Poselski projekt ustawy o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr.

Druk nr 3124 · strona druku w Sejmie · 3124.pdf · 3124-ustawa i uzasadnienie.docx

Pełny tekst

Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.

Warszawa, 3 sierpnia 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Szymona Pogodę.

(-) Andrzej Adamczyk; (-) Waldemar Andzel; (-) Dorota Arciszewska-Mielewczyk; (-) Marek Ast; (-) Barbara Bartuś; (-) Rafał Bochenek; (-) Joanna Borowiak; (-) Kamil Bortniczuk; (-) Lidia Burzyńska; (-) Tadeusz Chrzan; (-) Witold Wojciech Czarnecki; (-) Arkadiusz Czartoryski; (-) Lidia Czechak; (-) Katarzyna Czochara; (-) Jan Michał Dziedziczak; (-) Magdalena Filipek-Sobczak; (-) Mariusz Gosek; (-) Marcin Grabowski; (-) Kazimierz Gwiazdowski; (-) Paweł Hreniak; (-) Michał Jach; (-) Jan Kanthak; (-) Henryk Kowalczyk; (-) Michał Kowalski; (-) Bartosz Józef Kownacki; (-) Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk; (-) Ewa Leniart; (-) Joanna Lichocka; (-) Marek Matuszewski; (-) Anna Milczanowska; (-) Jan Mosiński; (-) Michał Moskal; (-) Bogumiła Olbryś; (-) Szymon Pogoda; (-) Urszula Rusecka; (-) Paweł Sałek; (-) Józefa Szczurek-Żelazko; (-) Stanisław Szwed; (-) Jacek Świat; (-) Robert Telus; (-) Marcin Warchoł; (-) Jan Warzecha; (-) Teresa Wilk; (-) Jarosław Zieliński. Projekt

U S TAWA

z dnia …

o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr

Art. 1. Ustawa określa zasady wsparcia podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr przeznaczonego na ograniczenie niektórych skutków ekonomicznych z nią związanych oraz tryb jego realizacji.

Art. 2. 1. Przedsiębiorcy oraz rolnicy świadczący usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1944) oraz przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w zakresie gastronomii, na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk, którzy prowadzą działalność w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku mogą otrzymać rekompensatę z budżetu państwa, zwaną dalej "rekompensatą".

2. Rekompensata przysługuje także przedsiębiorcom prowadzącym działalność organizatora turystyki lub podmiotu ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych w rozumieniu ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 925) oraz przedsiębiorcom prowadzącym działalność pilota wycieczek lub przewodnika turystycznego w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych, a także przedsiębiorcom prowadzącym działalność w zakresie wypożyczania i dzierżawy sprzętu turystycznego i rekreacyjnego, którzy prowadzą działalność na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku.

Art. 3. 1. Rekompensatę ustala się za okres, o którym mowa w art. 2 ust. 1 w wysokości 100% przychodu podmiotu, o którym mowa w art. 2, zwanego dalej "wnioskodawcą", z prowadzonej przez niego działalności, o której mowa w art. 2, na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk w okresie od dnia 1 lipca 2025 roku do dnia 30 września 2025 roku.

2. W przypadku gdy w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr nastąpi ograniczenie albo brak możliwości prowadzenia działalności, o której mowa w art. 2 przez czas dłuższy niż określony w art. 2 ust. 1, wysokość rekompensaty ustala się proporcjonalnie do czasu jego trwania.

Art. 4. 1. Rekompensata jest udzielana na wniosek składany do właściwego wojewody, złożony nie później niż w terminie 4 miesięcy od ostatniego dnia miesiąca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub w sytuacji, o której mowa w art. 3 ust. 2 od ostatniego dnia miesiąca, w którym występuje brak możliwości prowadzenia działalności, o której mowa w art. 2.

2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:

1) imię i nazwisko wnioskodawcy lub jego skróconą nazwę;

2) numer NIP i REGON wnioskodawcy, a jeżeli nie nadano mu tych numerów lub jednego z nich - numer PESEL;

3) adres prowadzenia działalności, o której mowa w art. 2;

4) numer rachunku bankowego wnioskodawcy, na który ma być wypłacona rekompensata;

5) oświadczenie wnioskodawcy potwierdzające:

a) prowadzenie w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku, oraz w okresie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, w sytuacji, o której mowa w tym przepisie, działalności, o której mowa w art. 2,

b) w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr, uzyskanie przychodu z działalności, o której mowa w art. 2 w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku, niższego w stosunku do przychodu uzyskanego w okresie od dnia 1 lipca 2025 roku do dnia 30 września 2025 roku;

6) inne informacje niezbędne do ustalenia prawa do rekompensaty i jej wypłaty;

7) podpis wnioskodawcy.

3. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające informacje o przychodzie, o którym mowa w art. 3 ust. 1.

4. Oświadczenia, o których mowa w ust. 2 pkt 5, wnioskodawca składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

5. Wojewoda wydaje decyzję w sprawie rekompensaty niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna.

6. W celu weryfikacji danych zawartych we wniosku wojewoda może przeprowadzać kontrole lub zlecać ich przeprowadzenie. Jeżeli kwota rekompensaty przekracza kwotę 65 000 zł, przeprowadzenie kontroli ma charakter obligatoryjny.

7. Wojewoda, na udokumentowany wniosek, za zgodą ministra właściwego do spraw administracji publicznej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może przyznać rekompensatę również podmiotom innym niż wskazane w art. 2, które prowadzą działalność na obszarze, o którym mowa w art. 2 ust. 1, gdy okoliczności, a zwłaszcza poziom strat, utraconych korzyści lub ciężkie położenie materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1-6.

Art. 5. 1. Wnioskodawca niezadowolony z decyzji w sprawie rekompensaty, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia decyzji w tej sprawie, może wnieść skargę do sądu administracyjnego.

2. Nie pobiera się opłat od skargi wniesionej przez wnioskodawcę.

3. Wniesienie skargi, o której mowa w ust. 1, nie wstrzymuje wykonania decyzji.

4. W sprawach przed sądem administracyjnym, o których mowa w ust. 1, Skarb Państwa reprezentuje wojewoda.

Art. 6. Do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 5, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 7. Roszczenie w sprawie rekompensaty przedawnia się z upływem roku od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o powstaniu straty majątkowej. Jednakże w każdym przypadku roszczenie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia od ostatniego dnia miesiąca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub w sytuacji, o której mowa w art. 3 ust. 2 od ostatniego dnia miesiąca, w którym występuje brak możliwości prowadzenia działalności, o której mowa w art. 2.

Art. 8. 1. Wnioskodawca, który pobrał nienależnie rekompensatę, jest obowiązany do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.

2. Wojewoda zobowiązuje wnioskodawcę do zwrotu nienależnie pobranej rekompensaty oraz ustala kwotę nienależnie pobranej rekompensaty w drodze decyzji.

3. Za nienależnie pobraną rekompensatę uważa się rekompensatę:

1) do której prawo zostało ustalone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów lub które zostało wypłacone na tej podstawie albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez wnioskodawcę;

2) wypłacone osobie innej niż uprawniony wnioskodawca;

3) wypłacone w kwocie wyższej niż należna.

4. Odsetki, o których mowa w ust. 1, są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty rekompensaty do dnia zwrotu.

5. Jeżeli wypłaty rekompensaty dokonano innemu wnioskodawcy niż uprawniony lub w kwocie wyższej niż należna z przyczyn leżących po stronie wojewody, nie nalicza się odsetek, o których mowa w ust. 1.

6. Decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranej rekompensaty nie wydaje się później niż w terminie 5 lat od dnia, w którym wypłacono nienależne jednorazowe świadczenie.

7. Kwota nienależnie pobranej rekompensatę ustalona prawomocną decyzją oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranej rekompensaty stała się prawomocna.

8. Kwota nienależnie pobranej rekompensaty ustalona prawomocną decyzją oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a jeżeli prawo do świadczeń nie istnieje - ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

9. Kwoty nienależnie pobranej rekompensaty podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami, o których mowa w ust. 1, na rachunek bankowy wskazany przez wojewodę.

10. Wojewoda z urzędu odstępuje od żądania zwrotu kwoty nienależnie pobranej rekompensaty, która nie jest objęta układem ratalnym lub jej egzekucja okazała się bezskuteczna, jeżeli:

1) jej wysokość nie przewyższa dziesięciokrotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub

2) dłużnik zmarł.

11. Kwoty nienależnie pobranej rekompensaty wygasają z mocy prawa, jeżeli ich wysokość nie przewyższa kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

12. W przypadkach, o których mowa w ust. 10 i 11, wojewoda nie wydaje decyzji.

13. Do nienależnie pobranej rekompensaty stosuje się przepisy art. 84 ust. 1a i 8-8e ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199).

14. Nie ustala się i nie dochodzi nienależnie pobranej rekompensaty, jeżeli na podstawie decyzji wojewody nastąpiło wyrejestrowanie ubezpieczonego po wypłacie tego świadczenia.

Art. 9. 1. Przychód z tytułu rekompensaty nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.

2. Z przychodu z tytułu rekompensaty nie dokonuje się potrąceń i egzekucji.

Art. 10. Wnioskodawcy, któremu wypłacono rekompensatę, nie przysługuje roszczenie o odszkodowanie od Skarbu Państwa za:

1) stratę majątkową poniesioną w związku z prowadzeniem działalności, o której mowa w art. 2, powstałej na skutek brak możliwości prowadzenia tej działalności,

2) utracone korzyści, które wnioskodawca mógłby osiągnąć, gdyby strata, o której mowa w pkt 1, nie powstała.

Art. 11. Rekompensata stanowi pomoc de minimis i może być udzielana w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa unijnego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

Art. 12. 1. Podmiotom, o których mowa w art. 2, prowadzącym działalność, o której mowa w art. 2 na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk, którzy w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr ponieśli szkodę w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku, oraz w okresie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, w sytuacji, o której mowa w tym przepisie na ich wniosek:

1) przyznaje się świadczenie postojowe,

2) umarza się zaległości podatkowe, określone w odrębnych przepisach,

2. Zadania, o których mowa w ust. 1 finansowane są z budżetu państwa.

Art. 13. 1. W okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku, oraz w okresie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, w sytuacji, o której mowa w tym przepisie, przedsiębiorcy, o których mowa art. 2 ust. 1 i 2, podlegający ubezpieczeniu społecznemu,

którzy ponieśli szkody w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za osoby objęte tymi ubezpieczeniami, na ten okres poczynając od następnego terminu płatności składki przypadającego po wystąpieniu tej sytuacji.

2. Warunkiem zwolnienia, o którym mowa w ust. 1, jest złożenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oświadczenia o poniesieniu szkody na skutek wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 1. Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

3. Skutki finansowe w wysokości zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 1, są finansowane:

1) w zakresie składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe, ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe oraz ubezpieczenie zdrowotne – w ramach dotacji z budżetu państwa do funduszu ubezpieczeń społecznych, o którym mowa w art. 51 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;

2) w zakresie składek na ubezpieczenie macierzyńskie – w ramach dotacji z budżetu państwa do Funduszu Pracy,

3) w zakresie składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych – w ramach dotacji z budżetu państwa do tych funduszy.

4. Do zwalniania z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się art. 29 ust. 13 i 16 oraz art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1483).

Art. 14. 1. W okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku, oraz w okresie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, w sytuacji, o której mowa w tym przepisie, rolnicy, o których mowa w art. 2 ust. 1, podlegający ubezpieczeniu społecznemu rolników, którzy ponieśli szkody w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz na ubezpieczenie

zdrowotne za osoby objęte tymi ubezpieczeniami, na ten okres poczynając od następnego terminu płatności składki przypadającego po wystąpieniu tej sytuacji.

2. Warunkiem zwolnienia, o którym mowa w ust. 1, jest złożenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oświadczenia o poniesieniu szkody na skutek wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 1. Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

3. Skutki finansowe w wysokości zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 1, są finansowane:

1) w zakresie składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne – w ramach dotacji z budżetu państwa do funduszu emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 78 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770);

2) w zakresie składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie – z funduszu składkowego, o którym mowa w art. 77 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

4. Do zwalniania z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz na ubezpieczenie zdrowotne, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się art. 29 ust. 13 i 16 oraz art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Art. 15. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r., poz. 592) po art. 52ud dodaje się art. 52ue w brzmieniu:

„Art. 52ue. Zwalnia się od podatku dochodowego kwotę rekompensaty, o której mowa w art. 2, ustawy z dnia … o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr (Dz. U… poz. …).”.

Art. 16. W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 554) po art. 38za dodaje się art. 38zb w brzmieniu:

„Art. 38zb. Zwalnia się od podatku dochodowego kwotę rekompensaty, o której mowa w art. 2, ustawy z dnia … o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr (Dz. U… poz. …).”.

Art. 17. W ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r., poz. 843) po art. 57ab dodaje się art. 57ac w brzmieniu:

„Art. 57ac. Zwalnia się od podatku dochodowego kwotę rekompensaty, o której mowa w art. 2, ustawy z dnia … o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr (Dz. U… poz. …).”.

Art. 18. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

U ZASAD NI ENIE

Na przełomie czerwca i lipca 2026 roku doszło do katastrofy ekologicznej na rzece Bóbr. Odłowiono ponad 15 ton martwych ryb na odcinku poniżej zapory w Pilchowicach aż do zbiornika Rakowice, a przeprowadzone badania wykazały pogorszenie jakości wody i deficyt tlenu. Prawdopodobnymi przyczynami tego kryzysu był kontrolowany zrzut wód wraz z osadami dennymi z remontowanej przez spółkę Tauron Ekoenergia zapory w Pilchowicach oraz wysokie temperatury powietrza sprzyjające nagłemu uduszeniu i śnięciu ryb.

Po przeprowadzeniu przez Państwową Inspekcję Sanitarną szczegółowych badań, na terenie powiatu lwóweckiego wprowadzono ograniczenia dotyczące korzystania z wód wszystkich zbiorników zasilanych przez rzekę Bóbr w celach rekreacyjnych. Wojewoda Dolnośląski 4 lipca 2026 r. wydał rozporządzenie wprowadzające zakaz korzystania z wód rzeki Bóbr na odcinku od korony Zapory Pilchowickiej do zbiornika Rakowice. Zakaz korzystania z wód rzeki Bóbr obejmuje zakaz wchodzenia do wody, zakaz pojenia zwierząt, zakaz amatorskiego i gospodarczego połowu ryb, zakaz korzystania z wód do celów gospodarczych oraz zakaz używania jednostek pływających.

Zanieczyszczenie rzeki Bóbr i związany z nim zakaz wojewody negatywnie wpłynęły na lokalną turystykę. Rzeka jest jedną z głównych atrakcji w tym regionie. Stanowi popularne miejsce m.in. dla kajakarzy i wędkarzy. Turyści masowo odwołują swoje rezerwacje. Mieszkańcy Doliny Bobru, dla których spływy kajakowe i agroturystyka były źródłem utrzymania zostali pozbawieni źródeł dochodu.

Pomimo, że szkody nie wynikają z działań samych przedsiębiorców, ponoszą oni ciężar ekonomicznych następstw zdarzenia ekologicznego. Bez wdrożenia mechanizmów wsparcia istnieje realne ryzyko utraty płynności finansowej, likwidacji działalności gospodarczej, wzrostu bezrobocia oraz trwałego osłabienia potencjału gospodarczego regionu.

W związku z tą trudną sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr proponuje się wsparcie podmiotów poszkodowanych poprzez wypłatę rekompensaty, która z w założeniu będzie finansowana z budżetu państwa. Podmiotami uprawnionymi do otrzymania rekompensaty będą przedsiębiorcy oraz rolnicy świadczący usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1944) oraz przedsiębiorcy prowadzący działalność

gospodarczą w zakresie gastronomii, na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk, którzy prowadzą działalność w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku. Rekompensata przysługiwać będzie także przedsiębiorcom prowadzącym działalność organizatora turystyki lub podmiotu ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych w rozumieniu ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 925) oraz przedsiębiorcom prowadzącym działalność pilota wycieczek lub przewodnika turystycznego w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych, a także przedsiębiorcom prowadzącym działalność w zakresie wypożyczania i dzierżawy sprzętu turystycznego i rekreacyjnego, którzy prowadzą działalność na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku.

Projektowana ustawa ma na celu stworzenie podstaw do przyznania rekompensaty ww. podmiotom w związku z wprowadzonymi ograniczeniami. Rekompensata będzie udzielana na wniosek składany do właściwego wojewody. Wysokość rekompensaty ustalono za okres od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku w wysokości 100% przychodu wnioskodawcy prowadzonej działalności na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk w analogicznym okresie roku poprzedniego (tj. w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku). W przypadku przedłużenia ograniczenia lub braku możliwości prowadzenia działalności w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr wysokość rekompensaty będzie ustalana proporcjonalnie. Rekompensata nie będzie stanowić przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych. Z przychodu z tytułu rekompensaty nie będą dokonywane potrącenia i egzekucje. Wniosek o udzielenie rekompensaty należało będzie złożyć w terminie 4 miesięcy od ostatniego dnia miesiąca, w którym występuje brak możliwości prowadzenia działalności.

Jednocześnie podmiotowi, któremu wypłacono rekompensatę, nie będzie przysługiwać od Skarbu Państwa roszczenie o odszkodowanie za wyrównanie straty majątkowej w działalności powstałej na skutek braku możliwości prowadzenia tej działalności w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr oraz za utracone korzyści, które wnioskodawca mógłby osiągnąć, gdyby ta strata nie powstała.

Rekompensata stanowić będzie pomoc de minimis i będzie mogła być udzielana w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa unijnego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

Wnioskodawca, który pobrał nienależnie rekompensatę, będzie obowiązany do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Za nienależnie pobraną rekompensatę uważa się rekompensatę, do której prawo zostało ustalone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez wnioskodawcę, a także rekompensatę wypłaconą osobie innej niż osoba uprawniona lub wypłaconą w kwocie wyższej niż należna.

Projekt ustawy przewiduje, możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez wnioskodawcę niezadowolonego z decyzji w sprawie rekompensaty, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia decyzji w tej sprawie. W sprawach tych obowiązywać będą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Proponuje się także, aby wskazanym w projekcie ustawy podmiotom, a więc przedsiębiorcom oraz rolnikom świadczącym usługi hotelarskie, przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie gastronomii, przedsiębiorcom prowadzącym działalność pilota wycieczek lub przewodnika turystycznego, a także przedsiębiorcom prowadzącym działalność w zakresie wypożyczania i dzierżawy sprzętu turystycznego i rekreacyjnego, prowadzącym działalność na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk, którzy ponieśli szkodę w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku, a także w okresie późniejszym w przypadku przedłużenia ograniczenia lub braku możliwości prowadzenia działalności w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr na ich wniosek było przyznane świadczenie postojowe oraz umorzone zaległości podatkowe, określone w odrębnych przepisach.

Zgodnie z projektem ustawy przedsiębiorcy dotknięci skutkami katastrofy ekologicznej na rzece Bóbr będą zwolnieni z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 lipca do 30 września 2026 roku, a także w okresie późniejszym w przypadku przedłużenia ograniczenia lub braku możliwości prowadzenia działalności w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr. Zwolnienie dotyczy składek poczynając od najbliższego terminu płatności po wystąpieniu

szkody. Analogiczne przepisy proponowane są w przypadku rolników, którzy ponieśli szkody w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr.

Proponuje się, aby projektowane przepisy weszły w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Jest to uzasadnione potrzebą niezwłocznej pomocy i zrekompensowania ograniczeń związanych z dramatyczną sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr jakie dotykają podmioty prowadzące działalność obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk. Każde opóźnienie w udzieleniu pomocy mogłoby prowadzić do utraty płynności finansowej przez kolejne podmioty gospodarcze oraz zwiększenia skali negatywnych skutków społecznych i gospodarczych. Termin wejścia w życie ustawy nie stoi w sprzeczności z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461), zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach akty normatywne mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym.

Projekt ustawy będzie skutkował zwiększeniem wydatków budżetu państwa o około 3 mln zł. Środki zostaną przeznaczone na wypłatę rekompensat i świadczeń postojowych, finansowanie zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz koszty administracyjnej realizacji ustawy. Wpływ na budżety jednostek samorządu terytorialnego będzie ograniczony i wyniesie około 80 tys. zł, co wynika ze zwolnienia rekompensat z podatku dochodowego i związanego z tym zmniejszenia wpływów z udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Projekt ma wpływ na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców prowadzących działalność na obszarze dotkniętym katastrofą ekologiczną na rzece Bóbr na odcinku od korony Zapory Pilchowickiej do zbiornika Rakowice.

Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.

DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy

Informacja o projekcie

a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr

b) Przedstawiciel wnioskodawcy:

Szymon Pogoda

I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Celem proponowanej ustawy jest wsparcie podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr. Spowodowany złą jakością wód zakaz korzystania z rzeki Bóbr na odcinku od korony Zapory Pilchowickiej do zbiornika Rakowice, wprowadzony na mocy Rozporządzenia Wojewody Dolnośląskiego z 4 lipca 2026 r., negatywnie wpłynął na lokalną turystykę. Rzeka jest jedną z głównych atrakcji w tym regionie. Stanowi ona popularne miejsce m.in. dla kajakarzy i wędkarzy. Turyści masowo odwołują swoje rezerwacje. Mieszkańcy Doliny Bobru, dla których spływy kajakowe i agroturystyka były źródłem utrzymania zostali pozbawieni źródeł dochodu.

Podmiotami uprawnionymi do otrzymania rekompensaty będą przedsiębiorcy oraz rolnicy świadczący usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1944) oraz przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w zakresie gastronomii, na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk, którzy prowadzą działalność w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku. Rekompensata przysługiwać będzie także przedsiębiorcom prowadzącym działalność organizatora turystyki lub podmiotu ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych w rozumieniu ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 925) oraz przedsiębiorcom prowadzącym działalność pilota wycieczek lub przewodnika turystycznego w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych, a także przedsiębiorcom prowadzącym działalność w zakresie wypożyczania i dzierżawy sprzętu turystycznego i rekreacyjnego, którzy prowadzą działalność na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk w okresie od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku.

[2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Nie

Cel ustawy, polegający na udzieleniu szczególnego wsparcia przedsiębiorcom i rolnikom prowadzącym działalność gospodarczą na obszarze gmin Wleń i Lwówek Śląski, którzy ponieśli straty w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr nie może być zrealizowany za pomocą innych środków niż zaproponowane w projekcie. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują kompleksowego mechanizmu umożliwiającego udzielenie szybkiej i jednolitej pomocy finansowej podmiotom, które poniosły straty wskutek nadzwyczajnego zdarzenia ekologicznego skutkującego ograniczeniem lub brakiem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. W szczególności obecnie obowiązujące regulacje nie stanowią podstawy prawnej do przyznania rekompensaty odpowiadającej utraconym przychodom, zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, przyznania świadczenia postojowego oraz umorzenia zaległości podatkowych w zakresie przewidzianym w projekcie ustawy.

II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań?

a) Projektowana ustawa wprowadza szczególny, czasowy mechanizm wsparcia przedsiębiorców oraz rolników prowadzących działalność gospodarczą na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląski, którzy ponieśli straty ekonomiczne w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr. Rekompensata będzie udzielana na wniosek składany do właściwego wojewody. Wysokość rekompensaty ustalono za okres od dnia 1 lipca 2026 roku do dnia 30 września 2026 roku w wysokości 100% przychodu wnioskodawcy prowadzonej działalności na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk w analogicznym okresie roku poprzedniego. W przypadku przedłużenia ograniczenia lub braku możliwości prowadzenia działalności w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr wysokość rekompensaty będzie ustalana proporcjonalnie. Jednocześnie podmiotowi, któremu wypłacono rekompensatę, nie będzie przysługiwać od Skarbu Państwa roszczenie o odszkodowanie za wyrównanie straty majątkowej w działalności powstałej na skutek braku możliwości prowadzenia tej działalności w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr oraz za utracone korzyści, które wnioskodawca mógłby osiągnąć, gdyby ta strata nie powstała.

b) Projekt ustawy tworzy odrębny tryb postępowania administracyjnego w sprawach przyznawania rekompensaty. Określa właściwość organu, elementy wniosku, terminy jego rozpoznania, zasady dokumentowania wysokości przychodów oraz możliwość przeprowadzania kontroli prawidłowości danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Wniosek o udzielenie rekompensaty należało będzie złożyć w terminie 4 miesięcy od ostatniego dnia miesiąca, w którym występuje brak możliwości prowadzenia działalności.

c) Ustawa ustanawia również szczególne zasady odpowiedzialności za nienależnie pobrane świadczenia. Wprowadza obowiązek zwrotu nienależnie pobranej rekompensaty wraz z odsetkami, określa przesłanki uznania świadczenia za nienależnie pobrane, terminy dochodzenia należności, zasady ich przedawnienia oraz tryb egzekucji administracyjnej.

d) Projekt wywołuje również skutki prawne w zakresie prawa podatkowego poprzez wprowadzenie zwolnienia rekompensaty z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

e) Projektowana ustawa wywołuje także skutki w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych poprzez ustanowienie czasowego zwolnienia przedsiębiorców z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych. Analogiczne rozwiązanie przewidziano dla rolników podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników. Finansowanie skutków tych zwolnień nastąpi z budżetu państwa w formie odpowiednich dotacji do właściwych funduszy.

f) Projekt przewiduje również możliwość przyznania świadczenia postojowego oraz umorzenia zaległości podatkowych na zasadach określonych w ustawie i przepisach odrębnych.

g) Projekt jest spójny z dotychczasowymi regulacjami.

h) Projekt jest zgodny z Konstytucją RP, w tym z konstytucyjnym standardem ochrony wolności i praw.

i) Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.

j) Proponuje się aby ustawa weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Odstąpienie od standardowego okresu vacatio legis jest uzasadnione koniecznością niezwłocznego uruchomienia mechanizmów wsparcia dla przedsiębiorców i rolników, którzy już ponoszą negatywne skutki sytuacji ekologicznej na rzece Bóbr. Każde opóźnienie w udzieleniu pomocy mogłoby prowadzić do utraty płynności finansowej przez kolejne podmioty gospodarcze oraz zwiększenia skali negatywnych skutków społecznych i gospodarczych.

[4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Projekt ustawy wywołuje pozytywne skutki społeczne. Wprowadzenie rekompensaty pozwoli na wsparcie wskazanych w ustawie podmiotów w związku z sytuacją ekologiczną rzece Bóbr. Ma to szczególne znaczenie dla mieszkańców Doliny Bobru, dla których m.in. spływy kajakowe i agroturystyka były głównym źródłem utrzymania.

Projekt będzie miał również pozytywny wpływ na poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego mieszkańców terenów objętych pomocą. Zapewnienie szybkiego i przejrzystego mechanizmu wsparcia finansowego ograniczy społeczne skutki sytuacji kryzysowej oraz zwiększy zaufanie obywateli do działań państwa podejmowanych w sytuacjach nadzwyczajnych. Poprzez ograniczenie ekonomicznych następstw sytuacji ekologicznej przyczyni się do stabilizacji warunków życia mieszkańców oraz wzmocnienia odporności społeczności lokalnych na skutki zdarzeń kryzysowych.

Wprowadzony zakaz korzystania z wód rzeki Bóbr obejmuje zakaz wchodzenia do wody, pojenia zwierząt, amatorskiego i gospodarczego połowu ryb, korzystania z wód do celów gospodarczych oraz używania jednostek pływających. Tereny objęte zakazem korzystania z wód rzeki Bóbr zostały niemal wykluczone z zakresu usług turystycznych. Proponowane regulacje pozwolą przetrwać podmiotom dotkniętym skutkami katastrofy ekologicznej na rzece Bóbr.

[5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projektowana ustawa będzie miała pozytywny wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstw prowadzących działalność na obszarze objętym skutkami sytuacji ekologicznej. Pozwoli na utrzymanie płynności finansowej przedsiębiorców, ograniczenie ryzyka upadłości oraz zachowanie miejsc pracy. Ograniczone zostanie ryzyko pogorszenia sytuacji materialnej pracowników i ich rodzin, których źródłem utrzymania są przedsiębiorstwa funkcjonujące na obszarach objętych skutkami sytuacji ekologicznej. Projekt ustawy wpłynie pozytywnie na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców prowadzących działalność na obszarze dotkniętym katastrofą ekologiczną na rzece Bóbr na odcinku od korony Zapory Pilchowickiej do zbiornika Rakowice.

Regulacja będzie miała pozytywny wpływ na rynek pracy poprzez ograniczenie zwolnień pracowników zatrudnionych w sektorze turystycznym, gastronomicznym i hotelarskim.

Projekt będzie miał również pozytywny wpływ na rozwój regionalny poprzez utrzymanie funkcjonowania przedsiębiorstw stanowiących podstawę lokalnej gospodarki.

Proponowane przepisy zakładają nie tylko rekompensatę dla podmiotów poszkodowanych, które prowadzą działalność na obszarze gminy Wleń i gminy Lwówek Śląsk, ale także przyznanie na wniosek uprawnionych podmiotów świadczenia postojowego oraz umarzenia zaległości podatkowych, określonych w odrębnych przepisach. Ponadto proponowane przepisy zakładają także, że przedsiębiorcy oraz rolnicy dotknięci skutkami katastrofy ekologicznej na rzece Bóbr będą zwolnieni z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz specjalne fundusze pozaubezpieczeniowe.

W dłuższej perspektywie projektowana regulacja powinna ograniczyć skalę negatywnych konsekwencji gospodarczych katastrofy ekologicznej, umożliwiając szybszą odbudowę lokalnego rynku usług turystycznych i gastronomicznych, zachowanie aktywności gospodarczej oraz utrzymanie dochodów mieszkańców regionu. Dzięki temu zmniejszone zostanie ryzyko trwałego osłabienia potencjału gospodarczego gmin objętych wsparciem oraz konieczności ponoszenia wyższych kosztów interwencji publicznej w przyszłości.

Projekt ustawy o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Bóbr jest zgodny z przepisami ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Projektowane przepisy realizują zasady wynikające z ustawy – Prawo przedsiębiorców, w szczególności zasadę proporcjonalności oraz wspierania rozwoju działalności gospodarczej. Projekt przewiduje jedynie minimalne obowiązki formalne niezbędne do uzyskania wsparcia publicznego, polegające na złożeniu wniosku wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnienie ustawowych przesłanek. Zakres wymaganych informacji jest ograniczony do minimum niezbędnego dla ustalenia prawa do świadczeń oraz prawidłowego wydatkowania środków publicznych, co pozostaje zgodne z zasadą adekwatności i proporcjonalności obciążeń administracyjnych wobec przedsiębiorców.

Główne założenia projektu ustawy konsultowane były z częścią podmiotów, które poniosły straty z powodu nadzwyczajnego zdarzenia ekologicznego na rzece Bóbr skutkującego ograniczeniem lub brakiem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i spotkały się z ich pozytywnym odbiorem oraz aprobatą. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projekt ustawy wywołuje skutki finansowych dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Obecnie nie jest możliwe dokładne oszacowanie skutków finansowych wejścia w życie projektowanej ustawy, jednakże zakłada się że będzie ona skutkowała zwiększeniem wydatków budżetu państwa o około 3 mln zł. Wydatki te obejmą wypłatę rekompensat, świadczeń postojowych, finansowanie zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz koszty administracyjnej realizacji ustawy. Wpływ na budżety jednostek samorządu terytorialnego będzie ograniczony i wyniesie około 80 tys. zł, co wynika ze zwolnienia rekompensat z podatku dochodowego i związanego z tym zmniejszenia wpływów z udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych.

[7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Środki finansowe pochodzić będą z budżetu państwa. Budżety jednostek samorządu terytorialnego zostaną pomniejszone przez zwolnienia rekompensat z podatku dochodowego i związanego z tym zmniejszenia wpływów z udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych.

[8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie