Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy.
Druk nr 3009 · Wszystkie głosowania · strona druku w Sejmie · 3009.pdf · 3009-ustawa.docx · 3009-uzasadnienie.docx
Głosowania powołujące się na ten druk (1)
| 67/179 | głosowanie nad całością projektu. | Projekt przyjęty |
Pełny tekst
Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.
Warszawa, 7 sierpnia 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-122-26
Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy
- o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy.
Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Sprawiedliwości.
Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA
z dnia
o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy
Art. 1. W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 911 i 1423) w art. 43la:
1) w § 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1) wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 1 roku i 6 miesięcy albo wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata i któremu do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze nieprzekraczającym 1 roku i 6 miesięcy, a nie zachodzą warunki przewidziane w art. 64 § 2, art. 64a lub art. 65 § 1 lub 2 Kodeksu karnego;”;
2) w § 6:
a) pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) których suma jest niższa niż 3 lata i któremu do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze nieprzekraczającym 1 roku i 6 miesięcy”,
b) część wspólna otrzymuje brzmienie: „– a żadna kara nie została orzeczona za przestępstwo popełnione w warunkach przewidzianych w art. 64 § 2, art. 64a lub art. 65 § 1 lub 2 Kodeksu karnego.”.
Art. 2. Wnioski o udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego złożone i nierozpoznane do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpoznaniu według przepisów dotychczasowych.
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
UZASADNIENIE
Przedstawiony projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy zawiera propozycję nowelizacji ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 911, z późn. zm.), dalej „k.k.w.”, w zakresie systemu dozoru elektronicznego. Projektowane regulacje zostały wyłączone z projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (UD194).
Projektowana zmiana art. 43la § 1 pkt 1 i § 6 pkt 2 k.k.w. ma na celu zmniejszenie populacji więziennej przez poszerzenie liczby skazanych objętych systemem dozoru elektronicznego. Proponuje się objęcie stosowaniem systemu dozoru elektronicznego dodatkowej grupy skazanych, wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata, a którzy odbyli część kary i którym do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze powyżej 6 miesięcy do 1 roku i 6 miesięcy.
Wprowadzenie projektowanej regulacji będzie stanowiło swojego rodzaju uzupełnienie lub alternatywę dla instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia, pozwalającą na resocjalizację skazanego poza jednostką penitencjarną, w jego własnym środowisku, w warunkach kontroli elektronicznej. Poza tym nie różnicowałoby skazanych, którzy mają nieodbytą jeszcze karę albo jej część (czy sumę kar) niewiększą niż półtora roku, a granicą byłaby wysokość wymierzonej kary (sumy kar) – poniżej trzech lat, w stosunku do skazanych na karę (sumę kar) nieprzekraczającą 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Stosowanie dozoru elektronicznego przynosi wiele zalet nie tylko z punktu widzenia konkretnej osoby skazanej, ale również z punktu widzenia społecznego, gdyż jest to najbardziej ekonomiczny sposób odbywania kary pozbawienia wolności. Taka forma odbywania kary pozbawienia wolności umożliwia sprawną realizację szeregu przesłanek zasad wymiaru kary. W szczególności uwzględnia możliwość realizacji zasady nieuchronności kary, a także jej szybkiego wykonania. Z drugiej strony uwzględnia właściwości sprawcy i jego warunki osobiste, umożliwiając mu oraz osobom mu najbliższym ograniczenie oddziaływania kary pozbawienia wolności na aspekty społeczne i rodzinne życia. Skazany może w określonych godzinach funkcjonować czynnie w życiu społecznym (przykładowo przez pracę zarobkową, naukę), przestrzegając jednocześnie zasad dozoru elektronicznego. Kara jest zatem realizowana bezpośrednio, nie wykluczając jednocześnie sprawcy z życia publicznego. Taka forma odbywania kary wpływa pozytywnie na resocjalizację, gdyż osoby odbywające karę pozbawienia wolności w formie dozoru elektronicznego rzadziej powracają do przestępstwa.
Dodatkowo proponuje się użycie w treści art. 43la § 1 pkt 1 k.k.w. w miejsce sfomułowania „art. 65 § 1 i 2” sfomułowania „art. 65 § 1 lub 2”. Wprowadzenie spójnika „lub”, wskazującego na łączną alternatywę w zakresie warunków przewidzianych w art. 65 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, z późn. zm.), dalej „k.k.”, i w art. 65 § 2 k.k., ma na celu ujednolicenie brzmienia tego przepisu z treścią art. 43lla § 1 pkt 1 k.k.w. i usunięcie wątpliwości interpretacyjnych. Można domniemywać, że różnica w treści art. 43la § 1 pkt 1 k.k.w. i art. 43lla § 1 pkt 1 k.k.w. jest wynikiem legislacyjnej niestaranności, zważywszy, że oba przepisy zostały wprowadzone do porządku prawnego tą samą ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2600, z późn. zm.), która w omawianym zakresie weszła w życie z dniem 1 października 2023 r.
Ponadto, w celu zapewnienia spójności regulacji określających przesłanki udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru stacjonarnego, proponuje się także uzupełnienie art. 43la § 6 k.k.w. o analogiczną negatywną przesłankę braku skazania w warunkach art. 65 § 1 lub 2 k.k. Przepis ten – dotyczący skazanego, któremu wymierzono dwie lub więcej niepodlegających łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno – z niezrozumiałych względów nie został w 2023 r. uzupełniony o odwołanie do art. 65 k.k. W rezultacie sprawca, który dopuścił się przestępstwa w warunkach określonych w tym przepisie, jest traktowany łagodniej niż sprawca, o którym mowa w art. 43la § 1 k.k.w. i w art. 43lla § 1 k.k.w. W związku z objęciem stosowania systemu dozoru elektronicznego dodatkowej grupy skazanych, wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata, a którzy odbyli część kary i którym do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze powyżej 6 miesięcy do 1 roku i 6 miesięcy, proponuje się, aby wnioski o udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego złożone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nierozpoznane do dnia jej wejścia w życie podlegały rozpoznaniu według przepisów dotychczasowych (art. 2 projektu). Za przyjęciem takiego rozwiązania przemawiają zarówno względy formalne, jak również obowiązująca i ugruntowana praktyka stosowana w omawianym zakresie. Projektowana regulacja rozszerza grono „beneficjentów” omawianej normy prawnej, którzy w momencie wejścia w życie ustawy będą uprawnieni do składania stosownych wniosków. Powinny one być wnoszone i rozpatrywane po wejściu w życie nowych wymogów formalnych i w ten sposób stanowić realizację zasady pewności prawnej obowiązującej w polskim porządku prawnym, zarówno względem obywatela, jak również organów stosujących procedurę w oparciu o przepisy Kodeksu karnego wykonawczego.
Proponuje się, aby projektowana ustawa weszła w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Określone vacatio legis ma na celu zapewnienie podmiotom zobowiązanym do stosowania ustawy odpowiedniego czasu na zapoznanie się z nowymi przepisami oraz przygotowanie do ich stosowania oraz uwzględnienie nowych rozwiązań w ramach funkcjonującego systemu dozoru elektronicznego, co wynika z organizacyjnej potrzeby wdrożenia i aktualizacji systemowej systemu dozoru elektronicznego w związku z objęciem tym systemem nowej grupy skazanych.
Nie ma możliwości zastosowania alternatywnych w stosunku do projektowanych rozwiązań środków, które umożliwiałyby osiągnięcie zamierzonego celu.
Przedmiot projektowanej regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.
Projekt nie zawiera przepisów technicznych, zatem nie podlega notyfikacji zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597).
Projekt nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.
Projekt nie określa zasad podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej.
Projekt nie podlegał dokonaniu oceny OSR przez koordynatora OSR w trybie § 32 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404).
Zgodnie z § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów oraz stosownie do wymogów art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2026 r. poz. 936) projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. W celu spełnienia wymogów, o których mowa w § 42 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów, projekt został skierowany do koordynatora OSR. Nazwa projektu Data sporządzenia Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy 23.07.2026 r. Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Ministerstwo Sprawiedliwości Źródło: Inicjatywa własna Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu lub Podsekretarza Stanu Pod względem legislacyjnym: Nr w Wykazie prac legislacyjnych Arkadiusz Myrcha – Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości i programowych RM: UD397 Pod względem merytorycznym: Maria Ejchart – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Opiekun legislacyjny: Monika Walewska, Zastępca Dyrektora Departamentu Legislacyjnego e-mail: sekretariat.dl@ms.gov.pl; tel. 22 52 12 764 Monika Kruczek, główny specjalista-sędzia, Departament Legislacyjny e-mail: Monika.Kruczek@ms.gov.pl; tel. 22 52 12 335 Opiekun merytoryczny: Piotr Raczkowski, Dyrektor Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji e-mail: sekretariat.dwoip@ms.gov.pl; tel. 22 52 12 231 OCENA SKUTKÓW REGULACJI
1. Jaki problem jest rozwiązywany?
System dozoru elektronicznego (SDE) to nieizolacyjny system wykonywania kary pozbawienia wolności. Polega na kontroli zachowania skazanego przebywającego poza zakładem karnym, przy użyciu środków technicznych. Nadajnik instalowany na nodze lub przegubie dłoni, wraz z urządzeniem monitorującym w miejscu odbywania kary, pozwala sprawdzać, czy skazany przebywa w wyznaczonym miejscu i czasie. Zakres skazanych uprawnionych na mocy obowiązujących przepisów do odbywania kary w SDE jest ograniczony w większym stopniu niż wynika to z możliwości organizacyjnych i bezpieczeństwa tego systemu, co przekłada się na jego niewystarczające wykorzystanie. SDE stanowi istotny instrument polityki karnej, pozwalający na realizację celów kary pozbawienia wolności w sposób mniej dolegliwy, lecz jednocześnie skuteczny z punktu widzenia prewencji indywidualnej i generalnej. Aktualna pojemność systemu, wynosząca 10 000 miejsc, nie jest w pełni wykorzystywana, co wskazuje na możliwość rozszerzenia katalogu skazanych uprawnionych do odbywania kary w SDE bez ryzyka przeciążenia infrastruktury. Odbywanie kary pozbawienia wolności w SDE przynosi korzyści nie tylko z punktu widzenia skazanego, ale także z perspektywy społecznej. Z punktu widzenia polityki karnej SDE: ̶ wspiera proces readaptacji społecznej, umożliwiając skazanemu utrzymanie więzi rodzinnych, kontynuowanie pracy zarobkowej oraz realizację obowiązków alimentacyjnych, co ogranicza negatywne skutki izolacji penitencjarnej, ̶ ogranicza wpływ subkultury więziennej, eliminując ryzyko demoralizacji związanej z pobytem w zakładzie karnym, ̶ wzmacnia odpowiedzialność skazanego, który uczy się funkcjonowania w warunkach wolnościowych przy jednoczesnym przestrzeganiu nałożonych obowiązków i harmonogramu, ̶ przyczynia się do zmniejszenia przeludnienia zakładów karnych, co poprawia warunki odbywania kary przez osoby pozostałe w jednostkach penitencjarnych, ̶ jest rozwiązaniem ekonomicznie efektywnym – koszt utrzymania skazanego w SDE jest znacznie niższy niż koszt jego pobytu w zakładzie karnym. Z perspektywy prewencji generalnej szersze stosowanie SDE wzmacnia społeczne przekonanie o nieuchronności kary, przy jednoczesnym racjonalnym dostosowaniu jej do stopnia winy i potrzeb resocjalizacyjnych skazanego. Kara
wykonywana w SDE pozostaje realną dolegliwością, lecz nie generuje negatywnych skutków ubocznych charakterystycznych dla izolacji więziennej. Dane dotyczące powrotności do przestępstwa wskazują, że SDE jest środkiem bardziej efektywnym niż kara izolacyjna. Wskaźniki recydywy są niższe wśród osób, które zakończyły odbywanie kary w SDE, w porównaniu do osób, które zakończyły karę pozbawienia wolności, odbywając ją w zakładzie karnym. Przeprowadzone w Ministerstwie Sprawiedliwości badania dotyczące powrotności do przestępstwa osób opuszczających zakłady karne, areszty śledcze oraz kończących wykonywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego w latach 2015–2019 wskazują, że wskaźniki powrotności do przestępstwa kształtują się w następujący sposób: ̶ osoby, które odbyły karę pozbawienia wolności w całości w warunkach izolacji – 39,8%, ̶ osoby warunkowo przedterminowo zwolnione – 36,1%, ̶ osoby, które zakończyły wykonywanie kary w SDE – 31,3%. Wyniki badań wskazują, że osoby odbywające karę w SDE mają o ok. 27% mniejsze prawdopodobieństwo ponownego skazania niż osoby opuszczające zakład karny po odbyciu kary w izolacji. Oznacza to, że proces readaptacji społecznej skazanych jest istotnie bardziej efektywny w warunkach odbywania kary w SDE niż w warunkach izolacji penitencjarnej. Utrzymanie więzi rodzinnych, społecznych i zawodowych, a także funkcjonowanie skazanego w środowisku otwartym przy jednoczesnym poddaniu go kontroli, sprzyja kształtowaniu postaw zgodnych z normami prawnymi i społecznymi. System dozoru elektronicznego jest wysoce skutecznym środkiem wykonywania kary pozbawienia wolności. Dziewięciu na dziesięciu skazanych odbywających karę w SDE kończy jej wykonywanie bez zakłóceń, bez konieczności izolowania ich w zakładzie karnym. Od 2014 r. jedynie wobec 9,3% skazanych objętych SDE uchylono zezwolenie na odbywanie kary w SDE, z powodu nieprzestrzegania warunków SDE lub naruszenia porządku prawnego.
2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt
Proponuje się wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy1 (dalej „k.k.w.”), które będą miały na celu zmniejszenie populacji więziennej przez poszerzenie liczby skazanych objętych systemem dozoru elektronicznego (zmiana art. 43la § 1 pkt 1 i § 6 pkt 2). Projektowane zmiany zakładają objęcie stosowaniem systemu dozoru elektronicznego dodatkowej grupy skazanych, wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata, a którzy odbyli część kary i którym do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze powyżej 6 miesięcy do 1 roku i 6 miesięcy (obecnie nie większym niż 6 miesięcy). Wprowadzenie projektowanej regulacji będzie stanowiło uzupełnienie lub alternatywę dla instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia, pozwalającą na resocjalizację skazanego poza jednostką penitencjarną, w jego własnym środowisku, w warunkach kontroli elektronicznej. Poza tym nie różnicowałoby to skazanych, którzy mają nieodbytą jeszcze karę albo jej część (czy sumę kar) niewiększą niż półtora roku, a granicą byłaby wysokość wymierzonej kary (sumy kar) – poniżej trzech lat, w stosunku do skazanych na karę (sumę kar) nieprzekraczającą 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Dodatkowo proponuje się użycie w treści art. 43la § 1 pkt 1 k.k.w. w miejsce sfomułowania „art. 65 § 1 i 2” sfomułowania „art. 65 § 1 lub 2”. Wprowadzenie spójnika „lub”, wskazującego na łączną alternatywę w zakresie warunków przewidzianych w art. 65 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny2 (dalej: „k.k.”), i w art. 65 § 2 k.k., ma na celu ujednolicenie brzmienia tego przepisu z treścią art. 43lla § 1 pkt 1 k.k.w. i usunięcie wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto, w celu zapewnienia spójności regulacji określających przesłanki udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru stacjonarnego, proponuje się także uzupełnienie art. 43la § 6 k.k.w. o analogiczną negatywną przesłankę braku skazania w warunkach art. 65 § 1 lub 2 k.k.
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 911, z późn. zm. 2 Dz. U. z 2025 r. poz. 383, z późn. zm. Przepis przejściowy W związku z objęciem stosowania systemu dozoru elektronicznego dodatkowej grupy skazanych, wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata, a którzy odbyli część kary i którym do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze powyżej 6 miesięcy do 1 roku i 6 miesięcy, proponuje się, aby wnioski o udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego złożone przed dniem wejścia w życie tych przepisów i nierozpoznane do dnia ich wejścia w życie podlegały rozpoznaniu według przepisów dotychczasowych (art. 2 projektu). Oczekiwane efekty Rozszerzenie możliwości stosowania SDE na kolejną grupę skazanych, tj. osoby skazane na karę pozbawienia wolności poniżej 3 lat, które odbyły już część kary w zakładzie karnym i którym do odbycia pozostało nie więcej niż rok i 6 miesięcy, zwiększy szanse tej grupy osób na skuteczną readaptację społeczną, ograniczy negatywne skutki izolacji więziennej oraz przyczyni się do obniżenia wskaźników powrotności do przestępstwa. Odbywanie kary pozbawienia wolności w SDE umożliwia skazanym kontynuowanie pracy zarobkowej, co pozwala na spłacanie zobowiązań (np. alimentów) i uniezależnienie finansowe od państwa. Skazany uczy się odpowiedzialności i przestrzegania harmonogramu w warunkach wolnościowych, co lepiej przygotowuje go do życia po zakończeniu kary. Planowane rozszerzenie stosowania SDE nie osłabia prewencji ogólnej – przeciwnie, wzmacnia ją przez pokazanie, że państwo stosuje środki karne w sposób odpowiedzialny, efektywny i zgodny z zasadą proporcjonalności.
3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Projektowana regulacja ze względu na stopień jej szczegółowości i domenę prawa krajowego nie była poddawana analizie prawnoporównawczej.
4. Podmioty, na które oddziałuje projekt
Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie
Centralny Zarząd 69 825 Służby w tym: Więziennej tymczasowo aresztowani – (Informacja o Zwiększenie liczby skazanych objętych Osadzeni zaludnieniu systemem dozoru elektronicznego (zmniejszenie 7798 populacji więziennej). jednostek skazani – 60 891 penitencjarnych – ukarani – 1136 raport z dnia 6.02.2026 r.)
Wzrost liczby spraw wpływających do sądów 47 penitencjarnych, w związku z planowanym Ministerstwo Sądy penitencjarne rozszerzeniem stosowania systemu dozoru sądy okręgowe Sprawiedliwości elektronicznego (maksymalnie ok. 7000–8000 wniosków o SDE). Kuratorzy wykonujący Ministerstwo Możliwe zwiększenie obciążenia pracą w czynności związane z Sprawiedliwości związku ze zwiększeniem liczby wydawanych wykonywaniem dozoru zezwoleń na odbywanie kary pozbawienia Kuratorzy sądowi (dane za 2025 r., elektronicznego oraz wolności w SDE (wzrost o ok. 1 tys.) – na jeden sprawozdanie etat kuratora sądowego przypadnie ok. warunkowego MS-S40r.) 0,36 sprawy więcej. przedterminowego zwolnienia Centralny Zarząd Służby Możliwe zwiększenie obciążenia czynnościami Funkcjonariusze Więziennej 27 499 Służby Więziennej jako podmiotu Służby Więziennej (wg stanu na dozorującego. 31.12.2025 r.)
Zwiększenie liczby zadań i obciążenia pracą w Minister Informacja związku ze wzrostem liczby zawiadomień o Sprawiedliwości ogólnodostępna zmianach ewidencyjnych, gromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym.
5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Zgodnie z § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404) oraz stosownie do wymogów art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2026 r. poz. 936) projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. W ramach opiniowania projekt został przekazany następującym podmiotom:
1. Prokurator Krajowy;
2. Krajowa Rada Sądownictwa;
3. Krajowa Rada Prokuratorów;
4. Sąd Najwyższy;
5. Naczelna Rada Adwokacka;
6. Krajowa Rada Radców Prawnych;
7. Rzecznik Praw Obywatelskich;
8. Prezesi sądów apelacyjnych (oraz sądy okręgowe i sądy rejonowe);
9. Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury. W ramach konsultacji publicznych projekt został przekazany następującym podmiotom:
1. Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”;
2. Stowarzyszenie Sędziów „Themis”;
3. Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów KSSiP Votum;
4. Stowarzyszenie Prokuratorów „Lex Super Omnia”;
5. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Referendarzy Sądowych;
6. Stowarzyszenie Referendarzy Sądowych LEX IUSTA;
7. Porozumienie samorządów zawodowych i stowarzyszeń prawniczych;
8. Krajowa Rada Kuratorów;
9. Krajowe Stowarzyszenie Zawodowych Kuratorów Sądowych;
10. Helsińska Fundacja Praw Człowieka;
11. Amnesty International;
12. Fundacja Forum Obywatelskiego Rozwoju;
13. Fundacja Court Watch Polska;
14. Sieć Obywatelska Watchdog Polska;
15. Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych. Czas trwania opiniowania i konsultacji publicznych – 21 dni. W ramach opiniowania Prokurator Krajowy, Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Zastępca Prokuratora Regionalnego w Szczecinie, Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Wiceprezes Sądu Apelacyjnego w Katowicach oraz Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie poinformowali o braku uwag do projektu. Krajowa Rada Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym wyraziła pozytywną opinię w przedmiocie projektu. Naczelna Rada Adwokacka oceniła projekt pozytywnie. W ramach opiniowania uwagi do projektu zostały przedstawione przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu oraz Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Zestawienie przedstawionych uwag wraz z odniesieniem Ministra Sprawiedliwości zawiera odrębna tabela. W ramach konsultacji publicznych Federacja Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie” poinformowała o braku uwag do projektu. W ramach konsultacji publicznych nie zgłoszono uwag do projektu. Żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.
6. Wpływ na sektor finansów publicznych Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] (ceny stałe z 2026 r.) Łącznie 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (0-10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Wydatki ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Saldo ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Projektowana zmiana ustawy nie będzie powodowała dodatkowych skutków finansowych w Źródła finansowania postaci zmiany poziomu wydatków, zarówno w roku wejścia w życie projektowanych przepisów, jak również w latach kolejnych. Dodatkowe Pojemność systemu dozoru elektronicznego oraz dostępna liczba zestawów urządzeń informacje, w tym wskazanie źródeł Zgodnie z informacjami uzyskanymi z Centralnego Zarządu Służby Więziennej, maksymalna danych i przyjętych pojemność systemu to 10 000 osób objętych dozorem stacjonarnym – zgodnie z aktualnie do obliczeń założeń obowiązującą umową na realizację usługi eksploatacji i rozwoju systemu dozoru elektronicznego na lata 2022–2027. Centralny Zarząd Służby Więziennej dysponuje łączną liczbą 12 000 zestawów urządzeń HU+RFT (dozór stacjonarny) oraz 500 szt. zestawów TPT+OPT (dozór mobilny). Łączną liczbę zestawów należy pomniejszyć o urządzania wymagające serwisu / naprawy / oraz o urządzenia znajdujące się w transporcie. Szacunkowo liczba urządzeń w naprawie nie przekracza 2–3%. W przypadku urządzeń dozoru stacjonarnego stan poniżej 11 400 szt. (475 w odniesieniu do zestawów mobilnych) uznawany jest za naruszenie umowy. Zapewnia to możliwość wykorzystania pełnej maksymalnej pojemności systemu z zachowaniem odpowiedniej rezerwy urządzeń.
Poziom wykorzystania SDE Aktualne procentowe wykorzystanie możliwości SDE wynosi 63%. W SDE według stanu na 14 kwietnia 2025 r. przebywało 63333 osób w ramach pojedynczych orzeczeń, w tym:
– 6171 osób – kara pozbawienia wolności w formie dozoru stacjonarnego,
– 13 osób – dozór zbliżeniowy,
– 140 osób – dozór mobilny,
3 Dane z raportu Biura Dozoru Elektronicznego z dnia 14 kwietnia 2025 r.
– 1 osoba – dozór mobilny + zbliżeniowy,
– 7 osób – osoby chronione,
– 1 osoba – zakaz stadionowy. Tak więc aktualnie wykorzystywanych jest ok. 6200–6500 zestawów stacjonarnych oraz ok. 161–170 zestawów mobilnych.
Statystyki W tabeli poniżej przedstawiono dane statystyczne dotyczące liczby skazanych odbywających zasadniczą karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata – według wymiaru kary, w latach 2023–2025. Liczba osadzonych* Wymiar kary 2023 2024 2025 Razem orzeczenia prawomocne, w tym: 56 087 52 779 52 629 do 3 mies. 742 620 631 powyżej 3 mies. do 6 mies. 5 288 4 913 5 099 powyżej 6 mies. do 1 r. 11 305 10 086 10 320 powyżej 1 r. do 1 r. i 6 mies. 7 045 6 404 6 422 powyżej 1 r. i 6 mies. do 2 lat 5 225 4 844 4 644 powyżej 2 lat do 3 lat 7 337 7 084 6 954 Źródło: Centralny Zarząd Służby Więziennej, Roczna Informacja Statystyczna za rok 2023 i 2024 *- orzeczenia wykonywane w ostatnim dniu danego roku.
W tabeli poniżej przedstawiono dane statystyczne dotyczące liczby wniosków o udzielenie zezwolenia na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności w SDE, w tym liczby wniosków uwzględnionych, a także dane dotyczące liczby osób odbywających karę pozbawienia wolności w SDE – w latach 2011–2025. Udział odbywających Odbywający karę karę w SDE do Lata Wpływ wniosków Wnioski uwzględnione w SDE* liczby uwzględnionych wniosków (%) 2011 12 862 3 577 1 992 55,7 2012 31 521 10 438 4 881 46,8 2013 34 371 13 289 4 923 37,0 2014 30 970 11 820 4 756 40,2 2015 28 350 10 065 3 258 32,4 2016 27 372 8 252 3 958 48,0 2017 35 318 12 072 5 057 41,9 2018 37 125 12 559 5 014 39,9 2019 39 797 12 427 5 106 41,1 2020 44 829 12 425 5 802 46,7 2021 55 239 15 488 7 685 49,6 2022 54 322 15 517 8 040 51,8 2023 51 516 13 617 6 339 46,6 2024 46 399 12 740 6 275 49,3 2025 45 437 11 684 5 802 49,7 Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości *- stan na ostatni dzień okresu sprawozdawczego Szacowana liczba dodatkowych dozorów elektronicznych Obecnie liczba osadzonych spełniających warunki formalne umożliwiające odbycie kary w SDE wynosi ok. 6500 osób. Przyjmując ten sam poziom uwzględniania wniosków przez sądy penitencjarne o udzielenie zgody na wykonanie kar pozbawienia wolności w SDE, który wynosi obecnie 21%, również dla nowej grupy skazanych, to maksymalnie dodatkowa liczba osób objętych dozorem elektronicznym wynosić może ok. 1360 osób. Przy czym nowa grupa skazanych obejmie osoby skazane za cięższe gatunkowo przestępstwa niż grupa skazanych na kary do roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Należy się zatem spodziewać, że mimo spełnienia formalnych przesłanek, sądy będą rzadziej orzekały dozór elektroniczny dla nowej grupy ze względu na osiągnięcie celów kary. Dlatego szacuje się, że dodatkowa liczba dozorów elektronicznych stacjonarnych, w związku z planowanymi zmianami mającymi na celu rozszerzenie SDE, nie będzie przekraczała 1000. Biorąc pod uwagę powyższe dane, zakłada się, że projektowana regulacja nie będzie wiązała się z koniecznością zaangażowania finansowego w zakup dodatkowych zestawów urządzeń czy zwiększenia nakładów na infrastrukturę obsługi systemów – np. w zakresie zatrudnienia nowych osób do Działów Dozoru Elektronicznego.
Potencjalne oszczędności Zgodnie z danymi Centralnego Zarządu Służby Więziennej, w 2024 r. średni miesięczny koszt odbywania kary w warunkach izolacyjnych i w SDE, w przeliczeniu na 1 skazanego, przedstawiał się następująco: ̶ wykonanie kary w warunkach izolacyjnych: 6467 zł, ̶ wykonanie kary, środka karnego lub zabezpieczającego w SDE: 1305–1366 zł. Różnica w miesięcznych kosztach odbywania kary w warunkach izolacyjnych i w SDE może być na poziomie 5162 zł/osobę, przy przyjęciu dolnej granicy kosztów wykonania kary w SDE. Wprowadzenie możliwości udzielenia zezwolenia na odbycie kary w SDE będzie dotyczyło skazanych, wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata i któremu do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze nieprzekraczającym roku i 6 miesięcy (obecnie niewiększym niż 6 miesięcy), zatem maksymalnie możliwość wykonania kary w systemie SDE zwiększy się o 12 miesięcy, co w skali roku daje kwotę 61 944 zł/osobę. Na oszacowanie łącznych ewentualnych oszczędności z tytułu przyjętego rozwiązania istotny wpływ będzie miała liczba skazanych, którzy z niego skorzystają, jednak zgodnie z szacunkami liczba dozorów elektronicznych stacjonarnych nie powinna przekroczyć 1000. Mając na uwadze powyższe założenia, szacuje się, że w przypadku osiągnięcia pełnego wykorzystania rozszerzenia systemu o dodatkowe 1000 osób, maksymalne ewentualne oszczędności z projektowanej regulacji mogłyby być na poziomie ok. 5 mln zł miesięcznie. Przy czym należy podkreślić, że w miejsce skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności w warunkach izolacyjnych, który skorzysta z projektowanego rozwiązania odbywania kary w SDE, co do zasady, przyjmowany jest do jednostki penitencjarnej inny osadzony. W związku z tym ww. wyliczenia należy traktować jako czysto hipotetyczne, dlatego też nie zostały one wykazane w powyższej tabeli.
Dodatkowe informacje Kuratorzy sądowi Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości, w 2024 r. liczba kuratorów sądowych, którzy w obowiązującym stanie prawnym w zakresie swoich obowiązków mają czynności związane z wykonywaniem dozoru elektronicznego oraz warunkowego przedterminowego zwolnienia, wynosiła 2805. Należy zauważyć, że od 2014 r. ponad czterokrotnie zmniejszyła się liczba dozorów w związku ze znaczącym zmniejszeniem się orzekania kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem (w 2014 r. liczba ta wynosiła 212 941 a w 2024 r. – 49 630). Liczba wykonywanych orzeczeń przez kuratorów związanych z wykonaniem kary ograniczenia wolności, kontrolą obowiązków w okresie próby bez dozoru utrzymuje się na podobnym poziomie. Ogółem w 2024 r. liczba spraw kuratorów sądowych wykonujących orzeczenia w sprawach karnych wynosiła 254 073, z czego 6596 to sprawy związane z dozorem elektronicznym. Średnio na jeden etat kuratora sądowego w 2024 r. przypadało ok. 91 spraw (w tym 2,4 sprawy związane z dozorem elektronicznym), przy czym należy zaznaczyć, że część dozorów wykonywanych jest przez 3679 kuratorów społecznych wykonujących swoje zadania w sprawach karnych pod kierunkiem kuratorów zawodowych. Szacunkowy wzrost liczby dozorów elektronicznych, w związku z planowaną zmianą, będzie wynosił ok. 1000, w związku z czym na jeden etat kuratora sądowego przypadnie więcej średnio ok. 0,36 sprawy związanej z dozorem elektronicznym. Projektowana regulacja, w związku ze zwiększeniem liczby wydawanych zezwoleń na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, nie wpłynie na grupę kuratorów sądowych i ich obciążenie pracą w sposób, który będzie wymagał zwiększenia etatów.
Służba Więzienna Analizując wpływ projektowanej regulacji na zwiększenie obciążenia czynnościami Służby Więziennej (jako podmiotu dozorującego), wskazać należy, że liczba osób zatrudnionych na etatach funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, którzy wykonują zadania związane z funkcjonowaniem SDE, według staniu na 1 lutego 2025 r. wynosiła 467, w tym: ̶ 330 funkcjonariuszy, ̶ 137 pracowników cywilnych. Projektowana regulacja wpłynie na zwiększenie obciążenia czynnościami Służby Więziennej jako podmiotu dozorującego. Jednakże przyjmując, że liczba dozorów stacjonarnych, w związku z planowanym rozszerzeniem odbywania kary pozbawienia wolności w SDE, nie przekroczy 1000, a związana z przerwą w karze 100 – obsada kadrowa jest zabezpieczona.
7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0-10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa pieniężnym sektor mikro-, małych (w mln zł, i średnich ceny stałe z przedsiębiorstw 2026 r.) rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe
W ujęciu duże przedsiębiorstwa Brak wpływu. niepieniężnym sektor mikro-, małych Przedmiotowy projekt nie określa zasad podejmowania, wykonywania i średnich lub zakończenia działalności gospodarczej, w związku z czym odstąpiono przedsiębiorstw od analiz i oceny przewidywanych skutków społeczno-gospodarczych, wskazanych w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.). rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe, w tym osoby Brak wpływu. z niepełnosprawnością i starsze
Niemierzalne Brak wpływu. Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń
8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu ☒ nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie ☐ tak wymaganymi przez UE (szczegóły w ☐ nie odwróconej tabeli zgodności). ☒ nie dotyczy ☐ zmniejszenie liczby dokumentów ☐ zwiększenie liczby dokumentów ☐ zmniejszenie liczby procedur ☐ zwiększenie liczby procedur ☐ skrócenie czasu na załatwienie sprawy ☐ wydłużenie czasu na załatwienie sprawy ☐ inne: … ☐ inne: … Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ☐ tak ich elektronizacji. ☐ nie ☒ nie dotyczy Komentarz:
9. Wpływ na rynek pracy Wejście w życie ustawy nie będzie miało negatywnego wpływu na sytuację i rozwój regionalny oraz na rynek pracy, konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przedsiębiorstw.
10. Wpływ na pozostałe obszary ☐ środowisko naturalne ☐ demografia ☐ informatyzacja ☐ sytuacja i rozwój regionalny ☐ mienie państwowe ☐ zdrowie ☒ sądy powszechne, ☒ inne: Służba Więzienna administracyjne lub wojskowe Zmniejszenie populacji więziennej przez zwiększenie liczby skazanych objętych systemem dozoru elektronicznego – projekt zakłada możliwość wcześniejszego udzielenia zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego. Obecnie skazany, wobec którego orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym Omówienie wpływu niż 3 lata, może ubiegać się o zmianę odbycia kary, w sytuacji gdy do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze niewiększym niż 6 miesięcy. Projektowana regulacja zakłada, że o zmianę w systemie odbycia kary skazany może starać się wcześniej, tj. gdy do odbycia w zakładzie karnym pozostała część kary w wymiarze nieprzekraczającym roku i 6 miesięcy.
11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Przewiduje się, że ustawa wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Określone vacatio legis ma na celu zapewnienie podmiotom zobowiązanym do stosowania ustawy odpowiedniego czasu na zapoznanie się z nowymi przepisami oraz przygotowanie do ich stosowania oraz uwzględnienie nowych rozwiązań w ramach funkcjonującego systemu dozoru elektronicznego, co wynika z organizacyjnej potrzeby wdrożenia i aktualizacji systemowej systemu dozoru elektronicznego w związku z objęciem tym systemem nowej grupy skazanych.
12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane?
Ewaluacja efektów projektu będzie przeprowadzona po dwóch latach od daty wejścia w życie przepisów. Ewaluacja zostanie przeprowadzona przez zastosowanie miernika określającego liczbę skazanych odbywających karę pozbawienia wolności w SDE.
13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.)
Tabelaryczne zestawienie uwag z opiniowania. Raport z konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy (UD397)
W ramach opiniowania projekt został przekazany następującym podmiotom:
1. Prokurator Krajowy;
2. Krajowa Rada Sądownictwa;
3. Krajowa Rada Prokuratorów;
4. Sąd Najwyższy;
5. Naczelna Rada Adwokacka;
6. Krajowa Rada Radców Prawnych;
7. Rzecznik Praw Obywatelskich;
8. Prezesi sądów apelacyjnych (oraz sądy okręgowe i sądy rejonowe);
9. Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury. Prokurator Krajowy, Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Zastępca Prokuratora Regionalnego w Szczecinie, Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Wiceprezes Sądu Apelacyjnego w Katowicach oraz Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie poinformowali o braku uwag do projektu. Krajowa Rada Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym wyraziła pozytywną opinię w przedmiocie projektu. Naczelna Rada Adwokacka oceniła projekt pozytywnie. Uwagi do projektu zostały przedstawione przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu oraz Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Zestawienie przedstawionych uwag wraz z odniesieniem Ministra Sprawiedliwości zawiera odrębna tabela. W ramach konsultacji publicznych projekt został przekazany następującym podmiotom:
1. Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”;
2. Stowarzyszenie Sędziów „Themis”;
3. Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów KSSiP Votum;
4. Stowarzyszenie Prokuratorów „Lex Super Omnia”;
5. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Referendarzy Sądowych;
6. Stowarzyszenie Referendarzy Sądowych LEX IUSTA;
7. Porozumienie samorządów zawodowych i stowarzyszeń prawniczych;
8. Krajowa Rada Kuratorów;
9. Krajowe Stowarzyszenie Zawodowych Kuratorów Sądowych;
10. Helsińska Fundacja Praw Człowieka;
11. Amnesty International;
12. Fundacja Forum Obywatelskiego Rozwoju;
13. Fundacja Court Watch Polska;
14. Sieć Obywatelska Watchdog Polska;
15. Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych. Federacja Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie” poinformowała o braku uwag do projektu. W ramach konsultacji publicznych nie zgłoszono uwag do projektu. Projekt został skierowany do opiniowania i konsultacji publicznych 06.05.2026 r. z terminem 21 dni na przedstawienie stanowiska. Projekt nie był przedstawiany właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnień. Żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. UWAGI ZGŁOSZONE W RAMACH OPINIOWANIA DO PROJEKTU USTAWY O ZMIANIE USTAWY – KODEKS KARNY WYKONAWCZY (UD397)
Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę
1. art. 43la § 1 Mam zdecydowanie negatywną opinię na temat SA w Uwaga niezasadna. pkt 1 k.k.w. rozszerzania uprawnień do korzystania z SDE Szczecinie Rozszerzenie katalogu uprawnionych nie oznacza dla sprawców skazanych na kary do 3 lat automatyzmu – SDE nie przysługuje „z mocy prawa”. Sąd pozbawienia wolności, już po połowie kary. W każdorazowo na podstawie art. 43la § 1 pkt 2 k.k.w. bada, końcówce kary ma to zdecydowanie większy czy zostaną osiągnięte cele kary – przez pryzmat art. 67 sens, a nie już w połowie. k.k.w., zgodnie z zasadą indywidualizacji, mając na względzie postawę skazanego, stopień demoralizacji, ryzyko powrotu do przestępstwa. Rozszerzenie SDE dotyczy tylko skazanych, którzy odbyli część kary i pozostaje formą kontrolowanego wykonywania kary pozbawienia wolności, jest racjonalne systemowo i wspierające skuteczną resocjalizację, bez rezygnacji z funkcji represyjnej. W efekcie mechanizm jest selektywny i bezpieczny, a nie liberalny w sposób bezwarunkowy.
2. art. 43la § 1 Zasadnym jest ponowne rozważenie SA w Uwaga niezasadna. pkt 1 k.k.w. proponowanej zmiany art. 43la k.k.w., Gdańsku Zawężenie SDE do skazanych, którzy mają orzeczoną karę polegającej na dalszym rozszerzaniu grupy osób pozbawienia wolności nieprzekraczająca 1 roku, byłoby uprawnionych do odbywania kary pozbawienia „systemowym cofnięciem się”. Zawężenie grupy wolności w systemie dozoru elektronicznego. skazanych korzystających z SDE byłoby niekorzystne dla Wskazano, że ustawodawca powinien zmierzać państwa i skazanych. SDE jest systemem, który należy w przeciwnym kierunku, tj. powrócić do rozwijać i objąć nim możliwie szeroką grupę skazanych. rozwiązań z 2016r. (sprzed zmiany Należy mieć na względzie wszelkie zalety SDE: wprowadzonej w okresie pandemii w celu – skazany może pracować, uczyć się, utrzymywać rodzinę, „rozładowania” jednostek penitencjarnych), tj. funkcjonować w kontrolowany sposób w społeczeństwie. że sąd penitencjarny mógł udzielić skazanemu Sprzyja to realnej readaptacji, często skuteczniejszej niż zezwolenia na odbycie kary pozbawienia izolacja penitencjarna; wolności w systemie dozoru elektronicznego, – odciążenie zakładów karnych – przeludnienie w jeżeli został spełniony m.in. warunek w postaci zakładach karnych to realny problem, a SDE jest tańszy i orzeczenia kary pozbawienia wolności logistycznie efektywny. nieprzekraczającej jednego roku. Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę
3. art. 43la § 1 Odnośnie proponowanej zmiany art. 43la k.k.w. SA w Uwaga niezasadna. pkt 1 k.k.w. dotyczyły tego, iż samo, niejako matematyczne Gdańsku Rozszerzenie katalogu uprawnionych nie oznacza podejście do wymiaru kary wykonywanej w automatyzmu – SDE nie przysługuje „z mocy prawa”. Sąd SDE – zawsze 1 rok i 6 miesięcy, jest każdorazowo na podstawie art. 43la § 1 pkt 2 k.k.w. bada, nieuprawnione ze względów resocjalizacyjnych czy zostaną osiągnięte cele kary – przez pryzmat art. 67 i ich proporcjonalności. Jak wskazano - k.k.w., zgodnie z zasadą indywidualizacji, mając na zrównano bowiem w projekcie faktyczną względzie postawę skazanego, stopień demoralizacji, sytuację osób, które do wykonania mają karę lub ryzyko powrotu do przestępstwa. Rozszerzenie SDE sumę kar w wymiarze do 1 roku i 6 miesięcy z dotyczy tylko skazanych, którzy odbyli część kary i osobami, którym wymierzono już znacznie pozostaje formą kontrolowanego wykonywania kary wyższą karę lub sumę kar. O ile o skazanych z pozbawienia wolności, jest racjonalne systemowo i pierwszej kategorii można mówić, że prezentują wspierające skuteczną resocjalizację, bez rezygnacji z niższy stopień demoralizacji, bądź popełnili funkcji represyjnej. W efekcie mechanizm jest selektywny czyny o mniejszej społecznej szkodliwości lub i bezpieczny, a nie liberalny w sposób bezwarunkowy. mniejszą ilość przestępstw, skoro wymierzono Rozszerzenie SDE ogranicza przeludnienie zakładów im taką karę, to osoby z kolejnej kategorii już karnych, obniża koszty wykonywania kary, pozwala takich przymiotów co do zasady nie będą skupić środki izolacyjne na groźniejszych sprawcach. posiadały, a ostatecznie ich sytuacja sprowadzi Rozszerzenie SDE należy postrzegać jako rozszerzenie się do możliwości odbycia kary 1 roku i 6 możliwości oddziaływania wykonawczego, a nie miesięcy w systemie wolnościowym. W ocenie uproszczone „zrównanie” różnych kategorii skazanych. opiniującego, nie przekonują argumenty Badania dotyczące niższej recydywy w SDE rzeczywiście zawarte w uzasadnieniu projektu, gdyż badania często obejmują sprawców mniej zdemoralizowanych, bo w zakresie mniejszej powrotności do SDE jest przede wszystkim stosowane wobec takich przestępstwa osób, które wykonywały karę w skazanych. Nie można jednak zakładać a priori, że SDE SDE prowadzone były na tej pierwszej grupie jest nieskuteczne wobec kolejnej grupy skazanych, wobec sprawców, o których można bardzo często których projektodawca zamierza rozszerzyć SDE, gdyż to mówić jako o sprawcach incydentalnych, dobór skazanych musi być selektywny, a służy temu przypadkowych. Uzasadnienie to – w ocenie kontrola sądu – rozszerzenie katalogu nie znosi selekcji, autora opinii, sprowadza się wyłącznie do tylko poszerza pulę kandydatów. Projekt nie pomija indywidualnych celów kary oraz do względów innych funkcji kary. Wbrew twierdzeniu opiniującego, ekonomicznych, natomiast zdaje się zapominać projektowane rozwiązanie uwzględnia wszystkie funkcje o pozostałych funkcjach kary. Zaakcentowano, kary: iż uwagi powyższe są analogiczne do – represyjną – częściowo zrealizowana w izolacji, zgłaszanych uprzednio, w marcu 2025 r., kiedy Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę proponowano tożsamą zmianę art. 43la k.k.w., a – prewencję indywidualną – wzmocnioną przez mimo to w uzasadnieniu aktualnie kontrolowaną readaptację, proponowanej (tożsamej) zmiany brak jest – prewencję ogólną – sądowa kontrola i brak jakiegokolwiek odniesienia się do automatyzmu, wcześniejszych, krytycznych uwag. – resocjalizacyjną – realizowana efektywniej w warunkach wolnościowych,
– ekonomiczną – racjonalizacja kosztów (co jest funkcją wtórną, ale istotną systemowo).
4. art. 43la § 1 W zakresie poszerzenia stosowania SDE SA we Uwagi niezasadne. pkt 1 k.k.w. poprzez umożliwienie jego orzekania na 18 m- Wrocławiu Wzrost liczby wniosków o udzielenie zezwolenia na dozór cy przed końcem kary/sumy kar w mojej ocenie elektroniczny (lawinowy i masowy – jak sugeruje wprowadzenie w/w zmiany doprowadzi do opiniujący) – nie przekroczy możliwości orzeczniczych znaczącego zwiększenia wpływu spraw o sądów penitencjarnych. Przewidywany wzrost liczby wyrażenie zgody na SDE do sądów spraw w związku z planowanym w projektowanej regulacji penitencjarnych, przy pozostawieniu bez zmian poszerzeniem stosowania SDE nie będzie stanowił bardzo ich obsady kadrowej ( o tym w uzasadnieniu znaczącego obciążenia sądów penitencjarnych oraz projektu oraz ocenie skutków regulacji się nie kuratorów sądowych. wspomina). Już teraz dotrzymanie terminu z Uwagi dotyczące znaczącego zwiększenia obciążenia art.431d par.4 k,k.w. jest iluzoryczne. Pamiętać kuratorów karnych – nie zasługują na uwzględnienie, trzeba, że poza wnioskami o SDE dotyczącymi albowiem liczba kuratorów w Polsce jest wystarczająca. osadzonych rozpoznaje się też takie wnioski Na przestrzeni ostatnich lat spadła liczba dozorów osób jeszcze przebywających na wolności, jak kuratorskich w związku ze spadkiem orzekanych kar też iż aktualne wytyczne MS wskazują na pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem. motywowanie dyrektorów jednostek Nie zasługują na uwzględnienie wątpliwości dotyczące penitencjarnych do składania przez nich takich braku możliwości racjonalnej oceny przez sąd przesłanki z wniosków zarówno do sądów jak i komisji art. 43la § 3 k.k.w. (czy dotychczasowa postawa i penitencjarnych. zachowanie skazanego, który rozpoczął odbywanie kary w Podobny skutek wywoła to dla obciążenia pracą zakładzie karnym przemawiają za udzieleniem kuratorów sądowych, których udział w zezwolenia) w przypadku krótkiego czasu odbywania kary postępowaniu, de iure fakultatywny jest de facto – podano przykład kary 1 rok i 7 m-cy i możliwość powszechny jako niezbędny dla rzetelnego złożenia wniosku po 1 miesiącu. Udzielenie zezwolenia na badania sytuacji skazanego, jak też dla odbycie kary pozbawienia wolności w SDE przez sąd administracji jednostek penitencjarnych zawsze jest poprzedzone wnikliwą oceną dotyczącą nie opiniujących wnioski skazanych. Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę Nadto pojawiły się informacje, że projektuje się tylko spełnienia przesłanek formalnych, ale również tych możliwość skargi na przewlekłość o charakterze materialnym. postępowania wykonawczego- konsekwencją Nieuzasadniona jest uwaga dotycząca tego, że kumulacji tych pomysłów będzie z dużą dozą bezrefleksyjnie sformułowano w uzasadnieniu projektu, że prawdopodobieństwa systemowe projektowane rozszerzenie SDE jest „uzupełnieniem lub skomplikowanie i wydłużenie całego alternatywą dla instytucji warunkowego postępowania wykonawczego gdzie sądy w przedterminowego zwolnienia”. Na gruncie ramach ewentualnej w/w skargi będą zajmować projektowanych przepisów skazany może skorzystać z obu się nie tylko istotą spraw ale same sobą. tych instytucji. Przyświecająca zmianie idea poszerzenia Uwaga, że proponowane poszerzenie stosowania SDE stosowania SDE celem zmniejszenia liczby prowadzi do zaburzenia spójności systemu prawa, w tym osadzonych (o ile się z nią ogólnie i do rozmycia celów i przesłanek tej instytucji w relacji do abstrakcyjnie zgodzić) może i powinna mieć w celów i przesłanek warunkowego zwolnienia w tych pierwszej kolejności postać zwiększenia kategoriach spraw w jakich obie one mogą być orzekane, rozmiaru kary/kar uprawniających do złożenia mając na względzie treść art. 77 § 1 k.k. i art. 43la § 1 pkt wniosku bez potrzeby osadzenia (ponad obecne 2 k.k.w. w zw. z art. 67 § 1 k.k.w. oraz że rozszerzy się 18 m-cy). możliwość składania wniosków o udzielenie zezwolenia Nadto projektowany rozmiar 18 m-cy pozostałej na odbycie kary w SDE skazanym, którzy spełniają ku do końca kary/sumy kar niższej niż 3 lata w temu warunki formalne – nie zasługuje na uwzględnienie. części wypadków prowadzić będzie do Udzielenie zgody zawsze pozostaje fakultatywne, a sąd wypaczenia a wręcz niemożności racjonalnego penitencjarny ocenia także przesłanki z art.43la § 1 pkt 2 stosowania normy z art,431a par.3 k.k.w. ( k.k.w. decydujące dla decyzji mają być postawa i zachowanie skazanego w trakcie osadzenia). Przykład: obecnie osoba mająca odbyć 1 rok i 7 m-cy ( 19 miesięcy) kary, może ubiegać się o SDE po odbyciu 13 miesięcy. Po zmianie - będzie to możliwe po odbyciu 1 miesiąca. W jaki sposób sąd ma racjonalnie ocenić przesłankę z art.431a par.3 k.k.w, po tak krótkim czasie? Już teraz podobny dylemat mają komisje penitencjarne decydujące o SDE w wypadku kar do 4 miesięcy pozbawienia wolności. Zasadne jest też pytanie czy racjonalne jest kierowanie Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę do osadzenia osób z w/w wymiarem kary po to by po miesiącu decydować o ich zwolnieniu? Tym bardziej w kontekście aktualnej normy art.79par.l k.k.w. skutkującej tym, że każda osoba do odbycia jakiejkolwiek kary izolacyjnej jest co do zasady przymusowo doprowadzana. Za co najmniej bezrefleksyjne uważam uzasadnienie zmiany „uzupełnieniem lub alternatywą dla instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia”. Żeby była to alternatywa ( „zamiast”), należałoby wyłączyć możliwość jednoczesnego ubiegania się o te instytucje, co obecnie jest możliwe i masowo wykorzystywane. „Uzupełnienie” zaś, w w/w kontekście planowanej zmiany z art. 1 pkt.9 projektu będzie często miało postać permanentnego orzekania przez sąd penitencjarny w sprawie tego samego skazanego, co oczywiście należy pomnożyć o liczbę potencjalnych uprawnionych ( o czym, jak wspomniałem, brak danych w aspekcie skutków regulacji). Przykłady:
- skazany na karę do 3 lat pozbawienia wolności ( z założeniem ,że nie ma żadnych zaliczeń okresów faktycznego pozbawienia wolności na poczet kary) nabywający po 1/2 kary uprawnienie co warunkowego zwolnienia, w tym samym czasie ( pozostało mniej niż 1,5 roku do końca kary) nabywa uprawnienia do wnioskowania o SDE i w obu tych instytucjach może ponawiać wnioski co kolejne 3 m-ce w wypadku SDE oraz co kolejne 6 miesięcy w wypadku warunkowego zwolnienia (skazany Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę może ponowić go wcześniej ale sąd, z uwagi na specyficzne brzmieniu normy z art16lpar.4 in fine k.k.w., do upływu tego okresu nie może go rozpoznać — jednak sprawa jest już zarejestrowana, tylko „leżakuje” na półce i statystycznie „obciąża” sąd i sędziego referenta). Zatem gdy nie będzie któryś z nich uwzględniony, w przeciągu niecałego 1,5 roku może odbyć się ( zakładając idealną sytuację natychmiastowego wręcz orzekania po upływie terminu karencji) w sumie do 7 posiedzeń sądu w obu. łącznie tych kategorii spraw.
- skazany na 1,5 roku pozbawienia wolności wniosek o SDE będzie mógł złożyć w dniu osadzenia i powtarzać go co 3 miesiące ( zatem realnie do 5 razy) a po odbyciu 1/2 kary czyli po 9 miesiącach będzie miał nadto prawo do wniosku o warunkowe zwolnienie, także powtarzanego ( kolejny raz rozpoznanego zgodnie art.l61par,3i4k.k.w.) co 6 miesięcy, a zatem łącznie takich posiedzeń będzie mogło być do 2 do końca kary. W sumie, w okresie 18 miesięcy sąd będzie potencjalnie 7 razy procedował w przedmiocie opuszczenia przez skazanego zakładu karnego, począwszy od pierwszego dnia osadzenia. Dodać należy, że w obecnym stanie prawnym skazany korzystający z SDE zachowuje prawo do ubiegania się o warunkowe zwolnienie, a zatem SDE nie stanowi ani alternatywy do warunkowego zwolnienia, ani nie uzupełnia tej instytucji, tyko kumuluje się z nią. Należy też zauważyć, że proponowane , kolejne już, poszerzenie stosowania SDE prowadzi do Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę zaburzenia spójności systemu prawa w tym do rozmycia celów i przesłanek tej instytucji w relacji do celów i przesłanek warunkowego zwolnienia w tych kategoriach spraw w jakich obie one mogą być orzekane. Analizując treść art.77par.l k.k. i art.431a par. 1 pkt.2 k.k.w. w zw. z art.67par.l k.k,w. dochodzi się bowiem do wniosku, że generalnym celem a zarazem warunkiem ich stosowania jest przekonanie sądu, że skazany w przyszłości będzie przestrzegać porządku prawnego, a w szczególności nie powróci do przestępstwa. Jednak ocena ta w obu wypadkach wyprowadzona ma być z innego zespołu przesłanek, przy czym w odniesieniu do SDE owe przesłanki pozostają znacznie bardziej niedookreślone. W tym kontekście , jak też w kontekście zwiększenia obciążenia dla sądów penitencjarnych i innych w/w podmiotów postępowania zaangażowanych w stosowanie SDE ,trzeba też zwrócić uwagę, że proponowana zmiana w zakresie wydłużenia okresu dzielącego planowy koniec kary od daty nabycia uprawnienia do wnioskowania o SDE wywoływać też będzie skutek dla wykonywania kary w sytuacji odwołania warunkowego zwolnienia, prowadząc w większej liczbie spraw do możliwości ubiegania się o SDE po takim odwołaniu. Przykład: Aktualnie osoba skazana na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności (20 miesięcy), która po odbyciu dokładnie 1/2 z niej ( 10 miesięcy) uzyskała warunkowe zwolnienie, Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę po jego odwołaniu dla możliwości ubiegania się o SDE musiała odbyć w izolacji dalsze 4 miesiące. Po zmianie będzie mogła uczynić to natychmiast i to nawet bez konieczności znalezienia się w zakładzie karnym- gdyż jedynym warunkiem formalnym będzie pozostałość kary nie większa niż 18 miesięcy. Oczywiście w takim wypadku udzielenie zgody pozostaje fakultatywne a sąd penitencjarny nadał oceniać będzie także przesłankę z art43la par.l pkt2 k.k.w., jednak skutek w postaci formalnej możliwości zainicjowania postępowania niewątpliwie zwiększy tzw. wpływ spraw. W tym miejscu nie sposób nie skonstatować, że pierwotnie SDE dedykowany był dla osób nie mających statusu recydywistów penitencjarnych, skazanych na kary tzw. krótkoterminowe. Obecnie staje się coraz bardziej narzędziem do opróżniania zakładów karnych, równoległym do warunkowego zwolnienia, która to refleksja staje się tym bardziej uzasadniona proponowaną zmianą. Za wątpliwe uznać należy ,że wystarczającym , zasadniczym uzasadnieniem tego zjawiska jest dążenie do zmniejszenia populacji osadzonych ( oraz oczywiście zmniejszenia kosztów utrzymania skazanych). Taki cel, co do zasady słuszny, winien być realizowany kompleksową zmianą systemu prawa karnego od jego „początku” a nie „końca” (jakim jest penitencjarna część postępowania wykonawczego), w tym struktury orzekanych kar jak też zasad i sposobu ich wykonywania, Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę wiodąca kompleksowo i systemowo do w/w skutków, co jednak wykracza poza ramy niniejszych uwag do konkretnych propozycji ustawodawczych.
5. art. 43la § 1 Proponuje, aby z projektu przedmiotowej SA w Uwaga niezasadna. pkt 1 k.k.w. ustawy wykreślić sformułowania zawarte w art. Gdańsku Wyłączenie możliwości stosowania systemu dozoru 1: „a nie zachodzą warunki przewidziane w art. elektronicznego wobec sprawców, wobec których 64§2, art. 64a lub 65 §1 lub 2 Kodeksu zachodzą przesłanki z art. 64 § 2 k.k., art. 64a k.k. oraz art. karnego”, wskazując, iż nie ma racjonalnych 65 § 1 lub 2 k.k., znajduje uzasadnienie w konieczności powodów by sprawcy przestępstw zapewnienia realizacji celów kary określonych w art. 67 § kwalifikowanych w związku z art. 64 § 2, art. 1 k.k.w., w szczególności w zakresie zapobiegania 64a lub 65 § 1 lub 2 Kodeksu karnego byli powrotowi do przestępstwa, przy uwzględnieniu pozbawienia możliwości korzystania z dozoru podwyższonego stopnia demoralizacji tych sprawców oraz elektronicznego. W ocenie opiniującego zwiększonego zagrożenia dla porządku prawnego, co przemawiają za tym względy przemawia za wykonywaniem kary w warunkach sprawiedliwościowe, gdyż nie można z góry izolacyjnych, a nie w SDE. W ocenie projektodawcy w zakładać, że sprawca karany po raz pierwszy za przypadku tzw. przestępców zawodowych, członków grup przestępstwo w ramach zorganizowanej grupy przestępczych oraz sprawców przestępstw o charakterze przestępczej powinien być gorzej traktowany terrorystycznym, zdefiniowanych w art. 115 § 20 k.k., niż sprawca, który wielokrotnie dopuszczał się umożliwienie odbywania kary w SDE nie jest uzasadnione przestępstw, ale nigdy nie kwalifikowano ich z ze względu na wysoki poziom zagrożenia dla porządku artykułów 64 § 2, art. 64a lub 65 § 1 lub 2 publicznego, wysokie ryzyko recydywy, potrzebę Kodeksu karnego. Wskazał ponadto, że faktycznej izolacji sprawców od środowiska przemawiają za tym także względy polityki kryminogennego, a także ze względu na potrzeby w kryminalnej, gdyż często zdarza się, że sprawcy zakresie prewencji ogólnej i wzmacniania społecznego przestępstw narkotykowych, w zakresie poczucia sprawiedliwości. „karuzel vatowskich”, czy „prania brudnych pieniędzy”, karani po raz pierwszy chętnie skorzystaliby z możliwości dobrowolnego poddania się karze, a potem zastosowania wobec nich instytucji dozoru elektronicznego, jednakże nie mają motywacji do obciążania współsprawców, gdyż wiedzą, że i tak będą surowo ukarani oraz że nie będą mogli Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę skorzystać z dobrodziejstwa dozoru elektronicznego.
6. art. 43la § 1 Odnośnie proponowanej treści art. 43 la k.k.w., SA w Uwaga niezasadna. pkt 1 k.k.w. iż kwestia ta pojawiła się już przy analizie Gdańsku Uwaga dotycząca rozważenia potrzeby pominięcia wcześniejszej jego zmiany. Chodzi mianowicie określenia „w zakładzie karnym” w art. 43la § 1 pkt 1 o sformułowanie „któremu do odbycia w k.k.w. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w zakładzie karnym pozostała część tej kary w sytuacji, kiedy jedna kara jest odbywana w SDE, to wymiarze nieprzekraczającym (…)”. W ocenie wniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie drugiej kary opiniujących, należałoby rozważyć potrzebę w SDE – jest rozpoznawany osobno – kary te nie sumują pominięcia określenia „w zakładzie karnym”, się. W zakresie uwag kwestionujących zasadność albowiem dotychczasowy zapis wyłącza projektowanej regulacji należy wskazać, że decyzja o możliwość skorzystania z tego rozwiązania udzieleniu zezwolenia na odbycie kary w SDE zawsze przez osoby, które odbywają karę w systemie należy do sądu penitencjarnego, a projektowane dozoru elektronicznego. Dotyczy to sytuacji, w rozszerzenie możliwości udzielania zezwolenia na odbycie której osoba odbywająca już karę pozbawienia kary w SDE daje szansę skazanym z „nowej grupy”, o ile wolności w SDE ubiega się o udzielnie zostaną spełnione przesłanki materialne (art. 43la § 1 pkt 2 zezwolenia na wykonywanie kolejnej kary w k.k.w., art. 43la § 2 i § 3 k.k.w.). SDE w konfiguracji, w której suma tych kar jest niższa niż 3 lata, ale łącznie skazanemu pozostaje do odbycia kara wykonywana w SDE i w zakładzie karnym w wymiarze nie przekraczającym okresu wskazanego już w ustawie, czy w aktualnej propozycji.
7. art. 43la § 1 Dla racjonalizacji normy prawnej oraz SA we Uwaga niezasadna. k.k.w. uproszczenia a zarazem poszerzenia możliwości Wrocławiu Objęcie możliwością odbywania kary w SDE przez osoby jej stosowania winno dopuścić się stosowanie skazane w wymiarze nieprzekraczającym 3 lat SDE do kary/sumy kar „nie przekraczających 3 pozbawienia wolności jest nieuzasadnione. Obecnie lat” a nie „ w wymiarze niższym niż 3 lata”. możliwość taka istnieje wobec skazanych na karę poniżej Aktualny poziom 2 lat i 11 miesięcy wynikający 3 lat, co ma uzasadnienie m.in. w kwalifikacji przestępstw z w/w sformułowania jest logicznie na zbrodnie i występki – art. 7 § 1i2k.k. – zbrodnią jest nieuzasadniony. czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą. Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę
8. art. 43la § 1 Do warunków udzielenia zgody na odbywanie SA w Uwaga niezasadna. k.k.w. kary pozbawienia wolności w systemie dozoru Gdańsku W ocenie projektodawcy wystarczający jest zapis w art. elektronicznego, powinien zostać dodany w art. 43la § 1 pkt 2: odbywaniu kary pozbawienia wolności w 43la § 1 k.k.w. pkt 6 w brzmieniu: „odbywaniu systemie dozoru elektronicznego nie stoją na względzie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru szczególne względy wskazujące, że w razie odbycia kary elektronicznego nie stoi na przeszkodzie wzgląd w tym w systemie nie zostaną osiągnięte cele kary. Chodzi na społeczne oddziaływanie kary”. tu o wszystkie cele kary, także te w zakresie społecznego oddziaływania.
9. art. 43la § 1 Koniecznym jest też zwrócenie uwagi, że w SA we Uwaga niezasadna. pkt 2 k.k.w. obecnym stanie prawnym istnieje podstawa Wrocławiu Brak jest potrzeby kazuistycznego wskazywania na cele ustawowa do twierdzenia o systemowej wykonania kary pozbawienia wolności w SDE – cele kary niemożliwości spełnienia w jakiejkolwiek pozbawienia wolności określa art. 67 k.k.w., a dozór sprawie przesłanki SDE z art.431a par. 1 pkt.2 elektroniczny jest formą wykonania kary pozbawienia k,k.w. Skoro bowiem SDE ma służyć spełnieniu wolności. celów kary pozbawienia wolności (jako narzędzie do realizacji tego celu) to przepis stanowiący o tym jakie są to cele (art.67par.l k.k.w.) zawiera jednoczesne ograniczenie takich narzędzi do tylko zakładów karnych ( art.67par.2 k.k.w.) - wprowadzając instytucję SDE do systemu wykonywania kary, w tym do regulacji kodeksowej, nie znowelizowano tej normy, co także wymaga interwencji ustawodawczej, w tym projekcie nie przewidzianej.
10. art. 43la § 2 Zaakcentowana została potrzeba wprowadzenia SA w Uwaga niezasadna. k.k.w. zapisu, że orzekając o udzieleniu skazanemu Gdańsku Brak jest potrzeby kazuistycznego określenia w art. 43la § zezwolenia na odbycie kary pozbawienia 2 k.k.w. wskazanych w uwadze przesłanek. Zezwolenie na wolności w systemie dozoru elektronicznego, odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego ma sąd bierze pod uwagę przede wszystkim charakter uznaniowy. Ustawodawca świadomie postawę sprawcy, jego właściwości i warunki pozostawił sądowi szeroki margines oceny, a ograniczenie osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz tego uznania może prowadzić do nadmiernej formalizacji zachowanie po popełnieniu przestępstwa, decyzji, sprzecznej z celem indywidualizacji wykonania ponieważ obecne brzmienie art. 43la § 2 k.k.w. kary. Proponowana zmiana jest niepotrzebna, ponieważ Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę pozwala na zbyt szerokie stosowanie przepisu. powiela istniejące normy (art. 53 k.k.), narusza zasadę zwięzłości i spójności prawa, może ograniczyć elastyczność orzekania, a także ingerować w uznaniowy charakter decyzji penitencjarnych.
