Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej.

Projekt U S T AWA

z dnia … 2026 r.

o zmianie ustawy o pomocy społecznej

Art. 1. W ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz.

639) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 50:

a) ust. 1–3 otrzymują brzmienie: „1. Osobie, która wymaga pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn:

1) przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jest osobą samotną i jest pozbawiona pomocy, której wymaga;

2) może być przyznana pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jej rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni ani zstępni nie mogą zapewnić pomocy, której wymaga.

1a. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację w zakresie niewymagającym specjalistycznej wiedzy i kompetencji oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

2. Specjalistyczne usługi opiekuńcze obejmują dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności usługi świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

3. Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania mogą być przyznane w formie usług sąsiedzkich.”,

b) uchyla się ust. 4,

c) ust. 4a i 4b otrzymują brzmienie: „4a. Osobą wykonującą usługi opiekuńcze może być osoba, która:

1) jest pełnoletnia;

2) nie jest członkiem rodziny osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze;

3) nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze;

4) złożyła podmiotowi świadczącemu usługi opiekuńcze oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług;

5) ukończyła szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.

4b. Osobą wykonującą usługi sąsiedzkie może być osoba, która:

1) spełnia wymagania, o których mowa w ust. 4a pkt 1–3 i 5;

2) złożyła organizatorowi usług sąsiedzkich oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług;

3) zamieszkuje w najbliższej okolicy osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie;

4) została zaakceptowana przez osobę, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie;

5) została zaakceptowana przez organizatora usług sąsiedzkich.”,

d) po ust. 4b dodaje się ust. 4c w brzmieniu: „4c. Jeżeli osoba wykonująca usługi sąsiedzkie nie ukończyła szkolenia, o którym mowa w ust. 4a pkt 5, organizator usług sąsiedzkich jest obowiązany zorganizować to szkolenie.”,

e) ust. 5 otrzymuje brzmienie: „5. W decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych ustala się ich zakres, okres i miejsce świadczenia.”,

f) w ust. 6b skreśla się wyrazy „i 2”;

2) w art. 50a w ust. 1 skreśla się wyrazy „i 2”;

3) po art. 50a dodaje się art. 50b w brzmieniu:

„Art. 50b. 1. Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania świadczy się zgodnie ze standardem świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, uwzględniającym czynności wykonywane w obszarach wskazanych w art. 50 ust. 1a, określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 5, w sposób zapewniający uwzględnienie potrzeb osoby, na rzecz której są świadczone usługi.

2. Gmina monitoruje i ocenia świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.

3. Monitorowanie, o którym mowa w ust. 2, obejmuje zbieranie i analizowanie informacji na temat świadczonych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania w celu dokonania oceny świadczenia tych usług.

4. Ocena, o której mowa w ust. 2, jest dokonywana w celu zapewnienia odpowiedniej jakości usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania świadczonych zgodnie ze standardem świadczenia tych usług i obejmuje w szczególności ocenę bezpieczeństwa, skuteczności i celowości tych usług.

5. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podczas świadczeniu usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania gmina podejmuje w stosunku do podmiotu świadczącego te usługi działania mające na celu wyeliminowanie nieprawidłowości.

6. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:

1) standard świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania,

2) sposób świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania,

3) sposób monitorowania i oceny świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania

– kierując się potrzebą zapewnienia odpowiedniej jakości usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, uwzględniających indywidualne potrzeby i możliwości psychofizyczne osób korzystających z tych usług.”.

Art. 2. Osoby wykonujące usługi opiekuńcze przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, niespełniające wymagania, o którym mowa w art. 50 ust. 4a:

1) pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, składają oświadczenie, o którym mowa w tym przepisie, w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy;

2) pkt 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mogą wykonywać te usługi przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.