Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Warszawa, 26 stycznia 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy panów posłów Jacka Tomczaka oraz Adama Dziedzica.

(-) Marek Biernacki; (-) Adam Dziedzic; (-) Andrzej Grzyb; (-) Henryk Kiepura; (-) Agnieszka Maria Kłopotek; (-) Stefan Krajewski; (-) Radosław Lubczyk; (-) Mirosław Maliszewski; (-) Urszula Nowogórska; (-) Mirosław Adam Orliński; (-) Krzysztof Paszyk; (-) Michał Pyrzyk; (-) Ireneusz Raś; (-) Wiesław Różyński; (-) Jarosław Rzepa; (-) Marek Sawicki; (-) Henryk Smolarz; (-) Zbigniew Sosnowski; (-) Magdalena Sroka; (-) Jacek Tomczak; (-) Stanisław Tomczyszyn; (-) Piotr Zgorzelski; (-) Jolanta Zięba-Gzik. Projekt Ustawy z dnia ………….. 2026r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Art. 1. W ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151 ze zm.), wprowadza się następujące zmiany.

1) w art. 21 ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) promocja napojów alkoholowych — publiczna degustacja napojów alkoholowych, rozdawanie rekwizytów związanych z napojami alkoholowymi, organizowanie premiowanej sprzedaży napojów alkoholowych oraz inne formy publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych; za promocję nie uważa się przekazów informacyjno‑kulturalnych ani wydarzeń enokulinarnych."

2) w art. 21 w ust. 1 po pkt 10 dodaje się pkt 11–12 w brzmieniu:

"11) wydarzenie enokulinarne — publiczne wydarzenie edukacyjne, enoturystyczne lub o charakterze turystyki kulinarnej, w szczególności impreza, targ, festyn, pokaz, winobranie, konkurs, w ramach których rozpowszechniane są treści o charakterze przekazu informacyjno–kulturalnego poprzez działania takie jak prezentacje, wykłady, pokazy łączenia potraw z winem oraz degustacje odpłatne lub nieodpłatne wyrobów winiarskich;

12) przekaz informacyjno‑kulturalny — rozpowszechnianie treści o charakterze historycznym, kulinarnym, edukacyjnym, kulturalnym lub turystycznym odnoszących się do wyrobów winiarskich, ich tradycji i dziedzictwa, które nie zawierają elementów zachęcających do nabywania lub nadmiernego spożywania napojów alkoholowych.”

3) w art. 21 po ust. 2 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: "3. Pojęcie „wyroby winiarskie” użyte w niniejszej ustawie należy rozumieć zgodnie z zapisami art. 3 ust.1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich."

4) po art. 96 dodaje się art. 97 w brzmieniu:

„Art. 97. 1. Podmioty posiadające zezwolenia, o których mowa art. 18 ust. 1 mogą prowadzić sprzedaż napojów alkoholowych na odległość na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta.

2. Sprzedaż napojów alkoholowych na odległość jest uznawana za sprzedaż realizowaną zgodnie z zezwoleniem, o którym mowa w art. 18 ust 1. Dostawa do miejsca wskazanego przez kupującego jest realizowana przez sprzedającego lub na jego zlecenie przez dostawcę.

3. Sprzedaż, o której mowa w ust. 1 może być prowadzona pod warunkiem spełnienia następujących warunków:

1) Zakup produktów będących napojami alkoholowymi jest możliwy wyłącznie w przypadku wcześniejszego potwierdzenia przez kupującego swoich danych osobowych, w szczególności daty urodzenia z zastosowaniem krajowego schematu identyfikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania i identyfikacji elektronicznej;

2) Przesyłka została opatrzona trwałym i czytelnym oznakowaniem „napoje alkoholowe” umieszczonym na widocznej powierzchni przesyłki, w wymiarze nie mniejszym niż 10 % tej powierzchni;

3) Dostawa produktów będących napojami alkoholowymi nie może być zrealizowana wcześniej niż po 24 godzinach od chwili złożenia zamówienia;

4) Zabrania się wydawania przesyłki w sposób inny niż jej bezpośrednie przekazanie odbiorcy;

5) Zabrania się wydania przesyłki osobom, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1-2.”

5) w art. 131 po ust. 1 dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu: "1a. Zakazy określone w ust. 1 nie obejmują przekazów informacyjno‑kulturalnych oraz informacji o organizowanych wydarzeniach enokulinarnych spełniających warunki określone w art. 131a.

1b. Zakazy określone w ust. 1 nie mają zastosowania do komunikacji producentów i dystrybutorów wyrobów winiarskich oraz innych organizacji branży winiarskiej skierowanej do osób pełnoletnich, jeżeli ta komunikacja:

1) ma charakter informacyjno‑kulturalny i nie zawiera ofert sprzedażowych ani treści zachęcających do nadmiernego spożywania alkoholu;

2) zawiera wyraźny komunikat o szkodliwości spożycia alkoholu;

3) w kanałach cyfrowych stosuje mechanizmy ograniczające dostęp osób małoletnich przy wykorzystaniu dostępnych technologii."

6) po art. 131 dodaje się art. 131a-1b w brzmieniu:

"Art. 131a. 1. Dopuszcza się publiczne informowanie o wydarzeniach enokulinarnych pod warunkiem, że nie zawiera treści reklamowych ani ofert handlowych zachęcających do nabywania wyrobów winiarskich.

2. Dopuszcza się organizację odpłatnych lub nieodpłatnych degustacji podczas wydarzeń enokulinarnych pod warunkiem, że:

1) degustacje obejmują wyroby winiarskie,

2) w miejscu degustacji jest umieszczona widoczna informacja o szkodliwości spożywania alkoholu

Art. 131b. 1. Producentom i dystrybutorom wyrobów winiarskich oraz innym organizacjom branży winiarskiej dopuszcza się prowadzenie komunikacji skierowanej do osób pełnoletnich zawierającej informacje o produkcie, metodzie produkcji, pochodzeniu, terminach wydarzeń enokulinarnych oraz zaproszenia na degustacje odpłatne lub nieodpłatne, jeżeli komunikacja ta spełnia warunki art. 131a ust. 1 oraz art. 131 ust. 1b pkt 1–3.

2. Komunikacja, o której mowa w ust. 1, nie może zawierać ofert sprzedażowych ani elementów premiujących zakupy.”

Art. 2. Ustawa wchodzi w życie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Uzasadnienie

Cel nowelizacji Główny cel nowelizacji dotyczy doprecyzowania zakresu zakazów reklamowych i promocyjnych oraz stworzenie przejrzystych, proporcjonalnych reguł umożliwiających prowadzenie działań o charakterze informacyjno‑kulturalnym, enoturystycznym i kulinarnym związanych z wyrobami winiarskimi, przy jednoczesnym zachowaniu dotychczasowych zasad ochrony zdrowia publicznego i małoletnich. Dodatkowo projekt zmierza do usunięcia niepewności prawnej i arbitralnych decyzji administracyjnych, wsparcia rozwoju sektora winiarskiego i powiązanej turystyki kulinarnej oraz wyważenie interesów gospodarczych i zdrowia publicznego poprzez jasne reguły komunikacji.

Stan prawny i potrzeba zmiany Obowiązująca ustawa funkcjonuje od lat 80. i zawiera sformułowania oraz definicje stworzone w warunkach społeczno‑technologicznych znacznie odbiegających od współczesnej rzeczywistości (media cyfrowe, enoturystyka, nowe formy sprzedaży i komunikacji). W praktyce urzędy i przedsiębiorcy napotykają trudności interpretacyjne dotyczące granicy między dozwoloną komunikacją kulturalną/edukacyjną a zakazaną reklamą/promocją, co prowadzi do blokad eventów, spornych decyzji administracyjnych i ograniczenia działalności gospodarczej niewielkich producentów wyrobów winiarskich. Blokuje to rozwój całej branży winiarskiej. Jednocześnie sektor winiarski w Polsce rozwija się bardzo dynamicznie (wzrost liczby winnic, rozwój win jakościowych, powiązanie z ofertą turystyczną), co uzasadnia wprowadzenie rozwiązań dostosowujących prawo do praktyki i potrzeb rozwojowych. Perspektywy rozwoju dla całego sektora winiarskiego są bardzo obiecujące, jednak bez wprowadzenia zmian potencjał branży zostanie zmarnowany.

Zakres proponowanych zmian Doprecyzowanie definicji wydarzenia enokulinarnego i przekazu informacyjno‑kulturalnego. Umożliwia to rozróżnienie działań ulturalnych/edukacyjnych od promocji komercyjnej i zmniejsza ryzyko błędnych wykładni. Doprecyzowanie pojęcia promocji, wyłączenie spod definicji promocji treści informacyjno‑kulturalnych i zgodnych z warunkami degustacji nieodpłatnych dotyczących wyrobów winiarskich — cel: uniknięcie penalizacji działań edukacyjnych i kulturowych. Wyłączenia i warunkowe dopuszczenia (art. 131, 131a, 131b): umożliwienie komunikacji informacyjno‑kulturalnej oraz organizacji wydarzeń enokulinarnych pod ścisłymi warunkami

(oznakowanie o szkodliwości, zakaz premiowania sprzedaży). W celu umożliwienia rozwoju enoturystyki przy zachowaniu celów ochronnych ustawy.

Skutki społeczne i gospodarcze Dla sektora winiarskiego i turystyki. Zwiększenie przewidywalności prawnej, ułatwienia organizacyjne dla wydarzeń enokulinarnych, lepsze wykorzystanie potencjału enoturystycznego i kulinarnego regionów (wzrost popytu na lokalne produkty, tworzenie miejsc pracy, rozwój HoReCa i usług turystycznych). Dla konsumentów - dostęp do treści edukacyjnych i kulturowych dotyczących wyrobów winiarskich, możliwość udziału w bezpiecznych, kontrolowanych degustacjach; jednocześnie utrzymanie środków ochrony konsumentów (informacja o szkodliwości alkoholu). Dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego nowelizacja nie wprowadza nowych podatków ani obciążeń fiskalnych; potencjalne negatywne skutki fiskalne są ograniczone, a długofalowe efekty pozytywne (wzrost turystyki i obrotów w sektorze usług powiązanych) mogą przynieść wpływy pośrednie. Rygorystyczne warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych na odległość odpowiadają celom ustawodawcy wyrażonym w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w szczególności ograniczaniu dostępności alkoholu oraz ochronie małoletnich i zdrowia publicznego. Przepisy te mają charakter ograniczający dostęp i hamują mechanizmy sprzyjające impulsywnej konsumpcji. Po wprowadzeniu zmian kontrola i ograniczenia będą większe niż w większości krajów naszego regionu. Analizy statystyczne wskazują, że całkowite spożycie czystego alkoholu w Polsce wykazuje trend spadkowy w ostatnich latach; dane statystyczne publikowane przez GUS oraz raporty monitorujące konsumpcję alkoholową pokazują obniżenie średniego spożycia na mieszkańca w horyzoncie kilkuletnim. Ten obserwowany spadek konsumpcji potwierdza, iż cele zdrowia publicznego pozostają osiągane w skali makro, co uzasadnia wprowadzenie ograniczonych, kontrolowanych wyjątków umożliwiających rozwój enoturystyki i turystyki kulinarnej (np. przekaz informacyjno-kulturalny i organizacja wydarzeń enokulinarnych). W warunkach malejącego ogólnego spożycia działania oparte na weryfikacji wieku, obowiązku oznakowania i zakazie premiowania sprzedaży nie powinny prowadzić do zwiększenia konsumpcji masowej, zaś równocześnie umożliwią rozwój sektorów rolno‑turystycznych i kulturowych. Przedkładana nowelizacja stanowi wyważoną odpowiedź na potrzebę dostosowania regulacji do współczesnych realiów społecznych i gospodarczych. Z jednej strony zachowuje skuteczne instrumenty ochrony zdrowia publicznego; z drugiej strony umożliwia rozwój enoturystyki i turystyki

kulinarnej, co przyczyni się do ochrony dziedzictwa kulturowego, wzmocnienia lokalnej gospodarki i zwiększenia przewidywalności regulacyjnej dla producentów i organizatorów.

Skutki dla zdrowia publicznego i ochrony małoletnich Regulacja nie wpływa na obowiązki ograniczające możliwość zachęcania do nadmiernego spożywania. Wprowadzenie zapisów dopuszczających możliwość nabywania napojów alkoholowych za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej nie powoduje zwiększenia spożycia.

Ocena wpływu regulacji na konkurencyjność i wymogi współpracy z prawem Unii Europejskiej Regulacja dotyczy kształtowania zasad promocji i organizacji wydarzeń kulturalnych wewnątrz kraju i nie wprowadza zakazów sprzecznych z zasadami swobody świadczenia usług czy swobodą przepływu towarów w ramach UE. Wyłączenie dotyczy formy komunikacji i organizacji degustacji; nie wprowadza barier celnych czy podatkowych. W zakresie pomocy państwa dla sektora rekomendowane działania wsparcia (np. granty na infrastrukturę enoturystyczną) wymagają zgodności z zasadami pomocy państwa; ich zaprojektowanie powinno uwzględniać reguły unijne. W Unii Europejskiej sektor wyrobów winiarskich jest traktowany jako część dziedzictwa kulturowego i istotny sektor gospodarki rolnej, któremu UE aktywnie sprzyja poprzez pakiety środków zwiększające konkurencyjność, odporność na zmiany klimatu, ułatwienia etykietowania oraz wsparcie rozwoju enoturystyki i powiązanej gospodarki wiejskiej; jednocześnie promocja i komunikacja dotycząca wyrobów winiarskich muszą być prowadzone w zgodzie z unijnymi regulacjami sektorowymi (m.in. nowymi wymogami etykietowania, informacjami o składnikach i wartościach odżywczych oraz przepisami delegowanymi dotyczącymi oznaczania produktów winiarskich), tak aby działania promocyjne mieściły się w ramach prawa żywnościowego i zasad uczciwej informacji dla konsumenta.

Konsultacje społeczne i zaangażowane strony Projekt powstał w oparciu o potrzeby branży (propozycje zgłaszane przez przedstawicieli producentów wyrobów winiarskich i organizacje branżowe) oraz analizy zdrowia publicznego. Strony zainteresowane: producenci wyrobów winiarskich, organizatorzy wydarzeń turystycznych, gastronomia i hotele, samorządy lokalne, służby sanitarne, organizacje działające na rzecz przeciwdziałania alkoholizmowi.

DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy

Informacja o projekcie

a) Tytuł projektu: Ustawa o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Adam Dziedzic, Jacek Tomczak

I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań.

1. Zidentyfikowany problem: Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi posługują się ogólnymi pojęciami reklamy i promocji alkoholu, tworzonymi w realiach sprzed ery mediów cyfrowych i współczesnych form turystyki (enoturystyki). W praktyce powstają spory co do granicy między dozwolonym przekazem informacyjno-kulturalnym (historia, dziedzictwo, edukacja) a zakazaną promocją. Dodatkowo brak jest jednoznacznych reguł dla:

- organizacji wydarzeń enokulinarnych z degustacjami,

- prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych na odległość (e-commerce) przy jednoczesnej ochronie małoletnich. Skutkiem są niepewność prawna i rozbieżności decyzji organów, co hamuje rozwój legalnych aktywności kulturalnych/edukacyjnych i ogranicza przewidywalność dla producentów wyrobów winiarskich i branż powiązanych (turystyka kulinarna, enoturystyka).

2. Proponowane rozwiązania: Projekt:

- Doprecyzowuje definicje (art. 21): „promocja napojów alkoholowych” oraz wprowadza pojęcia „wydarzenie enokulinarne” i „przekaz informacyjno-kulturalny”.

- Wyłącza spod zakazu reklamy/promocji (art. 131 ust. 1a–1b, art. 131a–131b) ściśle określone formy komunikacji informacyjno-kulturalnej oraz informowania o wydarzeniach enokulinarnych (z obowiązkami: komunikat o szkodliwości, brak treści zachęcających do

nadmiernego spożycia, brak premiowania zakupów, ograniczenie dostępu małoletnich w kanałach cyfrowych).

- Umożliwia sprzedaż na odległość (nowy art. 97) wyłącznie podmiotom z zezwoleniem, z rygorystycznymi warunkami ochrony małoletnich i ograniczania impulsywnej konsumpcji: silna weryfikacja pełnoletniości (skuteczny środek weryfikacji pełnoletniości adekwatny do sposobu zawarcia umowy), oznakowanie przesyłki, 24-godzinny „cool-off” przed dostawą, zakaz wydania poza odbiorem osobistym, brak wydawania małoletnim/osobom nietrzeźwym.

3. Skutki braku zmian:

- Utrzymanie niepewności prawnej i rozbieżności w praktyce organów.

- Ryzyko blokowania działań kulturalno-edukacyjnych i wydarzeń regionalnych.

- Brak jasnych, bezpiecznych ram dla e-commerce (zwiększone ryzyko szarej strefy i niekontrolowanych dostaw).

- Niewykorzystany potencjał enoturystyki i turystyki kulinarnej. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ☑ Tak

☐ Nie

Rozważono m.in.:

- pozostawienie obecnych przepisów i wydanie wytycznych interpretacyjnych — nietrwałe, nie usuwa ryzyka sporów;

- wprowadzenie wyłącznie rozporządzenia wykonawczego bez zmian definicyjnych w ustawie

— brak podstawy materialnej;

- generalny zakaz komunikacji o produktach alkoholowych także w wymiarze kulturalno-edukacyjnym — nadmierna ingerencja w wolność wypowiedzi i działalność kulturalną. Wybrano rozwiązanie ustawowe: doprecyzowanie definicji, warunkowe dopuszczenia i twarde gwarancje ochrony małoletnich w sprzedaży na odległość.

II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Projekt nowelizuje ustawę z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez: wprowadzenie nowych i doprecyzowanych definicji legalnych („wydarzenie enokulinarne”, „przekaz informacyjno-kulturalny”, doprecyzowanie „promocji”); ustanowienie wyłączeń i warunkowych dopuszczeń dla komunikacji

informacyjno-kulturalnej i wydarzeń enokulinarnych (z jasnymi „bezpiecznikami” – brak treści zachęcających do nabywania/nadmiernego spożycia, komunikat o szkodliwości, ochrona małoletnich); stworzenie restrykcyjnych zasad sprzedaży napojów alkoholowych na odległość dla posiadaczy zezwoleń (silna identyfikacja wieku, oznakowanie przesyłki, 24-godzinne opóźnienie dostawy, osobisty odbiór, zakaz wydania małoletnim i osobom nietrzeźwym).

a) Ocena spójności projektowanych rozwiązań z dotychczasowymi regulacjami

- Z filozofią ustawy „trzeźwościowej”: Projekt nie liberalizuje celów polityki zdrowotnej, tylko porządkuje granice między informacją/edukacją a promocją komercyjną. Dopuszczenia są „warunkowe” i powiązane z obowiązkami ochronnymi (komunikaty o szkodliwości, brak premiowania zakupu, ochrona małoletnich).

- Koordynacja wewnątrzsystemowa:

- Odesłanie do ustawy o wyrobach winiarskich (2.12.2021) zapewnia spójność definicji produktu i minimalizuje rozbieżności interpretacyjne.

- Nowy art. 97 łączy sprzedaż na odległość z istniejącym reżimem zezwoleń z art. 18 – nie powstaje równoległa „ścieżka” poza kontrolą administracyjną.

- Wymóg 24 h i osobistego odbioru koresponduje z dotychczasową praktyką ograniczania dostępności i zapobiega „instant delivery”, która sprzyja impulsywnej konsumpcji.

- Spójność z aktami horyzontalnymi:

- Z ustawą o prawach konsumenta (30.05.2014) – sprzedaż na odległość odbywa się w jej reżimie (informacja, prawo odstąpienia – z typowymi wyjątkami dla żywności/napojów z krótkim terminem).

- Z RODO – przetwarzanie danych na potrzeby weryfikacji wieku odbywa się w oparciu o niezbędność do wykonania umowy/spełnienia obowiązku prawnego; zakres danych limitowany (atrybut 18+ zamiast pełnego odczytu danych). Praktyczne skutki spójności: mniej sporów co jest „reklamą”, a co informacją edukacyjną; mniejsza uznaniowość decyzji; jeden łańcuch odpowiedzialności (posiadacz zezwolenia → dostawca).

b) Ocena zgodności projektowanych rozwiązań z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej

- Art. 31 ust. 3 i art. 68 ust. 1 (ochrona zdrowia, test proporcjonalności):

Przydatność: identyfikacja wieku, 24 h opóźnienia i osobisty odbiór realnie ograniczają ryzyka nadmiernej konsumpcji i dostępność dla małoletnich. Konieczność: to środki mniej dolegliwe niż generalny zakaz komunikacji – pozwalają na kulturę/edukację bez promocji. Proporcjonalność sensu stricto: ograniczenia są skrojone wąsko (dotyczą formy i trybu, a nie samego prawa do prowadzenia działalności).

- Art. 54 (wolność wypowiedzi): dopuszczony jest wyłącznie przekaz informacyjno-kulturalny (historia, dziedzictwo, edukacja, turystyka), bez elementów zachęty do nabywania czy nadmiernego spożycia – to uzasadniona regulacja sposobu ekspresji, nie cenzura treści.

- Art. 20/22 (wolność działalności gospodarczej): warunki e-sprzedaży dotyczą tylko podmiotów z zezwoleniami i wynikają z ważnego interesu publicznego (ochrona małoletnich). Wymogi techniczne (weryfikacja 18+, oznaczenie przesyłki, wydanie do rąk własnych) są dostępne rynkowo i nie tworzą bariery zaporowej.

- Art. 72 ust. 1 (ochrona praw dziecka): projekt wzmacnia ochronę małoletnich (identyfikacja wieku na dwóch etapach: zamówienie + doręczenie).

c) Ocena zgodności projektowanych rozwiązań z prawem Unii Europejskiej i prawem międzynarodowym

- Swobody rynku (TUE/TFEU): brak dyskryminacji ze względu na pochodzenie produktu; regulowane są formy komunikacji i tryb dostawy, nie transgraniczny obrót towarem.

- eIDAS / Europejska Tożsamość Cyfrowa: model potwierdzania atrybutu „18+” jest zgodny z ramami identyfikacji elektronicznej; preferencja dla atrybutów selektywnych (minimalizacja danych).

- Dyrektywy konsumenckie i UCPD: obowiązki informacyjne i zakaz praktyk wprowadzających w błąd są utrzymane; wyłączony jest przekaz stricte promocyjny – ogranicza to ryzyko agresywnych praktyk.

- AVMSD (usługi medialne) – projekt nie wprowadza nowego reżimu reklamowego w mediach audiowizualnych, a jedynie doprecyzowuje, co nie jest reklamą w rozumieniu ustawy „trzeźwościowej”.

- TRIS (2015/1535): Projekt nie wprowadza „przepisów technicznych” w rozumieniu dyrektywy (UE) 2015/1535 ani wymagań szczególnych odnoszących się do usług społeczeństwa informacyjnego; wymogi dotyczące weryfikacji wieku i sposobu doręczenia mają charakter

technologicznie neutralny i odnoszą się do ogólnych warunków dopuszczalności sprzedaży na odległość napojów alkoholowych. W konsekwencji projekt nie podlega notyfikacji TRIS.

d) Uzasadnienie terminu wejścia w życie ustawy oraz rozwiązań przejściowych i dostosowujących Jako termin wejścia w życie proponuje się 14 dni od ogłoszenia. Takie vacatio legis jest wystarczające, ponieważ nowelizacja przede wszystkim porządkuje pojęcia oraz precyzuje granicę między przekazem informacyjno-kulturalnym a zakazaną promocją, nie nakładając ciężkich, nowych obowiązków infrastrukturalnych ani organizacyjnych po stronie administracji czy przedsiębiorców. W zakresie sprzedaży na odległość adresatami są wyłącznie podmioty posiadające już zezwolenia z art. 18, które co do zasady dysponują standardowymi narzędziami weryfikacji wieku i gotowymi procedurami doręczeń „do rąk własnych”. W praktyce wdrożenie sprowadzi się do uzupełnienia regulaminów, włączenia atrybutu 18+ w istniejących mechanizmach identyfikacji oraz zapewnienia oznaczenia przesyłek i 24-godzinnej zwłoki dostawy — czynności, które mieszczą się w bieżących procesach operacyjnych. Równocześnie resortowo można (bez potrzeby dodatkowych przepisów przejściowych) uruchomić krótką akcję informacyjną: opublikować komunikat interpretacyjny z przykładami prawidłowej komunikacji informacyjno-kulturalnej, udostępnić wzór komunikatu o szkodliwości spożywania alkoholu do wykorzystania na stronach internetowych i w miejscach degustacji oraz skierować do JST/inspekcji krótkie wytyczne ocenne dla wydarzeń enokulinarnych. Te działania „miękkie” zapewnią jednolitość stosowania prawa już od dnia wejścia w życie i nie wymagają dodatkowego finansowania ani dłuższego vacatio legis.

[4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Projekt wprowadza jasne definicje i warunki, które rozdzielają przekaz informacyjno-kulturalny od reklamy, oraz ustanawia bezpieczne ramy dla wydarzeń enokulinarnych/enoturystycznych i ściśle kontrolowanej sprzedaży na odległość. Celem jest podniesienie przewidywalności prawa (mniej sporów „czy to reklama”), równoczesne wzmocnienie ochrony małoletnich i stworzenie przestrzeni dla edukacji kulturowej dotyczącej wina.

a) Podmioty, na które oddziałuje projekt:

- Konsumenci (w tym turyści i uczestnicy wydarzeń enokulinarnych/enoturystycznych).

- Producenci i dystrybutorzy wyrobów winiarskich (w tym małe winnice i importerzy).

- Organizatorzy wydarzeń: samorządy (JST), instytucje kultury, branża winiarska, NGO, podmioty z sektora HoReCa i turystyki.

- Organy administracji i służby kontrolne: gminy (zezwolenia), SANEPID, Policja, Inspekcja Handlowa/ Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS), urzędy marszałkowskie.

- Podmioty doręczające przesyłki (kurierzy, operator pocztowy) – w zakresie weryfikacji wieku i sposobu wydania.

b) Liczebność wskazanych podmiotów:

- Oddziaływanie ogólnospołeczne (wszyscy konsumenci pełnoletni; w praktyce kluczowa grupa to ok. 30–32 mln osób 18+).

- JST i instytucje publiczne: 2 477 gmin, ok. 380 powiatów, 16 województw (potencjalni współorganizatorzy wydarzeń); setki instytucji kultury i ośrodków informacji turystycznej.

- Branża winiarska: ponad 700 winnic oraz kilkuset przedsiębiorców w wyrobach/rozlewie winiarskim (skala rosnąca).

- Rynek doręczeń: kilkanaście ogólnokrajowych operatorów kurierskich oraz szeroka sieć regionalnych podwykonawców.

- Kanały cyfrowe: kilka największych platform sprzedażowych/marketplace’ów, liczne sklepy internetowe producentów/dystrybutorów.

c) Wpływ projektu na wskazane podmioty (ujęcie niemierzalne):

- Konsumenci: łatwiejszy dostęp do rzetelnych treści historyczno-kulturowych i edukacyjnych; większe poczucie bezpieczeństwa dzięki wymogom weryfikacji wieku i zakazowi „premiowania” zakupów.

- Producenci/organizatorzy: większa pewność prawna (jasne definicje i warunki), mniej ryzyka arbitralnych decyzji; możliwość planowania wydarzeń i przekazu bez obawy, że zostaną zakwalifikowane jako reklama.

- JST/instytucje kultury: klarowne zasady współpracy przy wydarzeniach; łatwiej ocenić, czy komunikat spełnia kryteria informacyjno-kulturalne.

- Służby kontrolne: jednolite kryteria oceny; przesunięcie akcentu na kontrolę zgodności (komunikaty o szkodliwości, brak ofert handlowych, weryfikacja wieku, sposób wydania).

- Operatorzy doręczeń: standaryzacja procedur „wydanie do rąk własnych po weryfikacji wieku”, co porządkuje praktyki w całej branży.

d) Skutki pozytywne (korzyści) i skutki negatywne (koszty):

1. Pozytywne skutki (korzyści):

- Jasne ramy dla kultury i edukacji – mniej sporów interpretacyjnych; łatwiejsza organizacja festiwali, winobrań, wystaw i degustacji edukacyjnych.

- Lepsza ochrona małoletnich – obowiązkowa silna weryfikacja wieku, zakaz punktów odbioru bez weryfikacji (ustawa wyklucza odbiór w punktach/paczkomatach), brak treści premiujących zakupy.

- Porządkowanie przestrzeni cyfrowej – kanalizacja sprzedaży do modelu legalnego i kontrolowanego; ograniczenie „szarej strefy” ofert online.

- Spójność komunikacji publicznej – obowiązkowe komunikaty o szkodliwości; większa odpowiedzialność języka i formy przekazu.

- Rozwój dziedzictwa i turystyki – możliwość prezentacji tradycji i kultury wina w formułach zgodnych z prawem, co wspiera lokalne społeczności i turystykę kulinarną.

2. Negatywne skutki (koszty):

- Ryzyko obchodzenia reguł – próby „opakowania” reklamy jako przekazu kulturalnego; minimalizacja: kontrola treści (brak ofert handlowych/premii), wzory dobrych praktyk.

- Polaryzacja opinii wokół degustacji publicznych; minimalizacja: wyraźne oznaczenia, edukacja antyalkoholowa, limitowanie charakteru degustacji do funkcji edukacyjnych.

- Błędne decyzje jednostkowe (np. nadmiernie restrykcyjne lub zbyt liberalne) w pierwszym okresie – minimalizacja: krótkie wytyczne resortowe dla JST/SANEPID/Policji i przykłady poprawnych/przekraczających granicę działań.

- Niewygoda dla części konsumentów (opóźnienie 24 h, obowiązek weryfikacji przy odbiorze) – to celowe, prozdrowotne „tarcie” ograniczające impulsywność.

Źródła danych, metodyka i założenia Źródła danych: Dane JST (rejestry zezwoleń z art. 18; harmonogramy imprez lokalnych), sprawozdania instytucji kultury oraz ośrodków informacji turystycznej (liczba wydarzeń, uczestników); Informacje branżowe producentów/dystrybutorów wyrobów winiarskich i organizacji winiarskich (liczba winnic, typy wydarzeń, skale frekwencji); Procedury i regulaminy operatorów kurierskich/operatora pocztowego dot. doręczeń „do rąk własnych” i weryfikacji wieku (praktyki

zgodności); Komunikaty i wytyczne organów nadzoru (SANEPID, Policja, Inspekcja Handlowa)

– standardy kontroli wydarzeń publicznych i sprzedaży na odległość; Publicznie dostępne dane demograficzne o populacji 18+ (dla szacowania potencjalnego zasięgu oddziaływania).

Metodyka: Analiza jakościowa interesariuszy: identyfikacja ról i potrzeb (konsumenci, producenci, organizatorzy, JST, służby, kurierzy); Mapowanie ryzyk i zabezpieczeń: przypisanie ryzykom konkretnych mechanizmów ograniczających zawartych w projekcie (weryfikacja wieku, zakaz ofert handlowych, komunikaty o szkodliwości, tryb wydania przesyłki); Scenariusze wdrożeniowe: typowe przypadki (degustacja edukacyjna w muzeum/na festynie; sprzedaż online producenta; doręczenie kurierem) i ocena zgodności z przepisami; Wskaźniki monitorowania (rekomendowane): liczba wydarzeń enokulinarnych i interwencji kontrolnych; odsetek przesyłek zwróconych z powodu braku weryfikacji; liczba postępowań ws. naruszeń zakazu reklamy vs. liczba zgłoszeń wydarzeń edukacyjnych.

Założenia: Projekt nie zwiększa dostępności alkoholu w sensie prawnym – przeciwnie, w kanale online wzmacnia bariery (skuteczna weryfikacja wieku, 24 h opóźnienia, brak odbioru w punktach bez weryfikacji (ustawa wyklucza odbiór w punktach/paczkomatach), wydanie wyłącznie do rąk osoby pełnoletniej). Dopuszczenia dotyczą wyłącznie treści informacyjno-kulturalnych (bez ofert/benefitów sprzedażowych) oraz degustacji edukacyjnych w ramach wydarzeń, co zasadniczo różni się od reklamy i promocji komercyjnej. Służby i JST dysponują zasobami do egzekwowania wymogów w ramach swoich zwykłych zadań; jednolitość praktyki zapewnią krótkie wytyczne resortowe i wzory komunikatów. Po krótkim okresie przejściowym spodziewane jest zmniejszenie liczby sporów interpretacyjnych, dzięki definicjom i warunkom wprost zapisanym w ustawie.

[5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Skutki gospodarcze mają przede wszystkim charakter pośredni: większa pewność prawa dla wydarzeń enokulinarnych i przekazu informacyjno-kulturalnego obniża koszty transakcyjne organizatorów oraz instytucji publicznych; ucywilizowanie i dopuszczenie sprzedaży na

odległość przy ścisłych warunkach przesuwa popyt do kanału legalnego, kontrolowanego, co stabilizuje obroty i ogranicza „szarą strefę”; korzyści rozlewają się na łańcuch wartości w regionach (HoReCa, transport, usługi turystyczne).

a) Podmioty, na które wpływa projekt:

- Przedsiębiorcy w łańcuchu winiarskim: producenci/importerzy wyrobów winiarskich, dystrybutorzy, sklepy specjalistyczne (stacjonarne i online).

- Sektor turystyczny i okołoturystyczny: HoReCa, organizatorzy wydarzeń, operatorzy atrakcji turystycznych, lokalni dostawcy usług (transport, przewodnicy, rękodzieło/regionalne F&B).

- Platformy e-commerce i operatorzy płatności (integracja weryfikacji pełnoletności, oznakowanie zakupów).

- Operatorzy logistyczni/doręczeniowi (weryfikacja wieku przy wydaniu, procedury „do rąk własnych”).

- JST i instytucje kultury (wydarzenia lokalne, promocja regionów, współorganizacja).

b) Liczebność wskazanych podmiotów:

- Branża winiarska: >700 winnic; kilkuset producentów/rozlewni i importerów; tysiące punktów HoReCa z ofertą winiarską.

- JST/instytucje kultury: 2 477 gmin, ok. 380 powiatów, 16 województw; setki domów kultury/muzeów, które realnie organizują/obsługują wydarzenia.

- Kanał cyfrowy i logistyka: kilkadziesiąt większych sklepów/marketplace’ów z ofertą winiarską oraz kilkanaście ogólnokrajowych operatorów doręczeń + sieć regionalnych podwykonawców.

c) Wpływ projektu na wskazane podmioty:

1) Spadek kosztów transakcyjnych i ryzyka prawnego. Jasne definicje oraz warunki komunikacji/degustacji ograniczają koszty konsultacji i ryzyko odwołań imprez (typowy koszt jednego sporu/odwołania to honoraria prawne, media relations, utracona frekwencja). JST i instytucje kultury zyskują jednolite kryteria oceny materiałów — mniej korekt „na ostatniej prostej”, oszczędność czasu urzędników.

2) Impuls do enoturystyki i turystyki kulinarnej. Większa przewidywalność organizacyjna → łatwiejsze planowanie cyklicznych wydarzeń (winobrania, festyny, konkursy, pokazy food&wine). Wydarzenia generują popyt wtórny: noclegi, gastronomia, przewodnictwo, transport lokalny, sprzedaż regionalnych produktów.

3) Cyfryzacja sprzedaży przy silnej ochronie. Legalny kanał online zwiększa dostęp do oferty (zwłaszcza poza dużymi miastami), ale z „tarciem” regulacyjnym (e-weryfikacja 18+, 24-godzinne opóźnienie, brak odbioru w punktach bez weryfikacji (ustawa wyklucza odbiór w punktach/paczkomatach), wydanie tylko do rąk osoby zweryfikowanej).. Dla sprzedawców to koszty zgodności (integracja IT, procedury, szkolenia), ale także stabilizacja przychodów dzięki jasnym regułom.

4) Logistyka i compliance. Firmy kurierskie standaryzują procedury wydania (urządzenia do odczytu atrybutu wieku/tokenu, checklisty „nie wydawaj bez weryfikacji”, adnotacje o odmowie). Oznakowanie przesyłek („napoje alkoholowe”, widoczne) – dostosowanie opakowań/etykiet wysyłkowych.

d) Skutki pozytywne (korzyści) i skutki negatywne (koszty):

1. Skutki pozytywne (korzyści):

- Niższe koszty ryzyka regulacyjnego – mniej niepewności i sporów, krótsze ścieżki akceptacji materiałów i wydarzeń.

- Wzrost efektów popytowych w regionach – „wydarzenie → przyjazdy → noclegi/posiłki/transport → większe obroty MŚP”.

- Kanalizacja sprzedaży online do modelu legalnego – ograniczenie „szarej strefy” i rozproszonych praktyk; przewidywalność dla inwestycji w kanał D2C.

- Efekt reputacyjny – wyższy standard odpowiedzialnej komunikacji (obowiązkowe ostrzeżenia, brak benefitów zakupowych) zmniejsza ryzyko kryzysów wizerunkowych.

2. Skutki negatywne (koszty):

- Koszty IT i operacyjne – wdrożenie e-weryfikacji wieku, modyfikacje koszyka/checkoutu, integracje z kurierami; jednorazowo + utrzymanie.

- Szkolenia i SOP – przeszkolenie obsługi (sprzedaż, marketing, customer service) i kurierów; przygotowanie standardowych procedur i checklist.

- Opakowania/oznakowanie – dostosowanie etykiet wysyłkowych (czytelny znak „napoje alkoholowe”), możliwe zmiany w procesie pakowania.

- „Tarcie” popytowe – opóźnienie 24 h i obowiązek osobistego wydania może obniżyć część impulsywnych zakupów; to jednak celowy efekt prozdrowotny.

Źródła danych, metodyka i założenia Źródła danych

Materiały branżowe (praktyki integracji e-ID/age-verification (praktyki integracji mechanizmów weryfikacji wieku); cenniki dostawców weryfikacji wieku i operatorów płatności), regulaminy operatorów logistycznych nt. „wydania do rąk własnych/weryfikacji wieku”; Dane JST i instytucji kultury (liczba i frekwencja wydarzeń, kalendarze imprez lokalnych); Publiczne informacje przedsiębiorców (raporty roczne, dane o strukturze sprzedaży online vs. offline – gdy dostępne); Wcześniejsze doświadczenia organizacji branżowych dot. kosztów sporów i odwołań wydarzeń.

Metodyka Ocena instytucjonalna i compliance-costing: identyfikacja punktów kosztowych (IT, logistyka, szkolenia, oznakowania), rozbicie na koszty jednorazowe i utrzymaniowe, uwzględnienie efektów kompensujących (mniej sporów, stabilizacja przychodów); Analiza łańcucha wartości w regionie: wydarzenia → ruch turystyczny → wydatki towarzyszące → wpływy dla MŚP; Scenariusze referencyjne: mały sklep D2C / średni operator / duża platforma; gmina miejsko-wiejska z 2–3 wydarzeniami sezonowo.

Założenia: Brak subsydiów ani ulg; koszty zgodności ponoszą podmioty rynkowe. Narzędzia weryfikacji wieku są dostępne komercyjnie i integrują się z typowymi platformami e-commerce/płatności. Operatorzy doręczeń mają (lub wdrożą) standardy weryfikacji wieku kompatybilne z wymaganiami projektu. Wzrost popytu wynika z pewności prawa i uporządkowania kanałów, nie z deregulacji zachęt sprzedażowych (zakaz premiowania, obowiązkowe ostrzeżenia, 24-godzinne opóźnienie).

[6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projekt nie tworzy nowych instytucji, programów ani zadań finansowanych z budżetu państwa lub JST. Oddziałuje przede wszystkim pośrednio: porządkuje ramy komunikacji (mniej sporów i odwołań wydarzeń) oraz kanalizuje część popytu do legalnego kanału sprzedaży na odległość (z silną weryfikacją wieku i restrykcjami doręczeń). W rezultacie spodziewany efekt fiskalny jest neutralny do lekko pozytywnego: stabilizacja i częściowe podniesienie „capture rate” VAT/akcyzy z transakcji, które dziś są rozproszone lub zaniechane (np. wskutek niepewności

prawnej). Po stronie wydatków przewiduje się niskie, jednorazowe koszty informacyjno-szkoleniowe, mieszczące się w zwykłych budżetach resortów i JST.

a) Podmioty, na które wpływa projekt (pośrednio):

- Budżet państwa: VAT i akcyza z napojów alkoholowych; potencjalnie PIT/CIT (pośrednio przez większą formalizację obrotu).

- Budżety JST: wpływy pośrednie wynikające z aktywności gospodarczej (PIT/CIT udziałowy, opłaty lokalne, najem, turystyka).

- Organy kontroli i nadzoru: ministerstwa (zdrowia, gospodarki, cyfryzacji), Państwowa Inspekcja Sanitarna, organy gmin (zezwolenia); realizacja w trybie bieżących zadań.

b) Liczebność grupy wskazanych podmiotów:

- Organy centralne: właściwe ministerstwa + służby kontrolne (w skali kraju).

- JST: wszystkie gminy (2 477), powiaty i województwa — w praktyce największe obciążenie informacyjne dotyczy ośrodków organizujących wydarzenia.

c) Wpływ projektu na wskazane podmioty: Dochody publiczne

1. VAT i akcyza – efekt kanalizacji sprzedaży na odległość do modelu legalnego

- wprowadzenie obowiązkowej e-weryfikacji 18+, reguły „wydanie do rąk własnych” i 24-godzinnego opóźnienia nie zwiększa podaży, ale cywilizuje popyt: transakcje zrealizowane legalnie → pełna ewidencja → rozliczony VAT i akcyza;

- w krótkim horyzoncie efekt dodatni jest umiarkowany, bo adopcja kanału online przez posiadaczy zezwoleń rośnie stopniowo (12–24 mies.).

2. PIT/CIT (udział JST) – efekt wtórny

- większa pewność prawa dla wydarzeń enokulinarnych i komunikacji informacyjno-kulturalnej → wyższa frekwencja i stabilność wydarzeń → dodatkowy popyt na usługi lokalne (noclegi, gastronomia, transport);

- to przekłada się na pośrednie zwiększenie podstawy opodatkowania PIT/CIT oraz opłat lokalnych (np. najem mienia komunalnego).

Wydatki publiczne

1. Komunikacja i wytyczne – jednorazowo, niskokosztowo

- krótkie wytyczne/FAQ/komunikaty dla organizatorów wydarzeń i przedsiębiorców, aktualizacja formularzy, wzory oznaczeń w kanałach cyfrowych;

- w praktyce: materiały PDF/WWW, webinary, krótkie szkolenia – finansowane z bieżących planów informacyjnych.

2. Kontrola i nadzór – bez nowych etatów/systemów

- wykorzystanie istniejących zasobów i cykli kontroli; w kanałach cyfrowych stosowane będą już funkcjonujące narzędzia (monitoring treści, kontrola zezwoleń).

d) Wpływ kwotowy na dochody i wydatki podmiotów: Widełki mają charakter orientacyjny (policy costing). Są oparte na konserwatywnych założeniach umiarkowanej adopcji sprzedaży na odległość wśród posiadaczy zezwoleń i typowych kosztach komunikacji publicznej. Projekt nie zmienia stawek podatkowych.

1. Dochody budżetu państwa (rocznie) Scenariusz niski: 0–5 mln zł netto (wczesna faza, ograniczona adopcja online, niewielkie przesunięcia do kanału legalnego). Scenariusz bazowy: +5–15 mln zł netto (stabilizacja po 12–24 mies.; większa część sprzedaży na odległość w modelu legalnym → VAT/akcyza „wychwycone”). Scenariusz wysoki: +15–30 mln zł (silniejsza adopcja, częstsze wydarzenia regionalne generujące ruch i sprzedaż towarzyszącą). Mechanika kalkulacyjna (uproszczona): Δ dochodów ≈ (wartość brutto sprzedaży przeniesionej do legalnego kanału) × (średnia efektywna stawka VAT) + (wolumen produktów akcyzowych w tej sprzedaży) × (stawka akcyzy)

– (utrata impulsowych zakupów przez 24h opóźnienie). W praktyce saldo dodatnie wynika z pełnej ewidencji transakcji i ograniczenia „szarej strefy” + stabilniejszego rozliczania przez podmioty posiadające zezwolenia.

2. Wydatki budżetu państwa/JST Komunikacja/wytyczne/szkolenia (jednorazowo): 0,3–1,0 mln zł w skali kraju (produkty cyfrowe, webinary, materiały dla JST i przedsiębiorców; koszt absorbowany w budżetach informacyjnych – bez nowej pozycji w WPF). Kontrola/nadzór: 0 zł wydatków nowych – realizacja w ramach etatów i cykli istniejących (przesunięcia priorytetów w obrębie planów rocznych).

3. Efekty wtórne (JST – orientacyjnie) PIT/CIT udziałowy i opłaty lokalne: neutralny do dodatniego – zależnie od dynamiki wydarzeń i ruchu turystycznego. Koszty JST: brak kosztów obligatoryjnych; ewentualne działania promocyjne są fakultatywne (z istniejących budżetów promocji/turystyki).

Źródła danych, Metodyka i Założenia Źródła danych Publiczne sprawozdania dot. wpływów z VAT i akcyzy (część alkoholowa), informacja o wykonaniu budżetu państwa; Dane resortowe/JST o kosztach kampanii informacyjnych i szkoleń (typowe widełki za produkcję materiałów, webinary, obsługę FAQ); Cenniki komercyjnych narzędzi e-weryfikacji wieku i integracji płatności (pośrednio: orientacja co do kosztów po stronie rynku, które nie obciążają sektora finansów publicznych).

Metodyka Scenariusz „baseline vs. legalny e-kanał” – porównanie stanu obecnego (brak jasnych ram/rozproszone praktyki) z modelem po nowelizacji (weryfikacja 18+, 24h opóźnienie, wydanie do rąk własnych); Konserwatywne założenia adopcyjne na 12–24 miesiące; brak zmiany stawek podatkowych; brak nowych ulg/subsydiów; Offset kosztowy – zakładamy, że koszty komunikacji i nadzoru są jednorazowe/niskie, a operacje mieszczą się w budżetach bieżących (brak nowych etatów/systemów).

Założenia Projekt nie luzuje podaży (zachowuje restrykcje: brak premiowania sprzedaży, ostrzeżenia zdrowotne, opóźniona dostawa, brak odbioru w punktach bez weryfikacji (ustawa wyklucza odbiór w punktach/paczkomatach), pełnoletność weryfikowana dwukrotnie). Wpływ na konsumpcję ogółem jest neutralny; korzyść fiskalna wynika z lepszej ewidencji i przechwycenia obrotu do kanału legalnego. Organy kontrolne realizują zadania w ramach istniejących mocy, bez tworzenia nowych struktur/IT. JST nie mają obowiązków wydatkowych – działania promocyjne i wydarzenia pozostają decyzją lokalną (w ramach posiadanych środków).

Podsumowanie fiskalne Dochody: 0 do +5–15 mln zł rocznie (scenariusz bazowy) po okresie dojścia; potencjał większy przy szybszej adopcji kanału. Wydatki: 0,3–1,0 mln zł jednorazowo (komunikacja/szkolenia), bez nowych etatów i systemów; bez zmian w WPF/WPF JST. Saldo: neutralne do lekko dodatnie; główna wartość dodana to stabilizacja i przewidywalność wpływów podatkowych oraz brak stałych obciążeń po stronie sektora finansów publicznych.

[7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

a) Czy konieczne jest pozyskanie dodatkowych środków na sfinansowanie skutków finansowych projektu? Nie. Projekt nie tworzy nowych instytucji, programów ani zadań wymagających odrębnego finansowania. Ewentualne działania informacyjno-szkoleniowe (wytyczne, komunikaty, krótkie webinary) mają charakter jednorazowy, niskokosztowy i mieszczą się w bieżących planach finansowych właściwych resortów oraz JST. Organy kontroli i nadzoru realizują zadania w ramach istniejących struktur i cykli. Źródła finansowania (jeśli potrzebne drobne wydatki jednorazowe):

- Budżety części budżetowych właściwych ministrów (informacja publiczna/szkolenia), w ramach planów na dany rok.

- Budżety JST (działy: promocja/edukacja/zdrowie publiczne) – wyłącznie fakultatywnie, bez obowiązku ustawowego.

Źródła danych, Metodyka i Założenia Źródła danych Publiczne sprawozdania z wykonania budżetu państwa (MF) – działy: administracja publiczna, informacja i promocja, zdrowie publiczne; Plany i sprawozdania roczne resortów (zdrowia, gospodarki/rozwoju, cyfryzacji) dot. działań informacyjnych i szkoleń; Dane JST o kosztach standardowych działań informacyjno-promocyjnych (materiały online, krótkie szkolenia); Cenniki i praktyki rynkowe dot. prostych kampanii informacyjnych/webinariów (na potrzeby orientacyjnych widełek kosztowych).

Metodyka

Test „zero-based”: weryfikacja, czy projekt generuje nowe obowiązki finansowane z budżetu (wynik: brak); Identyfikacja kosztów dostosowawczych one-off (materiały, wytyczne, webinary) i ocena ich absorpcji w ramach istniejących planów finansowych; Założenie braku nowych systemów IT/etatów po stronie administracji; wykorzystanie istniejących kanałów komunikacji.

Założenia Brak subsydiów, grantów i kampanii masowych finansowanych centralnie; komunikacja ogranicza się do krótkich materiałów/wytycznych. Ewentualne działania JST mają charakter dobrowolny i są pokrywane ze środków już zaplanowanych (promocja/edukacja). Nowelizacja nie zmienia stawek podatkowych ani mechanizmów dochodowych; nie tworzy trwałych skutków wydatkowych.

[8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ☑ Nie Tak, ponieważ: ☐ określa plan przyznania lub zmiany pomocy państwa (art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej); ☐ zawiera przepisy techniczne (dyrektywa (UE) 1535/2015);

☐ dotyczy dziedziny podlegającej kompetencji Europejskiego Banku Centralnego (art. 127 ust. 4 tiret drugie TfUE); ☐ ma zastosowanie do usług świadczonych przez usługodawców (dyrektywa 2006/123/WE); ☐ dotyczy innych niż wymienione wyżej dziedzin objętych procedurą notyfikacyjną. Projekt nie zawiera „przepisów technicznych” dotyczących produktów ani wymagań szczególnych odnoszących się do usług społeczeństwa informacyjnego. Zasady weryfikacji wieku i doręczenia mają charakter kanałowo i technologicznie neutralny i stanowią ogólne warunki wykonywania sprzedaży na odległość napojów alkoholowych na terytorium RP.

III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu

[9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ☐Nie

☑Tak

Projekt nie tworzy nowego reżimu koncesyjnego (odwołuje się do istniejących zezwoleń z art. 18 ustawy), ale wprowadza szczególne warunki wykonywania działalności dla przedsiębiorców posiadających zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w kanale sprzedaży na odległość (nowy art. 97). Chodzi w szczególności o obowiązki:

- uprzednia skuteczna weryfikacja pełnoletniości nabywcy adekwatna do sposobu zawarcia umowy;

- oznakowania przesyłek („napoje alkoholowe”);

- sposobu doręczenia (bezpośrednie wydanie wyłącznie osobie pełnoletniej, zakaz wydawania inaczej, 24-godzinny minimalny czas realizacji);

- stosowania w kanałach cyfrowych mechanizmów ograniczających dostęp małoletnich przy komunikacji informacyjno-kulturalnej (art. 131 ust. 1b pkt 3). Są to warunki prowadzenia działalności w określonym kanale sprzedaży/komunikacji, zatem projekt – w tym ograniczonym zakresie – określa zasady wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu. Jednocześnie warunki te są proporcjonalne, ukierunkowane na ochronę zdrowia publicznego i małoletnich oraz spójne z dotychczasowym systemem zezwoleń. [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ☐ Nie

☑ Tak

Nowy art. 97 oraz art. 131 ust. 1b pkt 3 wprowadzają dodatkowe obowiązki organizacyjno-administracyjne dla przedsiębiorców posiadających zezwolenia (art. 18) i prowadzących sprzedaż na odległość lub komunikację w kanałach cyfrowych:

- System e-weryfikacji wieku – Wdrożenie mechanizmu weryfikacji wieku/ atrybucie 18+; aktualizacja regulaminów, klauzul i procedur.

- Procedury doręczeń – współpraca z dostawcą zapewniającym sprawdzenie pełnoletności odbiorcy i zakaz alternatywnych form wydania (np. skrytki, punkty bez weryfikacji).

- Oznakowanie przesyłek („napoje alkoholowe”) – dostosowanie opakowań/etykiet logistycznych.

- Mechanizmy ograniczania dostępu małoletnich w kanałach cyfrowych przy komunikacji informacyjno-kulturalnej (filtry wiekowe, gating).

- Szkolenia personelu (sprzedaż/obsługa zamówień/doręczenia) i aktualizacja dokumentacji wewnętrznej. Skala obciążeń (orientacyjnie): Jednorazowe (wdrożeniowe): integracja e-weryfikacji wieku, modyfikacje sklepu/ERP, polityki i klauzule – typowo 5–40 tys. zł (w zależności od skali i stopnia automatyzacji); szkolenia 1–5 tys. zł. Bieżące (miesięczne): opłaty za usługę e-weryfikacji wieku/licencje 200–1 500 zł, dodatkowe koszty doręczeń „18+” 0–2 zł/paczka (wg umów). Neutralne podatkowo: brak nowych opłat publicznoprawnych; obowiązki mają charakter compliance/ewidencyjny. Ocena proporcjonalności i minimalizacji: Obowiązki są celowe (ochrona małoletnich, zdrowia publicznego) i technologicznie dostępne (usługi e-ID/e-age-check są rynkowe). Koszty skalują się z obrotem (mniejsi często korzystają z gotowych wtyczek/SaaS). Przewidziane jest vacatio legis oraz – dla przepisów online notyfikowanych w TRIS – uruchomienie po okresie wstrzymania, co realnie daje czas na wdrożenie. Kogo dotyczy najmocniej: Mikro i mali producenci/dystrybutorzy prowadzący sprzedaż internetową, sklepy branżowe z e-kanałem, operatorzy dostaw „last-mile” obsługujący segment „18+”. [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ☑ Nie

☐ Tak

Projekt nie dotyczy uznawania kwalifikacji zawodowych ani dostępu do zawodów regulowanych. Regulowane są zasady krajowej sprzedaży napojów alkoholowych na odległość i krajowej komunikacji informacyjno-kulturalnej o wyrobach winiarskich, w jednakowy sposób dla wszystkich podmiotów działających na terytorium RP (niezależnie od kraju pochodzenia).

Wymogi typu weryfikacja wieku czy zasady doręczeń stanowią ogólne reguły wykonywania działalności na rynku polskim, a nie warunki transgranicznego świadczenia usług w rozumieniu ustawy z 22 grudnia 2015 r. ani przepisy o uznawaniu kwalifikacji. W konsekwencji przepisów art. 34 ust. 2b nie stosuje się.