11. art. 43la § 6 Nowelizacja nie zmienia jednak treści art.43la SA we Uwaga niezasadna. k.k.w. par.6 k.k.w. zachowując w niej dotyczącej Wrocławiu Kwestionowane sformułowanie „niepodlegających stosowania SDE dla wielości wykonywanych łączeniu” w żaden sposób nie oznacza, że sąd kolejno kar sformułowanie „...nie penitencjarny na etapie decydowania o udzieleniu zgody podlegających łączeniu..”. Ten fragment na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego przepisu, zakładając racjonalność ustawodawcy rozstrzyga o karze łącznej w znaczeniu w aspekcie nie umieszczania w nim zbędnych materialnoprawnym. Kompetencja do wydania wyroku treści normatywnych, nakazuje zatem badanie łącznego pozostaje wyłącznie przy sądzie właściwym na na etapie decydowania o SDE czy dwie lub podstawie art. 569 § 1–3 k.p.k., a postępowanie w tym więcej kar objętych postępowaniem można przedmiocie ma charakter odrębny i sformalizowany. połączyć węzłem kary łącznej . Dopiero Ocena dokonywana przez sąd penitencjarny ma natomiast uznanie, że nie ma takich przesłanek upoważnia charakter incydentalny i funkcjonalny – służy wyłącznie do odmowy zastosowania tej instytucji gdy rozstrzygnięciu, czy w danej sprawie spełnione są suma kar przekroczy wskazane progi 1,5 roku przesłanki zastosowania systemu dozoru elektronicznego. oraz 2 lat i 11 m-cy. Natomiast gdy kary takie Sąd penitencjarny jest samodzielny w ocenie, czy kary uzna się za podlegające łączeniu to w/w granicę podlegają łączeniu, jako sąd okręgowy, w którym orzekają należy uznać za nieistotną dla możliwości doświadczeni sędziowie, jest władny dokonać takiej oceny orzekania i w konsekwencji zgadzać się na jak każdy inny organ postępowania wykonawczego, o odbywanie w SDE dla kolejno odbywanych/ którym mowa w art. 12b k.k.w. Także sąd penitencjarny podlegających wykonaniu kar nawet jako organ wykonujący orzeczenie zgodnie z art. 12b sumarycznie wykraczających poza nią. Należy k.k.w. w razie stwierdzenia, że zachodzą warunki do przy tym zauważyć, że sąd penitencjarny nie jest wydania wyroku łącznego, niezwłocznie zawiadamia o funkcjonalnie właściwy dla oceny w/w kwestii, tym właściwy sąd do wydania wyroku łącznego. gdyż decyduje o tym co do zasady sąd , który ostatni wyrokował w ramach odrębnego postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego ( art.569par.l-3 k.p.k.). Zatem dla oceny istnienia tej przesłanki potencjalnie wykluczającej stosowanie SDE albo sąd penitencjarny musiałby poza w/w odrębną Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę procedurą jej dokonać ( co wymagało by de facto takiego samego postępowania dowodowego z zapoznaniem się z aktami spraw jednostkowych”) ale oczywiście bez formalnego orzekania o karze łącznej ( czyli byłoby to tylko wyrażenie poglądu sądu penitencjarnego co do możliwości orzeczenia takowej) albo sąd penitencjarny musiałby zawiadomić właściwy sąd o potrzebie wszczęcia postępowania o wydanie wyroku łącznego i czekać na jego- wiążący go-wynik, co oczywiście wydłużyłoby znacząco postępowanie, oczywiście przy tym poza granice z art. 431dpar.4 k.k.w. Należy też zauważyć aksjologicznie niepożądaną konsekwencję badania tej przesłanki : w sytuacji uznania przez sąd penitencjarny że kolejno odbywane kary podlegają łączeniu mógłby on udzielić zgody na SDE co do każdej z nich, a w wyniku wydania następnie wyroku łącznego kara łączna mogłaby przekroczyć granicę l.5 roku, skutkując niemożnością zastosowania art.431i k.k.w. ( gdyby nie zaistniała też przesłanka związana z pozostałą do odbycia częścią kary nie wyższej niż 3 łata). Przykład: Skazany ma do odbycia kolejno 4 kary pozbawienia wolności po 1 roku. Sąd penitencjarny uznając, że podlegają one wszystkie łączeniu wydaje zgodę na odbycie każdej z nich kolejno w SDE. Gdy następnie zostanie wydany wyrok łączny orzekający karę łączną od 3 lat wzwyż ( według aktualnego stanu prawnego) sąd penitencjarny będzie musiał zgodę/ zgody uchylić, a wobec nie spełniania już Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę warunków z art. 431a par. 1 k,k.w. skazany będzie musiał karę łączną odbywać w izolacji. Zatem pomimo teoretycznie poprawy jego sytuacji prawnej ( zmniejszenie sumarycznego wymiaru kary) dojdzie do jej pogorszenia poprzez pozbawienie możliwości jej odbycia w SDE. Dlatego uznaję za celowe wyeliminowanie tego fragmentu normy z w/w przepisu, skutkujące badaniem w postępowaniu o SDE aktualnego rzeczywistego stanu karalności w w/w granicach. Zracjonalizuje to orzekanie oraz przyspieszy postępowanie, bez szkody dla skazanego, gdyż eliminując wskazany w powyższym przykładzie potencjalny skutek nic będzie eliminować możliwości wydania wyroku łącznego, potencjalnie skutkującego orzeczeniem kary łącznej mieszczącej się w granicach art.431a par. 1 k.k.w.
12. art. 43nb Pochylając się na unormowaniami dotyczącymi SA we Uwaga niezasadna. k.k.w. SDE należało by się pochylić również nad Wrocławiu Obowiązki określone w art. 72 k.k. może nałożyć brzmieniem przepisu art. 43 nb k.k.w. Zgodnie wyłącznie sąd i jest to rozwiązanie prawidłowe z punktu z jego treścią to sąd penitencjarny może nałożyć widzenia systemowego oraz gwarancyjnego. Nałożenie na skazanego odbywającego karę pozbawienia obowiązków jest rozstrzygnięciem o prawach i wolności w systemie dozoru elektronicznego obowiązkach jednostki, wymagającym dokonania obowiązki określone w art. 72 Kodeksu indywidualnej oceny sytuacji skazanego, z karnego. Obowiązki te mogą zostać nałożone uwzględnieniem zasad proporcjonalności oraz celów kary. również na wniosek prokuratora lub sądowego kuratora zawodowego, a także komisji penitencjarnej, jeżeli udzieliła skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Przy krótkoterminowych karach, gdzie decyzję podejmuje komisja penitencjarna (kary do 4 Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę miesięcy pozbawienia wolności), przy uwzględnieniu czasu na rozpoznanie wniosku nałożenie na wykonującego karę obowiązków przez sąd penitencjarny ma charakter w istocie fikcyjny -uwzględniając czas potrzebny na obrót dokumentacji, możliwość zaskarżenia decyzji przez skazanego. Nałożone obowiązki o których mowa w art. 72 kk powinny być integralną części decyzji komisji penitencjarnej, która dysponuje wszak całością dokumentacji (wywiad kuratora, karta kama, odpis wyroku) z której mogłaby wynikać konieczność ich nałożenia. Weryfikacja konieczności nałożenia obowiązków o które ma wnioskować komisja penitencjarna bądź uznanie konieczności nałożenia ich z urzędu jest w takiej postaci iluzoryczne. Samo określenie harmonogramu skazanemu przez komisje penitencjarne wywołuje podobne skutki faktyczne co nałożenie obowiązków (np. przedział czasu na wykonywanie pracy zarobkowej), a co za tym idzie nakładanie obowiązków powinno leżeć w gestii komisji penitencjarnych aby oddziaływało na skazanych od początku wykonywania kary w SDE. NIEUWZGLĘDNIONE UWAGI ZGŁOSZONE W RAMACH OPINIOWANIA DO PROJEKTU USTAWY O ZMIANIE USTAWY – KODEKS KARNY WYKONAWCZY (UD397)
Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę
1. art. 43la § 1 Mam zdecydowanie negatywną opinię na temat SA w Uwaga niezasadna. pkt 1 k.k.w. rozszerzania uprawnień do korzystania z SDE Szczecinie Rozszerzenie katalogu uprawnionych nie oznacza dla sprawców skazanych na kary do 3 lat automatyzmu – SDE nie przysługuje „z mocy prawa”. Sąd pozbawienia wolności, już po połowie kary. W każdorazowo na podstawie art. 43la § 1 pkt 2 k.k.w. bada, końcówce kary ma to zdecydowanie większy czy zostaną osiągnięte cele kary – przez pryzmat art. 67 sens, a nie już w połowie. k.k.w., zgodnie z zasadą indywidualizacji, mając na względzie postawę skazanego, stopień demoralizacji, ryzyko powrotu do przestępstwa. Rozszerzenie SDE dotyczy tylko skazanych, którzy odbyli część kary i pozostaje formą kontrolowanego wykonywania kary pozbawienia wolności, jest racjonalne systemowo i wspierające skuteczną resocjalizację, bez rezygnacji z funkcji represyjnej. W efekcie mechanizm jest selektywny i bezpieczny, a nie liberalny w sposób bezwarunkowy.
2. art. 43la § 1 Zasadnym jest ponowne rozważenie SA w Uwaga niezasadna. pkt 1 k.k.w. proponowanej zmiany art. 43la k.k.w., Gdańsku Zawężenie SDE do skazanych, którzy mają orzeczoną karę polegającej na dalszym rozszerzaniu grupy osób pozbawienia wolności nieprzekraczająca 1 roku, byłoby uprawnionych do odbywania kary pozbawienia „systemowym cofnięciem się”. Zawężenie grupy wolności w systemie dozoru elektronicznego. skazanych korzystających z SDE byłoby niekorzystne dla Wskazano, że ustawodawca powinien zmierzać państwa i skazanych. SDE jest systemem, który należy w przeciwnym kierunku, tj. powrócić do rozwijać i objąć nim możliwie szeroką grupę skazanych. rozwiązań z 2016r. (sprzed zmiany Należy mieć na względzie wszelkie zalety SDE: wprowadzonej w okresie pandemii w celu – skazany może pracować, uczyć się, utrzymywać rodzinę, „rozładowania” jednostek penitencjarnych), tj. funkcjonować w kontrolowany sposób w społeczeństwie. że sąd penitencjarny mógł udzielić skazanemu Sprzyja to realnej readaptacji, często skuteczniejszej niż zezwolenia na odbycie kary pozbawienia izolacja penitencjarna; wolności w systemie dozoru elektronicznego, – odciążenie zakładów karnych – przeludnienie w jeżeli został spełniony m.in. warunek w postaci zakładach karnych to realny problem, a SDE jest tańszy i orzeczenia kary pozbawienia wolności logistycznie efektywny. nieprzekraczającej jednego roku. Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę
3. art. 43la § 1 Odnośnie proponowanej zmiany art. 43la k.k.w. SA w Uwaga niezasadna. pkt 1 k.k.w. dotyczyły tego, iż samo, niejako matematyczne Gdańsku Rozszerzenie katalogu uprawnionych nie oznacza podejście do wymiaru kary wykonywanej w automatyzmu – SDE nie przysługuje „z mocy prawa”. Sąd SDE – zawsze 1 rok i 6 miesięcy, jest każdorazowo na podstawie art. 43la § 1 pkt 2 k.k.w. bada, nieuprawnione ze względów resocjalizacyjnych czy zostaną osiągnięte cele kary – przez pryzmat art. 67 i ich proporcjonalności. Jak wskazano - k.k.w., zgodnie z zasadą indywidualizacji, mając na zrównano bowiem w projekcie faktyczną względzie postawę skazanego, stopień demoralizacji, sytuację osób, które do wykonania mają karę lub ryzyko powrotu do przestępstwa. Rozszerzenie SDE sumę kar w wymiarze do 1 roku i 6 miesięcy z dotyczy tylko skazanych, którzy odbyli część kary i osobami, którym wymierzono już znacznie pozostaje formą kontrolowanego wykonywania kary wyższą karę lub sumę kar. O ile o skazanych z pozbawienia wolności, jest racjonalne systemowo i pierwszej kategorii można mówić, że prezentują wspierające skuteczną resocjalizację, bez rezygnacji z niższy stopień demoralizacji, bądź popełnili funkcji represyjnej. W efekcie mechanizm jest selektywny czyny o mniejszej społecznej szkodliwości lub i bezpieczny, a nie liberalny w sposób bezwarunkowy. mniejszą ilość przestępstw, skoro wymierzono Rozszerzenie SDE ogranicza przeludnienie zakładów im taką karę, to osoby z kolejnej kategorii już karnych, obniża koszty wykonywania kary, pozwala takich przymiotów co do zasady nie będą skupić środki izolacyjne na groźniejszych sprawcach. posiadały, a ostatecznie ich sytuacja sprowadzi Rozszerzenie SDE należy postrzegać jako rozszerzenie się do możliwości odbycia kary 1 roku i 6 możliwości oddziaływania wykonawczego, a nie miesięcy w systemie wolnościowym. W ocenie uproszczone „zrównanie” różnych kategorii skazanych. opiniującego, nie przekonują argumenty Badania dotyczące niższej recydywy w SDE rzeczywiście zawarte w uzasadnieniu projektu, gdyż badania często obejmują sprawców mniej zdemoralizowanych, bo w zakresie mniejszej powrotności do SDE jest przede wszystkim stosowane wobec takich przestępstwa osób, które wykonywały karę w skazanych. Nie można jednak zakładać a priori, że SDE SDE prowadzone były na tej pierwszej grupie jest nieskuteczne wobec kolejnej grupy skazanych, wobec sprawców, o których można bardzo często których projektodawca zamierza rozszerzyć SDE, gdyż to mówić jako o sprawcach incydentalnych, dobór skazanych musi być selektywny, a służy temu przypadkowych. Uzasadnienie to – w ocenie kontrola sądu – rozszerzenie katalogu nie znosi selekcji, autora opinii, sprowadza się wyłącznie do tylko poszerza pulę kandydatów. Projekt nie pomija indywidualnych celów kary oraz do względów innych funkcji kary. Wbrew twierdzeniu opiniującego, ekonomicznych, natomiast zdaje się zapominać projektowane rozwiązanie uwzględnia wszystkie funkcje o pozostałych funkcjach kary. Zaakcentowano, kary: iż uwagi powyższe są analogiczne do – represyjną – częściowo zrealizowana w izolacji, zgłaszanych uprzednio, w marcu 2025 r., kiedy Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę proponowano tożsamą zmianę art. 43la k.k.w., a – prewencję indywidualną – wzmocnioną przez mimo to w uzasadnieniu aktualnie kontrolowaną readaptację, proponowanej (tożsamej) zmiany brak jest – prewencję ogólną – sądowa kontrola i brak jakiegokolwiek odniesienia się do automatyzmu, wcześniejszych, krytycznych uwag. – resocjalizacyjną – realizowana efektywniej w warunkach wolnościowych,
– ekonomiczną – racjonalizacja kosztów (co jest funkcją wtórną, ale istotną systemowo).
4. art. 43la § 1 W zakresie poszerzenia stosowania SDE SA we Uwagi niezasadne. pkt 1 k.k.w. poprzez umożliwienie jego orzekania na 18 m- Wrocławiu Wzrost liczby wniosków o udzielenie zezwolenia na dozór cy przed końcem kary/sumy kar w mojej ocenie elektroniczny (lawinowy i masowy – jak sugeruje wprowadzenie w/w zmiany doprowadzi do opiniujący) – nie przekroczy możliwości orzeczniczych znaczącego zwiększenia wpływu spraw o sądów penitencjarnych. Przewidywany wzrost liczby wyrażenie zgody na SDE do sądów spraw w związku z planowanym w projektowanej regulacji penitencjarnych, przy pozostawieniu bez zmian poszerzeniem stosowania SDE nie będzie stanowił bardzo ich obsady kadrowej ( o tym w uzasadnieniu znaczącego obciążenia sądów penitencjarnych oraz projektu oraz ocenie skutków regulacji się nie kuratorów sądowych. wspomina). Już teraz dotrzymanie terminu z Uwagi dotyczące znaczącego zwiększenia obciążenia art.431d par.4 k,k.w. jest iluzoryczne. Pamiętać kuratorów karnych – nie zasługują na uwzględnienie, trzeba, że poza wnioskami o SDE dotyczącymi albowiem liczba kuratorów w Polsce jest wystarczająca. osadzonych rozpoznaje się też takie wnioski Na przestrzeni ostatnich lat spadła liczba dozorów osób jeszcze przebywających na wolności, jak kuratorskich w związku ze spadkiem orzekanych kar też iż aktualne wytyczne MS wskazują na pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem. motywowanie dyrektorów jednostek Nie zasługują na uwzględnienie wątpliwości dotyczące penitencjarnych do składania przez nich takich braku możliwości racjonalnej oceny przez sąd przesłanki z wniosków zarówno do sądów jak i komisji art. 43la § 3 k.k.w. (czy dotychczasowa postawa i penitencjarnych. zachowanie skazanego, który rozpoczął odbywanie kary w Podobny skutek wywoła to dla obciążenia pracą zakładzie karnym przemawiają za udzieleniem kuratorów sądowych, których udział w zezwolenia) w przypadku krótkiego czasu odbywania kary postępowaniu, de iure fakultatywny jest de facto – podano przykład kary 1 rok i 7 m-cy i możliwość powszechny jako niezbędny dla rzetelnego złożenia wniosku po 1 miesiącu. Udzielenie zezwolenia na badania sytuacji skazanego, jak też dla odbycie kary pozbawienia wolności w SDE przez sąd administracji jednostek penitencjarnych zawsze jest poprzedzone wnikliwą oceną dotyczącą nie opiniujących wnioski skazanych. Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę Nadto pojawiły się informacje, że projektuje się tylko spełnienia przesłanek formalnych, ale również tych możliwość skargi na przewlekłość o charakterze materialnym. postępowania wykonawczego- konsekwencją Nieuzasadniona jest uwaga dotycząca tego, że kumulacji tych pomysłów będzie z dużą dozą bezrefleksyjnie sformułowano w uzasadnieniu projektu, że prawdopodobieństwa systemowe projektowane rozszerzenie SDE jest „uzupełnieniem lub skomplikowanie i wydłużenie całego alternatywą dla instytucji warunkowego postępowania wykonawczego gdzie sądy w przedterminowego zwolnienia”. Na gruncie ramach ewentualnej w/w skargi będą zajmować projektowanych przepisów skazany może skorzystać z obu się nie tylko istotą spraw ale same sobą. tych instytucji. Przyświecająca zmianie idea poszerzenia Uwaga, że proponowane poszerzenie stosowania SDE stosowania SDE celem zmniejszenia liczby prowadzi do zaburzenia spójności systemu prawa, w tym osadzonych (o ile się z nią ogólnie i do rozmycia celów i przesłanek tej instytucji w relacji do abstrakcyjnie zgodzić) może i powinna mieć w celów i przesłanek warunkowego zwolnienia w tych pierwszej kolejności postać zwiększenia kategoriach spraw w jakich obie one mogą być orzekane, rozmiaru kary/kar uprawniających do złożenia mając na względzie treść art. 77 § 1 k.k. i art. 43la § 1 pkt wniosku bez potrzeby osadzenia (ponad obecne 2 k.k.w. w zw. z art. 67 § 1 k.k.w. oraz że rozszerzy się 18 m-cy). możliwość składania wniosków o udzielenie zezwolenia Nadto projektowany rozmiar 18 m-cy pozostałej na odbycie kary w SDE skazanym, którzy spełniają ku do końca kary/sumy kar niższej niż 3 lata w temu warunki formalne – nie zasługuje na uwzględnienie. części wypadków prowadzić będzie do Udzielenie zgody zawsze pozostaje fakultatywne, a sąd wypaczenia a wręcz niemożności racjonalnego penitencjarny ocenia także przesłanki z art.43la § 1 pkt 2 stosowania normy z art,431a par.3 k.k.w. ( k.k.w. decydujące dla decyzji mają być postawa i zachowanie skazanego w trakcie osadzenia). Przykład: obecnie osoba mająca odbyć 1 rok i 7 m-cy ( 19 miesięcy) kary, może ubiegać się o SDE po odbyciu 13 miesięcy. Po zmianie - będzie to możliwe po odbyciu 1 miesiąca. W jaki sposób sąd ma racjonalnie ocenić przesłankę z art.431a par.3 k.k.w, po tak krótkim czasie? Już teraz podobny dylemat mają komisje penitencjarne decydujące o SDE w wypadku kar do 4 miesięcy pozbawienia wolności. Zasadne jest też pytanie czy racjonalne jest kierowanie Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę do osadzenia osób z w/w wymiarem kary po to by po miesiącu decydować o ich zwolnieniu? Tym bardziej w kontekście aktualnej normy art.79par.l k.k.w. skutkującej tym, że każda osoba do odbycia jakiejkolwiek kary izolacyjnej jest co do zasady przymusowo doprowadzana. Za co najmniej bezrefleksyjne uważam uzasadnienie zmiany „uzupełnieniem lub alternatywą dla instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia”. Żeby była to alternatywa ( „zamiast”), należałoby wyłączyć możliwość jednoczesnego ubiegania się o te instytucje, co obecnie jest możliwe i masowo wykorzystywane. „Uzupełnienie” zaś, w w/w kontekście planowanej zmiany z art. 1 pkt.9 projektu będzie często miało postać permanentnego orzekania przez sąd penitencjarny w sprawie tego samego skazanego, co oczywiście należy pomnożyć o liczbę potencjalnych uprawnionych ( o czym, jak wspomniałem, brak danych w aspekcie skutków regulacji). Przykłady:
- skazany na karę do 3 lat pozbawienia wolności ( z założeniem ,że nie ma żadnych zaliczeń okresów faktycznego pozbawienia wolności na poczet kary) nabywający po 1/2 kary uprawnienie co warunkowego zwolnienia, w tym samym czasie ( pozostało mniej niż 1,5 roku do końca kary) nabywa uprawnienia do wnioskowania o SDE i w obu tych instytucjach może ponawiać wnioski co kolejne 3 m-ce w wypadku SDE oraz co kolejne 6 miesięcy w wypadku warunkowego zwolnienia (skazany Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę może ponowić go wcześniej ale sąd, z uwagi na specyficzne brzmieniu normy z art16lpar.4 in fine k.k.w., do upływu tego okresu nie może go rozpoznać — jednak sprawa jest już zarejestrowana, tylko „leżakuje” na półce i statystycznie „obciąża” sąd i sędziego referenta). Zatem gdy nie będzie któryś z nich uwzględniony, w przeciągu niecałego 1,5 roku może odbyć się ( zakładając idealną sytuację natychmiastowego wręcz orzekania po upływie terminu karencji) w sumie do 7 posiedzeń sądu w obu. łącznie tych kategorii spraw.
- skazany na 1,5 roku pozbawienia wolności wniosek o SDE będzie mógł złożyć w dniu osadzenia i powtarzać go co 3 miesiące ( zatem realnie do 5 razy) a po odbyciu 1/2 kary czyli po 9 miesiącach będzie miał nadto prawo do wniosku o warunkowe zwolnienie, także powtarzanego ( kolejny raz rozpoznanego zgodnie art.l61par,3i4k.k.w.) co 6 miesięcy, a zatem łącznie takich posiedzeń będzie mogło być do 2 do końca kary. W sumie, w okresie 18 miesięcy sąd będzie potencjalnie 7 razy procedował w przedmiocie opuszczenia przez skazanego zakładu karnego, począwszy od pierwszego dnia osadzenia. Dodać należy, że w obecnym stanie prawnym skazany korzystający z SDE zachowuje prawo do ubiegania się o warunkowe zwolnienie, a zatem SDE nie stanowi ani alternatywy do warunkowego zwolnienia, ani nie uzupełnia tej instytucji, tyko kumuluje się z nią. Należy też zauważyć, że proponowane , kolejne już, poszerzenie stosowania SDE prowadzi do Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę zaburzenia spójności systemu prawa w tym do rozmycia celów i przesłanek tej instytucji w relacji do celów i przesłanek warunkowego zwolnienia w tych kategoriach spraw w jakich obie one mogą być orzekane. Analizując treść art.77par.l k.k. i art.431a par. 1 pkt.2 k.k.w. w zw. z art.67par.l k.k,w. dochodzi się bowiem do wniosku, że generalnym celem a zarazem warunkiem ich stosowania jest przekonanie sądu, że skazany w przyszłości będzie przestrzegać porządku prawnego, a w szczególności nie powróci do przestępstwa. Jednak ocena ta w obu wypadkach wyprowadzona ma być z innego zespołu przesłanek, przy czym w odniesieniu do SDE owe przesłanki pozostają znacznie bardziej niedookreślone. W tym kontekście , jak też w kontekście zwiększenia obciążenia dla sądów penitencjarnych i innych w/w podmiotów postępowania zaangażowanych w stosowanie SDE ,trzeba też zwrócić uwagę, że proponowana zmiana w zakresie wydłużenia okresu dzielącego planowy koniec kary od daty nabycia uprawnienia do wnioskowania o SDE wywoływać też będzie skutek dla wykonywania kary w sytuacji odwołania warunkowego zwolnienia, prowadząc w większej liczbie spraw do możliwości ubiegania się o SDE po takim odwołaniu. Przykład: Aktualnie osoba skazana na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności (20 miesięcy), która po odbyciu dokładnie 1/2 z niej ( 10 miesięcy) uzyskała warunkowe zwolnienie, Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę po jego odwołaniu dla możliwości ubiegania się o SDE musiała odbyć w izolacji dalsze 4 miesiące. Po zmianie będzie mogła uczynić to natychmiast i to nawet bez konieczności znalezienia się w zakładzie karnym- gdyż jedynym warunkiem formalnym będzie pozostałość kary nie większa niż 18 miesięcy. Oczywiście w takim wypadku udzielenie zgody pozostaje fakultatywne a sąd penitencjarny nadał oceniać będzie także przesłankę z art43la par.l pkt2 k.k.w., jednak skutek w postaci formalnej możliwości zainicjowania postępowania niewątpliwie zwiększy tzw. wpływ spraw. W tym miejscu nie sposób nie skonstatować, że pierwotnie SDE dedykowany był dla osób nie mających statusu recydywistów penitencjarnych, skazanych na kary tzw. krótkoterminowe. Obecnie staje się coraz bardziej narzędziem do opróżniania zakładów karnych, równoległym do warunkowego zwolnienia, która to refleksja staje się tym bardziej uzasadniona proponowaną zmianą. Za wątpliwe uznać należy ,że wystarczającym , zasadniczym uzasadnieniem tego zjawiska jest dążenie do zmniejszenia populacji osadzonych ( oraz oczywiście zmniejszenia kosztów utrzymania skazanych). Taki cel, co do zasady słuszny, winien być realizowany kompleksową zmianą systemu prawa karnego od jego „początku” a nie „końca” (jakim jest penitencjarna część postępowania wykonawczego), w tym struktury orzekanych kar jak też zasad i sposobu ich wykonywania, Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę wiodąca kompleksowo i systemowo do w/w skutków, co jednak wykracza poza ramy niniejszych uwag do konkretnych propozycji ustawodawczych.
5. art. 43la § 1 Proponuje, aby z projektu przedmiotowej SA w Uwaga niezasadna. pkt 1 k.k.w. ustawy wykreślić sformułowania zawarte w art. Gdańsku Wyłączenie możliwości stosowania systemu dozoru 1: „a nie zachodzą warunki przewidziane w art. elektronicznego wobec sprawców, wobec których 64§2, art. 64a lub 65 §1 lub 2 Kodeksu zachodzą przesłanki z art. 64 § 2 k.k., art. 64a k.k. oraz art. karnego”, wskazując, iż nie ma racjonalnych 65 § 1 lub 2 k.k., znajduje uzasadnienie w konieczności powodów by sprawcy przestępstw zapewnienia realizacji celów kary określonych w art. 67 § kwalifikowanych w związku z art. 64 § 2, art. 1 k.k.w., w szczególności w zakresie zapobiegania 64a lub 65 § 1 lub 2 Kodeksu karnego byli powrotowi do przestępstwa, przy uwzględnieniu pozbawienia możliwości korzystania z dozoru podwyższonego stopnia demoralizacji tych sprawców oraz elektronicznego. W ocenie opiniującego zwiększonego zagrożenia dla porządku prawnego, co przemawiają za tym względy przemawia za wykonywaniem kary w warunkach sprawiedliwościowe, gdyż nie można z góry izolacyjnych, a nie w SDE. W ocenie projektodawcy w zakładać, że sprawca karany po raz pierwszy za przypadku tzw. przestępców zawodowych, członków grup przestępstwo w ramach zorganizowanej grupy przestępczych oraz sprawców przestępstw o charakterze przestępczej powinien być gorzej traktowany terrorystycznym, zdefiniowanych w art. 115 § 20 k.k., niż sprawca, który wielokrotnie dopuszczał się umożliwienie odbywania kary w SDE nie jest uzasadnione przestępstw, ale nigdy nie kwalifikowano ich z ze względu na wysoki poziom zagrożenia dla porządku artykułów 64 § 2, art. 64a lub 65 § 1 lub 2 publicznego, wysokie ryzyko recydywy, potrzebę Kodeksu karnego. Wskazał ponadto, że faktycznej izolacji sprawców od środowiska przemawiają za tym także względy polityki kryminogennego, a także ze względu na potrzeby w kryminalnej, gdyż często zdarza się, że sprawcy zakresie prewencji ogólnej i wzmacniania społecznego przestępstw narkotykowych, w zakresie poczucia sprawiedliwości. „karuzel vatowskich”, czy „prania brudnych pieniędzy”, karani po raz pierwszy chętnie skorzystaliby z możliwości dobrowolnego poddania się karze, a potem zastosowania wobec nich instytucji dozoru elektronicznego, jednakże nie mają motywacji do obciążania współsprawców, gdyż wiedzą, że i tak będą surowo ukarani oraz że nie będą mogli Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę skorzystać z dobrodziejstwa dozoru elektronicznego.
