Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt.

Warszawa, 20 stycznia 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy posłankę Katarzynę Marię Piekarską, posłankę Ewę Szymanowską, posła Jarosława Rzepę i posła Łukasza Litewkę.

(-) Piotr Adamowicz; (-) Paweł Bliźniuk; (-) Mateusz Bochenek; (-) Krzysztof Bojarski; (-) Piotr Borys; (-) Marek Jan Chmielewski; (-) Alicja Chybicka; (-) Włodzimierz Czarzasty; (-) Jacek Czerniak; (-) Zofia Czernow; (-) Barbara Dolniak; (-) Agnieszka Dziemianowicz-Bąk; (-) Magdalena Filiks; (-) Joanna Frydrych; (-) Konrad Frysztak; (-) Krzysztof Gadowski; (-) Elżbieta Gapińska; (-) Krzysztof Gawkowski; (-) Elżbieta Gelert; (-) Włodzisław Giziński; (-) Piotr Głowski; (-) Stanisław Gorczyca; (-) Daria Gosek-Popiołek; (-) Krzysztof Grabczuk; (-) Małgorzata Gromadzka; (-) Agnieszka Hanajczyk; (-) Iwona Hartwich; (-) Klaudia Jachira; (-) Maria Małgorzata Janyska; (-) Patryk Jaskulski; (-) Dominik Jaśkowiec; (-) Danuta Jazłowiecka; (-) Piotr Kandyba; (-) Iwona Karolewska; (-) Joanna Kluzik-Rostkowska; (-) Ewa Kołodziej; (-) Michał Kołodziejczak; (-) Zbigniew Konwiński; (-) Tomasz Kostuś; (-) Katarzyna Kotula; (-) Paweł Kowal; (-) Piotr Kowal; (-) Iwona Maria Kozłowska; (-) Iwona Małgorzata Krawczyk; (-) Katarzyna Królak; (-) Adam Krzemiński; (-) Henryka Krzywonos-Strycharska; (-) Anita Kucharska-Dziedzic; (-) Marcin Kulasek; (-) Piotr Lachowicz; (-) Stanisław Lamczyk; (-) Maciej Lasek; (-) Gabriela Lenartowicz; (-) Izabela Leszczyna; (-) Łukasz Litewka; (-) Katarzyna Anna Lubnauer; (-) Artur Jarosław Łącki; (-) Alicja

Łepkowska-Gołaś; (-) Dorota Łoboda; (-) Magdalena Łośko; (-) Krystian Łuczak; (-) Dorota Marek; (-) Paweł Masełko; (-) Katarzyna Matusik-Lipiec; (-) Jerzy Meysztowicz; (-) Krzysztof Mieszkowski; (-) Grzegorz Napieralski; (-) Dorota Niedziela; (-) Małgorzata Niemczyk; (-) Jolanta Niezgodzka; (-) Sławomir Nitras; (-) Wanda Nowicka; (-) Marzena Okła-Drewnowicz; (-) Dorota Olko; (-) Paweł Olszewski; (-) Katarzyna Osos; (-) Paweł Papke; (-) Krzysztof Paszyk; (-) Karolina Pawliczak; (-) Małgorzata Pępek; (-) Krzysztof Piątkowski; (-) Katarzyna Maria Piekarska; (-) Lucjan Marek Pietrzczyk; (-) Kazimierz Plocke; (-) Elżbieta Anna Polak; (-) Agnieszka Pomaska; (-) Mariusz Popielarz; (-) Monika Rosa; (-) Marek Rząsa; (-) Jarosław Rzepa; (-) Czesław Siekierski; (-) Arkadiusz Sikora; (-) Krystyna Skowrońska; (-) Waldemar Sługocki; (-) Marek Sowa; (-) Katarzyna Stachowicz; (-) Paweł Suski; (-) Wiesław Szczepański; (-) Andrzej Szejna; (-) Andrzej Szewiński; (-) Henryk Szopiński; (-) Krystyna Szumilas; (-) Tomasz Szymański; (-) Łukasz Ściebiorowski; (-) Tadeusz Tomaszewski; (-) Cezary Tomczyk; (-) Małgorzata Tracz; (-) Tomasz Trela; (-) Katarzyna Ueberhan; (-) Robert Wardzała; (-) Joanna Wicha; (-) Dariusz Wieczorek; (-) Monika Wielichowska; (-) Adrian Witczak; (-) Przemysław Witek; (-) Anna Wojciechowska; (-) Anna Maria Żukowska. U S TAWA

z dnia …

o zmianie ustawy o ochronie zwierząt

Art. 1. W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580, z 2025 r. poz. 1696) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 4 w pkt 25 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 26 w brzmieniu:

„26) „kojcu” – rozumie się przez to miejsce, w którym utrzymuje się psa na ograniczonej przestrzeni poza lokalem mieszkalnym, z której nieuwiązany pies nie może samodzielne wyjść, znajdujące się na ogrodzonym lub nieogrodzonym terenie.”;

2) w art. 9:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Zabrania się trzymania psów na uwięzi.”,

b) dodaje się ust. 3–10 w brzmieniu:

„3. Zakaz, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy prowadzenia psa na smyczy lub uwiązania psa na czas:

1) transportu tego psa;

2) udziału tego psa w wystawie, pokazie, konkursie, występie, treningu lub tresurze;

3) przeprowadzanego na tym psie zabiegu lekarsko-weterynaryjnego, profilaktycznego lub pielęgnacyjnego;

4) krótkotrwały, poza miejscem stałego bytowania psa, w określonych warunkach wskazanych przez właściciela, w sposób niepowodujący naruszenia dobrostanu zwierzęcia;

5) niezbędny, poza miejscem stałego bytowania psa, w celu zapobieżenia:

a) niebezpieczeństwu stwarzanemu przez tego psa dla życia lub zdrowia człowieka lub innego zwierzęcia,

b) wyrządzeniu szkody przez tego psa – w sytuacji gdy zastosowanie innego środka nie jest w danych okolicznościach możliwe lub uwięź jest środkiem najlepiej znoszonym przez tego psa.

4. Psu utrzymywanemu w kojcu zapewnia się:

1) utwardzone i zadaszone w swojej większej części podłoże o powierzchni nie mniejszej niż:

a) 10 m2 – w przypadku psa o masie ciała poniżej 20 kg,

b) 15 m2 – w przypadku psa o masie ciała od 20 do 30 kg,

c) 20 m2 – w przypadku psa o masie ciała powyżej 30 kg – przy czym do tej powierzchni nie wlicza się powierzchni zajmowanej przez pomieszczenie, o którym mowa w ust. 1;

2) codzienny ruch poza kojcem, adekwatny do jego wieku, stanu zdrowia i potrzeb gatunkowych.

5. W przypadku utrzymywania w tym samym kojcu więcej niż jednego psa powierzchnia podłoża, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, nie może być mniejsza niż powierzchnia obliczona zgodnie z tym przepisem dla psa o największej masie spośród psów utrzymywanych w tym kojcu, powiększona o 50 % tej powierzchni na każdego dodatkowego psa utrzymywanego w tym kojcu.

6. Suce karmiącej utrzymywanej w kojcu ze szczeniętami do 3. miesiąca życia zapewnia się kojec spełniający wymagania określone w ust. 4 pkt 1 dla pojedynczego psa o identycznej masie ciała, przy czym takiej suce zapewnia się w tym kojcu dodatkowe pomieszczenie lub przedział umożliwiające jej czasową separację od szczeniąt.

7. Kto utrzymuje psa w kojcu, ma obowiązek zapewnienia, aby kojec miał wysokość nie mniejszą niż 1,7 m oraz trwałą i stabilną konstrukcję, ze stałym dostępem do światła dziennego, z ogrodzeniem, w którym co najmniej dwa boki zawierają prześwity przepuszczające światło i umożliwiające naturalny przepływ powietrza.

8. Kto utrzymuje psa w kojcu, nieogrzewanym pomieszczeniu lub na otwartej przestrzeni, ma obowiązek zapewnić psu budę, wykonaną z drewna lub materiałów drewnopochodnych stanowiących barierę termiczną, z izolacją cieplną, chroniącą przed warunkami atmosferycznymi oraz o wielkości dostosowanej do wielkości psa. Budę ustawia się w sposób zapewniający izolację od podłoża.

9. W przypadku utrzymywania więcej niż jednego psa w kojcu, nieogrzewanym pomieszczeniu lub na otwartej przestrzeni każdemu psu zapewnia się budę.

10. W przypadku psów:

1) wykorzystywanych do celów specjalnych – nie stosuje się przepisów ust. 2–9;

2) utrzymywanych w schronisku dla zwierząt – nie stosuje się przepisów ust. 4-9.”.

Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE

I. Potrzeba i cel wydania ustawy oraz rzeczywisty stan w dziedzinie, która ma być unormowana.

Celem niniejszego projektu ustawy jest wprowadzenie całkowitego zakazu trzymania psów na uwięzi. Problem dotyczy głównie psów przypiętych na łańcuchach do budy.

Na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580, z 2025 r. poz. 1696), zabrania się trzymania zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby lub powodujący u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający możliwości niezbędnego ruchu. Należy mieć na względzie, iż ustalenie, że zwierzę jest utrzymywane na łańcuchu dłużej niż 12 godzin w ciągu doby jest w praktyce trudne do udowodnienia, co powoduje, że w tym zakresie przepis jest martwy.

Art. 5 i 6 ustawy o ochronie zwierząt są niewystarczające, ponieważ formułują ogólne zasady humanitarnego traktowania, ale nie precyzują jednoznacznie, że długotrwałe trzymanie psa na łańcuchu stanowi formę znęcania się. Brak jednoznacznych i szczegółowych regulacji sprawia, że praktyka ta bywa uznawana za dopuszczalną, mimo że powoduje poważne negatywne skutki behawioralne, takie jak agresja, lękliwość czy apatia. Przepisy nie uwzględniają także wprost fizycznych konsekwencji, takich jak trwałe rany, obtarcia i deformacje ciała w miejscach, gdzie uwięź stale naciska na skórę. Dodatkowo nie odnoszą się do realnych zagrożeń środowiskowych, np. przymarzania łańcucha do ciała psa zimą, utrzymywanie zwierząt na zbyt ciężkich łańcuchach w stosunku do ich wielkości co powoduje ból i urazy. W efekcie brak precyzyjnych norm utrudnia skuteczną ochronę dobrostanu psów oraz egzekwowanie odpowiedzialności wobec ich właścicieli.

W ocenie wnioskodawców jedyną dopuszczalną i humanitarną formą ograniczenia ruchu na posesji prywatnej powinien być kojec o określonych wymiarach, na terenie którego winno znajdować się pomieszczenie chroniące zwierzę przed zimnem, upałami, opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody.

Projektowana ustawa ma wejść w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.

V. Założenia projektów podstawowych aktów wykonawczych

Projekt nie przewiduje wydania aktów wykonawczych.

VI. Konsultacje

Projekt nie był poddany konsultacjom, o których mowa w art. 34 ust. 3 Regulaminu Sejmu RP.

VII. Oświadczenie o zgodności projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej albo oświadczenie, że przedmiot projektowanej regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej

Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej