Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo.

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE J X kadencja

SPRAWOZDANIE KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo (druk nr 2120)

Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu – po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu - skierował w dniu 7 stycznia 2026 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi do pierwszego czytania.

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 21 stycznia 2026 r.

wnosi:

Wysoki Sejm uchwalić raczy załączony projekt ustawy.

Warszawa, dnia 21 stycznia 2026 r.

Sprawozdawca Przewodniczący Komisji

(-) Jarosław Rzepa (-) Mirosław Maliszewski Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo1), 2)

Art. 1. W ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2025 r. poz. 865 i 1700) w art. 7 w ust. 1 w pkt 7 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 8 w brzmieniu:

„8) informację, czy producent jest rolnikiem aktywnym zawodowo, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, oraz rok, za który została wydana ostatnia decyzja w sprawie przyznania pomocy, w której została zamieszczona informacja, że producent ten jest rolnikiem aktywnym zawodowo.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 oraz z 2025 r. poz. 321) wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 24 otrzymuje brzmienie:

„Art. 24. 1. Jeżeli z przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1, wynika, że pomoc jest przyznawana rolnikom aktywnym zawodowo, pomoc tę przyznaje się

1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, Dz. Urz. UE L 119 z 21.04.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 181 z 07.07.2022, str. 35, Dz. Urz. UE L 227 z 01.09.2022, str. 136, Dz. Urz. UE L 102 z 17.04.2023, str. 1, Dz. Urz. UE L 148 z 08.06.2023, str. 130, Dz. Urz. UE L 2024/946 z 26.03.2024 oraz Dz. Urz. UE L 2024/1468 z 24.05.2024).

2) Niniejszą ustawą zmienia się ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz ustawę z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023– 2027. rolnikowi, który w okresie od dnia 1 czerwca roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia 31 maja roku złożenia tego wniosku:

1) poniósł koszty bezpośrednie prowadzenia działalności rolniczej lub

2) uzyskał przychody ze sprzedaży wytworzonych przez niego produktów rolnych

– w wysokości odpowiedniej do wielkości gospodarstwa tego rolnika wynikającej ze złożonego przez niego wniosku o przyznanie pomocy, a także gdy ten rolnik udokumentuje poniesienie tych kosztów lub uzyskanie tych przychodów w tej wysokości.

2. Wysokość kosztów i przychodów, o których mowa w ust. 1, odpowiednią do wielkości gospodarstwa rolnika ustala się z uwzględnieniem wysokości tych kosztów i przychodów odpowiedniej do wielkości gospodarstwa o powierzchni 1 ha użytków rolnych.

3. Warunki, o których mowa w ust. 1, nie wymagają udokumentowania przez:

1) spółdzielnię rolników, spółdzielnię produkcji rolnej i grupę producentów rolnych;

2) rolnika:

a) który w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca roku złożenia wniosku o przyznanie pomocy posiadał zwierzęta, których średnia liczba w tym okresie w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) wynosiła co najmniej 0,1 DJP na hektar wszystkich użytków rolnych będących w posiadaniu tego rolnika i wskazanych przez niego we wniosku o przyznanie pomocy, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1815 oraz z 2025 r. poz. 1795), lub

b) który spełnia warunki przyznania:

– płatności związanych z produkcją, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, do powierzchni użytków rolnych, na których uprawia w plonie głównym ziemniaki skrobiowe, buraki cukrowe, pomidory, chmiel, truskawki, len lub konopie włókniste, lub

– płatności związanych z produkcją, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, lub

– płatności w ramach ekoschematów, o których mowa w art. 30 pkt 2–4, 5b i 6, lub

– płatności ekologicznych, o których mowa w art. 41 pkt 2, lub

– płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, o których mowa w art. 42 ust. 1, jeżeli zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne, o których mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2021/2115, za realizację których przyznaje się te płatności, są realizowane:

– – na użytkach rolnych, a ten rolnik posiada plan działalności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do użytków rolnych objętych tymi zobowiązaniami, lub

– – w odniesieniu do zwierząt

– i ubiega się o przyznanie tych płatności, lub

c) któremu w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy przyznano w formie dotacji pomoc na realizację operacji w ramach interwencji, o której mowa w art. 73 rozporządzenia 2021/2115, dotyczącej:

– rozwoju małych gospodarstw lub

– inwestycji w gospodarstwach rolnych zwiększających konkurencyjność, lub

d) któremu w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy wypłacono przynajmniej pierwszą ratę pomocy na realizację operacji w ramach interwencji, o której mowa w art. 75 rozporządzenia 2021/2115, w zakresie rozpoczynania działalności przez młodych rolników, lub

e) któremu za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy przyznano dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub materiału siewnego kategorii kwalifikowany, lub ekologicznego materiału siewnego kategorii elitarny, lub ekologicznego materiału siewnego kategorii kwalifikowany, o których mowa w art. 40c ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1502), lub

f) któremu przysługuje świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2025 r. o unijnej sieci danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN) (Dz. U. poz.

368), zwanej dalej „ustawą o FSDN”, za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

4. Agencja łącznikowa, o której mowa w art. 2 ustawy o FSDN, przekazuje Agencji w celu sprawdzenia spełniania warunku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 lit. f, wykaz rolników, którym przysługuje świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o FSDN, za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, w terminie do dnia 1 marca roku składania wniosku o przyznanie pomocy.

5. Wykaz, o którym mowa w ust. 4, zawiera dane określone w art. 14 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o FSDN oraz numer identyfikacyjny nadany rolnikowi w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, o ile rolnik podał ten numer na potrzeby zbierania danych, o których mowa w art. 1 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 1217/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego sieć danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE L 328 z 15.12.2009, str. 27, z późn. zm.3)), i wyraził zgodę na przekazanie tego numeru przez agencję łącznikową, o której mowa w art. 2 ustawy o FSDN, Agencji w celu określonym w ust. 4.

6. Dokumenty potwierdzające poniesienie kosztów lub uzyskanie przychodów, o których mowa w ust. 1, składa się wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy lub przekazuje w terminie do dnia 31 sierpnia roku złożenia tego wniosku za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

7. Warunki, o których mowa w ust. 1, uznaje się za spełnione również w przypadku, gdy koszty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zostały poniesione lub

3) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 195 z 27.07.2011, str. 42, Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 340 z 17.12.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 328 z 12.12.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 325 z 20.12.2022, str. 13, Dz. Urz. UE L 2023/2514 z 15.11.2023 oraz Dz. Urz. UE L 2023/2674 z 29.11.2023. przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zostały uzyskane przez małżonka rolnika ubiegającego się o pomoc, a małżonek ten nie ubiega się o przyznanie pomocy, o przyznanie której ubiega się rolnik.

8. W przypadku gdy rolnik ubiega się o przyznanie pomocy do trwałych użytków zielonych, które ten rolnik udostępnia innej osobie do wypasu zwierząt trawożernych posiadanych przez tę osobę, przy ustalaniu średniej liczby zwierząt, o której mowa w ust. 3 pkt 2 lit. a, uwzględnia się zwierzęta trawożerne posiadane przez tę osobę, które zostały przemieszczone na trwałe użytki zielone udostępniane przez tego rolnika do wypasu tych zwierząt, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

9. Warunek, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 lit. a, uznaje się za spełniony również w przypadku, gdy zwierzęta były w posiadaniu małżonka rolnika ubiegającego się o pomoc, a małżonek ten nie ubiega się o przyznanie pomocy, o przyznanie której ubiega się rolnik.

10. Warunek, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 lit. c, uznaje się za spełniony również w przypadku, gdy małżonkowi rolnika ubiegającego się o pomoc w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy przyznano w formie dotacji pomoc na realizację operacji w ramach interwencji, o której mowa w art. 73 rozporządzenia 2021/2115, dotyczącej:

1) rozwoju małych gospodarstw lub

2) inwestycji w gospodarstwach rolnych zwiększających konkurencyjność

– a małżonek ten nie ubiega się o przyznanie pomocy, o przyznanie której ubiega się rolnik.