6. art. 43la § 1 Odnośnie proponowanej treści art. 43 la k.k.w., SA w Uwaga niezasadna. pkt 1 k.k.w. iż kwestia ta pojawiła się już przy analizie Gdańsku Uwaga dotycząca rozważenia potrzeby pominięcia wcześniejszej jego zmiany. Chodzi mianowicie określenia „w zakładzie karnym” w art. 43la § 1 pkt 1 o sformułowanie „któremu do odbycia w k.k.w. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w zakładzie karnym pozostała część tej kary w sytuacji, kiedy jedna kara jest odbywana w SDE, to wymiarze nieprzekraczającym (…)”. W ocenie wniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie drugiej kary opiniujących, należałoby rozważyć potrzebę w SDE – jest rozpoznawany osobno – kary te nie sumują pominięcia określenia „w zakładzie karnym”, się. W zakresie uwag kwestionujących zasadność albowiem dotychczasowy zapis wyłącza projektowanej regulacji należy wskazać, że decyzja o możliwość skorzystania z tego rozwiązania udzieleniu zezwolenia na odbycie kary w SDE zawsze przez osoby, które odbywają karę w systemie należy do sądu penitencjarnego, a projektowane dozoru elektronicznego. Dotyczy to sytuacji, w rozszerzenie możliwości udzielania zezwolenia na odbycie której osoba odbywająca już karę pozbawienia kary w SDE daje szansę skazanym z „nowej grupy”, o ile wolności w SDE ubiega się o udzielnie zostaną spełnione przesłanki materialne (art. 43la § 1 pkt 2 zezwolenia na wykonywanie kolejnej kary w k.k.w., art. 43la § 2 i § 3 k.k.w.). SDE w konfiguracji, w której suma tych kar jest niższa niż 3 lata, ale łącznie skazanemu pozostaje do odbycia kara wykonywana w SDE i w zakładzie karnym w wymiarze nie przekraczającym okresu wskazanego już w ustawie, czy w aktualnej propozycji.
7. art. 43la § 1 Dla racjonalizacji normy prawnej oraz SA we Uwaga niezasadna. k.k.w. uproszczenia a zarazem poszerzenia możliwości Wrocławiu Objęcie możliwością odbywania kary w SDE przez osoby jej stosowania winno dopuścić się stosowanie skazane w wymiarze nieprzekraczającym 3 lat SDE do kary/sumy kar „nie przekraczających 3 pozbawienia wolności jest nieuzasadnione. Obecnie lat” a nie „ w wymiarze niższym niż 3 lata”. możliwość taka istnieje wobec skazanych na karę poniżej Aktualny poziom 2 lat i 11 miesięcy wynikający 3 lat, co ma uzasadnienie m.in. w kwalifikacji przestępstw z w/w sformułowania jest logicznie na zbrodnie i występki – art. 7 § 1i2k.k. – zbrodnią jest nieuzasadniony. czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą. Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę
8. art. 43la § 1 Do warunków udzielenia zgody na odbywanie SA w Uwaga niezasadna. k.k.w. kary pozbawienia wolności w systemie dozoru Gdańsku W ocenie projektodawcy wystarczający jest zapis w art. elektronicznego, powinien zostać dodany w art. 43la § 1 pkt 2: odbywaniu kary pozbawienia wolności w 43la § 1 k.k.w. pkt 6 w brzmieniu: „odbywaniu systemie dozoru elektronicznego nie stoją na względzie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru szczególne względy wskazujące, że w razie odbycia kary elektronicznego nie stoi na przeszkodzie wzgląd w tym w systemie nie zostaną osiągnięte cele kary. Chodzi na społeczne oddziaływanie kary”. tu o wszystkie cele kary, także te w zakresie społecznego oddziaływania.
9. art. 43la § 1 Koniecznym jest też zwrócenie uwagi, że w SA we Uwaga niezasadna. pkt 2 k.k.w. obecnym stanie prawnym istnieje podstawa Wrocławiu Brak jest potrzeby kazuistycznego wskazywania na cele ustawowa do twierdzenia o systemowej wykonania kary pozbawienia wolności w SDE – cele kary niemożliwości spełnienia w jakiejkolwiek pozbawienia wolności określa art. 67 k.k.w., a dozór sprawie przesłanki SDE z art.431a par. 1 pkt.2 elektroniczny jest formą wykonania kary pozbawienia k,k.w. Skoro bowiem SDE ma służyć spełnieniu wolności. celów kary pozbawienia wolności (jako narzędzie do realizacji tego celu) to przepis stanowiący o tym jakie są to cele (art.67par.l k.k.w.) zawiera jednoczesne ograniczenie takich narzędzi do tylko zakładów karnych ( art.67par.2 k.k.w.) - wprowadzając instytucję SDE do systemu wykonywania kary, w tym do regulacji kodeksowej, nie znowelizowano tej normy, co także wymaga interwencji ustawodawczej, w tym projekcie nie przewidzianej.
10. art. 43la § 2 Zaakcentowana została potrzeba wprowadzenia SA w Uwaga niezasadna. k.k.w. zapisu, że orzekając o udzieleniu skazanemu Gdańsku Brak jest potrzeby kazuistycznego określenia w art. 43la § zezwolenia na odbycie kary pozbawienia 2 k.k.w. wskazanych w uwadze przesłanek. Zezwolenie na wolności w systemie dozoru elektronicznego, odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego ma sąd bierze pod uwagę przede wszystkim charakter uznaniowy. Ustawodawca świadomie postawę sprawcy, jego właściwości i warunki pozostawił sądowi szeroki margines oceny, a ograniczenie osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz tego uznania może prowadzić do nadmiernej formalizacji zachowanie po popełnieniu przestępstwa, decyzji, sprzecznej z celem indywidualizacji wykonania ponieważ obecne brzmienie art. 43la § 2 k.k.w. kary. Proponowana zmiana jest niepotrzebna, ponieważ Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę pozwala na zbyt szerokie stosowanie przepisu. powiela istniejące normy (art. 53 k.k.), narusza zasadę zwięzłości i spójności prawa, może ograniczyć elastyczność orzekania, a także ingerować w uznaniowy charakter decyzji penitencjarnych.
11. art. 43la § 6 Nowelizacja nie zmienia jednak treści art.43la SA we Uwaga niezasadna. k.k.w. par.6 k.k.w. zachowując w niej dotyczącej Wrocławiu Kwestionowane sformułowanie „niepodlegających stosowania SDE dla wielości wykonywanych łączeniu” w żaden sposób nie oznacza, że sąd kolejno kar sformułowanie „...nie penitencjarny na etapie decydowania o udzieleniu zgody podlegających łączeniu..”. Ten fragment na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego przepisu, zakładając racjonalność ustawodawcy rozstrzyga o karze łącznej w znaczeniu w aspekcie nie umieszczania w nim zbędnych materialnoprawnym. Kompetencja do wydania wyroku treści normatywnych, nakazuje zatem badanie łącznego pozostaje wyłącznie przy sądzie właściwym na na etapie decydowania o SDE czy dwie lub podstawie art. 569 § 1–3 k.p.k., a postępowanie w tym więcej kar objętych postępowaniem można przedmiocie ma charakter odrębny i sformalizowany. połączyć węzłem kary łącznej . Dopiero Ocena dokonywana przez sąd penitencjarny ma natomiast uznanie, że nie ma takich przesłanek upoważnia charakter incydentalny i funkcjonalny – służy wyłącznie do odmowy zastosowania tej instytucji gdy rozstrzygnięciu, czy w danej sprawie spełnione są suma kar przekroczy wskazane progi 1,5 roku przesłanki zastosowania systemu dozoru elektronicznego. oraz 2 lat i 11 m-cy. Natomiast gdy kary takie Sąd penitencjarny jest samodzielny w ocenie, czy kary uzna się za podlegające łączeniu to w/w granicę podlegają łączeniu, jako sąd okręgowy, w którym orzekają należy uznać za nieistotną dla możliwości doświadczeni sędziowie, jest władny dokonać takiej oceny orzekania i w konsekwencji zgadzać się na jak każdy inny organ postępowania wykonawczego, o odbywanie w SDE dla kolejno odbywanych/ którym mowa w art. 12b k.k.w. Także sąd penitencjarny podlegających wykonaniu kar nawet jako organ wykonujący orzeczenie zgodnie z art. 12b sumarycznie wykraczających poza nią. Należy k.k.w. w razie stwierdzenia, że zachodzą warunki do przy tym zauważyć, że sąd penitencjarny nie jest wydania wyroku łącznego, niezwłocznie zawiadamia o funkcjonalnie właściwy dla oceny w/w kwestii, tym właściwy sąd do wydania wyroku łącznego. gdyż decyduje o tym co do zasady sąd , który ostatni wyrokował w ramach odrębnego postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego ( art.569par.l-3 k.p.k.). Zatem dla oceny istnienia tej przesłanki potencjalnie wykluczającej stosowanie SDE albo sąd penitencjarny musiałby poza w/w odrębną Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę procedurą jej dokonać ( co wymagało by de facto takiego samego postępowania dowodowego z zapoznaniem się z aktami spraw jednostkowych”) ale oczywiście bez formalnego orzekania o karze łącznej ( czyli byłoby to tylko wyrażenie poglądu sądu penitencjarnego co do możliwości orzeczenia takowej) albo sąd penitencjarny musiałby zawiadomić właściwy sąd o potrzebie wszczęcia postępowania o wydanie wyroku łącznego i czekać na jego- wiążący go-wynik, co oczywiście wydłużyłoby znacząco postępowanie, oczywiście przy tym poza granice z art. 431dpar.4 k.k.w. Należy też zauważyć aksjologicznie niepożądaną konsekwencję badania tej przesłanki : w sytuacji uznania przez sąd penitencjarny że kolejno odbywane kary podlegają łączeniu mógłby on udzielić zgody na SDE co do każdej z nich, a w wyniku wydania następnie wyroku łącznego kara łączna mogłaby przekroczyć granicę l.5 roku, skutkując niemożnością zastosowania art.431i k.k.w. ( gdyby nie zaistniała też przesłanka związana z pozostałą do odbycia częścią kary nie wyższej niż 3 łata). Przykład: Skazany ma do odbycia kolejno 4 kary pozbawienia wolności po 1 roku. Sąd penitencjarny uznając, że podlegają one wszystkie łączeniu wydaje zgodę na odbycie każdej z nich kolejno w SDE. Gdy następnie zostanie wydany wyrok łączny orzekający karę łączną od 3 lat wzwyż ( według aktualnego stanu prawnego) sąd penitencjarny będzie musiał zgodę/ zgody uchylić, a wobec nie spełniania już Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę warunków z art. 431a par. 1 k,k.w. skazany będzie musiał karę łączną odbywać w izolacji. Zatem pomimo teoretycznie poprawy jego sytuacji prawnej ( zmniejszenie sumarycznego wymiaru kary) dojdzie do jej pogorszenia poprzez pozbawienie możliwości jej odbycia w SDE. Dlatego uznaję za celowe wyeliminowanie tego fragmentu normy z w/w przepisu, skutkujące badaniem w postępowaniu o SDE aktualnego rzeczywistego stanu karalności w w/w granicach. Zracjonalizuje to orzekanie oraz przyspieszy postępowanie, bez szkody dla skazanego, gdyż eliminując wskazany w powyższym przykładzie potencjalny skutek nic będzie eliminować możliwości wydania wyroku łącznego, potencjalnie skutkującego orzeczeniem kary łącznej mieszczącej się w granicach art.431a par. 1 k.k.w.
12. art. 43nb Pochylając się na unormowaniami dotyczącymi SA we Uwaga niezasadna. k.k.w. SDE należało by się pochylić również nad Wrocławiu Obowiązki określone w art. 72 k.k. może nałożyć brzmieniem przepisu art. 43 nb k.k.w. Zgodnie wyłącznie sąd i jest to rozwiązanie prawidłowe z punktu z jego treścią to sąd penitencjarny może nałożyć widzenia systemowego oraz gwarancyjnego. Nałożenie na skazanego odbywającego karę pozbawienia obowiązków jest rozstrzygnięciem o prawach i wolności w systemie dozoru elektronicznego obowiązkach jednostki, wymagającym dokonania obowiązki określone w art. 72 Kodeksu indywidualnej oceny sytuacji skazanego, z karnego. Obowiązki te mogą zostać nałożone uwzględnieniem zasad proporcjonalności oraz celów kary. również na wniosek prokuratora lub sądowego kuratora zawodowego, a także komisji penitencjarnej, jeżeli udzieliła skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Przy krótkoterminowych karach, gdzie decyzję podejmuje komisja penitencjarna (kary do 4 Podmiot Lp Przepis Treść uwagi zgłaszający Stanowisko MS uwagę miesięcy pozbawienia wolności), przy uwzględnieniu czasu na rozpoznanie wniosku nałożenie na wykonującego karę obowiązków przez sąd penitencjarny ma charakter w istocie fikcyjny -uwzględniając czas potrzebny na obrót dokumentacji, możliwość zaskarżenia decyzji przez skazanego. Nałożone obowiązki o których mowa w art. 72 kk powinny być integralną części decyzji komisji penitencjarnej, która dysponuje wszak całością dokumentacji (wywiad kuratora, karta kama, odpis wyroku) z której mogłaby wynikać konieczność ich nałożenia. Weryfikacja konieczności nałożenia obowiązków o które ma wnioskować komisja penitencjarna bądź uznanie konieczności nałożenia ich z urzędu jest w takiej postaci iluzoryczne. Samo określenie harmonogramu skazanemu przez komisje penitencjarne wywołuje podobne skutki faktyczne co nałożenie obowiązków (np. przedział czasu na wykonywanie pracy zarobkowej), a co za tym idzie nakładanie obowiązków powinno leżeć w gestii komisji penitencjarnych aby oddziaływało na skazanych od początku wykonywania kary w SDE.