Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Warszawa, 25 lutego 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-16-26

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Projekt ma charakter deregulacyjny. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Art. 1. W ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.1)) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 365 pkt 6 otrzymuje brzmienie:

„6) zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, studia podyplomowe i do szkół doktorskich, w kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich lub w prowadzeniu działalności naukowej;”;

2) w art. 402 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3) sposób podziału środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 i 6, dla uczelni, mając na uwadze konieczność zapewnienia odpowiednio wsparcia materialnego dla studentów oraz warunków umożliwiających osobom niepełnosprawnym udział w procesie przyjmowania na studia, studia podyplomowe i do szkół doktorskich, w kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich oraz w prowadzeniu działalności naukowej;”.

Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1871 i 1897, z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1794, 1837 i 1864 oraz z 2026 r. poz. 187.

UZASADNIENIE

Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”. Celem projektowanych zmian jest zapewnienie osobom niepełnosprawnym większego wsparcia w uczelniach przez umożliwienie finansowania z przekazywanych uczelniom środków budżetu państwa zadań związanych z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz w kształceniu na studiach podyplomowych.

Zgodnie z art. 365 pkt 6, art. 366 ust. 1 pkt 1–4, art. 368 ust. 1 oraz art. 415 ust. 1 ustawy uczelnie publiczne i niepubliczne otrzymują z budżetu państwa środki finansowe (w formie dotacji podmiotowej) na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej oraz tworzą z tych środków uczelniany fundusz wsparcia osób niepełnosprawnych. Użyte w przepisie art. 365 pkt 6 ustawy sformułowanie „kształcenie na studiach i w szkołach doktorskich” powoduje, iż aktualnie w ramach powyższej dotacji jest zapewnione wsparcie jedynie dla będących osobami niepełnosprawnymi studentów i doktorantów, przy pominięciu uczestników studiów podyplomowych. Wykluczenie z objęcia pomocą osób niepełnosprawnych będących uczestnikami studiów podyplomowych wydaje się sprzeczne z ratio legis ustawy, do podstawowych zadań uczelni ustawodawca zaliczył bowiem stwarzanie osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na uczelnię w celu odbywania kształcenia, kształceniu oraz prowadzeniu działalności naukowej (art. 11 ust. 1 pkt 6 ustawy). Ustawodawca w powyższym przepisie nie ograniczył zatem zadania polegającego na stwarzaniu osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w wymienionych procesach do wybranej formy kształcenia. W tym kontekście jest kluczowe rozgraniczenie dokonane w art. 11 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, który pośród podstawowych zadań uczelni wyróżnia oddzielnie kształcenie na studiach, kształcenie na studiach podyplomowych oraz kształcenie doktorantów.

W związku z powyższym za niecelowy należy uznać brak możliwości realizowania przez uczelnie z dotacji, o której mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, zadań związanych ze wspieraniem osób niepełnosprawnych w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz kształceniu na studiach podyplomowych.

Proponowana zmiana art. 365 pkt 6 ustawy polega na objęciu jego zakresem również zadań związanych ze wspieraniem osób niepełnosprawnych w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz w kształceniu na tych studiach. Dzięki temu uczelnie publiczne i niepubliczne, otrzymując na podstawie ww. przepisu dotację, będą mogły przeznaczać ją również na realizację ww. zadań w odniesieniu do niepełnosprawnych kandydatów na studia podyplomowe oraz uczestników studiów podyplomowych. W ramach wspomnianej dotacji kandydaci na studia podyplomowe lub uczestnicy tych studiów nie otrzymają indywidualnie przeznaczonych dla nich środków finansowych w formie np. stypendium, lecz będą mogli oni otrzymać odpowiednio pomoc w postaci przykładowo możliwości złożenia dokumentów w alternatywnej formie (wśród nich elektronicznie, ustnie, przez pełnomocnika), dłuższego czasu na przystąpienie do rozmowy kwalifikacyjnej lub testu, jeśli są wymagane, wsparcia asystenta (m.in. w poruszaniu się po uczelni w czasie rekrutacji), wsparcia tłumacza języka migowego lub innej formy komunikacji wspomagającej, indywidualnej organizacji kształcenia, dostosowania materiałów dydaktycznych do potrzeb (np. w formie elektronicznej, audio, z dużym drukiem), zmiany formy zaliczeń lub egzaminów (np. egzamin ustny zamiast pisemnego, więcej czasu na wykonanie zadań), możliwości korzystania z komputerów z oprogramowaniem wspomagającym (np. powiększającym, czytającym tekst ), elastyczności trybu nauki (uczestniczenie w zajęciach zdalnych lub w trybie hybrydowym, możliwość nagrywania wykładów lub udostępniania notatek od prowadzących). Wymienione formy wsparcia wpłyną pozytywnie na zapewnienie równego dostępu do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, bez względu na ewentualną niepełnosprawność.

Powyższa modyfikacja wymaga również zmiany w art. 402 pkt 3 ustawy, tj. w przepisie upoważniającym do wydania rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie sposobu podziału dla uczelni środków finansowych na świadczenia dla studentów oraz na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 384 oraz z 2023 r. poz. 1949), co będzie skutkowało koniecznością wydania nowego rozporządzenia. Zaproponowane rozwiązanie nie wiąże się jednak z koniecznością zmiany algorytmu podziału dotacji, o której mowa w art. 365 pkt 6 ustawy dla uczelni, określonego w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia (uczelnie w bardzo małym zakresie dysponują dokumentami stanowiącymi podstawę do przypisania osoby niepełnosprawnej do poszczególnych rodzajów niepełnosprawności, co pozwalałoby na uwzględnienie ich w algorytmie podziału dotacji).

Przewiduje się jedynie zmianę przepisów, bez zwiększania środków przeznaczonych na dotację

– uczelnie będą miały do dyspozycji tę samą wysokość dotacji, obliczaną według liczebności niepełnosprawnych studentów i doktorantów, ale z możliwością pełnoprawnego przeznaczania środków finansowych także na niepełnosprawnych uczestników studiów podyplomowych.

Proponuje się, aby projektowana ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. Proponowany termin wejścia w życie ustawy z początkiem roku kalendarzowego wynika z zasad gospodarowania środkami dotacji, która jest przyznawana na rok kalendarzowy (budżetowy), a w konsekwencji gospodarowanie dotacją i sprawozdawanie z jej wykorzystania odbywają się również w cyklu rocznym.

Należy wskazać, że brakuje możliwości podjęcia alternatywnych w stosunku do uchwalenia projektowanej ustawy środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu.

Projektowana ustawa nie podlega notyfikacji zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597).

Projektowana ustawa nie dotyczy majątkowych praw i obowiązków przedsiębiorców lub praw i obowiązków przedsiębiorców wobec organów administracji publicznej.

Projektowana ustawa nie wpływa na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców.

Projektowana ustawa nie podlegała ocenie w zakresie oceny skutków regulacji w trybie § 32 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806 oraz z 2025 r. poz. 408).

Projektowana ustawa nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.

Projektowana ustawa nie jest sprzeczna z prawem Unii Europejskiej. Data sporządzenia Nazwa projektu Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym 2026-01-28 i nauce Źródło: Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Deregulacja Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Nr w Wykazie prac legislacyjnych Sekretarza Stanu lub Podsekretarza Stanu i programowych Rady Ministrów: Maria Mrówczyńska, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki UDER78 i Szkolnictwa Wyższego Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Jarosław Oliwa, Dyrektor Departamentu Budżetu i Finansów Hanna Żarnowska, Zastępca Dyrektora Departamentu Budżetu i Finansów w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, e-mail: sekretariat.dbf@mnisw.gov.pl, tel.: 22 52 92 319 OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany? Zgodnie z uchwałą nr 27 Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2021 r. w sprawie przyjęcia dokumentu Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030 (M.P. z 2021 r. poz. 218), zwaną dalej: „Strategią”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest zobligowane do dokonania zmian legislacyjnych w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki. W myśl wytycznych zawartych w ww. Strategii w Priorytecie III EDUKACJA, działanie o numerze III.2.7 „Zapewnienie warunków do pełnego udziału w edukacji na poziomie szkolnictwa wyższego oraz badaniach naukowych” ma na celu zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na uczelnię, kształcenia, w tym na studiach podyplomowych, oraz prowadzenia działalności naukowej i dydaktycznej oraz awansu naukowego, a także pełnego udziału w życiu społeczności akademickiej. W obecnym stanie prawnym zgodnie z art. 365 pkt 6, art. 366 ust. 1 pkt 1–4, art. 368 ust. 1 oraz art. 415 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, uczelnie publiczne i niepubliczne otrzymują z budżetu państwa środki finansowe (w formie dotacji podmiotowej) na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej oraz tworzą z tych środków uczelniany fundusz wsparcia osób niepełnosprawnych (FWON). Użyte sformułowanie „kształcenie na studiach i w szkołach doktorskich” w przepisie art. 365 pkt 6 ustawy powoduje, iż aktualnie w ramach powyższej dotacji jest zapewnione wsparcie jedynie dla studentów i doktorantów będących osobami niepełnosprawnymi, przy pominięciu uczestników studiów podyplomowych. Wykluczenie z objęcia pomocą osób niepełnosprawnych będących uczestnikami studiów podyplomowych wydaje się sprzeczne z ratio legis ustawy, do podstawowych zadań uczelni ustawodawca zaliczył bowiem m.in. stwarzanie osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na uczelnię w celu odbywania kształcenia, kształceniu oraz prowadzeniu działalności naukowej (art. 11 ust. 1 pkt 6 ustawy). Ustawodawca w powyższym przepisie nie ograniczył zatem stwarzania warunków do pełnego udziału w wymienionych procesach do wybranej formy kształcenia. W tym kontekście jest kluczowe rozgraniczenie dokonane w art. 11 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, który pośród podstawowych zadań uczelni wyróżnia oddzielnie kształcenie na studiach, kształcenie na studiach podyplomowych oraz kształcenie doktorantów. W związku z powyższym za niecelowy należy uznać brak możliwości realizowania przez uczelnie z dotacji, o której mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, zadań związanych ze wspieraniem osób niepełnosprawnych w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz kształceniu na studiach podyplomowych.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Proponuje się wprowadzenie rozwiązania polegającego na zmianie art. 365 pkt 6 ustawy w taki sposób, by obejmował swoim zakresem również niepełnosprawnych uczestników studiów podyplomowych. Powyższa zmiana będzie również wymagała zmiany w art. 402 pkt 3 ustawy, tj. w przepisie upoważniającym do wydania rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie sposobu podziału dla uczelni środków finansowych na świadczenia dla studentów oraz na zadania związane

z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 384 oraz z 2023 r. poz. 1949), co będzie skutkowało koniecznością wydania nowego rozporządzenia. W związku z dążeniem do realizacji celów zawartych w Strategii, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego skierowało do uczelni publicznych i niepublicznych ankietę z pytaniami umożliwiającymi m.in. oszacowanie:

1) liczby uczestników studiów podyplomowych będących osobami niepełnosprawnymi,

2) liczby wniosków uczestników studiów podyplomowych o wsparcie ze środków funduszu wsparcia osób niepełnosprawnych,

3) możliwości wykazania przez uczelnie liczby niepełnosprawnych uczestników studiów podyplomowych (z podziałem na poszczególne rodzaje niepełnosprawności – osoby niesłyszące lub słabosłyszące, osoby niewidome, słabowidzące lub z dysfunkcją narządu ruchu oraz z innymi rodzajami niepełnosprawności), których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem właściwego organu

