Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE J X kadencja

SPRAWOZDANIE KOMISJI SPRAWIEDLIWOŚCI I PRAW CZŁOWIEKA

o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz ustawy – Prawo o ruchu drogowym (druk nr 2498)

Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu skierował w dniu 6 maja 2026 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka do pierwszego czytania.

Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2026 r.

wnosi:

Wysoki Sejm uchwalić raczy załączony projekt ustawy.

Warszawa, dnia 10 czerwca 2026 r.

Sprawozdawca Zastępca Przewodniczącego Komisji

(-) Dominik Jaśkowiec (-) Maciej Tomczykiewicz Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz ustawy – Prawo o ruchu drogowym

Art. 1. W ustawie z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 oraz z 2025 r. poz. 1792) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 3 w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) imię (imiona) i nazwisko (nazwę) oraz miejsce zamieszkania (siedzibę) i adres zastawnika, zastawcy oraz dłużnika, jeżeli nie jest on zastawcą;”;

2) art. 18a otrzymuje brzmienie:

„Art. 18a. Zastaw rejestrowy wygasa i uznaje się go za wykreślony po upływie dwudziestu lat od chwili wpisu, chyba że strony postanowią o utrzymaniu zastawu na czas dalszy, niedłuższy niż dziesięć lat, i do rejestru zastawów zostanie złożona zmiana umowy zastawniczej.”;

3) w art. 19 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. W przypadku wygaśnięcia zastawu rejestrowego podlega on wykreśleniu z rejestru zastawów, z zastrzeżeniem art. 41 ust. 2aa.”;

4) w art. 36:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Rejestr zastawów prowadzą w systemie teleinformatycznym sądy rejonowe (sądy gospodarcze).”,

b) ust. 4 otrzymuje brzmienie: „4. Sąd, który dokonał wpisu zastawu rejestrowego do rejestru zastawów, pozostaje właściwy dla dokonania dalszych wpisów dotyczących tego zastawu aż do chwili wykreślenia zastawu rejestrowego z rejestru zastawów albo uznania go za wykreślony na podstawie art. 18a.”;

5) w art. 37 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Dla każdego zastawu rejestrowego prowadzi się odrębne akta rejestrowe, które obejmują dokumenty stanowiące podstawę wpisu do rejestru zastawów, inne dokumenty złożone w toku postępowania rejestrowego dotyczącego tego zastawu, dokumenty wytworzone w tym postępowaniu oraz odpis z tego rejestru.”;

6) w art. 39 po ust. 2a dodaje się ust. 2b i 2c w brzmieniu: „2b. W przypadku wniosku i dokumentów złożonych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego sąd sporządza ich odpisy w postaci wydruków wraz ze wskazaniem osób, które je podpisały, celem ich doręczenia uczestnikom postępowania.

2c. Sąd rejestrowy bada, czy dane wskazane we wniosku o wpis do rejestru zastawów są zgodne z danymi wynikającymi z rejestru PESEL lub rejestru REGON.”;

7) w art. 40 w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) dane zastawcy, zastawnika oraz dłużnika, jeżeli nie jest on zastawcą, obejmujące w przypadku osoby fizycznej imię (imiona) i nazwisko oraz numer PESEL, a w przypadku innego podmiotu nazwę (firmę) oraz numer identyfikacyjny REGON, a także ich miejsca zamieszkania (siedziby) i adresy; w przypadku gdy zastawca, zastawnik lub dłużnik, jeżeli nie jest on zastawcą, posiada miejsce zamieszkania (siedzibę) poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wpis zastawu rejestrowego do rejestru zastawów obejmuje ponadto adres do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej;”;

8) w art. 41 po ust. 2a dodaje się ust. 2aa i 2ab w brzmieniu: „2aa. W przypadku wygaśnięcia zastawu i uznania go za wykreślony na podstawie art. 18a nie wydaje się postanowienia ani nie dokonuje się wpisu w rejestrze zastawów, a w systemie teleinformatycznym, w którym prowadzony jest rejestr zastawów, zarządza się zamieszczenie adnotacji, że zastaw wygasł i uznaje się go za wykreślony na podstawie art. 18a.

2ab. Sąd odrzuca wniosek o wykreślenie zastawu rejestrowego z rejestru zastawów złożony po wydaniu zarządzenia o zamieszczeniu adnotacji, o której mowa w ust. 2aa.”;

9) w art. 41a dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu: „2. W przypadku wygaśnięcia zastawu rejestrowego na cywilnym statku powietrznym lub prawach własności przemysłowej i uznania go za wykreślony na podstawie art. 18a, sąd niezwłocznie informuje o tym organ prowadzący rejestr cywilnych statków powietrznych lub organ prowadzący rejestr danego prawa własności przemysłowej i dołącza wydruk z systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest rejestr zastawów, zawierający informację o zamieszczeniu adnotacji, o której mowa w art. 41 ust. 2aa.”;

10) w art. 42:

a) ust. 2 i 2a otrzymują brzmienie: „2. Zadaniami centralnej informacji o zastawach rejestrowych są:

1) utworzenie i eksploatacja połączeń rejestru zastawów w systemie teleinformatycznym;

2) prowadzenie zbioru informacji z rejestru zastawów, a w przypadku zastawów wygasłych i uznanych za wykreślone na podstawie art. 18a – także na podstawie adnotacji zamieszczonych w systemie teleinformatycznym, w którym prowadzony jest ten rejestr;

3) udzielanie informacji oraz wydawanie odpisów i zaświadczeń z rejestru zastawów, a w przypadku zastawów wygasłych i uznanych za wykreślone na podstawie art. 18a – także na podstawie adnotacji zamieszczonych w systemie teleinformatycznym, w którym prowadzony jest ten rejestr;

4) prowadzenie ewidencji wniosków o udzielenie informacji oraz wydanie odpisów i zaświadczeń.

2a. Na wniosek złożony na urzędowym formularzu centralna informacja o zastawach rejestrowych udziela informacji oraz wydaje odpisy i zaświadczenia z rejestru zastawów, a w przypadku zastawów wygasłych i uznanych za wykreślone na podstawie art. 18a – także na podstawie adnotacji zamieszczonych w systemie teleinformatycznym, w którym prowadzony jest ten rejestr.”,

b) po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Na wniosek złożony za pośrednictwem systemu teleinformatycznego centralna informacja o zastawach rejestrowych udziela za pośrednictwem systemu teleinformatycznego informacji oraz wydaje odpisy i zaświadczenia z rejestru zastawów, a w przypadku zastawów wygasłych i uznanych za wykreślone na podstawie art. 18a – także na podstawie adnotacji zamieszczonych w systemie teleinformatycznym, w którym prowadzony jest ten rejestr.”,

c) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Odpisy i zaświadczenia wydane w postaci papierowej przez centralną informację o zastawach rejestrowych mają moc dokumentów urzędowych.”;

11) art. 43 otrzymuje brzmienie:

„Art. 43. Minister Sprawiedliwości:

1) określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową organizację i sposób prowadzenia rejestru zastawów, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności danych zawartych w rejestrze zastawów i jego przejrzystości;

2) określi, w drodze rozporządzenia, strukturę organizacyjną centralnej informacji o zastawach rejestrowych, zakres udzielanych informacji, treść wydawanych odpisów i zaświadczeń, tryb i sposób udzielania informacji oraz wydawania odpisów i zaświadczeń, sposób prowadzenia ewidencji wniosków o udzielenie informacji oraz wydanie odpisów i zaświadczeń oraz wzory urzędowych formularzy wniosków stosowanych w tych sprawach, uwzględniając zadania centralnej informacji o zastawach rejestrowych w zakresie zapewnienia dostępu do informacji o zastawach wpisanych do rejestru zastawów;

3) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat za udzielanie informacji oraz wydawanie odpisów i zaświadczeń przez centralną informację o zastawach rejestrowych oraz sposób wnoszenia tych opłat, uwzględniając potrzebę sprawnego działania centralnej informacji o zastawach rejestrowych oraz pokrycia kosztów administracyjnych funkcjonowania rejestru zastawów i centralnej informacji o zastawach rejestrowych, a jednocześnie konieczność zapewnienia powszechnego dostępu do informacji o zastawach wpisanych do tego rejestru;

4) określi, w drodze zarządzenia, sposób i tryb przekazywania przez sądy danych do centralnej informacji o zastawach rejestrowych.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm.1)) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 80b w ust. 1 w pkt 7 po lit. h dodaje się lit. ha w brzmieniu:

„ha) datę wydania zarządzenia, o którym mowa w art. 41 ust. 2aa ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2017, z 2025 r. poz. 1792 oraz z 2026 r. poz. …),”;

2) w art. 80ba w ust. 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

„5) przez centralną informację o zastawach rejestrowych, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Ministra Sprawiedliwości, niezwłocznie po dokonaniu przez

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 820, 1006, 1676, 1734, 1843 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 180. sąd wpisu zastawu rejestrowego do rejestru zastawów albo zamieszczeniu w systemie teleinformatycznym adnotacji, o której mowa w art. 41 ust. 2aa ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów – w zakresie danych, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 7;”.

Art. 3. 1. W postępowaniach o wpis do rejestru zastawów wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

2. Strony umów o ustanowienie zastawu rejestrowego zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, na podstawie których nie dokonano wpisu do rejestru zastawów, dostosują postanowienia tych umów do zmian wynikających z ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

3. Wpisy do rejestru zastawów dokonane na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pozostają w mocy.

Art. 4. Do postępowań o wykreślenie zastawu rejestrowego z rejestru zastawów, który wygasł na podstawie art. 18a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 5. W przypadku zastawu rejestrowego, który wygasł przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie art. 18a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, i co do którego nie toczy się postępowanie o jego wykreślenie, sąd rejestrowy zarządza zamieszczenie adnotacji, o której mowa w art. 41 ust. 2aa ustawy zmienianej w art. 1, niepóźniej niż w terminie 5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 6. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 43 pkt 1–3 ustawy zmienianej w art. 1 tracą moc z dniem wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 43 pkt 1–3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak niepóźniej niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, i mogą być zmieniane w granicach określonych w art. 43 pkt 1–3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Art. 7. Ustawa wchodzi w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia.