Uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz niektórych innych ustaw.

UCHWAŁA

SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 7 maja 2026 r.

w sprawie ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowegoprzewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz niektórych innych ustaw

Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 17 kwietnia 2026 r. ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz niektórych innych ustaw, wprowadza do jej tekstu następujące poprawki:

1) w art. 1 w pkt 1 w lit. b:

a)przed tiret drugim dodaje się tiret … i … w brzmieniu:

„–w lit. b wyrazy „ustawy, o której mowa w lit. a” zastępuje się wyrazami „ustawy o podatku od towarów i usług”,

–w lit. c wyrazy „ustawy, o której mowa w lit. a” zastępuje się wyrazami „ustawy o podatku od towarów i usług”,”,

b)w tiret drugim, w lit. d we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy „ustawy, o której mowa w lit. a” zastępuje się wyrazami „ustawy o podatku od towarów i usług”;

2) w art. 1:

a)w pkt 7 w poleceniu nowelizacyjnym skreśla się wyrazy „i w ust. 4 w pkt 4”,

b)w pkt 8 w poleceniu nowelizacyjnym wyrazy „kodu CN” zastępuje się wyrazami „ , kodu CN”;

3) w art. 1 w pkt 25 w lit. b:

a)w ust. 1aa wyrazy „w wysokości 20 000 zł” zastępuje się wyrazami „w wysokości do 20 000 zł”,

b)w ust. 1ab wyrazy „w wysokości 5 000 zł” zastępuje się wyrazami „w wysokości do 5 000 zł”;

4) w art. 7 w ust. 2:

a)w pkt 1 w lit. b wyrazy „i zakończyła się po tym dniu” zastępuje się wyrazami „i nie zakończyła się przed tym dniem”,

b)w pkt 2 w lit. b wyrazy „i zakończyły się po tym dniu” zastępuje się wyrazami „i nie zakończyły się przed tym dniem”,

c)w pkt 3 wyrazy „prowadzonej po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy” zastępuje się wyrazami „prowadzonej począwszy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy”,

d)w części wspólnej wyrazy „prowadzone po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy” zastępuje się wyrazami „prowadzone począwszy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy”.

MARSZAŁEK SENATU

Małgorzata KIDAWA-BŁOŃSKA

uzasadnienie

Senat – po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm w dniu 17 kwietnia 2026 r. ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz niektórych innych ustaw (określanej dalej jako „ustawa”) – wprowadził do jej tekstu 4 poprawki.

Poprawka nr 1 zmierza do zapewnienia legislacyjnych konsekwencji ustanowienia w art. 2 pkt 6 lit. a tiret pierwsze ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (określanej dalej jako „ustawa zmieniana”) skrótu „ustawa o podatku od towarów i usług”.

Poprawka nr 2 zmierza do rezygnacji z dwukrotnie dokonanej nowelizacji art. 6c ust. 4 pkt 4 ustawy zmienianej oraz poprawnego sformułowania polecenia nowelizacyjnego tego przepisu.

Poprawka nr 3 zmierza do ustanowienia podstaw prawnych miarkowania administracyjnych kar pieniężnych przewidzianych w dodawanych przepisach art. 24 ust. 1aa i 1ab ustawy zmienianej. Przewidują one, że:

5) w przypadku gdy podmiot wysyłający zgłosi dane w zgłoszeniu, o którym mowa w dodawanym art. 5 ust. 2a ustawy zmienianej, niezgodne ze stanem faktycznym, na podmiot wysyłający nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł;

6) w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w dodawanym art. 5 ust. 5b pkt 1 ustawy zmienianej, na podmiot wysyłający nakłada się karę pieniężną w wysokości 5 000 zł.

Nie negując ratio legis ustanowienia odpowiedzialności administracyjnej z tytułu nierealizowania przez podmiot wysyłający ustawowych obowiązków, należy zauważyć, że dodawane przepisy art. 24 ust. 1aa i 1ab ustawy zmienianej przewidują kary pieniężne, których wysokość została ustalona jednolicie, a zatem niezależnie od podmiotowej i przedmiotowej specyfiki danego przypadku (np. wagi i okoliczności naruszenia lub ewentualnego niedopełniania tego obowiązku w przeszłości). Tymczasem w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że okolicznością mogącą przesądzać o niezgodności przepisu statuującego karę pieniężną z art. 2 Konstytucji jest określenie go w sposób uniemożliwiający jej miarkowanie. Zbytnia dolegliwość kary pieniężnej może zatem wynikać „ze szczególnej kumulacji kilku elementów sankcji: bezwzględnej wysokości kary pieniężnej w stosunku do czynu, automatyzmu jej wymierzania oraz braku występowania w praktyce możliwości miarkowania jej wysokości”). „Przesłanki stosowania kar pieniężnych oraz ich wysokość powinny być ukształtowane przez ustawodawcę w sposób odpowiadający zasadzie adekwatności ingerencji państwa w chronioną konstytucyjnie sferę jednostki (art. 2 Konstytucji). (…) Ustawodawca, ustanawiając te sankcje, nie powinien również całkowicie abstrahować od sytuacji ekonomicznej osoby podlegającej ukaraniu, która ma istotne znaczenie dla rzeczywistego stopnia dolegliwości odczuwanej przez ukaranego; osobę o niskich dochodach wysoka kara może bowiem doprowadzić do degradacji finansowej. Uwzględnienie tej okoliczności należy jednak pozostawić ocenie organu podejmującego decyzję o ukaraniu oraz sądowi kontrolującemu tę decyzję, które powinny wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnego wypadku”).

Poprawka nr 4 zmierza do zapewnienia legislacyjnej poprawności regulacji przejściowej zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy – użyte w nim sformułowania „po tym dniu” oraz „po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy” nie obejmują swym zakresem dnia wejścia w życie ustawy, co jest niezasadne w świetle charakteru prawnego i zakresu zawartego w nim unormowania intertemporalnego.