11. Warunek, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 lit. d, uznaje się za spełniony również w przypadku, gdy małżonkowi rolnika ubiegającego się o pomoc w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy wypłacono przynajmniej pierwszą ratę pomocy na realizację operacji w ramach interwencji, o której mowa w art. 75 rozporządzenia 2021/2115, w zakresie rozpoczynania działalności przez młodych rolników, a małżonek ten nie ubiega się o przyznanie pomocy, o przyznanie której ubiega się rolnik.

12. Warunek, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 lit. e, uznaje się za spełniony również w przypadku, gdy małżonkowi rolnika ubiegającego się o pomoc w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy przyznano dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub materiału siewnego kategorii kwalifikowany, lub ekologicznego materiału siewnego kategorii elitarny, lub ekologicznego materiału siewnego kategorii kwalifikowany, o których mowa w art. 40c ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych.

13. Jeżeli z przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1, wynika, że pomoc jest przyznawana rolnikom aktywnym zawodowo, w decyzji w sprawie o przyznaniu pomocy zamieszcza się informację, czy rolnik jest rolnikiem aktywnym zawodowo.

14. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia:

1) wysokość kosztów bezpośrednich prowadzenia działalności rolniczej poniesionych przez rolnika oraz wysokość przychodów uzyskanych przez rolnika ze sprzedaży wytworzonych przez niego produktów rolnych, które są odpowiednie do wielkości gospodarstwa o powierzchni 1 ha użytków rolnych,

2) wykaz dokumentów potwierdzających poniesienie przez rolnika kosztów bezpośrednich prowadzenia działalności rolniczej oraz uzyskanie przychodów ze sprzedaży wytworzonych przez niego produktów rolnych

– mając na względzie ceny środków produkcji rolnej oraz ceny produktów rolnych, a także zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznaniem pomocy.”;

2) w art. 29 w ust. 3 w części wspólnej skreśla się wyrazy „(Dz. U. z 2023 r. poz.

1815)”;

3) w art. 39 w ust. 1 w pkt 2 skreśla się wyrazy „(Dz. U. z 2023 r. poz. 1502)”.

Art. 3. W 2026 r.:

1) warunki, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie wymagają udokumentowania przez rolnika, któremu za 2025 r. przyznano płatności bezpośrednie, o których mowa w art. 20 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 2, w wysokości nieprzekraczającej równowartości w złotych kwoty 1125 euro, a w przypadku gdy rolnikowi nie przyznano tych płatności za 2025 r. – nie wymagają udokumentowania przez tego rolnika, jeżeli suma:

a) iloczynu liczby kwalifikujących się hektarów, o których mowa w art. 4 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.4)), które ten rolnik posiada w 2026 r., i średniej krajowej wysokości płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 20 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 2, za hektar za 2025 r. oraz

b) iloczynu wyrażonej w dużych jednostkach przeliczeniowych (DJP) liczby zwierząt zatwierdzonych do płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 20 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 2, w 2026 r., które ten rolnik posiada, i średniej krajowej wysokości tych płatności do zwierząt w złotych na DJP za 2025 r.

– nie przekracza równowartości w złotych kwoty 1125 euro;

2) wykaz, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, agencja łącznikowa, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 7 marca 2025 r. o unijnej sieci danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN) (Dz. U. poz. 368), przekazuje Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 4. Do przyznawania pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1–4 ustawy zmienianej w art. 2, w sprawach objętych postępowaniami:

1) wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,

4) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 119 z 21.04.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 181 z 07.07.2022, str. 35, Dz. Urz. UE L 227 z 01.09.2022, str. 136, Dz. Urz. UE L 102 z 17.04.2023, str. 1, Dz. Urz. UE L 148 z 08.06.2023, str. 130, Dz. Urz. UE L 2024/946 z 26.03.2024 oraz Dz. Urz. UE L 2024/1468 z 24.05.2024.

2) zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie przepisów dotychczasowych, w przypadku gdy zostały wznowione po dniu 14 marca 2026 r. − stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 5. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 17 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc i mogą być zmieniane na podstawie art. 17 ustawy zmienianej w art. 1.

Art. 6. Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2026 r.