– w celu ewentualnego uwzględnienia ich w algorytmie podziału dotacji. Po dokonaniu analizy otrzymanych w odpowiedzi danych od 203 uczelni ustalono, że średnio w latach 2019–2022 na studiach podyplomowych kształciło się 74 654 uczestników, w tym 189 będących osobami niepełnosprawnymi (tj. 0,26 %). Równocześnie zaledwie 22 uczelnie wskazały, że dysponują lub mogą dysponować dokumentami stanowiącymi podstawę do przypisania osoby niepełnosprawnej do poszczególnych rodzajów niepełnosprawności (analogicznie jak w przypadku sprawozdań GUS S-10 i S-12) w celu uwzględnienia ich w algorytmie podziału dotacji. Uczelnie wskazywały również na brak podstaw prawnych do żądania okazania, zbierania, przetwarzania czy przechowywania wrażliwych danych osobowych, jakimi są orzeczenia o niepełnosprawności. Uczelnie zaznaczały także, że nie mają podstaw do zadawania pytań, bądź wymagania oświadczeń o niepełnosprawności od uczestników studiów podyplomowych (wyjątek stanowi sytuacja, w której osoba taka sama zwróci się z wnioskiem o wsparcie ze środków FWON). W oparciu o przedstawione powyżej informacje zdecydowano, iż zaproponowane rozwiązanie nie będzie skutkowało koniecznością zmiany algorytmu podziału omawianej dotacji, określonego w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia, natomiast pozwoli uczelniom na finansowanie wsparcia uczestników studiów podyplomowych ze środków dotacji.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? W krajach UE wsparcie osób niepełnosprawnych kształcących się na studiach podyplomowych jest finansowane m.in. ze środków publicznych w formie dopłat, pożyczek, stypendiów itp. Zagadnienia te należą do zakresu polityk krajowych uwzględniających lokalne warunki społeczno-ekonomiczne.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie uczelnie ogółem: 348 dane własne – − możliwość udzielenia Zintegrowany System wsparcia z tego: Informacji o Szkolnictwie niepełnosprawnym − publiczne uczelnie Wyższym i Nauce uczestnikom studiów akademickie: 103, POL-on podyplomowych, − publiczne uczelnie finansowanego ze zawodowe: 32, środków publicznych − niepubliczne FWON uczelnie akademickie: 27, − niepubliczne uczelnie zawodowe: 180, − akademickie uczelnie prowadzone przez kościoły lub inne związki wyznaniowe: 5, − uczelnia zawodowa prowadzona przez kościół: 1.

(według stanu na dzień 16 czerwca 2025 r.) niepełnosprawni wielkość trudna do Opracowanie własne − możliwość kandydaci na studia oszacowania – MNiSW otrzymania wsparcia podyplomowe ankieta w procesie przeprowadzona przyjmowania na przez MNiSW studia podyplomowe wykazała, że w latach ze środków 2019–2022 średnio dotacji, o której mowa na studiach w art. 365 pkt 6 podyplomowych ustawy, takiego jak kształciło się 189 np. możliwość uczestników złożenia dokumentów będących osobami w alternatywnej niepełnosprawnymi. formie – np. Brak danych na temat elektronicznie, ustnie, liczby kandydatów przez pełnomocnika, będących osobami dłuższy czas na niepełnosprawnymi. przystąpienie do rozmowy kwalifikacyjnej lub testu, jeśli są wymagane, wsparcie asystenta – np. w poruszaniu się po uczelni w czasie rekrutacji, tłumacz języka migowego lub inne formy komunikacji wspomagającej uczestnicy studiów wielkość trudna do GUS – obszary tematyczne – − możliwość podyplomowych będący oszacowania – tablice Szkolnictwo wyższe otrzymania wsparcia osobami z danych GUS za i jego finanse w 2023 roku w kształceniu niepełnosprawnymi 2023 r. wynika, że na oraz w 2022 roku, finansowanego ze studiach opracowanie własne MNiSW środków dotacji, podyplomowych o której mowa w art. w uczelniach 365 pkt 6 ustawy, nadzorowanych takiego jak np. przez ministra indywidualna właściwego do spraw organizacja szkolnictwa kształcenia wyższego i nauki (możliwość ustalenia kształciło się łącznie indywidualnej 108 519 osób. organizacji zajęć lub W 2022 r. było to toku studiów, 106 100 osób. dostosowanie Z ankiety materiałów przeprowadzonej dydaktycznych do przez MNiSW potrzeb – np. wynika, że w latach w formie 2019–2022 średnio elektronicznej, na studiach audio, z dużym podyplomowych drukiem, zmiana kształciło się 189 formy zaliczeń lub osób egzaminów – np. niepełnosprawnych. egzamin ustny Zaledwie 22 uczelnie zamiast pisemnego, wskazały, że więcej czasu na dysponują lub mogą wykonanie zadań), dysponować wsparcie asystenta dokumentami (w poruszaniu się po stanowiącymi uczelni, obsłudze podstawę do sprzętu, czytaniu przypisania osoby materiałów itp.), niepełnosprawnej do dostępność techniczna poszczególnych – możliwość rodzajów korzystania niepełnosprawności. z komputerów z oprogramowaniem wspomagającym (np. powiększającym, czytającym tekst, itp.), elastyczność trybu nauki (uczestniczenie w zajęciach zdalnych lub w trybie hybrydowym, możliwość nagrywania wykładów lub udostępniania notatek od prowadzących).

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Stosownie do prośby z dnia 25 lipca 2025 r. Przewodniczącego Stałego Komitetu Rady Ministrów projekt ustawy podlegał opiniowaniu właściwych instytucji przedstawicielskich środowiska szkolnictwa wyższego i nauki – zgodnie z art. 329 ust. 2 ustawy. W ramach opiniowania projekt ustawy otrzymały następujące podmioty:

1) Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego;

2) Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich;

3) Konferencja Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych;

4) Konferencja Rektorów Zawodowych Szkół Polskich;

5) Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej;

6) Krajowa Reprezentacja Doktorantów. Projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677 oraz z 2026 r. poz. 160). Projekt ustawy został skierowany do opiniowania z wyznaczeniem 14-dniowego terminu na zgłaszanie uwag. Opiniowanie projektu trwało od dnia 30 lipca 2025 r. do dnia 13 sierpnia 2025 r. W ramach opiniowania uwagi do projektu ustawy zgłosiły Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej oraz Krajowa Reprezentacja Doktorantów. Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego wyraziła opinię pozytywną. W ramach konsultacji publicznych uwagi do projektu ustawy zgłosiła Pełnomocniczka Ministra Nauki do spraw wsparcia uczelni w zwiększaniu dostępności kształcenia dla osób niepełnosprawnych. Federacja Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie” poinformowała o braku uwag do projektu. Omówienie wyników konsultacji publicznych i opiniowania przedstawiono w raporcie z konsultacji publicznych i opiniowania stanowiącym załącznik do oceny skutków regulacji.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0-10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Wydatki ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Saldo ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Wejście w życie ustawy nie będzie miało wpływu na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. Źródłem finansowania zadań związanych z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej są środki finansowe, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, Źródła finansowania przyznawane uczelniom w ramach corocznych limitów wydatków w częściach budżetowych, których dysponentami są właściwi ministrowie nadzorujący uczelnie. Procedowana zmiana ustawy nie będzie stanowić podstawy do ubiegania się o dodatkowe środki z budżetu państwa na ten cel oraz nie wpłynie na wysokość lub podział między uczelnie środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, a jedynie na sposób rozdysponowania przez uczelnie otrzymanych środków dotacji. Dodatkowe Nie dotyczy. informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie 0 1 2 3 5 10 Łącznie zmian (0-10) W ujęciu duże 0 0 0 0 0 0 0 pieniężnym przedsiębiorstwa (w mln zł, sektor mikro-, 0 0 0 0 0 0 0 ceny stałe z małych i średnich …… r.) przedsiębiorstw rodzina, obywatele 0 0 0 0 0 0 0 oraz gospodarstwa domowe osoby 0 0 0 0 0 0 0 niepełnosprawne W ujęciu duże – niepieniężny przedsiębiorstwa m sektor mikro-, – małych i średnich przedsiębiorstw rodzina, obywatele Rozszerzenie wsparcia oferowanego przez uczelnie ze środków FWON oraz gospodarstwa o niepełnosprawnych kandydatów na studia podyplomowe oraz domowe uczestników studiów podyplomowych przyczyni się do zwiększenia osoby dostępu do podnoszenia kwalifikacji (w tym zawodowych), a co za tym niepełnosprawne idzie w dalszej perspektywie także do poprawy sytuacji materialnej tej grupy osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Niemierzalne – –

Dodatkowe informacje, w tym Wejście w życie projektowanej ustawy nie będzie miało wpływu na konkurencyjność wskazanie źródeł gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, a także na danych i przyjętych osoby starsze. do obliczeń założeń

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej nie tabeli zgodności). ☒ nie dotyczy zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy ☒ inne: uproszczenie sposobu gospodarowania inne: środkami dotacji przez uczelnie Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie ☒ nie dotyczy

Komentarz: –

9. Wpływ na rynek pracy Wejście w życie projektowanej ustawy nie będzie miało istotnego wpływu na rynek pracy. Z przeprowadzonej ankiety wynika, że w latach 2019–2022 na studiach podyplomowych w Polsce kształciło się średnio 189 uczestników będących osobami niepełnosprawnymi. Ze względu na tak niewielką skalę zapewnienie wsparcia osobom niepełnosprawnym w ramach studiów podyplomowych nie będzie miało istotnego wpływu na rynek pracy – często jest możliwe wykorzystanie istniejących zasobów (w tym kadrowych) lub zastosowanie innych form organizacyjnych. Należy zauważyć, że postulowana zmiana nie jest związana z koniecznością wprowadzenia nowych rozwiązań w zakresie wsparcia osób niepełnosprawnych, a jedynie umożliwieniem uczelniom objęcia oferowanym wsparciem dodatkowej grupy osób. Uczelnie w miarę możliwości dążą do szerokiego sprostania oczekiwaniom wszystkich kształcących się osób niepełnosprawnych, uwzględniając przy tym ich indywidualne potrzeby. Nie przewiduje się również zwiększenia udziału osób niepełnosprawnych w studiach podyplomowych w wyniku wejścia w życie postulowanej zmiany.

10. Wpływ na pozostałe obszary

środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, ☒ inne: szkolnictwo wyższe administracyjne lub wojskowe i nauka

Wpływ projektowanej ustawy na obszar szkolnictwa wyższego i nauki został Omówienie wpływu omówiony w pkt 2.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Wykonanie przepisów ustawy nastąpi po jej wejściu w życie – z dniem 1 stycznia 2027 r.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Z uwagi na zakres regulacji ewaluacja efektów projektu (w tym ocena funkcjonowania ustawy ex post) nie jest przewidziana.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Raport z konsultacji publicznych i opiniowania. RAPORT Z KONSULTACJI PUBLICZNYCH I OPINIOWANIA

projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Konsultacje publiczne i opiniowanie projektu ustawy trwały od dnia 30 lipca 2025 r. do dnia 13 sierpnia 2025 r. W ramach konsultacji publicznych i opiniowania projekt rozporządzenia został skierowany do podmiotów wskazanych w pkt 5 oceny skutków regulacji oraz został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. W ramach konsultacji publicznych uwagi do projektu ustawy zgłosiła Pełnomocniczka Ministra Nauki do spraw wsparcia uczelni w zwiększaniu dostępności kształcenia dla osób niepełnosprawnych. Federacja Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie” poinformowała o braku uwag do projektu. Omówienie uwag z konsultacji publicznych wraz ze stanowiskiem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego znajduje się w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszego raportu. W ramach opiniowania uwagi do projektu ustawy zgłosiły Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej oraz Krajowa Reprezentacja Doktorantów. Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego wyraziła opinię pozytywną. Omówienie uwag z opiniowania wraz ze stanowiskiem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego znajduje się w tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do niniejszego raportu. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677) projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem w trybie przepisów tej ustawy.

Załącznik nr 1

ZESTAWIENIE UWAG do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (UDER78) ZGŁOSZONYCH W RAMACH KONSULTACJI PUBLICZNYCH

Jednostka Podmiot zgłaszający Lp. Treść uwagi Stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego redakcyjna uwagę

1 Uwagi ogólne Pani Anna Rutz – Niewątpliwie umożliwienie uczelniom finansowania ze Uwaga wyjaśniona środków Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych (dalej: Pełnomocniczka Odnosząc się do kwestii braku dodatkowych środków na FWON) dostosowań adresowanych także do uczestników Ministra Nauki do finansowanie tłumaczeń zajęć dydaktycznych i egzaminów na studiów podyplomowych będących osobami z spraw wsparcia polski język migowy dla osób g/Głuchych, w tym uczestników niepełnosprawnościami jest słusznym kierunkiem. Zmiana ta uczelni w zwiększaniu i uczestniczki studiów podyplomowych, należy wyjaśnić, że wspiera realizację idei kształcenia przez całe życie oraz dostępności aktualne uwarunkowania finansowe nie pozwalają na nabywania nowych, niezbędnych na rynku pracy kompetencji kształcenia dla osób wygospodarowanie dodatkowych środków. Utrzymanie także przez osoby z niepełnosprawnościami, dla których niepełnosprawnych obowiązujących ram finansowania wynika z konieczności wyższe wykształcenie jest szczególnie istotne. zachowania równowagi finansów publicznych oraz realizacji Dynamiczne zmiany na rynku pracy oraz pojawiające się nowe pozostałych, priorytetowych zadań państwa. technologie i trendy mobilizują do poszerzania swoich W kontekście zgłaszanego ryzyka ograniczenia zakresu i jakości kompetencji także osoby z niepełnosprawnościami, które coraz udzielanego obecnie wsparcia w związku z ograniczeniem chętniej podejmują edukację na studiach podyplomowych czy zasobów finansowych jako efektu włączenia nowej grupy kursach dokształcających. Ponadto, jak pokazują liczne beneficjentów bez zmiany algorytmu przyznawania dotacji badania, odsetek zatrudnienia wśród osób podkreślić należy, że sposób podziału środków dotacji określają z niepełnosprawnościami jest znacznie wyższy wśród tych, przepisy wykonawcze (rozporządzenie). Tym samym postulaty które posiadają wyższe wykształcenie oraz dodatkowe, związane ze zmianą algorytmu podziału środków wykraczają specjalistyczne kompetencje. Do zapewniania włączającego poza zakres przedmiotowy regulacji. systemu kształcenia na wszystkich poziomach edukacji i kształcenia ustawicznego obliguje również art. 24 Konwencji Jednocześnie należy wyjaśnić, że algorytm podziału dotacji ma Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych, charakter redystrybucyjny, co oznacza, że wartości sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., poszczególnych składników mają wpływ wyłącznie na ratyfikowanej przez rząd Polski 6 września 2012 r. (Dz. U. 2012 rozdystrybuowanie środków dotacji między uprawnionymi poz. 1169, z późn. zm.). podmiotami. Dodanie kolejnego parametru jako składnika algorytmu nie spowoduje zwiększenia finansowania uczelni Ten słuszny kierunek zmian nie rozwiązuje jednak kluczowych w tym zakresie. problemów, z którymi zmagają się osoby z niepełnosprawnościami w szkołach wyższych, jak i same Odnośnie do kwestii uwzględnienia w algorytmie także osób uczelnie. Włączenie nowej grupy beneficjentów do korzystania posiadających dokumenty inne niż orzeczenie ze środków FWON bez zmiany algorytmu przyznawania dotacji o niepełnosprawności należy podkreślić, że postulat również może znacząco ograniczyć zasoby finansowe, a tym samym – wykracza poza zakres przedmiotowy regulacji. Jednocześnie zakres i jakość udzielanego obecnie wsparcia edukacyjnego dla wyjaśniam, że zamysł traktowania jako podstawy przyznania

poszczególnych osób. W szczególności obawy uczelni budzi środków publicznych takich dokumentów, jak zaświadczenia, brak dodatkowych środków na finansowanie tłumaczeń zajęć opinie, dokumentacja medyczna czy orzeczenia o potrzebie dydaktycznych i egzaminów na polski język migowy dla osób kształcenia specjalnego, wzorem rozwiązań z poprzednich g/Głuchych, w tym uczestników i uczestniczki studiów etapów edukacji, budzą poważne zastrzeżenia. Należy zauważyć, podyplomowych. Koszt tłumaczeń na polski język migowy dla że dokumenty takie jak orzeczenie o potrzebie kształcenia jednego słuchacza studiów podyplomowych, który jest osobą specjalnego są wydawane przez poradnie psychologiczno-g/Głuchą, w zależności od miasta, może wahać się od 25 000 zł pedagogiczne na potrzeby kształcenia prowadzonego w formach do 60 000 zł rocznie. W przypadku uczelni o ograniczonych przewidzianych ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo zasobach FWON może to stanowić nawet 40% wysokości oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.). Oznacza to, rocznej dotacji. że na kolejnych etapach – tj. kształcenia realizowanego na podstawie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – Zarówno Przewodnicząca Komisji ds. Dostępności Uczelni tracą one ważność. Co bardzo istotne – brak standaryzacji w przy Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, jak i zakresie dopuszczalnej dokumentacji niesie znaczne ryzyko niżej podpisana Pełnomocniczka Ministra Nauki wielokrotnie chaosu interpretacyjnego, łącznie ze stworzeniem przestrzeni do zwracały uwagę na ten aspekt nie tylko w Ministerstwie Nauki potencjalnych nadużyć. i Szkolnictwa Wyższego, lecz również składając pisma oraz wizyty w Biurze Pełnomocnika Rządu ds. Osób W zakresie postulatu przyznawania dodatkowych środków Niepełnosprawnych. finansowych wiodącym jednostkom ds. dostępności, z przeznaczeniem na utrzymywanie i poszerzanie swojej Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych jest obecnie zaawansowanej oferty wsparcia dla osób przyznawany uczelniom publicznym i niepublicznym na z niepełnosprawnościami oraz opracowania standardów podstawie liczby studentów, doktorantów i pracowników zapewniania dostępności kształcenia w uczelniach publicznych legitymujących się aktualnym orzeczeniem i niepublicznych należy wskazać, iż proponowane rozwiązania o niepełnosprawności. Od ponad 10 lat do uczelnianych biur ds. wykraczają poza obszar objęty przedmiotową nowelizacją ustawy osób z niepełnosprawnościami coraz częściej zgłaszają się

– Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. jednak osoby, które nie posiadają takich orzeczeń, lecz dysponują specjalistycznymi diagnozami dotyczącymi spektrum autyzmu, ADHD czy trudności psychicznych (takich jak depresja, głębokie stany lękowe, schizofrenia, zaburzenia osobowości typu borderline i inne) bądź poznawczych (dysortografia, dysleksja itp.). Osoby te są również osobami z niepełnosprawnościami i stanowią obecnie 80–90% odbiorców wsparcia uczelnianych biur, choć według algorytmu przyznawania FWON uczelnie nie otrzymują środków na ich wsparcie. W związku z tym w nowelizacji ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce należałoby uwzględnić w algorytmie także osoby, które posiadają dokumenty inne niż orzeczenie o niepełnosprawności, potwierdzające długotrwałe trudności w obszarze zdrowia psychofizycznego, np. diagnozy specjalistyczne czy orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego (przyznawane w szkole średniej). Taka nowelizacja przyczyni się do pełniejszego ujęcia kwestii niepełnosprawności

i trudności edukacyjnych w szkolnictwie wyższym. Obok kryterium ilościowego algorytm przyznawania szkołom wyższym środków z FWON powinien także obejmować kryteria jakościowe. W Polsce funkcjonuje co najmniej kilkanaście uczelni, których jednostki ds. zapewniania dostępności i wsparcia osobom z niepełnosprawnościami oferują usługi wysokiej jakości, świadczone przez bardzo dobrych specjalistów, np. wsparcie konsultantów edukacyjnych, tutoring, grupy samopomocowe, wewnętrzne szkolenia z technologii asystujących oraz technik uczenia się w zgodzie z potrzebami i ograniczeniami wynikającymi z danej niepełnosprawności. Uczelnie te często dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem z innymi szkołami wyższymi, które dopiero rozpoczynają drogę ku inkluzywności. Podobnie jak w ramach „Inicjatywy Doskonałości – uczelnie badawcze” szkoły wyższe otrzymują dodatkowe fundusze na rozwój badawczy, tak i jednostki ds. dostępności powinny otrzymywać dodatkowe środki na utrzymywanie i poszerzanie swojej zaawansowanej oferty wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Nie zapewnia tego konkurs Narodowego Centrum Badań i Rozwoju „Centra Wiedzy o Dostępności”, który skupia się głównie na aspekcie naukowym zapewniania dostępności i wytwarzania produktów zgodnych z zasadami uniwersalnego projektowania. Dzięki kilku edycjom konkursów „Uczelnia dostępna” Narodowego Centrum Badań i Rozwoju wiele szkół wyższych rozwinęło procedury przyznawania wsparcia osobom z niepełnosprawnościami. Są to jednak dopiero rozwijające się jednostki, które często potrzebują przewodnictwa bardziej doświadczonych kolegów i koleżanek z branży dostępności szkolnictwa wyższego. Dlatego też, obok nowelizacji ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, powinny powstać standardy zapewniania dostępności kształcenia w uczelniach publicznych i niepublicznych, które uwzględniałyby specyfikę kształcenia na poszczególnych kierunkach, typ uczelni oraz specyficzne potrzeby osób z różnymi niepełnosprawnościami lub osób neuroatypowych. Standardy te powinny być przygotowane przez specjalistów i specjalistki ds. wsparcia edukacyjnego, pracujących w szkołach wyższych i rozumiejących specyfikę ich funkcjonowania. Ich celem byłoby częściowe zunifikowanie zasad przyznawania wsparcia, a tym samym zapewnienie poczucia bezpieczeństwa edukacyjnego osobom z niepełnosprawnościami, które mogłyby uzyskać odpowiednią pomoc niezależnie od tego, w jakiej uczelni

zdecydują się studiować. Wstępna koncepcja Standardów została opracowana przez Pełnomocniczkę Ministra Nauki ds. wsparcia uczelni w zapewnianiu dostępności osobom z niepełnosprawnościami we współpracy z Przewodniczącą Komisji ds. Dostępności Uczelni przy Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich i może stanowić podstawę do dalszych prac zespołu eksperckiego powołanego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Załącznik nr 2

ZESTAWIENIE UWAG do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (UDER78) ZGŁOSZONYCH W RAMACH OPINIOWANIA

Jednostka Podmiot Lp. Treść uwagi Stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego redakcyjna zgłaszający uwagę

1 uwagi ogólne Konferencja Brak zwiększenia środków finansowych na dotację, o której Uwaga wyjaśniona. Rektorów mowa w art. 365 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o Odnośnie do postulatu powiązania rozszerzenia katalogu Akademickich Szkół szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. beneficjentów o uczestników studiów podyplomowych Polskich zm.), w ocenie KRASP będzie prowadzić do nieprzewidywalnych z obligatoryjnym i proporcjonalnym zwiększeniem środków konsekwencji dla całego systemu. (Komisja ds. w budżecie państwa na ten cel należy wyjaśnić, że aktualne Dostępności Główne zagrożenia i uwagi krytyczne: uwarunkowania finansowe nie pozwalają na wygospodarowanie Uczelni) dodatkowych środków. Utrzymanie obowiązujących ram

