Uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw.

UCHWAŁA

SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 4 marca 2026 r.

w sprawie ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw

Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 27 lutego 2026 r. ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, wprowadza do jej tekstu następujące poprawki:

1) w art. 1 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:

„2a)w art. 4j po ust. 3a dodaje się ust. 3b w brzmieniu:

„3b. Sprzedawca energii elektrycznej lub paliw gazowych wskazuje odbiorcy, o którym mowa w ust. 3a, maksymalną wysokość kary umownej, która nie może przekroczyć wartości bezpośrednich strat ekonomicznych poniesionych przez sprzedawcę oraz sposób wyliczenia tych strat.”;”;

2) w art. 1 w pkt 3 w lit. c, w ust. 4g skreśla się wyrazy „zawieranej na okres co najmniej jednego roku”;

3) w art. 1 w pkt 3 dodaje się lit. ca w brzmieniu:

„ca)po ust. 4g dodaje się ust. 4ga w brzmieniu:

„4ga. Sprzedawca energii elektrycznej, o którym mowa w ust. 4g, oferuje zawarcie umowy na czas oznaczony z gwarancją stałej ceny na okres dwunastu miesięcy i na okres dłuższy.”,”;

4) w art. 1 w pkt 3 w lit. e:

a)w poleceniu nowelizacyjnym wyrazy „ust. 6da” zastępuje się wyrazami „ust. 6da i 6db”,

b)w ust. 6da dodaje się pkt 8 w brzmieniu:

„8)okresie obowiązywania umowy.”,

c)dodaje się ust. 6db w brzmieniu:

„6db. Odbiorca końcowy, przed zawarciem umowy sprzedaży energii elektrycznej, potwierdza sprzedawcy energii elektrycznej, że zostały mu przedstawione informacje, o których mowa w ust. 6da.”;

5) w art. 1 w pkt 8 w lit. d, w ust. 2c w pkt 2 wyrazy „jednak o nie więcej niż 24 miesiące” zastępuje się wyrazami „wydłużonego jednak o nie więcej niż 24 miesiące”;

6) w art. 1 w pkt 8 w lit. d, ust. 2h i 2i otrzymują brzmienie:

„2h. Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej:

1)na wniosek podmiotu, z którym zawarło umowę, o której mowa w ust. 2a, złożony przed upływem terminów określonych w ust. 2a, wydłuża termin, o którym mowa w ust. 2a, o okres nie dłuższy niż 24 miesiące, pod warunkiem złożenia kompletnego wniosku;

2)w terminie 30 dni od otrzymania kompletnego wniosku potwierdza wydłużenie terminu.

2i. Wniosek, o którym mowa w ust. 2h, zawiera:

1)określenie okresu, o jaki wydłuża się termin, o którym mowa w ust. 2a,

2)potwierdzenie złożenia dodatkowego zabezpieczenia wykonania zobowiązań wynikających z warunków przyłączenia do sieci w wysokości 60 zł za każdy kilowat mocy przyłączeniowej określonej we wniosku o określenie warunków przyłączenia, jednak nie więcej niż 12 000 000 zł

–i może być złożony jednokrotnie.”;

7) w art. 1 w pkt 8 w lit. g:

a)w poleceniu nowelizacyjnym wyrazy „ust. 23–25” zastępuje się wyrazami „ust. 23 i 24”,

b)skreśla się ust. 23,

c)dotychczasowe ust. 24 i 25 oznacza się jako ust. 23 i 24;

8) w art. 1 w pkt 8 w lit. n tiret drugie otrzymuje brzmienie:

„–w zdaniu drugim wyrazy „odnawialnego źródła energii” zastępuje się wyrazami „lub magazynów energii elektrycznej” oraz po wyrazach „tych instalacji” dodaje się wyrazy „lub magazynów energii elektrycznej”,”;

9) w art. 1 w pkt 8 w lit. o w tiret pierwszym, w lit. a w tiret drugim skreśla się przecinek po wyrazie „instalacji”;

10) w art. 1 w pkt 8 w lit. y w poleceniu nowelizacyjnym wyrazy „ust. 8c1–8c10” zastępuje się wyrazami „ust. 8c1–8c11” oraz dodaje się ust. 8c11 w brzmieniu:

