Poselski projekt uchwały w sprawie upamiętnienia 125. rocznicy strajku dzieci wrzesińskich.

Warszawa, 29 kwietnia 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 33 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt uchwały:

- w sprawie upamiętnienia 125. rocznicy strajku dzieci wrzesińskich. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem uchwały upoważniamy pana posła Bartłomieja Wróblewskiego.

(-) Waldemar Andzel; (-) Dorota Arciszewska-Mielewczyk; (-) Marek Ast; (-) Anna Baluch; (-) Ryszard Bartosik; (-) Mariusz Błaszczak; (-) Jacek Bogucki; (-) Joanna Borowiak; (-) Lidia Burzyńska; (-) Zbigniew Chmielowiec; (-) Kazimierz Bogusław Choma; (-) Krzysztof Czarnecki; (-) Witold Wojciech Czarnecki; (-) Arkadiusz Czartoryski; (-) Lidia Czechak; (-) Przemysław Drabek; (-) Elżbieta Duda; (-) Jan Michał Dziedziczak; (-) Magdalena Filipek-Sobczak; (-) Andrzej Gawron; (-) Grzegorz Gaża; (-) Anna Gembicka; (-) Szymon Giżyński; (-) Agnieszka Górska; (-) Marcin Grabowski; (-) Marek Gróbarczyk; (-) Czesław Hoc; (-) Paweł Hreniak; (-) Piotr Kaleta; (-) Fryderyk Sylwester Kapinos; (-) Maria Koc; (-) Henryk Kowalczyk; (-) Michał Kowalski; (-) Mariusz Krystian; (-) Wioletta Maria Kulpa; (-) Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk; (-) Ewa Leniart; (-) Ewa Malik; (-) Dariusz Matecki; (-) Grzegorz Matusiak; (-) Anna Milczanowska; (-) Jan Mosiński; (-) Aleksander Mikołaj Mrówczyński; (-) Jacek Osuch; (-) Anna Paluch; (-) Bolesław Piecha; (-) Anna Pieczarka; (-) Szymon Pogoda; (-) Piotr Polak; (-) Marcin Porzucek; (-) Zbigniew Rau; (-) Urszula Rusecka; (-) Paweł Rychlik; (-) Jacek Sasin; (-) Olga Ewa Semeniuk-Patkowska; (-) Krzysztof Sobolewski; (-) Katarzyna Sójka; (-) Artur Szałabawka; (-) Paweł Szrot; (-) Jacek Świat; (-) Ryszard Terlecki; (-) Włodzimierz Tomaszewski; (-) Robert Warwas; (-) Jan Warzecha; (-) Rafał Weber; (-) Teresa Wilk; (-) Elżbieta Witek; (-) Tadeusz Woźniak; (-) Bartłomiej Wróblewski; (-) Tomasz Zieliński; (-) Wojciech Michał Zubowski. U C H WAŁA Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia ... w sprawie upamiętnienia 125. rocznicy strajku dzieci wrzesińskich

20 maja 1901 roku miał miejsce strajk dzieci wrzesińskich. Był to protest przeciwko usunięciu języka polskiego z ostatniego polskojęzycznego przedmiotu jakim w państwie niemieckim była nauka religii. Tego dnia uczennice i uczniowie Katolickiej Szkoły Ludowej odmówili przyjęcia niemieckich podręczników do katechezy. Sprzeciwili się także nauce religii w języku niemieckim. Władze szkolne ukarały opornych chłostą oraz aresztem szkolnym. Wywołało to sprzeciw rodziców ukaranych dzieci. Uczestnicy protestów zostali następnie skazani podczas tzw. procesu gnieźnieńskiego na kary więzienia lub grzywny.

Wydarzenia wrzesińskie zapoczątkowały falę podobnych strajków szkolnych w Wielkopolsce. Ich apogeum przypadło na rok 1906, kiedy jednocześnie strajkowało około 75 tys. dzieci w blisko 800 szkołach. Protest dzieci wrzesińskich, ich bestialskie potraktowanie przez władze szkolne, a następnie surowe wyroki dla rodziców strajkujących doprowadziły do konsolidacji społeczeństwa polskiego przeciw zabiegom germanizacyjnym. Znalazło to swój wyraz w „Rocie” Marii Konopnickiej oraz inspirowało opór przeciw wynarodawianiu polskich dzieci we wszystkich zaborach. Strajki relacjonowała zagraniczna prasa, co prowadziło do protestów międzynarodowej opinii publicznej. Tym samym sprawa polska raz jeszcze powróciła na usta świata. Pokolenie uczestników wielkopolskich strajków szkolnych wzięło czynny udział w odzyskaniu przez Polskę niepodległości w latach 1918-1921.

Strajk wrzesińskich uczniów pozostaje symbolem walki o przetrwanie polskiej tożsamości narodowej. Jego uczestnicy – kilkunastoletnie dzieci – stali się inspiracją dla kolejnych pokoleń młodych Polaków. Dziś, w 125 rocznicę tego protestu, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża uczestnikom wdzięczność oraz stwierdza, że dobrze przysłużyli się Polsce.