1. Rosnące koszty wsparcia i ryzyko obniżenia jakości finansowania wynika z konieczności zachowania równowagi wypracowanych standardów finansów publicznych oraz realizacji pozostałych, priorytetowych Liczba studentów z niepełnosprawnościami na polskich zadań państwa. uczelniach systematycznie rośnie. Wraz ze wzrostem liczby studentów wymagających wsparcia rosną także jego koszty. W kontekście rekomendowanego uszczegółowienia obowiązków Obejmują one szeroki wachlarz działań, od dostosowania sprawozdawczych uczelni, należy wyjaśnić, że nakłady infrastruktury, przez zakup specjalistycznego sprzętu, po przeznaczane przez uczelnie na wsparcie niepełnosprawnych finansowanie usług asystentów, tłumaczy języka migowego, uczestników studiów podyplomowych będą uwzględniane adaptację materiałów i transportu. w składanych dotychczas sprawozdaniach z wykorzystania Włączenie do systemu nowej, licznej grupy beneficjentów – dotacji. Ewentualne modyfikacje wzoru sprawozdania będą uczestników studiów podyplomowych – bez jednoczesnego podejmowane we współpracy ze środowiskiem akademickim zwiększenia alokacji finansowej, w nieunikniony sposób i z uwzględnieniem rzeczywistych możliwości w zakresie doprowadzi do rozproszenia dostępnych środków. Uczelnie, szczegółowości raportowania. zobowiązane do wspierania większej liczby osób w ramach tego samego budżetu, staną przed koniecznością redukcji zakresu Odnośnie do postulatu monitoringu danych dotyczących liczby oferowanych usług. osób z niepełnosprawnościami na studiach podyplomowych jako W skrajnych przypadkach może to oznaczać zamianę realnego, beneficjentów programu PFRON Aktywny Samorząd – Moduł II zindywidualizowanego wsparcia na iluzoryczne działania należy wyjaśnić, że przyjęcie liczby beneficjentów programu pozbawione rzeczywistego wpływu na wyrównywanie szans. PFRON Aktywny Samorząd – Moduł II jako metody monitorowania liczby niepełnosprawnych uczestników studiów

2. Zwiększanie liczby beneficjentów o osoby bez formalnego podyplomowych jest niezasadne. Wynika to z faktu, że realizacja orzeczenia programu, jak również zasady jego finansowania, pozostają Środowisko akademickie od lat obserwuje rosnące zjawisko w gestii PFRON. Nie można wykluczyć, iż Fundusz

wspierania studentów doświadczających różnego rodzaju w przyszłości podejmie decyzję o ograniczeniu bądź całkowitej trudności, w tym osób neuroróżnorodnych, którzy nie posiadają rezygnacji z finansowania przedmiotowego programu. formalnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Szacuje Okoliczność ta pozostaje poza zakresem kompetencji ministra się, że faktyczna liczba studentów ze szczególnymi potrzebami właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, który nie może być dużo wyższa niż liczba osób raportowanych do GUS na posiada wpływu na decyzje podejmowane przez PFRON. podstawie orzeczeń, co wprost wynika z badania zrealizowanego przez Komisję ds. Dostępności Uczelni przy KRASP i opracowanego w postaci raportu. Uczelnie, uznając konwencyjne rozumienie niepełnosprawności, w poczuciu odpowiedzialności, starają się zapewniać pomoc również tym osobom. Wprowadzenie nowej grupy beneficjentów (uczestników studiów podyplomowych) do tego samego, już i tak obciążonego systemu, bez dodatkowych środków, może spowodować konieczność rezygnacji z wypracowanych standardów dostępności i dobrych praktyk.

3. Brak transparentności i sprawozdawczości Projekt zakłada, że uczelnie będą mogły przeznaczać dotację na wsparcie uczestników studiów podyplomowych, ale jednocześnie nie przewiduje się zmiany algorytmu podziału dotacji. Uzasadnia się to tym, że uczelnie w małym zakresie dysponują dokumentami pozwalającymi na precyzyjne przypisanie osób z niepełnosprawnościami na studiach podyplomowych do poszczególnych rodzajów niepełnosprawności. Takie podejście jest niepokojące. Po pierwsze, utrwala ono system, w którym algorytm podziału środków nie odzwierciedla realnej liczby i potrzeb wszystkich beneficjentów. Po drugie, brak obowiązku precyzyjnego raportowania wydatków na poszczególne grupy (studenci, doktoranci, uczestnicy studiów podyplomowych) może prowadzić do nietransparentnego gospodarowania środkami publicznymi. Obecnie uczelnie są zobowiązane do składania sprawozdań z wykorzystania dotacji w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, jednak proponowane zmiany nie zakładają uszczegółowienia tych wymogów. Stwarza to niebezpieczeństwo braku wglądu w wydatkowanie środków. Szczegółowe odpowiedzi na tezy zawarte w projekcie: • Teza 1: za niecelowy należy uznać brak możliwości realizowania przez uczelnie z dotacji [...] zadań związanych ze wspieraniem osób niepełnosprawnych w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz kształceniu na studiach podyplomowych. Zgadzając się co do zasady, że wykluczenie tej grupy jest

niecelowe, należy podkreślić, że nakładanie na uczelnie nowych zadań bez zapewnienia na nie odpowiednich środków finansowych jest nieprzewidywalne w skutkach. Celem nadrzędnym powinno być wystandaryzowane, transparentne i systemowe wsparcie dostosowane do potrzeb beneficjentów. Teza 2: Proponowana zmiana [...] polega na objęciu jego zakresem również zadań związanych ze wspieraniem osób niepełnosprawnych [...] na studiach podyplomowych. Zmiana ta da uczelniom formalną możliwość finansowania takiego wsparcia, ale w praktyce, bez dodatkowych funduszy, będzie to możliwość czysto teoretyczna lub realizowana kosztem innych beneficjentów – studentów i doktorantów. Teza 3: Zaproponowane rozwiązanie nie wiąże się jednak z koniecznością zmiany algorytmu podziału dotacji [...]. Utrzymanie dotychczasowego algorytmu, opartego jedynie na liczbie studentów i doktorantów z niepełnosprawnościami, przy jednoczesnym rozszerzeniu grupy docelowej, tworzy niezrozumiałą sytuację. Problemy z gromadzeniem danych o uczestnikach studiów podyplomowych są wyzwaniem administracyjnym, które uczelnie bez problemu mogą rozwiązać. Podsumowanie i rekomendacje Projektowana legislacja, w swej obecnej formie, w ocenie KRASP nie przełoży się na realizację założonych celów. KRASP w pełni popiera ideę wyrównywania szans edukacyjnych i włączania osób z niepełnosprawnościami na każdym etapie kształcenia. Jednakże projektowana zmiana w obecnym kształcie nie może być w pełni zaakceptowana. Prowadzi ona do pozornego rozwiązania problemu, jednocześnie tworząc realne ryzyko naruszenia dotychczasowych osiągnięć uczelni w zakresie zapewniania dostępności. Komisja ds. Dostępności Uczelni przy KRASP wyraża gotowość do zaangażowania się w prace nad ostatecznym kształtem nowelizacji. W zakresie przedstawionego projektu rekomenduje się powiązanie rozszerzenia katalogu beneficjentów o uczestników studiów podyplomowych z obligatoryjnym i proporcjonalnym zwiększeniem środków w budżecie państwa na ten cel oraz powiązanie finansowania z obowiązkiem sprawozdawczym. Dodatkowo proponuje się monitoring danych dotyczących liczby osób z niepełnosprawnościami na studiach podyplomowych, jako

beneficjentów programu PFRON Aktywny Samorząd – Moduł II.

2 uwagi ogólne Parlament Proponowana nowelizacja rozszerza krąg beneficjentów Uwaga wyjaśniona. Studentów Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych o uczestników Odnośnie do postulatu zwiększenia nakładów finansowych Rzeczypospolitej studiów podyplomowych, przy czym wysokość Funduszu z budżetu państwa na dofinansowanie wsparcia osób Polskiej pozostaje bez zmian. W praktyce oznacza to konieczność z niepełnosprawnościami w uczelniach należy wyjaśnić, że podziału tej samej puli środków na większą grupę osób, co wydaje aktualne uwarunkowania finansowe nie pozwalają na się nieuchronnie prowadzić do obniżenia poziomu wsparcia dla wygospodarowanie dodatkowych środków. Utrzymanie obecnych odbiorców funduszu. obowiązujących ram finansowania wynika z konieczności Z punktu widzenia zasady równości i niedyskryminacji zachowania równowagi finansów publicznych oraz realizacji (art. 24 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, pozostałych, priorytetowych zadań państwa. ratyfikowanej przez Polskę w 2012 r.), takie rozwiązanie budzi wątpliwości. Poszerzenie grupy uprawnionych bez proporcjonalnego zwiększenia środków finansowych może W kontekście rekomendowanej analizy skutków finansowych wprost naruszać gwarancje równych szans edukacyjnych. i organizacyjnych dla uczelni w celu zapewnienia utrzymania Zamiast wyrównywać dostęp, zmiana może pogłębić istniejące obecnych standardów wsparcia osób z niepełnosprawnościami nierówności – studenci z niepełnosprawnościami będą musieli należy wyjaśnić, że projekt nie zakłada ewaluacji efektów dzielić się środkami z nową grupą beneficjentów, co może funkcjonowania ustawy ex post. Nakłady przeznaczane przez zmniejszyć ich indywidualny poziom wsparcia materialnego i uczelnie na wsparcie niepełnosprawnych uczestników studiów organizacyjnego. podyplomowych będą uwzględniane w składanych dotychczas sprawozdaniach z wykorzystania dotacji. Ewentualne Pozytywnie ocenia się cel ustawodawcy, jakim jest pełna modyfikacje wzoru sprawozdania będą podejmowane we inkluzyjność wszystkich form kształcenia, jednak realizacja tego współpracy ze środowiskiem akademickim i z uwzględnieniem celu wymaga zabezpieczenia odpowiednich środków rzeczywistych możliwości w zakresie szczegółowości finansowych. Brak zwiększenia funduszu powoduje, że raportowania. nowelizacja w obecnym kształcie wprowadza realne ryzyko obniżenia dostępności wsparcia dla grup, które w systemie już funkcjonują, co stoi w sprzeczności z deklarowaną ideą wyrównywania szans. Parlament Studentów RP rekomenduje:

1. Zwiększenie wysokości dotacji przeznaczanej na Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych w sposób proporcjonalny do planowanego poszerzenia grupy beneficjentów.

2. Analizę skutków finansowych i organizacyjnych dla uczelni w celu zapewnienia utrzymania obecnych standardów wsparcia. Bez zapewnienia dodatkowych środków nowelizacja w proponowanej formie może w praktyce prowadzić do osłabienia realnego wsparcia dla studentów i doktorantów z niepełnosprawnościami.

3 uwagi ogólne Krajowa Należy zauważyć, iż ustawodawca nie ograniczył na gruncie Uwaga wyjaśniona. Reprezentacja ustawy katalogu form kształcenia wyłącznie do studiów, studiów Odnośnie do postulatu objęcia projektowanym wsparciem także Doktorantów podyplomowych i szkół doktorskich. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt „innych formy kształcenia”, należy zauważyć, że „inne formy 1, 2 i 4 ustawy do form kształcenia zaliczyć można, poza kształcenia”, takie jak kursy i szkolenia, mają charakter wskazanymi powyżej, także „inne formy kształcenia”. Wydaje się fakultatywny, krótkoterminowy i w przeciwieństwie do studiów więc, iż wszystkie z tych form powinny być objęte wsparciem. podyplomowych nie są objęte systemowymi regulacjami ujętymi W związku z tym, Krajowa Reprezentacja Doktorantów postuluje w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W związku rozszerzenie projektowanej nowelizacji o możliwość z powyższym nie planuje się rozszerzenia zakresu nowelizacji finansowania działań uczelni związanych ze stwarzaniem osobom o te formy kształcenia. z niepełnosprawnościami warunków do pełnego udziału także w innych formach kształcenia, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt W kontekście postulatu zwiększenia dotacji przyznawanych 2 ustawy. Uwzględnienie innych form kształcenia byłoby ze uczelniom, należy wyjaśnić, że aktualne uwarunkowania strony ustawodawcy wyrazem uznania dla pełnej realizacji idei finansowe nie pozwalają na wygospodarowanie dodatkowych uczenia się przez całe życie, które pozwala na odejście od środków. Utrzymanie obowiązujących ram finansowania wynika przygotowania i realizacji kariery zawodowej w tradycyjnym z konieczności zachowania równowagi finansów publicznych modelu. Koncepcja uczenia się przez całe życie powinna być oraz realizacji pozostałych, priorytetowych zadań państwa. wszakże traktowana nie tylko jako element polityki edukacyjnej, ale także, a może nawet przede wszystkim, jako istotny element Odnośnie do kwestii skierowania do konsultacji publicznych projektu rozporządzenia należy wyjaśnić, że projekty aktów polityki społecznej i gospodarczej państwa (podniesienie prawnych będą procedowane z zachowaniem obowiązujących poziomu dostępu do podnoszenia kwalifikacji przez osoby ścieżek legislacyjnych. z niepełnosprawnościami prowadzić będzie do poprawy sytuacji materialnej tej grupy osób, a także ich rodzin). Konieczność tworzenia warunków i możliwości do uczenia się przez całe życie wskazuje również w swoich założeniach, przywoływana w uzasadnieniu przedmiotowego projektu, Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030, która stanowi załącznik do uchwały nr 27 Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2021 r. w sprawie przyjęcia dokumentu Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030 (M.P. poz. 218). Postulowana zmiana jest również przejawem realizacji, wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. poz. 483 z późn. zm.), zasady równego traktowania, według której wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zgodnie ze wskazaną regulacją polskiej ustawy zasadniczej, nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym – założeniu temu odpowiadałoby objęcie wsparciem osób z niepełnosprawnościami w odniesieniu do każdej z ustawowo wskazanych form kształcenia. Postulowana zmiana nie pociągałaby za sobą konieczności wprowadzania nowych rozwiązań w zakresie wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Stanowiłaby jedynie umożliwienie uczelniom objęcia wsparciem dodatkowej grupy osób.

Wejście w życie proponowanego rozwiązania ma nie wpływać w żadnym zakresie na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa oraz budżety jednostek samorządu terytorialnego, co samo w sobie budzi wątpliwości dotyczące dodatkowego obciążenia finansowego uczelni. Nowelizacja, co warto odnotować, nie przewiduje zwiększenia środków budżetowych przeznaczonych na dotację dla uczelni. Po wejściu w życie nowych przepisów otrzymają one środki w dotychczasowej, niezmienionej wysokości, która jest obliczana na podstawie liczby studentów i doktorantów z niepełnosprawnościami. Projektowane w przedmiotowej nowelizacji przepisy umożliwią jednakże legalne i pełnoprawne przeznaczanie tych środków także na potrzeby osób z niepełnosprawnościami uczestniczących w studiach podyplomowych, co oznacza uproszczenie sposobu gospodarowania środkami dotacji przez uczelnie. Konkludując, Krajowa Reprezentacja Doktorantów, jako organizacja będąca ogólnopolskim przedstawicielem i wyrazicielem woli środowiska doktorantów, pozytywnie ocenia przedmiotowy projekt ustawy, dostrzegając, iż stanowi on próbę usunięcia nieuzasadnionej, istniejącej luki systemowej, która dotychczas wykluczała uczestników studiów podyplomowych z katalogu osób objętych wsparciem uczelni. Krajowa Reprezentacja Doktorantów wskazuje jednocześnie na to, iż projektowanym wsparciem powinny być objęte także „inne formy kształcenia”, a także na zasadność odpowiedniego zwiększenia dotacji przyznawanych uczelniom. W związku z tym, iż przedmiotowa nowelizacja wprowadza również zmiany w art. 402 pkt 3 ustawy, tj. w przepisie upoważniającym do wydania rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie sposobu podziału dla uczelni środków finansowych na świadczenia dla studentów oraz na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 384 oraz z 2023 r. poz. 1949), Krajowa Reprezentacja Doktorantów wyraża ponadto nadzieję, iż projekt nowego rozporządzenia również stanie się przedmiotem konsultacji z instytucjami przedstawicielskimi środowiska szkolnictwa wyższego i nauki.

Projekt ROZPORZĄDZENIE

MINISTRANAUKIISZKOLNICTWAWYŻSZEGO1)

z dnia

w sprawie sposobu podziału dla uczelni środków finansowych na świadczenia dla studentów oraz na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, studia podyplomowe i do szkół doktorskich, w kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich lub w prowadzeniu działalności naukowej

Na podstawie art. 402 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie

2) wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm. ) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa sposób podziału dla uczelni środków finansowych, o których mowa w:

1) art. 365 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zwanej dalej „ustawą”, przeznaczonych na stypendia socjalne, stypendia dla osób niepełnosprawnych, zapomogi i stypendia rektora, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1–4 ustawy;

2) art. 365 pkt 6 ustawy, przeznaczonych na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, studia podyplomowe i do szkół doktorskich, w kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich lub w prowadzeniu działalności naukowej.

§ 2. Sposób podziału dla uczelni środków finansowych na stypendia socjalne, stypendia dla osób niepełnosprawnych, zapomogi i stypendia rektora określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

§ 3. Sposób podziału dla uczelni środków finansowych na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie

1) Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kieruje działem administracji rządowej – szkolnictwo wyższe i nauka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (Dz. U. poz. 68).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1871 i 1897, z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1794, 1837 i 1864 oraz z 2026 r. poz. 187. przyjmowania na studia, studia podyplomowe i do szkół doktorskich, w kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich lub w prowadzeniu działalności naukowej określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.3)

MINISTER NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO

3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie sposobu podziału dla uczelni środków finansowych na świadczenia dla studentów oraz na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 384 oraz z 2023 r. poz. 1949), które utraci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w związku z wejściem w życie ustawy z dnia … r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. …). Załączniki do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia … r. (Dz. U. poz. …)

Załącznik nr 1

SPOSÓB PODZIAŁU DLA UCZELNI ŚRODKÓW FINANSOWYCH NA STYPENDIA SOCJALNE, STYPENDIA DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, ZAPOMOGI I STYPENDIA REKTORA

1. Z określonych w poszczególnych częściach budżetu państwa środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 ustawy, przeznaczonych na stypendia socjalne, stypendia dla osób niepełnosprawnych, zapomogi i stypendia rektora, dysponenci części budżetu państwa wyodrębniają część uzupełniającą, w wysokości nieprzekraczającej 5% tych środków, przeznaczoną na zwiększenia wysokości dotacji, o których mowa w art. 368 ust. 8 i 9 ustawy, oraz na podziały uzupełniające i korygujące.

2. Ze środków finansowych pozostałych po wyodrębnieniu części uzupełniającej dysponenci części budżetu państwa wyodrębniają części dzielone z uwzględnieniem:

1) liczby studentów;

2) liczby studentów otrzymujących stypendium socjalne;

3) liczby studentów będących osobami niepełnosprawnymi.

3. Wysokość dotacji dla uczelni na stypendia socjalne, stypendia dla osób niepełnosprawnych, zapomogi i stypendia rektora jest ustalana według algorytmu:

𝐿𝑠𝑖 𝐿𝑚𝑖 𝐿𝑛𝑖 𝐷𝑖 = 𝐷1 × ( 𝑛 ) + 𝐷2 × ( 𝑛 ) + 𝐷3 × ( 𝑛 ) ∑𝑖=1 𝐿𝑠𝑖 ∑𝑖=1 𝐿𝑚𝑖 ∑𝑖=1 𝐿𝑛𝑖 gdzie: Di − oznacza wysokość dotacji dla i-tej uczelni, D1 − oznacza część środków finansowych dzieloną z uwzględnieniem liczby studentów, D2 − oznacza część środków finansowych dzieloną z uwzględnieniem liczby studentów otrzymujących stypendium socjalne, D3 − oznacza część środków finansowych dzieloną z uwzględnieniem liczby studentów będących osobami niepełnosprawnymi, Lsi − oznacza liczbę studentów w i-tej uczelni, Lmi − oznacza liczbę studentów otrzymujących stypendium socjalne w i-tej uczelni, Lni − oznacza liczbę studentów będących osobami niepełnosprawnymi w i-tej uczelni, n − oznacza liczbę uczelni uwzględnionych przez dysponenta części budżetu państwa w podziale środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 ustawy.

4. Środki finansowe pozostałe w wyniku nieprzyznania uczelni dotacji w przypadku, o którym mowa w art. 416 ust. 1 pkt 1 ustawy, oraz w wyniku zmniejszenia dotacji w przypadku, o którym mowa w art. 416 ust. 3 pkt 1 ustawy, powiększają część uzupełniającą.

5. Liczbę studentów, liczbę studentów otrzymujących stypendium socjalne oraz liczbę studentów będących osobami niepełnosprawnymi niezbędne do obliczenia wysokości dotacji na dany rok budżetowy ustala się na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, o którym mowa w art. 342 ust. 1 ustawy, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przyznania dotacji. Załącznik nr 2

SPOSÓB PODZIAŁU DLA UCZELNI ŚRODKÓW FINANSOWYCH NA ZADANIA ZWIĄZANE Z ZAPEWNIENIEM OSOBOM NIEPEŁNOSPRAWNYM WARUNKÓW DO PEŁNEGO UDZIAŁU W PROCESIE PRZYJMOWANIA NA STUDIA, STUDIA PODYPLOMOWE I DO SZKÓŁ DOKTORSKICH, W KSZTAŁCENIU NA STUDIACH, STUDIACH PODYPLOMOWYCH I W SZKOŁACH DOKTORSKICH LUB W PROWADZENIU DZIAŁALNOŚCI NAUKOWEJ

1. Z określonych w poszczególnych częściach budżetu państwa środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, przeznaczonych na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, studia podyplomowe i do szkół doktorskich, w kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich lub w prowadzeniu działalności naukowej, dysponenci części budżetu państwa wyodrębniają kwoty przeznaczone na dotacje dla uczelni:

1) publicznych;

2) niepublicznych.

2. Wysokość dotacji dla uczelni na zadania, o których mowa w ust. 1, jest ustalana według algorytmu: 𝑆𝑖 + 𝐷𝑖 + 𝐾𝑖 𝐷𝑛𝑖 = 𝐹 × ( 𝑛 ) ∑𝑖=1(𝑆𝑖 + 𝐷𝑖 + 𝐾𝑖 ) gdzie: Dni − oznacza wysokość dotacji dla i-tej uczelni, F − oznacza kwotę przyjętą do obliczania dotacji dla uczelni publicznych albo uczelni niepublicznych, w zależności od przynależności i-tej uczelni odpowiednio do uczelni publicznych albo uczelni niepublicznych, w danym roku, Si − oznacza składnik studencki i-tej uczelni, Di − oznacza składnik doktorancki i-tej uczelni, Ki − oznacza składnik kadrowy i-tej uczelni, n − oznacza liczbę uczelni publicznych albo uczelni niepublicznych, w zależności od przynależności i-tej uczelni odpowiednio do uczelni publicznych albo uczelni niepublicznych.

3. Składnik studencki i-tej uczelni oblicza się według wzoru: 𝑥 𝑥 𝑥 𝑆𝑖 = ∑ 3,6𝐿𝑛1,𝑘,𝑖 + ∑ 2,9𝐿𝑛2,𝑘,𝑖 + ∑ 1,4𝐿𝑛3,𝑘,𝑖 𝑘=1 𝑘=1 𝑘=1

gdzie: x − oznacza liczbę kierunków studiów prowadzonych w i-tej uczelni, Ln1,k,i − oznacza liczbę studentów niesłyszących lub słabosłyszących, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem właściwego organu, kształcących się na k-tym kierunku studiów w i-tej uczelni, Ln2,k,i − oznacza liczbę studentów niewidomych, słabowidzących lub z dysfunkcją narządu ruchu, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem właściwego organu, kształcących się na k-tym kierunku studiów w i-tej uczelni, Ln3,k,i − oznacza liczbę studentów z innymi rodzajami niepełnosprawności, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem właściwego organu, kształcących się na k-tym kierunku studiów w i-tej uczelni.

4. Składnik doktorancki i-tej uczelni oblicza się według wzoru:

𝐷𝑖 = 3,6𝐿𝑛1,𝑖 + 2,9𝐿𝑛2,𝑖 + 1,4𝐿𝑛3,𝑖

gdzie: Ln1,i − oznacza liczbę doktorantów niesłyszących lub słabosłyszących, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem właściwego organu, kształcących się w szkołach doktorskich prowadzonych przez i-tą uczelnię samodzielnie albo wspólnie z innym podmiotem, jeżeli i-ta uczelnia w umowie, o której mowa w art. 198 ust. 5 ustawy, została wskazana jako podmiot uprawniony do otrzymania środków finansowych na wspólne kształcenie w szkole doktorskiej, albo federację, w skład której wchodzi i-ta uczelnia, jeżeli i-ta uczelnia w statucie federacji, o którym mowa w art. 166 ust. 4 ustawy, została wskazana jako jednostka uczestnicząca uprawniona do otrzymania środków finansowych na kształcenie w szkole doktorskiej, Ln2,i − oznacza liczbę doktorantów niewidomych, słabowidzących lub z dysfunkcją narządu ruchu, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem właściwego organu, kształcących się w szkołach doktorskich prowadzonych przez i-tą uczelnię samodzielnie albo wspólnie z innym podmiotem, jeżeli i-ta uczelnia w umowie, o której mowa w art. 198 ust. 5 ustawy, została wskazana jako podmiot uprawniony do otrzymania środków finansowych na wspólne kształcenie w szkole doktorskiej, albo federację, w skład której wchodzi i-ta uczelnia, jeżeli i-ta uczelnia w statucie federacji, o którym mowa w art. 166 ust. 4 ustawy, została wskazana jako jednostka uczestnicząca uprawniona do otrzymania środków finansowych na kształcenie w szkole doktorskiej, Ln3,i − oznacza liczbę doktorantów z innymi rodzajami niepełnosprawności, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem właściwego organu, kształcących się w szkołach doktorskich prowadzonych przez i-tą uczelnię samodzielnie albo wspólnie z innym podmiotem, jeżeli i-ta uczelnia w umowie, o której mowa w art. 198 ust. 5 ustawy, została wskazana jako podmiot uprawniony do otrzymania środków finansowych na wspólne kształcenie w szkole doktorskiej, albo federację, w skład której wchodzi i-ta uczelnia, jeżeli i-ta uczelnia w statucie federacji, o którym mowa w art. 166 ust. 4 ustawy, została wskazana jako jednostka uczestnicząca uprawniona do otrzymania środków finansowych na kształcenie w szkole doktorskiej.

5. Składnik kadrowy i-tej uczelni oblicza się według wzoru:

∑12 𝑘=1 𝐿𝑝𝑛𝑖,𝑘 𝐾𝑖 = gdzie: Lpni,k − oznacza przeciętną liczbę pracowników będących osobami niepełnosprawnymi, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem właściwego organu, zatrudnionych w i-tej uczelni w k-tym miesiącu roku poprzedzającego rok przyznania dotacji (w przeliczeniu na pełne etaty, z jednym miejscem po przecinku).

6. Dane niezbędne do obliczenia wysokości dotacji na dany rok budżetowy ustala się w zakresie:

1) liczby studentów i doktorantów – na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, o którym mowa w art. 342 ust. 1 ustawy, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przyznania dotacji;

2) przeciętnej liczby pracowników będących osobami niepełnosprawnymi – na podstawie danych przekazanych przez uczelnie do dnia 31 stycznia roku przyznania dotacji.

UZASADNIENIE

Potrzeba wydania rozporządzenia wynika ze zmiany przepisu upoważniającego, zawartego w art. 402 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, którego nowa treść wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. na podstawie ustawy z dnia … 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. … poz. …). Zgodnie z nowym brzmieniem upoważnienia minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki jest zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu podziału środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 i 6 ustawy, dla uczelni, mając na uwadze konieczność zapewnienia odpowiednio wsparcia materialnego dla studentów oraz warunków umożliwiających osobom niepełnosprawnym udział w procesie przyjmowania na studia, studia podyplomowe i do szkół doktorskich, w kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich oraz w prowadzeniu działalności naukowej. W stosunku do poprzednio obowiązującego przepisu upoważniającego rozszerzono jego zakres, ujmując w zmienionym art. 365 pkt 6 ustawy (do którego odsyła przepis upoważniający) dodatkowo zadania związane ze wspieraniem osób niepełnosprawnych w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz w kształceniu na tych studiach, jak również odpowiednio rozbudowano wytyczne o konieczność zapewnienia warunków umożliwiających osobom niepełnosprawnym udział w przyjmowaniu na studia podyplomowe oraz kształceniu na tych studiach.

Dotychczas zagadnienia będące przedmiotem niniejszego rozporządzenia były uregulowane w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie sposobu podziału dla uczelni środków finansowych na świadczenia dla studentów oraz na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 384 oraz z 2023 r. poz. 1949), które utraci moc z dniem 1 stycznia 2027 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia … r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

W projekcie zaproponowano rozwiązania analogiczne w stosunku do funkcjonujących w dotychczas obowiązującym rozporządzeniu, wprowadzając modyfikacje wynikające ze zmian dokonanych ustawą.

W załączniku nr 1 do projektu rozporządzenia określono sposób podziału dla uczelni środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 ustawy, przeznaczonych na stypendia socjalne, stypendia dla osób niepełnosprawnych, zapomogi i stypendia rektora, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1– 4 ustawy. W zakresie podziału tych środków zaproponowano utrzymanie w całości dotychczasowych rozwiązań.

W szczególności uregulowano, iż z określonych w poszczególnych częściach budżetu państwa środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 ustawy, dysponenci części budżetu państwa wyodrębniają część uzupełniającą, w wysokości nieprzekraczającej 5 % tych środków, przeznaczoną na zwiększenia wysokości dotacji, o których mowa w art. 368 ust. 8 i 9 ustawy, oraz na podziały uzupełniające i korygujące. Następnie ze środków finansowych pozostałych po wyodrębnieniu części uzupełniającej dysponenci części budżetu państwa – jak dotychczas – będą wyodrębniać części dzielone z uwzględnieniem podstawowych składników algorytmu podziału środków na dotacje, tj. liczby studentów, liczby studentów otrzymujących stypendia socjalne oraz liczby studentów będących osobami niepełnosprawnymi.

W ust. 4 załącznika nr 1 do projektu rozporządzenia pozostawiono dotychczasowe rozwiązanie, zgodnie z którym środki finansowe pozostałe w wyniku nieprzyznania uczelniom dotacji w przypadku, o którym mowa w art. 416 ust. 1 pkt 1 ustawy (gdy niewykorzystane środki finansowe z dotacji na koniec poprzedniego roku są równe albo przewyższają kwotę dotacji ustalonej na podstawie algorytmu) oraz środki finansowe pozostałe w wyniku zmniejszenia dotacji w przypadku, o którym mowa w art. 416 ust. 3 pkt 1 ustawy (gdy kwota dotacji ustalona na podstawie algorytmu na dany rok będzie większa od stanu funduszu stypendialnego – w części pochodzącej z dotacji – na koniec roku poprzedzającego rok przyznania dotacji, dotację ustaloną na podstawie algorytmu zmniejsza się o kwotę stanowiącą różnicę między stanem tego funduszu na koniec roku poprzedzającego rok przyznania dotacji, w części pochodzącej z dotacji, a kwotą stanowiącą 30 % kwoty dotacji z roku poprzedzającego rok przyznania dotacji), powiększają część uzupełniającą, o której mowa w ust. 1 załącznika nr 1 do projektu rozporządzenia.

Liczba studentów, liczba studentów otrzymujących stypendium socjalne oraz liczba studentów będących osobami niepełnosprawnymi niezbędne do obliczenia wysokości dotacji na dany rok budżetowy – zgodnie z art. 368 ust. 6 ustawy – nadal będzie ustalana na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, o którym mowa w art. 342 ust. 1 ustawy, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przyznania dotacji.

Zaproponowany algorytm gwarantuje odpowiednie rozdysponowanie środków finansowych między uczelnie, z uwzględnieniem sytuacji materialnej i życiowej studentów z danej społeczności akademickiej. W szczególności uwzględnienie w algorytmie składników odnoszących się do liczby studentów otrzymujących stypendium socjalne oraz liczby studentów z niepełnosprawnościami pozwala na zróżnicowanie wysokości dotacji adekwatnie do zapotrzebowania studentów danej uczelni na wsparcie o charakterze socjalnym oraz stypendium dla osób niepełnosprawnych (im więcej w uczelni studentów będących w trudnej sytuacji materialnej oraz studentów z niepełnosprawnościami, tym większa wysokość dotacji).

W załączniku nr 2 do projektu rozporządzenia określono sposób podziału dla uczelni środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, przeznaczonych na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, studia podyplomowe, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej.

Zdecydowano się na zachowanie dotychczasowego rozwiązania polegającego na wyodrębnianiu z określonych w poszczególnych częściach budżetu państwa środków finansowych na ww. zadania kwot przeznaczonych na dotacje dla uczelni publicznych i uczelni niepublicznych. W algorytmie pozostawiono dotychczas funkcjonujące trzy podstawowe składniki – studencki, doktorancki i kadrowy. Zgodnie z art. 368 ust. 5 ustawy w ramach składników studenckiego i doktoranckiego zostali uwzględnieni studenci i doktoranci będący osobami niepełnosprawnymi. Wagi zaproponowane dla poszczególnych rodzajów niepełnosprawności (w każdym przypadku potwierdzonej orzeczeniem właściwego organu) utrzymano na aktualnie obowiązującym poziomie, tj. 3,6 – dla liczb studentów i doktorantów niesłyszących lub słabosłyszących, 2,9 – dla liczb studentów i doktorantów niewidomych, słabowidzących lub z dysfunkcją narządu ruchu oraz 1,4 – dla liczb studentów i doktorantów z innymi rodzajami niepełnosprawności.

Dane niezbędne do ustalenia kwoty dotacji obliczanej na podstawie algorytmu określonego w załączniku nr 2 do projektu rozporządzenia dotyczące:

• liczby studentów i doktorantów – będą ustalane na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przyznania dotacji;

• przeciętnej liczby pracowników będących osobami niepełnosprawnymi – będą ustalane na podstawie danych przekazanych przez uczelnie do dnia 31 stycznia roku przyznania dotacji.

W powyższym zakresie nie zmienią się obciążenia uczelni, gdyż dotychczas były one również zobligowane do przekazywania tych danych. Algorytmy określone w załącznikach nr 1 i 2 do projektu rozporządzenia będą stosowane przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w celu przyznania uczelniom środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 i 6 ustawy, przy czym zgodnie z art. 460 ust. 1–4, ust. 5 pkt 1 i ust. 6 ustawy uczelniom wojskowym, uczelniom służb państwowych, uczelniom artystycznym, uczelniom medycznym oraz uczelniom morskim środki te będą przyznawali ministrowie nadzorujący te uczelnie z części budżetowych, których są dysponentami.

Projektowane rozporządzenie wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2027 r., tj. w dniu wejścia w życie przepisu upoważniającego w nowym brzmieniu. Ponadto termin wejścia w życie rozporządzenia z początkiem roku kalendarzowego wynika z zasad gospodarowania środkami dotacji, która jest przyznawana na rok kalendarzowy (budżetowy), a w konsekwencji gospodarowanie dotacją i sprawozdawanie z jej wykorzystania odbywają się również w cyklu rocznym.

Należy wskazać, że brak jest możliwości podjęcia alternatywnych w stosunku do wydania projektowanego rozporządzenia środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu.

Projektowane rozporządzenie nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.

Projektowane rozporządzenie nie podlega notyfikacji zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597).

Projektowane rozporządzenie nie dotyczy majątkowych praw i obowiązków przedsiębiorców lub praw i obowiązków przedsiębiorców wobec organów administracji publicznej.

Projektowane rozporządzenie nie wpływa na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców.

Projektowane rozporządzenie nie podlegało ocenie w zakresie oceny skutków regulacji w trybie § 32 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806 oraz z 2025 r. poz. 408). Projektowane rozporządzenie nie jest sprzeczne z prawem Unii Europejskiej.

Nazwa projektu Data sporządzenia Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie 28 stycznia 2026 r. sposobu podziału dla uczelni środków finansowych na świadczenia dla studentów oraz na zadania związane z zapewnieniem osobom Źródło: niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie Upoważnienie ustawowe – art. 402 pkt 3 ustawy przyjmowania na studia, studia podyplomowe i do szkół doktorskich, z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie w kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. doktorskich lub w prowadzeniu działalności naukowej zm.)

Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Nr w wykazie prac legislacyjnych Ministra Nauki Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Szkolnictwa Wyższego: 17

Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu lub Podsekretarza Stanu Maria Mrówczyńska, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Hanna Żarnowska, Zastępca Dyrektora Departamentu Budżetu i Finansów w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, e-mail: sekretariat.dbf@mnisw.gov.pl, tel.: 22 52 92 319 OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany? W wyniku nowelizacji treści art. 365 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zwanej dalej „ustawą”, polegającej na zapewnieniu osobom niepełnosprawnym większego wsparcia w uczelniach przez umożliwienie finansowania z przekazywanych uczelniom środków budżetu państwa zadań związanych z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz w kształceniu na studiach podyplomowych, dokonuje się również zmiany wynikowej w art. 402 pkt 3 ustawy, tj. w przepisie upoważniającym do wydania rozporządzenia. Zgodnie z projektowanym nowym brzmieniem upoważnienia, które zgodnie z art. 2 projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (UDER78) wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2027 r., minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki jest zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu podziału środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 i 6 ustawy, dla uczelni, mając na uwadze konieczność zapewnienia odpowiednio wsparcia materialnego dla studentów oraz warunków umożliwiających osobom niepełnosprawnym udział w procesie przyjmowania na studia, studia podyplomowe i do szkół doktorskich, w kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich oraz w prowadzeniu działalności naukowej. Oznacza to, że z dniem 1 stycznia 2027 r. dotychczasowe rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie sposobu podziału dla uczelni środków finansowych na świadczenia dla studentów oraz na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 384 oraz z 2023 r. poz. 1949) utraci moc, co skutkuje koniecznością wydania nowego rozporządzenia.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Rekomendowanym rozwiązaniem jest wydanie nowego rozporządzenia, w którym znajdą się merytoryczne rozwiązania analogiczne do funkcjonujących w dotychczas obowiązującym rozporządzeniu, przy wprowadzeniu jedynie niezbędnych modyfikacji wynikających ze zmian dokonanych ustawą. W załączniku nr 1 do projektu rozporządzenia zostanie określony sposób podziału dla uczelni środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 ustawy, przeznaczonych na stypendia socjalne, stypendia dla osób niepełnosprawnych, zapomogi i stypendia rektora, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1–4 ustawy. Proponuje się, by do podstawowych składników algorytmu, według którego będzie przeprowadzany podział środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 ustawy – jak dotychczas – zaliczano liczbę studentów, liczbę studentów otrzymujących stypendia socjalne oraz liczbę studentów będących osobami niepełnosprawnymi. W szczególności uregulowano, iż z określonych w poszczególnych częściach budżetu państwa środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 ustawy, dysponenci części budżetu państwa będą wyodrębniać – jak obecnie – część uzupełniającą, w wysokości nieprzekraczającej 5 % tych środków, przeznaczoną na zwiększenia wysokości dotacji, o których mowa w art. 368 ust. 8 i 9 ustawy, oraz na podziały uzupełniające i korygujące. Następnie ze środków finansowych pozostałych po wyodrębnieniu części uzupełniającej dysponenci części budżetu państwa wyodrębnią części dzielone z uwzględnieniem podstawowych składników algorytmu podziału środków na dotacje, tj. liczby studentów, liczby studentów otrzymujących

stypendia socjalne oraz liczby studentów będących osobami niepełnosprawnymi. Planuje się również pozostawienie dotychczasowego rozwiązania, zgodnie z którym środki finansowe pozostałe w wyniku nieprzyznania uczelniom dotacji w przypadku, o którym mowa w art. 416 ust. 1 pkt 1 ustawy (gdy niewykorzystane środki finansowe z dotacji na koniec poprzedniego roku są równe albo przewyższają kwotę dotacji ustalonej na podstawie algorytmu) oraz środki finansowe pozostałe w wyniku zmniejszenia dotacji w przypadku, o którym mowa w art. 416 ust. 3 pkt 1 ustawy (gdy kwota dotacji ustalona na podstawie algorytmu na dany rok będzie większa od stanu funduszu stypendialnego – w części pochodzącej z dotacji – na koniec roku poprzedzającego rok przyznania dotacji, dotację ustaloną na podstawie algorytmu zmniejsza się o kwotę stanowiącą różnicę między stanem tego funduszu na koniec roku poprzedzającego rok przyznania dotacji, w części pochodzącej z dotacji, a kwotą stanowiącą 30 % kwoty dotacji z roku poprzedzającego rok przyznania dotacji), powiększały część uzupełniającą, o której mowa w ust. 1 załącznika nr 1 do projektu rozporządzenia. Liczba studentów, liczba studentów otrzymujących stypendium socjalne oraz liczba studentów będących osobami niepełnosprawnymi niezbędne do obliczenia wysokości dotacji na dany rok budżetowy – zgodnie z art. 368 ust. 6 ustawy – nadal będzie ustalana na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, o którym mowa w art. 342 ust. 1 ustawy, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przyznania dotacji. W załączniku nr 2 do projektu rozporządzenia zostanie określony sposób podziału dla uczelni środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, przeznaczonych na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, studia podyplomowe, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach, studiach podyplomowych i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa uczestnicy studiów podyplomowych nie są zobligowani do przedstawiania orzeczenia o niepełnosprawności na etapie rekrutacji ani w toku kształcenia. Uczelnie nie posiadają także podstaw prawnych do gromadzenia takich orzeczeń, stanowiących wrażliwe dane osobowe, w procesie rekrutacji, bądź prowadzenia kształcenia. Należy również podkreślić, że uczestnicy studiów podyplomowych nie są beneficjentami dotacji na świadczenia dla studentów, o których mowa w art. 86 ustawy. W konsekwencji uczelnie dysponują jedynie w ograniczonym zakresie dokumentami, które mogłyby stanowić podstawę do przypisania niepełnosprawnych uczestników studiów podyplomowych do poszczególnych kategorii niepełnosprawności, co z kolei uniemożliwia ich uwzględnienie w algorytmie podziału dotacji na zadania, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy. Zmiana w ustawie, polegająca na rozszerzeniu katalogu zadań, na które mogą być wydawane środki z dotacji, o której mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, nie skutkuje zwiększeniem środków przeznaczonych na tę dotację – uczelnie będą miały do dyspozycji tę samą wysokość dotacji, obliczaną według liczebności niepełnosprawnych studentów i doktorantów, ale z możliwością pełnoprawnego przeznaczania środków finansowych także na niepełnosprawnych kandydatów na studia podyplomowe oraz uczestników studiów podyplomowych. W związku z powyższymi uwarunkowaniami nie rekomenduje się zmiany dotychczasowego algorytmu podziału dla uczelni dotacji na zadania, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy i proponuje się pozostawienie dotychczasowych rozwiązań, w tym:

1) polegającego na wyodrębnianiu z określonych w poszczególnych częściach budżetu państwa środków finansowych na ww. zadania kwot przeznaczonych na dotacje dla uczelni publicznych i uczelni niepublicznych;

2) funkcjonujących trzech podstawowych składników algorytmu, tj. studenckiego, doktoranckiego i kadrowego;

3) uwzględniania w ramach składników studenckiego i doktoranckiego studentów i doktorantów będących osobami niepełnosprawnymi (zgodnie z art. 368 ust. 5 ustawy);

4) utrzymanie wag dla poszczególnych rodzajów niepełnosprawności na poziomie 3,6 – dla liczb studentów i doktorantów niesłyszących lub słabosłyszących, 2,9 – dla liczb studentów i doktorantów niewidomych, słabowidzących lub z dysfunkcją narządu ruchu oraz 1,4 – dla liczb studentów i doktorantów z innymi rodzajami niepełnosprawności;

5) sposobu ustalania danych niezbędnych do ustalenia kwoty dotacji obliczanej na podstawie algorytmu określonego w załączniku nr 2 do projektu rozporządzenia, tj. liczby studentów i doktorantów – na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przyznania dotacji, natomiast przeciętnej liczby pracowników będących osobami niepełnosprawnymi – na podstawie danych przekazanych przez uczelnie do dnia 31 stycznia roku przyznania dotacji. Proponuje się, aby projektowane rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2027 r., co jest zdeterminowane wejściem w życie projektowanej ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Zagadnienia regulowane rozporządzeniem należą do zakresu polityk krajowych uwzględniających lokalne warunki społeczno-ekonomiczne.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie

uczelnie Ogółem 345 dane własne – Otrzymywanie: z tego: Zintegrowany – środków finansowych na świadczenia dla studentów − publiczne uczelnie System (stypendia socjalne, stypendia dla osób akademickie: 103, Informacji niepełnosprawnych, zapomogi i stypendia rektora), − publiczne uczelnie o Szkolnictwie zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 1 zawodowe: 32, Wyższym i Nauce do rozporządzenia, − niepubliczne uczelnie POL-on

– środków finansowych na zadania związane akademickie: 27, z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym − niepubliczne uczelnie warunków do pełnego udziału w procesie zawodowe: 177, przyjmowania na studia, studia podyplomowe, do − akademickie uczelnie szkół doktorskich, kształceniu na studiach, studiach prowadzone przez podyplomowych i w szkołach doktorskich lub kościoły lub inne prowadzeniu działalności naukowej, zgodnie związki wyznaniowe z algorytmem określonym w załączniku nr 2 do finansowane rozporządzenia. z budżetu państwa na podstawie odrębnych ustaw: 5, − uczelnia zawodowa prowadzona przez kościół, finansowana z budżetu państwa na podstawie odrębnej ustawy: 1

(według stanu na dzień 16 września 2025)

Studenci uczelni 1 254,0 tys. (w tym 23,0 dane własne – Studenci spełniający warunki formalne będą publicznych, uczelni tys. studentów będących Zintegrowany uprawnieni do ubiegania się o świadczenia z funduszu niepublicznych oraz osobami System stypendialnego i wsparcia ze środków funduszu uczelni prowadzonych niepełnosprawnymi) Informacji wsparcia osób niepełnosprawnych. przez kościoły i inne o Szkolnictwie związki wyznaniowe Wyższym i Nauce finansowanych POL-on z budżetu państwa na (Dane ze sprawozdań z S-podstawie odrębnych 10 wygenerowane w dniu ustaw 18 kwietnia 2025 r. według stanu na dzień 31 grudnia 2024 r.) Niepełnosprawni 454 osoby dane własne – Doktoranci spełniający warunki formalne będą doktoranci ze szkół Zintegrowany uprawnieni do ubiegania się o wsparcie ze środków doktorskich System funduszu wsparcia osób niepełnosprawnych. prowadzonych przez Informacji uczelnie (Dane ze sprawozdań z S- o Szkolnictwie 12 wygenerowane w dniu Wyższym i Nauce 9 kwietnia 2025 r. według POL-on stanu na dzień 31 grudnia 2024 r.) Niepełnosprawni wielkość trudna do Opracowanie Możliwość otrzymania wsparcia w procesie kandydaci na studia oszacowania – ankieta własne MNiSW przyjmowania na studia podyplomowe ze środków podyplomowe przeprowadzona przez dotacji, o której mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, prowadzone przez MNiSW wykazała, że takiego jak np. możliwość złożenia dokumentów uczelnie w latach 2019–2022 w alternatywnej formie (np. elektronicznie, ustnie, średnio na studiach przez pełnomocnika), dłuższy czas na przystąpienie podyplomowych do rozmowy kwalifikacyjnej lub testu, jeśli są prowadzonych przez wymagane, wsparcie asystenta (np. w poruszaniu się uczelnie nadzorowane po uczelni w czasie rekrutacji), tłumacz języka przez ministra nauki i migowego lub inne formy komunikacji szkolnictwa wyższego wspomagającej. kształciło się 189