„8c11. Zabezpieczenie, złożone w formie kaucji, na wniosek podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci może zostać zaliczone w całości lub w części na poczet opłaty za przyłączenie do sieci.”;

11) w art. 1 w pkt 8 w lit. y, ust. 8c9 otrzymuje brzmienie:

„8c9. Zabezpieczenie składa się nie później niż 14 dni po dniu zawarcia umowy o przyłączenie, pod rygorem wygaśnięcia umowy z mocy prawa.”;

12) w art. 1 w pkt 8 w lit. z tiret trzecie otrzymuje brzmienie:

„–w pkt 2 skreśla się wyrazy „(Dz. U. z 2025 r. poz. 1156)”,”;

13) w art. 1 w pkt 8 w lit. zb po wyrazach „w zdaniu pierwszym” dodaje się wyrazy „użyte dwukrotnie”;

14) w art. 1 w pkt 8 lit. zd otrzymuje brzmienie:

„zd)w ust. 8d11 w pkt 1 skreśla się wyrazy „(Dz. U. z 2025 r. poz. 498 i 1535)”,”;

15) w art. 1 w pkt 8 w lit. zk:

a)w poleceniu nowelizacyjnym wyrazy „ust. 8i1–8i4” zastępuje się wyrazami „ust. 8i1–8i5”,

b)ust. 8i2 otrzymuje brzmienie:

„8i2. Dopuszcza się zmianę warunków przyłączenia na wniosek podmiotu ubiegającego się o przyłączenie. Uprawnienie, o którym mowa w zdaniu pierwszym w zakresie lokalizacji planowanej inwestycji ogranicza się wyłącznie do obszaru gminy, na terenie której obiekt przyłączany ma zostać zlokalizowany, lub gmin bezpośrednio sąsiadujących z tą gminą, przy czym ograniczenie to nie dotyczy lokalizacji stacji elektroenergetycznej wchodzącej w skład obiektu przyłączanego.”,

c)dodaje się ust. 8i2a w brzmieniu:

„8i2a. Zmiana lokalizacji planowanej inwestycji dokonywana jest pod warunkiem złożenia przez podmiot przyłączany oświadczeń, o których mowa ust. 8d pkt 1 i 4. Przepisy ust. 8da stosuje się.”;

16) w art. 9 w ust. 4:

a)w pkt 1 wyrazy „ , ust. 2 pkt 3 albo ust. 3” zastępuje się wyrazami „albo 3”,

b)dodaje się pkt 3 w brzmieniu:

„3)ust. 2 pkt 3 – warunki przyłączenia tracą ważność.”;

17) w art. 11:

a)ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Jeżeli podmiot, o którym mowa w art. 7 ust. 8c1 ustawy zmienianej w art. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy złożył wniosek o określenie warunków przyłączenia oraz otrzymał warunki przyłączenia, ale nie zawarł umowy o przyłączenie do sieci, składa zabezpieczenie zgodnie z art. 7 ust. 8c1–8c6 ustawy zmienianej w art. 1, w wysokości jednej czwartej kwoty zabezpieczenia ustalonej zgodnie z art. 7 ust. 8c1 ustawy zmienianej w art. 1, w terminie określonym w art. 7 ust. 8c9 ustawy zmienianej w art. 1, która to kwota zaliczana jest na poczet opłaty przyłączeniowej.”;

b)skreśla się ust. 3,

c)ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Jeżeli podmiot, o którym mowa w art. 7 ust. 8c1 ustawy zmienianej w art. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zawarł umowę o przyłączenie do sieci z terminem przyłączenia późniejszym niż 3 lata od dnia wejście w życie niniejszej ustawy, składa zabezpieczenie zgodnie z art. 7 ust. 8c1–8c6 ustawy zmienianej w art. 1, w wysokości jednej czwartej kwoty określonej w art. 7 ust. 8c1 ustawy zmienianej w art. 1, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, która to kwota zaliczana jest na poczet opłaty przyłączeniowej.”,

d)w ust. 5 w pkt 1 wyrazy „ust. 1 i 3” zastępuje się wyrazami „ust. 1”;

18) w art. 11 dodaje się ust. 8 w brzmieniu:

„8. Zabezpieczenie, które podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci uiścił przed dniem wejścia w życie ustawy na mocy postanowień umowy o przyłączenie do sieci, zostaje zaliczone na poczet zabezpieczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 8c1 ustawy zmienianej w art. 1.”;

19) w art. 13 w ust. 1:

a)w pkt 1 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy „24 miesięcy” zastępuje się wyrazami „30 miesięcy”,

b)w pkt 2 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy „36 miesięcy” zastępuje się wyrazami „42 miesięcy”;

20) w art. 13 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Do umów, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 7 ust. 2b–2j ustawy zmienianej w art. 1, z tym że dodatkowe zabezpieczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 2i pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, składa się w wysokości połowy kwoty określonej w art. 7 ust. 2i pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1.”;

21) w art. 14 w ust. 2 wyrazy „przed dniem wejściem” zastępuje się wyrazami „przed dniem wejścia”;

22) w art. 14 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Do umów, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 7 ust. 2h–2j ustawy zmienianej w art. 1, z tym że dodatkowe zabezpieczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 2i pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, składa się w wysokości połowy kwoty określonej w art. 7 ust. 2i pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1.”;

23) dodaje się art. 22a w brzmieniu:

„Art. 22a. Ograniczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 8i2a ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się do wniosków o dokonanie zmiany warunków przyłączenia w zakresie lokalizacji obiektu przyłączanego, złożonych po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.”;

24) w art. 35 po wyrazach „i mogą być zmieniane” dodaje się wyrazy „w granicach określonych w art. 34 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 1”;

25) w art. 37 po wyrazach „z wyjątkiem” dodaje się dwukropek, pozostałą treść oznacza się jako pkt 1 i dodaje się pkt 2 w brzmieniu:

„2)art. 9 ust. 1, 3 i ust. 4 pkt 1 oraz ust. 5, art. 11 ust. 1, 4 i ust. 5 pkt 1 i 3, art. 13 oraz art. 14, które wchodzą w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia.”.

MARSZAŁEK SENATU

Małgorzata KIDAWA-BŁOŃSKA

Uzasadnienie

Na posiedzeniu w dniu 4 marca 2026 r. Senat rozpatrzył ustawę o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw i uchwalił do niej 25 poprawek.

Poprawka nr 1 na celu zapewnienie odbiorcom czytelnej informacji o tym, jaka może być maksymalna kara umowna i w jaki sposób jest ona obliczana, jeśli umowa na czas określony zostanie rozwiązana wcześniej. Obowiązujące przepisy nie definiują pojęcia „bezpośrednich strat ekonomicznych”, a stworzenie formalnej definicji nie odzwierciedlałoby realiów rynku ani odmiennych sytuacji, w których to pojęcie byłoby stosowane. Dlatego obowiązek wyjaśniania, jak sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej „sprzedawcą”, wylicza te straty, pozwala zachować elastyczność i dostosować sposób obliczeń do aktualnych warunków rynkowych. W opinii Senatu, takie rozwiązanie poprawia przejrzystość umów i pomaga odbiorcom podejmować świadome decyzje już w dniu podpisania umowy lub aneksu. Jednocześnie zapobiega sytuacjom, w których kary umowne byłyby zbyt wysokie i nieodpowiadające rzeczywistym stratom poniesionym przez sprzedawcę. Sprzedawcy opiszą sposób obliczenia strat przy użyciu prostych i powszechnie zrozumiałych pojęć, takich jak koszty zakupu energii czy koszty bilansowania. Dzięki temu odbiorcy będą mieć wystarczającą wiedzę o zasadach naliczania kary.

Poprawki nr 2 i 3 gwarantują, że sprzedawca objęty regulacją będzie oferował odbiorcom umowy na czas oznaczony z gwarancją stałej ceny, nie tylko w dwunastomiesięcznym okresie, lecz także w wariantach dłuższych, co da większy wybór odbiorcom na rynku energii elektrycznej.

Celem poprawki nr 4 jest uzupełnienie katalogu informacji, jakie sprzedawca ma obowiązek przekazać odbiorcy końcowemu najpóźniej w dniu zawarcia umowy, o wyraźną informację dotyczącą okresu obowiązywania umowy. Ponadto poprawka wprowadza obowiązek złożenia przez odbiorcę oświadczenia, że został poinformowany o kosztach, korzyściach i ryzykach związanych z wybranym rodzajem umowy sprzedaży energii elektrycznej.

Przepis art. 7 ust. 2c ustawy – Prawo energetyczne w proponowanym brzmieniu może budzić wątpliwości i być niezrozumiały dla adresatów. Biorąc pod uwagę dyrektywę zawartą w § 6 Zasad techniki prawodawczej, proponuje się poprawkę nr 5 precyzującą, że termin na spełnienie wymagań przez podmiot przyłączany, określonych w ust. 2a, w przypadku wystąpienia okoliczności niezależnych od podmiotu przyłączanego (w tym siły wyższej) nie może być dłuższy niż 24 miesiące.

Celem poprawki nr 6 jest doprecyzowanie przepisów ustawy – Prawo energetyczne, dotyczących skutku złożenia przez podmiot ubiegający się o przyłączenie wniosku o wydłużenie tzw. „kamieni milowych”. Przedsiębiorstwo energetyczne zostało zobowiązane do uwzględnienia wniosku, jeżeli tylko będzie on kompletny.

Analiza ujednoliconej treści ust. 21 (po wprowadzeniu zmian zawartych w nowelizacji) oraz dodawanego ust. 23, prowadzi do stwierdzenia, że przepisy te są praktycznie jednobrzmiące. Przepis ust. 23 powtarza regulację zawartą ust. 21 (w brzmieniu uwzględniającym zmianę wynikającą z art. 1 pkt 8 lid. e noweli). Jedynym elementem różnicującym omawiane przepisy jest przecinek, który nie wprowadza zmian merytorycznych w ust. 21. W związku z tym, że obydwa przepisy mają taki sam zakres przedmiotowy i (co do zasady) identyczne brzmienie, Senat dokonał zmiany o charakterze porządkującym. Poprawką nr 7 proponuje się skreślenie ust. 23.

Poprawką nr 8 wprowadza się stosowną korektę realizującą ogólną koncepcję ustawy, zgodnie z którą współdzielenie przyłącza może dotyczyć zarówno wszelkich instalacji, jak też magazynów energii elektrycznej.

Poprawka nr 9 ma charakter redakcyjny, usuwa zbędny przecinek.

Poprawka nr 10 upraszcza procedurę, prowadzoną pomiędzy stronami umowy o przyłączenie do sieci, odnoszącą się do uiszczenia opłaty za przyłączenie, poprzez zapewnienie możliwości zaliczenia na poczet tej opłaty zabezpieczenia złożonego w formie kaucji.

Poprawka nr 11 przewiduje, że obowiązek uiszczenia kwoty zabezpieczenia umowy o przyłączenie powstaje po jej zawarciu. W opinii Izby, cel jakim jest ustanowienie zabezpieczenia, zostanie osiągnięty, jeżeli uiszczenie kwoty zabezpieczenia nastąpi do 14 dni po zawarciu umowy o przyłączenie. Niespełnianie tego warunku będzie skutkować wygaśnięciem umowy z mocy prawa.

Poprawka nr 12 ma charakter redakcyjny, uwzględnia obecne brzmienie art. 7 ust. 8d pkt 2 ustawy – Prawo energetyczne, w zakresie występującego w tym przepisie publikatora ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej, który ma zostać skreślony.

W przepisie art. 7 ust. 83 ustawy – Prawo energetyczne wyrazy „odnawialnego źródła energii” użyte zostały więcej niż raz. Obecna propozycja modyfikacji tego przepisu może prowadzić do sytuacji, w której występujące drugi raz wyrazy „odnawialnego źródła energii” nie zostaną objęte poleceniem zmiany. W związku z powyższym proponuje się poprawkę nr 13.

Poprawka nr 14 ma charakter redakcyjny. Modyfikuje przepis z analogicznych powodów co poprawka nr 12.

Celem poprawek nr 15 i 23 jest wprowadzenie ram określających możliwości zmiany warunków przyłączenia w zakresie lokalizacji inwestycji. Propozycja pozostawia inwestorom możliwość modyfikacji warunków przyłączenia, gwarantując jednocześnie operatorom przyłączanie nowych instalacji w sposób kontrolowany i ułatwiający racjonalne planowanie rozwoju sieci elektroenergetycznej. Dodawany przepis przejściowy porządkuje zasady zmian w wydanych warunkach przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, umożliwia realizację rozpoczętych projektów inwestycji przyłączanych do sieci elektroenergetycznej, które są prowadzone na terenach przygotowanych pod względem formalnym.

