spraw zdrowia może udzielić zgody (w formie decyzji administracyjnej) osobie, która uzyskała kwalifikacje zawodowe poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, na wykonywanie zawodu pielęgniarki lub położnej na terytorium RP, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 35a ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 814, z późn. zm.). Przepisy prawa umożliwiają osobie, która uzyskała kwalifikacje zawodowe poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej uzyskanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej w dwóch trybach:  prawo wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej na określony zakres czynności zawodowych, czas i miejsce zatrudnienia w Polsce,  warunkowe prawo wykonywania zawodu pielęgniarki lub warunkowe prawo wykonywania zawodu położnej.

Od 24 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2024 r. zostało wydanych 2653 pozytywnych decyzji Ministra Zdrowia dla ukraińskich pielęgniarek i położnych.

na określony zakres o warunkowe prawo Pozytywne decyzje Tryb czynności, czas i wykonywania zawodu MZ wydane wydawania miejsce (PWZ) obywatelom decyzji pielęgniar położne pielęgniar położne Ukrainy: Ministra Zdrowia: ki ki 2022 56 2 736 108 902

2023 21 0 842 132 995 2024 1 0 642 113 756

Ratownicy medyczni, do dnia 30 czerwca 2023 r. każda osoba, która uzyskała poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacje do wykonywania zadań zawodowych, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2025 r. poz. 91, z późn. zm.), mogła uzyskać zgodę na wykonywanie zawodu ratownika medycznego na okres 5 lat. Od 24 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. wpłynęło 68 wniosków o udzielenie zgody na wykonywanie zawodu ratownika medycznego od obywateli Ukrainy, z czego 33 osoby uzyskały zgodę MZ na wykonywanie zawodu ratownika medycznego, a 35 wniosków w związku z nieusunięciem braków formalnych pozostawiono bez rozpoznania. Od 1 stycznia 2023 r. do 1 lipca 2023 r. do MZ wpłynęło 35 wniosków o udzielenie zgody na wykonywanie zawodu ratownika medycznego od obywateli Ukrainy, z czego 16 osób uzyskało zgodę Ministra Zdrowia na wykonywanie zawodu ratownika medycznego, a 18 wniosków pozostawiono bez rozpoznania w związku z nieusunięciem braków formalnych. Została wydana również 1 decyzja umarzająca postępowanie. W oparciu o zalecenia Ministra Edukacji i Nauki oraz Ministra Zdrowia został przygotowany program „Solidarni z Ukrainą”, którego celem było umożliwienie uczestnikom Programu – studentom i doktorantom, którzy byli obywatelami Ukrainy i przybyli do Polski od 24 lutego 2022 r. – kontynuowania studiów, prowadzenia prac nad rozprawą doktorską lub odbycia innych dowolnych form kształcenia w polskich uczelniach i instytutach, w okresie od marca do września 2022 r. O udział w Programie mogły ubiegać się: uczelnie nadzorowane przez Ministra Edukacji i Nauki lub Ministra Zdrowia, w których liczba studentów studiów stacjonarnych wynosiła minimum 150 osób, instytuty PAN, instytuty badawcze, instytuty Sieci Łukasiewicz.

Relokacja ukraińskich pacjentów do innych państw Pełnomocnik Ministra Zdrowia do spraw przeniesienia, w celu kontynuacji leczenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, pacjentów ukraińskich przebywających na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy zapewnia przeprowadzenie procesu przeniesienia pacjentów do innych państw UE/EOG. Do 31 grudnia 2024 r. z Polski relokowano 226 pacjentów, podczas gdy w ramach całego programu MEDEVAC relokowano ponad 3 900 pacjentów do 22 krajów UE i EOG.

Zgodnie z danymi NFZ na grudzień 2024 r. w 820 polskich podmiotach leczniczych przebywało 4 831 obywateli ukraińskich (2 914 dorosłych i 1 917 dzieci). 1 września 2022 r. został otwarty Medevac Hub Jasionka (dalej: również jako MHJ) na terenie Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, finansowany przez Komisję Europejską, zarządzany przez polską fundację Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej, częściowo wyposażony przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji, a jego założenia organizacyjne i operacyjne zostały wypracowane wspólnie przez Komisję Europejską i Światową Organizację Zdrowia, w procesie koordynowanym przez MZ. Hub stanowi wsparcie procesu relokacji, a także zwiększa bezpieczeństwo relokowanych osób, zapewniając zakwaterowanie i opiekę będącym w podróży pacjentom oraz członkom ich rodzin. Pozwala planować proces relokacji w koordynacji ze stroną ukraińską i norweską. Medevac Hub Jasionka:  zapewnia podstawową obserwację, opiekę pielęgniarską i wsparcie psychospołeczne dla relokowanych pacjentów,  zapewnia ciągłość oraz modyfikację bieżącej opieki medycznej,  identyfikuje, ocenia, kieruje pacjentów z zagrożeniem pogorszenia się stanu zdrowia lub których stan zdrowia się pogorszył do szpitala referencyjnego. Obecnie w Hubie istnieje możliwość przyjęcia do około 20 pacjentów i do około 30 osób towarzyszących, którzy korzystają z procedury ewakuacji medycznej do państw UE/EOG. Hub może przyjąć również do 20 osób / pacjentów, którzy zakończyli leczenie w Polsce / państwach UE i chcą powrócić na terytorium Ukrainy (repatriacje pacjentów). Do dnia 31 grudnia 2024 r. z pobytu w MHJ skorzystało 2 744 osób (1 996 pacjentów i 748 osób towarzyszących). Wsparcie na rzecz rodzin Dostęp do żłobków, klubów dziecięcych i dziennych opiekunów Na podstawie art. 28 ustawy pomocowej została utworzona dodatkowa liczba miejsc opieki w żłobkach, klubach dziecięcych i u dziennych opiekunów w celu zapewnienia opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 będącymi obywatelami Ukrainy, przebywającymi na terytorium RP, których pobyt na terytorium RP jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ww. ustawy:

– 2022 r. – 1 571 miejsc opieki (dane na koniec grudnia 2022 r.),

– 2023 r. – 1 328 miejsc opieki (dane na koniec grudnia 2023 r.),

– 2024 r. – 1 255 miejsc opieki (dane na koniec grudnia 2024 r.).

Świadczenia na rzecz rodziny Obywatelom Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Polski od 24 lutego 2022 r. z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i których pobyt na terytorium Polski jest uznawany za legalny, ZUS przyznaje i wypłaca z zastosowaniem art. 26 ustawy pomocowej:  świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci,  rodzinny kapitał opiekuńczy, o którym mowa w ustawie o rodzinnym kapitale opiekuńczym,  dofinansowanie obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3,  świadczenie „Dobry Start”, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 187a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Średniomiesięczna liczba 2022 r. 2023 r. 2024 r. wypłacanych poszczególnych świadczeń w kolejnych latach: Świadczenie wychowawcze 271 386 219 121 214 838

Rodzinny Kapitał Opiekuńczy 7 235 4 330 3 313

– przyznawane od marca 2022 r. Dofinansowanie żłobków – 738 1 088 856 przyznawane od kwietnia 2022 r. Świadczenie „Aktywnie w świadczenie realizowane od 2 821 żłobku" (w ramach „Aktywny października 2024 r. rodzic ") Świadczenie dobry start – 148 738 124 626 131 966 wypłacane raz w roku

Z uwagi na duży wolumen beneficjentów programów dla rodzin z Ukrainy ZUS przygotował do obsługi przyznawania świadczeń dla rodzin dla uchodźców rozwiązania technologiczne oparte na automatycznym przyznawaniu świadczeń przez specjalnie przygotowane oprogramowanie. Dla realizacji zadań związanych z obsługą wniosków o świadczenia rodzinne dla obywateli Ukrainy, konieczne było podłączenie się przez ZUS do rejestrów zewnętrznych, w tym do ewidencji małoletnich, specjalnego rejestru PESEL, jak również rejestru KGSG, wynikających z ustawy pomocowej. Automatyczne sprawdzenie danych w tych rejestrach warunkuje prawidłowe przyznanie lub wypłatę świadczeń przez ZUS.

Na mocy ustawy pomocowej uchodźcy wojenni z Ukrainy (posiadający polski numer ewidencyjny PESEL z symbolem UKR) uprawnieni do legalnego pobytu na terytorium Polski, mając w Polsce prawo do pracy, mogą ubiegać się także o świadczenia rodzinne przyznawane na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należą do nich m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne. Świadczenia rodzinne przyznaje i wypłaca organ właściwy, czyli wójt, burmistrz, prezydent miasta lub upoważniony kierownik/pracownik ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia. Przeciętna miesięczna liczba świadczeń rodzinnych wypłacona w 2024 r. wyniosła 53 098.

Opiekun tymczasowy dla małoletniego obywatela Ukrainy Ze sprawozdań, zawierających dane dotyczące spraw o ustanowienie opiekuna tymczasowego do sądów rejonowych wydziałów rodzinnych i nieletnich wynika, że:

a) w 2022 r. – wpłynęło 23 955, rozpatrzono 23 777, uwzględniono w całości lub w części 21 708 wniosków, które dotyczyły 25 486 małoletnich,

b) w 2023 r. wpłynęło 7 134, rozpatrzono 7 060, uwzględniono w całości lub w części 5 905 wniosków, które dotyczyły 6 669 małoletnich,

c) w 2024 r. wpłynęło 6 710, rozpatrzono 6 710, uwzględniono w całości lub w części 5 535 wniosków, które dotyczyły 6 187 małoletnich.

Piecza zastępcza Na podstawie ustawy pomocowej PCPR mógł zatrudniać osoby do pomocy dla opiekuna tymczasowego w sytuacji, gdy ten ma pod opieką więcej niż 15 dzieci, zapewnić pomoc psychologiczną i pomoc wolontariuszy oraz tłumaczy lub pomoc przy załatwianiu spraw urzędowych. PCPR prowadził również ewidencję małoletnich obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP bez opieki osoby sprawującej faktyczną pieczę nad nimi oraz małoletnich obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP i przed przybyciem były umieszczone w pieczy zastępczej na terytorium Ukrainy. Wsparcie społeczne

Świadczenia z pomocy społecznej Zgodnie z art. 29 i 30 ustawy pomocowej obywatelom Ukrainy mogły być przyznawane świadczenia zarówno pieniężne, jak i niepieniężne, na zasadach i w trybie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214). Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej na podstawie ustawy pomocowej, od 1 lipca 2024 r. wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, wcześniej odbywało się na podstawie złożonego przez obywatela Ukrainy oświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i dochodowej. Gminą właściwą do udzielania świadczeń jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o te świadczenia. Świadczenia, w tym niepieniężne, z systemu pomocy społecznej stanowią wsparcie w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych i zabezpieczają potrzeby bytowe, m.in. osób w podeszłym wieku, osób z niepełnosprawnościami czy matek z małymi dziećmi. Uprawnienie do świadczeń z pomocy społecznej obejmuje dostęp do niezbędnych usług, w tym usług opiekuńczych, czy usług świadczonych przez takie placówki jak np. domy pomocy społecznej, mieszkania chronione (od dnia 1 listopada 2023 r.: treningowe i wspomagane), ośrodki wsparcia, domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży. Schronienie dla osób doświadczających kryzysu, które utraciły możliwość zamieszkiwania w swoim środowisku, oferują również ośrodki interwencji kryzysowej. Ważnym wsparciem dla obywateli Ukrainy jest przyznanie posiłku dla dzieci w szkole i przedszkolu. Posiłek w szkole lub przedszkolu może być przyznany również doraźnie na podstawie art. 48 b ust. 5 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. na czas nie dłuższy niż 2 miesiące kalendarzowe. Pomoc przyznawana w ww. trybie nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego i wydania decyzji administracyjnej.

Pomoc udzielona w formie posiłku (dane narastająco): 2022 r.:

– 114 011 – liczba dzieci i młodzieży, którym zapewniono 1 ciepły posiłek w szkole,

– 35 575 – liczba dzieci, którym zapewniono wyżywienie w przedszkolu ogółem. 2023 r.:

– 119 652 – liczba dzieci i młodzieży, którym zapewniono 1 ciepły posiłek w szkole,

– 37 743 – liczba dzieci, którym zapewniono wyżywienie w przedszkolu ogółem. 2024 r.:

– 121 762 – liczba dzieci i młodzieży, którym zapewniono 1 ciepły posiłek w szkole,

– 38 223 – liczba dzieci, którym zapewniono wyżywienie w przedszkolu ogółem.

Jednorazowe świadczenie pieniężne Jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości 300 zł na osobę przeznaczone było na podstawowe utrzymanie, w szczególności na pokrycie wydatków na żywność, odzież, obuwie, czy środki higieny osobistej. Według danych statystycznych do dnia 31 grudnia 2022 r. świadczenie jednorazowe 300 zł otrzymało 1 199 115 osób (złożono 688 785 wniosków w tej sprawie), zaś do dnia 31 grudnia 2023 r. (narastająco, włącznie z danymi za 2022 r.) świadczenie jednorazowe 300 zł otrzymało 1 302 196 osób (złożono 766 927 wniosków w tej sprawie). Jednorazowe świadczenie pieniężne do dnia 30 czerwca 2024 r. w wysokości 300 zł otrzymało 1 358 328 osób. (narastająco, włącznie z danymi za 2022 r. i 2023 r.). Z dniem 1 lipca 2024 r. przepis umożliwiający otrzymanie ww. świadczenia został uchylony.

Bezpłatna pomoc psychologiczna Pomoc udzielona w formie bezpłatnej pomocy psychologicznej (dane narastająco):

- 2022 r. – 31 712 osób,

- 2023 r. – 42 371 osób,

- 2024 r. – 50 245 osób. Zapewnienie łączności na terytorium Ukrainy

Minister Cyfryzacji, na podstawie art. 14 ust. 13 ustawy pomocowej, udzielał pomocy Ukrainie finansowanej z FP, w ramach realizowanych przez siebie zadań we współpracy z Instytutem Łączności – Państwowym Instytutem Badawczym, czyli podmiotem nadzorowanym.

W wyniku konfliktu zbrojnego, który toczy się na terytorium Ukrainy, zniszczeniu uległa infrastruktura telekomunikacyjna, w związku z czym na terytorium tego państwa utrudnione jest zachowanie łączności w celach cywilnych.

W 2022 r. zostało zakupione i dostarczone w formie użyczenia na Ukrainę 14 560 terminali systemu satelitarnej łączności Starlink. Ponadto Minister Cyfryzacji finansował opłaty abonamentowe z tym związane. W 2023 r. kontynuowano ww. wsparcie finansowania. Ponadto Minister Cyfryzacji sfinansował zakup dodatkowych 5 000 terminali systemu satelitarnej łączności Starlink. Minister Cyfryzacji zaczął też finansować opłaty abonamentowe za 5150 terminale Starlink dostarczone na Ukrainę przez inne podmioty. W 2024 r. Minister Cyfryzacji kontynuował finansowanie opłat abonamentowych za zakupione przez MC i użyczone na Ukrainę w latach 2022–2023 oraz udostępnione przez inne podmioty terminale systemu satelitarnej łączności Starlink. Ponadto pod koniec 2024 r. Minister Cyfryzacji sfinansował zakup dodatkowych 5 000 terminali systemu satelitarnej łączności Starlink. Fundusz Pomocy Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy pomocowej, w celu finansowania lub dofinansowania realizacji zadań na rzecz pomocy Ukrainie, w szczególności obywatelom Ukrainy dotkniętym konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, w tym zadań realizowanych na terytorium RP, jak i poza nim, a także realizacji zadań związanych z bezpieczeństwem żywnościowym kraju został utworzony w Banku Gospodarstwa Krajowego FP.

Nadzór nad FP w okresie od utworzenia Funduszu do końca czerwca 2024 r. sprawował Prezes Rady Ministrów. Z dniem 1 lipca 2024 r. na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji rządowej, zadania i kompetencje Prezesa Rady Ministrów w zakresie nadzoru nad FP przejął Minister Finansów. Minister Finansów upoważnił do składania dyspozycji wypłaty ze środków Funduszu poszczególnych dysponentów części budżetowych oraz ministrów kierujących określonymi działami administracji rządowej. Zgodnie zatem z modelem funkcjonowania FP Minister Finansów przekazuje środki dysponentom pomocniczym, którzy z uwzględnieniem swoich kompetencji ustawowych, realizują określone w planie finansowym zadania i finansują je środkami FP.

Podstawą gospodarki finansowej FP jest plan finansowy, który przygotowywany jest przez BGK i aktualnie zatwierdzany przez Ministra Finansów (wcześniej Prezesa Rady Ministrów). Plan finansowy Funduszu stanowi podstawę dokonywania wypłat ze środków Funduszu oraz podstawę do przeprowadzenia emisji obligacji. BGK przekazuje Ministrowi Finansów comiesięczne sprawozdania z realizacji planu finansowego FP. W oparciu o ww. sprawozdania z realizacji planu finansowego FP należy wskazać, że:  w 2022 r.  wpływy Funduszu osiągnęły poziom 16 763,4 mln zł,  wydatki Funduszu wyniosły 13 884,2 mln zł, w tym wydatki dysponentów na realizację zadań na rzecz pomocy Ukrainie – 13 879,6 mln zł;  w 2023 r.  wpływy Funduszu osiągnęły poziom 13 057,1 mln zł,  wydatki Funduszu wyniosły 15 019,3 mln zł, w tym wydatki dysponentów na realizację zadań na rzecz pomocy Ukrainie – 14 775,8 mln zł;  w 2024 r.  wpływy Funduszu osiągnęły poziom 10 133,7 mln zł,  wydatki Funduszu wyniosły 10 499,7 mln zł, w tym wydatki dysponentów na realizację zadań na rzecz pomocy Ukrainie – 10 124,0 mln zł.

Szczegółowe rozliczenie FP w latach 2022 r. – 2024 r. stanowi tabela załączona do niniejszego sprawozdania. PLAN 2022 % realizacji PLAN 2023 % realizacji PLAN 2024 % realizacji Lp Wyszczególnienie WYKONANIE 2022 WYKONANIE 2023 WYKONANIE 2024 po zmianach 2022 po zmianach 2023 po zmianach 2024

I. Stan środków (początek okresu) 0,00 0,00 x 2 880 636 244,40 2 880 636 244,40 100,0% 924 537 682,44 924 537 682,44 100,0% II. WPŁYWY 19 097 835 800,00 16 763 373 996,08 87,8% 13 157 422 356,56 13 057 119 605,60 99,2% 10 127 270 925,35 10 133 671 979,33 100,1%

Wpłaty środków pieniężnych jednostek sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 9 pkt 5–8 i 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, z wyłączeniem samorządowych osób prawnych, z wyjątkiem

1. 7 800 000 000,00 7 800 000 000,00 100,0% 27 000 000,00 27 000 000,00 100,0% 2 854 115 000,00 2 854 115 000,00 100,0% środków pochodzących z dotacji z budżetu i środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, które za zgodą

2. 0,00 324 551 160,00 x 260 306 100,00 260 306 100,00 100,0% 0,00 0,00 x Komisji Europejskiej mogą zostać przeznaczone na wparcie realizacji zadań Funduszu Pomocy

3. Wpłaty z budżetu państwa 2 307 318 500,00 2 307 318 500,00 100,0% 4 450 000 000,00 4 450 000 000,00 100,0% 500 000 000,00 500 000 000,00 100,0%

4. Wpływy ze skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 Ustawy 2 500 000 000,00 0,00 0,0% 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x Środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z

5. 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

6. Wpływy z emisji obligacji 6 439 584 200,00 6 170 225 035,00 95,8% 8 073 171 132,50 7 944 056 855,89 98,4% 6 539 298 804,52 6 539 298 804,52 100,0% nominał 6 450 000 000,00 6 172 330 000,00 95,7% 8 090 100 000,00 8 049 547 000,00 99,5% 6 632 631 200,00 6 632 631 200,00 100,0% dyskonto -2 105 000,00 -2 104 965,00 100,0% -4 528 867,50 -111 293 648,76 2457,4% -93 351 683,10 -93 351 683,10 100,0% premia 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x odsetki 0,00 0,00 x 0,00 12 801 522,15 x 19 287,62 19 287,62 100,0% prowizja agenta emisji -8 310 800,00 0,00 0,0% -12 400 000,00 -6 998 017,50 56,4% 0,00 0,00 x

7. Darowizny 500,00 99 700 944,19 x 12 655 167,91 14 000 907,12 110,6% 6 361,20 6 361,20 100,0%

8. Finansowanie przejściowe 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x

9. Odsetki 50 133 300,00 59 267 937,29 118,2% 80 067 400,00 102 734 753,15 128,3% 54 000 000,00 55 240 714,16 102,3%

10. Odsetki i inne wpływy przekazane przez dysponentów 4 033 940,36 5 661 786,04 140,4% 12 256 005,67 12 575 518,72 102,6%

11. Zwroty środków dotyczące lat ubiegłych, przeksięgowane z rachunków pomocniczych 250 188 615,79 253 359 203,40 101,3% 167 589 430,28 172 430 257,05 102,9%

12. Inne wpływy 799 300,00 2 310 419,60 289,1% 5 323,68 5 323,68 100,00%

III. WYDATKI OGÓŁEM 17 791 394 774,07 13 884 199 256,26 78,0% 15 993 881 000,00 15 019 332 487,46 93,9% 10 879 871 072,35 10 499 749 765,27 96,5%

1. WYDATKI DYSPONENTÓW 17 785 669 074,07 13 879 565 944,47 78,0% 15 692 663 000,00 14 775 778 900,42 94,2% 10 497 423 172,35 10 123 977 152,65 96,4%

1.1 Minister właściwy ds. rodziny 1 240 110 000,00 158 972 702,91 12,8% 281 600 000,00 263 520 860,77 93,6% 299 081 000,00 293 633 544,46 98,2% 1.1.1 świadczenia rodzinne 1 211 500 000,00 147 150 124,55 12,1% 260 000 000,00 242 208 970,17 93,2% 269 840 000,00 264 541 834,70 98,0% 1.1.2 dzieci cudzoziemskie 12 880 000,00 10 689 842,68 83,0% 20 000 000,00 19 967 215,52 99,8% 28 136 000,00 27 999 615,31 99,5% pozostałe zadania realizowane i koordynowane przez ministra właściwego do spraw rodziny w ramach ustawy o 1.1.3 15 730 000,00 1 132 735,68 7,2% 1 600 000,00 1 344 675,08 84,0% 1 105 000,00 1 092 094,45 98,8% pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa 1.2 Minister właściwy ds. zabezpieczenia społecznego 660 600 000,00 480 513 427,11 72,7% 111 000 000,00 99 572 062,51 89,7% 71 919 000,00 67 731 957,88 94,2% 1.2.1 wypłata jednorazowego świadczenia pieniężnego 492 389 000,00 393 776 583,33 80,0% 45 000 000,00 40 438 440,19 89,9% 10 814 000,00 9 936 942,14 91,9% 1.2.2 świadczenia z pomocy społecznej 137 411 000,00 76 913 562,69 56,0% 55 000 000,00 49 984 739,75 90,9% 52 650 000,00 50 346 819,46 95,6% pozostałe zadania realizowane i koordynowane przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w 1.2.3 30 800 000,00 9 823 281,09 31,9% 11 000 000,00 9 148 882,57 83,2% 8 455 000,00 7 448 196,28 88,1% ramach ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

1.3 Zakład Ubezpieczeń Społecznych 1 939 800 000,00 1 919 927 211,75 99,0% 1 630 000 000,00 1 584 255 455,04 97,2% 2 421 319 000,00 2 324 868 297,48 96,0% świadczenia, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2-5 (pkt 2-6 po zmianie planu na 2024) ustawy z dnia 12 marca 1.3.1 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa wypłacane przez 1 939 800 000,00 1 919 927 211,75 99,0% 1 630 000 000,00 1 584 255 455,04 97,2% 2 421 319 000,00 2 324 868 297,48 96,0% Zakład Ubezpieczeń Społecznych 1.4 Minister właściwy ds. zdrowia 761 353 400,00 667 417 870,70 87,7% 911 812 000,00 908 749 838,39 99,7% 877 057 153,00 852 358 342,01 97,2% finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz produktów leczniczych, o których mowa w art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, a także 1.4.1 761 353 400,00 667 417 870,70 87,7% 911 812 000,00 908 749 838,39 99,7% 877 057 153,00 852 358 342,01 97,2% pozostałych zadań realizowanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia realizowanych w ramach przedmiotowej ustawy 1.5 Prezes Rady Ministrów 1 962 744 279,67 0,00 0,0% 81 563 840,95 0,00 0,0% 0,00 0,00 x 1.6 Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów 715 000 000,00 602 068 382,66 84,2% 348 100 000,00 288 612 602,64 82,9% 0,00 0,00 x 1.6.1 Realizacja rządowego programu "Bezpieczny transport" 60 000 000,00 1 994 582,66 3,3% 58 100 000,00 629 255,72 1,1% 0,00 0,00 x 1.6.2 inne zadania 55 000 000,00 73 800,00 0,1% 40 000 000,00 37 983 346,92 95,0% 0,00 0,00 x 1.6.3 środki dla Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych 600 000 000,00 600 000 000,00 100,0% 250 000 000,00 250 000 000,00 100,0% 0,00 0,00 x

1.7 Minister właściwy ds. wewnętrznych 5 840 000 000,00 5 600 509 980,54 95,9% 2 895 192 932,65 2 827 636 283,83 97,7% 1 859 119 000,00 1 752 069 036,37 94,2%

zadania realizowane i koordynowane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych w ramach ustawy o pomocy 1.7.1 5 840 000 000,00 5 600 509 980,54 95,9% 2 895 192 932,65 2 827 636 283,83 97,7% 1 859 119 000,00 1 752 069 036,37 94,2% obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

1.8 Minister właściwy ds. oświaty i wychowania 53 260 601,96 39 742 253,63 74,6% 36 811 654,35 29 992 227,24 81,5% 11 179 018,00 7 798 795,48 69,8% 1.8.1 stypendia i zasiłki dla uczniów z Ukrainy (szkoły) 53 008 868,00 39 503 093,66 74,5% 16 201 107,00 13 451 678,76 83,0% 11 179 018,00 7 798 795,48 69,8% wsparcie organizacji przez polskie uczelnie ukraińskiego egzaminu maturalnego dla obywateli Ukrainy 1.8.2 251 733,96 239 159,97 95,0% 135 785,33 135 785,33 100,0% 0,00 0,00 x przebywających na terenie Polski 1.8.3 materiały edukacyjne dla uczniów z Ukrainy 0,00 0,00 x 20 474 762,02 16 404 763,15 80,1% 0,00 0,00 x 1.9 Minister właściwy ds. finansów publicznych 1 665 000 000,00 1 585 021 264,17 95,2% 2 664 131 513,00 2 618 774 635,68 98,3% 2 716 280 000,00 2 637 950 398,95 97,1% wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych, zgodnie z art. 50 ust. 6 1.9.1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego 1 665 000 000,00 1 585 021 264,17 95,2% 2 664 131 513,00 2 618 774 635,68 98,3% 2 716 280 000,00 2 637 950 398,95 97,1% państwa

PLAN 2022 % realizacji PLAN 2023 % realizacji PLAN 2024 % realizacji Lp Wyszczególnienie WYKONANIE 2022 WYKONANIE 2023 WYKONANIE 2024 po zmianach 2022 po zmianach 2023 po zmianach 2024

1.10 Minister właściwy ds. transportu 130 000 000,00 13 071 397,37 10,1% 116 928 600,00 116 928 600,00 100,0% 0,00 0,00 x

1.10.1 realizacja działań w obszarze resortu infrastruktury na rzecz pomocy Ukrainie 130 000 000,00 13 071 397,37 10,1% 116 928 600,00 116 928 600,00 100,0% 0,00 0,00 x

1.11 Minister właściwy ds. rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych 2 620 000 000,00 2 617 109 884,54 99,9% 6 450 000 000,00 5 875 000 000,00 91,1% 2 100 000 000,00 2 057 000 767,95 98,0%

pomoc finansowa udzielana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa producentowi rolnemu na dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż 1.11.1 2 620 000 000,00 2 617 109 884,54 99,9% 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działaność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów pomoc dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy na dofinansowanie w 2023 r. zakupu nawozów 1.11.2 0,00 0,00 x 2 800 000 000,00 2 800 000 000,00 100,0% 0,00 0,00 x mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów pomoc dla producenta rolnego, o której mowa w §13zw rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego 1.11.3 zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotycząca sprzedaży 0,00 0,00 x 2 200 000 000,00 2 200 000 000,00 100,0% 0,00 0,00 x zbóż 1.11.4 zapłata za sprzedaną kukurydzę 0,00 0,00 x 200 000 000,00 25 000 000,00 12,5% 0,00 0,00 x 1.11.5 dodatkowe koszty związane z zakupem mokrej kukurydzy 0,00 0,00 x 240 000 000,00 240 000 000,00 100,0% 0,00 0,00 x 1.11.6 dopłaty do innych zbóż i nasion oleistych 0,00 0,00 x 610 000 000,00 610 000 000,00 100,0% 0,00 0,00 x 1.11.7 pomoc - transport zbóż i rzepaku 0,00 0,00 x 400 000 000,00 0,00 0,0% 0,00 0,00 x pomoc dla producentów zbóż, którym zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku 1.11.8 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x 2 100 000 000,00 2 057 000 767,95 98,0% rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosysjkiej wobec Ukrainy

1.12 Minister właściwy ds. informatyzacji 189 553 955,44 186 964 732,09 98,6% 157 671 000,00 157 248 483,27 99,7% 139 068 476,35 128 435 099,51 92,4%

1.12.1 realizacja działań w obszarze informatyzacji na rzecz pomocy Ukrainie 189 553 955,44 186 964 732,09 98,6% 157 671 000,00 157 248 483,27 99,7% 139 068 476,35 128 435 099,51 92,4% 1.13 Minister właściwy ds. energii 8 246 837,00 8 246 837,00 100,0% 392 851,05 392 851,05 100,0% 0,00 0,00 x dostarczenie do stacji kolejowej Mościska II w obwodzie Lwowskim w Ukrainie węgla kamiennego w celach 1.13.1 8 246 837,00 8 246 837,00 100,0% 392 851,05 392 851,05 100,0% 0,00 0,00 x humanitarnych w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie 1.14 Minister właściwy ds. kultury i ochrony dziedzictwa narodowego 0,00 0,00 x 7 458 608,00 5 095 000,00 68,3% 2 400 525,00 2 130 912,56 88,8% zabezpieczenie obiektów historycznych lub zabytkowych oraz digitalizacji obiektów materialnego i niematerialnego 1.14.1 0,00 0,00 x 4 363 608,00 2 000 000,00 45,8% 2 400 525,00 2 130 912,56 88,8% dziedzictwa kulturowego w Ukrainie 1.14.2 Polskie Radio dla Ukrainy 0,00 0,00 x 3 095 000,00 3 095 000,00 100,0% 0,00 0,00 x

2. Odsetki z tytułu udzielenia finansowania przejściowego 3 000 000,00 3 479 052,09 116,0% 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x

3. Obsługa obligacji 1 750 000,00 472 707,07 27,0% 299 362 400,00 242 180 505,12 80,9% 380 845 800,00 374 378 526,48 98,3% 3.1 kapitał 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x 0,00 0,00 x 3.2 odsetki 0,00 0,00 x 286 862 400,00 234 824 030,73 81,9% 364 745 800,00 360 675 991,08 98,9% 3.3 prowizje, opłaty, inne koszty emisji 1 750 000,00 472 707,07 27,0% 12 500 000,00 7 356 474,39 58,9% 16 100 000,00 13 702 535,40 85,1%

4. Wynagrodzenie prowizyjne dla BGK 975 700,00 681 552,63 69,9% 1 855 600,00 1 373 081,92 74,0% 1 602 100,00 1 393 600,75 87,0%

5. Korekta z tytułu przeksięgowań dotyczących sprawozdania za 2023 r. 0,00 485,39 x IV. Saldo przepływów w danym okresie 1 306 441 025,93 2 879 174 739,82 x -2 836 458 643,44 -1 962 212 881,86 69,2% -752 600 147,00 -366 077 785,94 48,6% V. Różnice kursowe x 1 461 504,58 x -1 911 871,88 6 114 319,90 -319,8% 0,00 -33 915 017,45 x VI. Stan środków (koniec okresu) 1 306 441 025,93 2 880 636 244,40 x 42 265 729,08 924 537 682,44 2187,4% 171 937 535,44 524 544 879,05 305,1%