uczestników będących osobami niepełnosprawnymi. Brak danych na temat ilości kandydatów będących osobami niepełnosprawnymi. uczestnicy studiów wielkość trudna do GUS – obszary Możliwość otrzymania wsparcia w kształceniu podyplomowych oszacowania – z danych tematyczne – finansowanego ze środków dotacji, o której mowa prowadzonych przez GUS za 2023 r. wynika, tablice w art. 365 pkt 6 ustawy, takiego jak np. indywidualna uczelnie będący że na studiach Szkolnictwo organizacja kształcenia (możliwość ustalenia osobami podyplomowych wyższe i jego indywidualnej organizacji zajęć lub toku studiów), niepełnosprawnymi w uczelniach finanse w 2023 dostosowanie materiałów dydaktycznych do potrzeb, nadzorowanych przez roku oraz w 2022 np. w formie elektronicznej, audio, z dużym drukiem, ministra właściwego do roku, zmiana formy zaliczeń lub egzaminów (np. egzamin spraw szkolnictwa opracowanie ustny zamiast pisemnego, więcej czasu na wykonanie wyższego i nauki własne MNiSW zadań), wsparcie asystenta (w poruszaniu się po kształciło się łącznie uczelni, obsłudze sprzętu, czytaniu materiałów itp.), 108 519 osób. dostępność techniczna – możliwość korzystania W 2022 r. było to z komputerów z oprogramowaniem wspomagającym 106 100 osób. Z ankiety (np. powiększającym, czytającym tekst, itp.), przeprowadzonej przez elastyczność trybu nauki (uczestniczenie w zajęciach MNiSW wynika, że w zdalnych lub w trybie hybrydowym, możliwość latach 2019–2022 średnio nagrywania wykładów lub udostępniania notatek od na studiach prowadzących). podyplomowych kształciło się 189 osób niepełnosprawnych. Zaledwie 22 uczelnie wskazały, że dysponują lub mogą dysponować dokumentami stanowiącymi podstawę do przypisania osoby niepełnosprawnej do poszczególnych rodzajów niepełnosprawności Ministrowie 7 art. 366 ust. 1 pkt Dokonywanie dla nadzorowanych uczelni podziału nadzorujący uczelnie 1–4 oraz art. 460 środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt (Minister Obrony ustawy 3 i 6 ustawy zgodnie z algorytmami określonymi Narodowej, Minister odpowiednio w załączniku nr 1 lub 2 do Sprawiedliwości, rozporządzenia (z części budżetowych, których minister właściwy do dysponentami są poszczególni ministrowie spraw szkolnictwa nadzorujący uczelnie). wyższego i nauki, minister właściwy do spraw wewnętrznych, minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, minister właściwy do spraw zdrowia, minister właściwy do spraw gospodarki morskiej)

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji

1. Projekt rozporządzenia zostanie skierowany do opiniowania do:

1) Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego;

2) Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich;

3) Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich;

4) Konferencji Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych;

5) Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej;

6) Krajowej Reprezentacji Doktorantów;

7) Komitetu Polityki Naukowej;

8) Krajowej Sekcji Nauki NSZZ „Solidarność”;

9) Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych;

10) Forum Związków Zawodowych;

11) Związku Pracodawców Business Centre Club;

12) Konfederacji „Lewiatan”;

13) Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej;

14) Związku Przedsiębiorców i Pracodawców;

15) Związku Rzemiosła Polskiego;

16) Federacji Przedsiębiorstw Polskich;

17) Polskiego Towarzystwa Gospodarczego.

2. Projekt rozporządzenia zostanie przedstawiony do konsultacji publicznych:

1) Konferencja Rektorów Uniwersytetów Polskich;

2) Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych;

3) Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych;

4) Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Niepublicznych;

5) Konferencji Rektorów Uczelni Artystycznych;

6) Konferencja Rektorów Uczelni Kształcących Nauczycieli i Pedagogów „KRUPed”;

7) Konferencji Polonistyk Uniwersyteckich;

8) Konferencji Dziekanów Wydziałów Przyrodniczych Uniwersytetów Polskich;

9) Ośrodkowi Przetwarzania Informacji – Państwowemu Instytutowi Badawczemu;

10) Fundacji na rzecz Nauki Polskiej;

11) Porozumieniu Zielonogórskiemu;

12) Konferencji Episkopatu Polski;

13) Polskiej Radzie Ekumenicznej;

14) Aliansowi Ewangelicznemu w Rzeczypospolitej Polskiej;

15) Niezależnemu Zrzeszeniu Studentów;

16) Zrzeszeniu Studentów Polskich;

17) Radzie Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Projekt rozporządzenia zostanie udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677 oraz z 2026 r. poz. 160). Projekt rozporządzenia zostanie udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny zgodnie z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806 oraz z 2025 r. poz. 408).

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0-10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki (oddzielnie) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Wydatki ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki (oddzielnie) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Saldo ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki (oddzielnie) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Wejście w życie rozporządzenia nie będzie miało wpływu na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. Rozporządzenie dotyczy podziału środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 3 i 6 ustawy, stanowiących środki na finansowanie szkolnictwa wyższego i nauki planowane i przyznawane uczelniom w ramach corocznych limitów wydatków w częściach budżetowych (których dysponentami są właściwi ministrowie nadzorujący uczelnie), zgodnie z regułami waloryzacyjnymi określonymi w art. 383 ustawy. Należy podkreślić, iż zmiana wprowadzona ustawą z dnia … 2026 r. o zmianie ustawy – Źródła finansowania Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, polegająca na rozszerzeniu katalogu zadań realizowanych w ramach środków, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy (związanych z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz kształceniu na studiach podyplomowych), nie będzie stanowić podstawy do ubiegania się o dodatkowe środki z budżetu państwa na ten cel oraz nie wpłynie na wysokość lub podział między uczelnie środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, a jedynie na wewnętrzny sposób rozdysponowania otrzymanych środków dotacji przez uczelnie. Dodatkowe informacje, w tym Wejście w życie projektowanego rozporządzenia nie spowoduje zwiększenia wydatków lub wskazanie źródeł danych i zmniejszenia dochodów budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego. przyjętych do obliczeń założeń Środki finansowe, o których mowa w art. 365 pkt 3 i 6 ustawy, będą przekazywane uczelniom przez ministrów nadzorujących te uczelnie ze środków finansowych znajdujących się w dyspozycji tych ministrów według algorytmów określonych odpowiednio w załączniku nr 1 lub 2 do rozporządzenia.

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0-10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa 0 0 0 0 0 0 0 pieniężnym sektor mikro-, małych 0 0 0 0 0 0 0 (w mln zł, i średnich ceny stałe przedsiębiorstw z …… r.) rodzina, obywatele oraz 0 0 0 0 0 0 0 gospodarstwa domowe osoby niepełnosprawne 0 0 0 0 0 0 0 oraz osoby starsze W ujęciu duże przedsiębiorstwa – niepieniężnym sektor mikro-, małych – i średnich przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz Rozszerzenie wsparcia oferowanego przez uczelnie ze środków funduszu gospodarstwa domowe wsparcia osób niepełnosprawnych o niepełnosprawnych kandydatów na studia osoby niepełnosprawne podyplomowe oraz uczestników studiów podyplomowych przyczyni się do oraz osoby starsze zwiększenia dostępu do podnoszenia kwalifikacji (w tym zawodowych) osób niepełnosprawnych, a co za tym idzie w dalszej perspektywie także do poprawy sytuacji materialnej tej grupy osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Niemierzalne – – Dodatkowe informacje, w tym Wejście w życie projektowanego rozporządzenia nie będzie miało wpływu na wskazanie źródeł danych i konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przyjętych do obliczeń przedsiębiorców. założeń

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu ☐ nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie ☐ tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli ☐ nie zgodności). ☒ nie dotyczy ☐ zmniejszenie liczby dokumentów ☐ zwiększenie liczby dokumentów ☐ zmniejszenie liczby procedur ☐ zwiększenie liczby procedur ☐ skrócenie czasu na załatwienie sprawy ☐ wydłużenie czasu na załatwienie sprawy

☒ inne: uproszczenie sposobu gospodarowania ☐ inne: … środkami dotacji przez uczelnie Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich ☐ tak elektronizacji. ☐ nie ☒ nie dotyczy Komentarz: Rozszerzenie możliwości udzielania wsparcia osobom niepełnosprawnym o uczestników studiów podyplomowych przyczyni się do uproszczenia sposobu gospodarowania środkami dotacji przez uczelnie. Dzięki takiemu rozwiązaniu uczelnie nie będą zmuszone do prowadzenia oddzielnych procedur związanych z kształceniem na studiach, studiach podyplomowych oraz szkołach doktorskich. Przyczyni się to do uspójnienia i zwiększenia przejrzystości zasad finansowania, co zmniejszy nakład pracy i ryzyko pomyłek.

9. Wpływ na rynek pracy

Wejście w życie projektowanego rozporządzenia nie będzie miało istotnego wpływu na rynek pracy. W odniesieniu do nowo rozszerzonego katalogu beneficjentów uprawnionych do objęcia wsparciem ze środków, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy (związanych z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz kształceniu na studiach podyplomowych) należy podkreślić, iż z przeprowadzonej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ankiety wynika, że w latach 2019–2022 w uczelniach nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, na studiach podyplomowych kształciło się średnio 189 uczestników będących osobami niepełnosprawnymi. Ze względu na tak niewielką skalę zapewnienie wsparcia osobom niepełnosprawnym w ramach studiów podyplomowych nie będzie miało istotnego wpływu na rynek pracy – często jest możliwe wykorzystanie istniejących zasobów (w tym kadrowych) lub zastosowanie innych form organizacyjnych. Należy zauważyć, że postulowana zmiana nie jest związana z koniecznością wprowadzenia nowych rozwiązań w zakresie wsparcia osób niepełnosprawnych, a jedynie umożliwieniem uczelniom objęcia oferowanym wsparciem dodatkowej grupy osób. Uczelnie w miarę możliwości dążą do szerokiego sprostania oczekiwaniom wszystkich kształcących się osób niepełnosprawnych, uwzględniając przy tym ich indywidualne potrzeby. Nie przewiduje się również zwiększenia udziału osób niepełnosprawnych w studiach podyplomowych w wyniku wejścia w życie postulowanej zmiany ustawy. Należy jednak podkreślić, że nowelizacja przyczyni się do poprawy dostępności kształcenia oraz umożliwi uczelniom lepsze dostosowanie procesu dydaktycznego do potrzeb uczestników studiów podyplomowych będących osobami niepełnosprawnymi.

10. Wpływ na pozostałe obszary ☐ środowisko naturalne ☐ demografia ☐ informatyzacja ☐ sytuacja i rozwój regionalny ☐ mienie państwowe ☐ zdrowie ☐ sądy powszechne, administracyjne ☒ inne: szkolnictwo wyższe i nauka lub wojskowe Wejście w życie projektowanego rozporządzenia nie wywoła istotnych zmian w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, ponieważ ujęte w załącznikach nr 1 i 2 do projektu rozporządzenia algorytmy podziału środków finansowych, o których mowa odpowiednio w art. 365 pkt 3 i 6 ustawy, nie ulegną zmianie w stosunku do dotychczas obowiązujących przepisów. Omówienie wpływu Jedyną różnicą w stosunku do dotychczasowego stanu prawnego będzie możliwość przeznaczania środków, o których mowa w art. 365 pkt 6 ustawy, również na zadania związane z zapewnianiem osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz kształceniu na studiach podyplomowych, która to zmiana nie wynika bezpośrednio z przepisów rozporządzenia, lecz nowelizacji ustawy.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego

Wykonanie przepisów rozporządzenia nastąpi po jego wejściu w życie, które jest przewidziane na dzień 1 stycznia 2027 r. Przepisy rozporządzenia będą wykonywane cyklicznie w ramach corocznego podziału dotacji, począwszy od roku 2027.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane?

Ze względu na charakter regulacji nie przewiduje się przeprowadzania ewaluacji efektów projektu.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Brak.