Poprawka nr 16 ma charakter techniczno-legislacyjny.

Poprawka nr 17 ma na celu doprecyzowanie, iż zabezpieczenie zaliczane jest na poczet umowy przyłączeniowej. Ponadto poprawka ujednolica względem wszystkich podmiotów wysokość kwoty zabezpieczenia. Zmiana obniża wysokości wymaganego zabezpieczenia dla wszystkich podmiotów korzystających z przepisów przejściowych z połowy do jednej czwartej kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 8c¹ ustawy – Prawo energetyczne. Dokonana poprawką modyfikacja brzmienia ust. 1 w art. 11 nowelizacji czyni zbędnym ust. 3 w tego artykułu, który odnosi się do złożonych wniosków, których ważność upływa wcześniej niż z upływem 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zmiana w ust. 5 także ma charakter wynikowy.

Poprawką nr 18 określa się sytuacje, w których do uiszczenia zabezpieczenia doszło na mocy postanowień umowy o przyłączenie do sieci, w takim wypadku uiszczone zabezpieczenie będzie można zaliczyć na poczet zabezpieczenia wynikającego z mocy ustawy – Prawo energetyczne.

Poprawka 19 wydłuża o 6 miesięcy „kamienie milowe” dla umów o przyłączenie do sieci, które zostały zawarte nie wcześniej niż 48 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy.

Celem poprawek nr 20 i 22 jest obniżenie wysokości dodatkowego zabezpieczenia składanego przez podmioty, które zawarły umowę o przyłączenie do sieci nie wcześniej niż 48 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy, do połowy kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2i pkt 2 ustawy – Prawo energetyczne. Rozwiązania te łagodzą skutki zmiany przepisów dla inwestorów, którzy podpisali umowę o przyłączenie do sieci na podstawie wcześniejszych regulacji i nie mogli przewidzieć nowych obowiązków nakładanych w drodze ustawy.

Poprawka nr 21 zapewnia poprawność językową przepisu.

Art. 35 noweli przewiduje, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 34 ust. 6 ustawy – Prawo energetyczne zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 34 ust. 6 tej ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, jednak nie dłużej niż przez 36 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji i mogą być zmieniane. Należy zauważyć iż, zgodnie z § 34 Zasad techniki prawodawczej nie nowelizuje się aktu wykonawczego zachowanego czasowo w mocy przez nową ustawę, chyba że ustawa ta wyraźnie przewiduje taką możliwość. Natomiast jeżeli wyjątkowo ustawodawca zachowuje w mocy akty wykonawcze zmienianej ustawy, licząc się z potrzebą ich znowelizowania, powinien sformułować przepis upoważniający do ich zmiany zgodnie z art. 92 Konstytucji, oraz wymogami § 63 Zasad techniki prawodawczej. Oczywistym jest bowiem, że przyznanie kompetencji do zmiany rozporządzenia, które będzie obowiązywało czasowo jest delegacją ustawową. Skoro tak, przepis przyznający tę kompetencję musi być odpowiednio szczegółowy, tak aby nie budziło żadnych wątpliwości kto może wydać rozporządzenie zmieniające, jaki jest zakres spraw przekazanych do uregulowania w takim rozporządzeniu oraz czym ma się kierować organ wydający takie rozporządzenie kształtując jego treść (wytyczne). Mając powyższe na uwadze poprawką nr 24 proponuje się ustalić brzmienie przepisu art. 35, wskazujące granice upoważnienia i wyznaczające granice kompetencji prawotwórczej poprzez dodanie na końcu zwrotu „i mogą być zmieniane w granicach określonych w art. 34 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 1. W takim przypadku organ wydający jest wskazany w sposób dorozumiany (organem wydającym jest organ, który wydał rozporządzenie, które będzie obowiązywało czasowo).

Przyjmując poprawkę nr 25 Senat uznał, że dłuższy okres dostosowawczy zwiększy pewność i stabilność prawa oraz ograniczy ryzyko błędów wynikających z niedostatecznego czasu na wdrożenie nowych regulacji. Poprawka realizuje także zasadę zaufania obywateli do państwa i prawa, zapewniając adresatom norm prawnych realną możliwość zapoznania się z nowymi obowiązkami oraz dostosowania do nich swoich działań.