Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych.

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE J X kadencja

SPRAWOZDANIE KOMISJI SPRAWIEDLIWOŚCI I PRAW CZŁOWIEKA

o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy

- Prawo o ustroju sądów powszechnych (druk nr 2868)

Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu – po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu – skierował w dniu 29 lipca 2026 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka do pierwszego czytania.

Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniach w dniach: 3 i 16 września 2026 r.

wnosi:

Wysoki Sejm uchwalić raczy załączony projekt ustawy.

Warszawa, dnia 16 września 2026 r.

Sprawozdawca Przewodniczący Komisji

(-) Sylwia Bielawska (-) Paweł Śliz Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Art. 1. W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.1)) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 5:

a) po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu:

„§ 2a. Osoba doświadczająca trwale lub okresowo trudności w komunikowaniu się ma prawo do występowania przed sądem przy użyciu wybranej przez siebie formy komunikowania się, o której mowa w art. 3 pkt 2–4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz. U. z 2023 r. poz. 20), i bezpłatnego korzystania z pomocy tłumacza.”,

b) w § 3 po wyrazach „w § 2” dodaje się wyrazy „lub 2a”;

2) w art. 157:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Prezes sądu okręgowego ustanawia biegłych sądowych i prowadzi ich listę w sądowym systemie teleinformatycznym.”,

b) w § 1a uchyla się zdanie drugie,

c) po § 1a dodaje się § 1b−1e w brzmieniu:

„§ 1b. Na liście biegłych sądowych zamieszcza się następujące dane dotyczące biegłego sądowego:

1) imię i nazwisko;

2) numer PESEL, a w przypadku nieposiadania numeru PESEL – rodzaj, serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość;

3) adres do korespondencji;

4) adres poczty elektronicznej;

5) numer telefonu, o ile został podany;

6) termin, do którego biegły sądowy został ustanowiony;

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 26 i 370.

7) informacje dotyczące specjalizacji.

§ 1c. Prezes sądu okręgowego zapewnia sądom powszechnym, sądom wojskowym, Prokuratorowi Generalnemu, prokuratorom powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury oraz prokuratorom Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu i Ministrowi Sprawiedliwości dostęp do listy biegłych sądowych za pośrednictwem sądowego systemu teleinformatycznego.

§ 1d. Lista biegłych sądowych zawierająca wyłącznie dane, o których mowa w

§ 1b pkt 1, 6 i 7, jest dostępna w siedzibie sądu okręgowego prowadzącego listę oraz za pośrednictwem wyszukiwarki biegłych sądowych dostępnej w ogólnodostępnych sieciach teleinformatycznych. Biegły sądowy może wyrazić zgodę na ujawnienie na liście biegłych sądowych dostępnej w siedzibie sądu okręgowego prowadzącego listę oraz za pośrednictwem wyszukiwarki biegłych sądowych dostępnej w ogólnodostępnych sieciach teleinformatycznych także danych, o których mowa w § 1b pkt 3–5. Prezes sądu okręgowego zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej sądu informację o adresie, pod którym w ogólnodostępnych sieciach teleinformatycznych jest dostępna wyszukiwarka biegłych sądowych.

§ 1e. Dane, o których mowa w § 1b, prezes sądu okręgowego przechowuje przez okres 10 lat, liczony od początku roku kalendarzowego następującego po dniu skreślenia biegłego z listy biegłych sądowych.”;

3) w art. 175da § 9 otrzymuje brzmienie:

„§ 9. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji może określić, w drodze rozporządzenia, dla jednego lub kilku sądowych systemów teleinformatycznych:

1) opis danego systemu zawierający jego strukturę, wymaganą minimalną funkcjonalność oraz zakres komunikacji między elementami jego struktury,

2) wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju danego systemu,

3) sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania z opisem danego systemu

– mając na uwadze zapewnienie spójności sądowych systemów teleinformatycznych, w szczególności w zakresie jednorodności zakresu i rodzaju danych, a także zachowanie zgodności z minimalnymi wymogami i sposobem stwierdzania zgodności oprogramowania, określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.”.

Art. 2. 1. Prezes sądu okręgowego przenosi listę biegłych sądowych prowadzoną na podstawie art. 157 § 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, do sądowego systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 157 § 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

2. Listę biegłych sądowych udostępnia się w sposób określony w art. 157 § 1c i 1d ustawy zmienianej w art. 1 niepóźniej niż w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Do tego czasu listę biegłych sądowych udostępnia się w sposób określony w przepisach dotychczasowych.

3. Wyszukiwarkę biegłych sądowych, o której mowa w art. 157 § 1d ustawy zmienianej w art. 1, udostępnia się w ogólnodostępnych sieciach teleinformatycznych niepóźniej niż w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 3. 1. Prezes sądu okręgowego w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy:

1) wzywa biegłych sądowych wpisanych na listę biegłych sądowych prowadzoną na podstawie art. 157 § 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, do uzupełnienia brakujących danych, o których mowa w art. 157 § 1b ustawy zmienianej w art. 1, i niezwłocznie po otrzymaniu tych danych uzupełnia o nie listę biegłych sądowych;

2) informuje biegłych sądowych, o których mowa w pkt 1, o zakresie danych udostępnianych w sposób określony w art. 157 § 1d ustawy zmienianej w art. 1 i możliwości wyrażenia zgody, o której mowa w tym przepisie.

2. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do osoby, której dotyczy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy postępowanie w sprawie ustanowienia jej biegłym sądowym.

3. Do dnia uzupełnienia listy biegłych sądowych o dane, o których mowa w ust. 1 pkt 1, listę biegłych sądowych prowadzi się i udostępnia w zakresie danych posiadanych przez prezesa sądu okręgowego.

Art. 4. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.