Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa.
Druk nr 3156 · strona druku w Sejmie · 3156.pdf · 3156-ustawa i uzasadnienie.docx
Pełny tekst
Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.
Warszawa, 24 sierpnia 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja
Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:
- o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Henryka Kowalczyka.
(-) Andrzej Adamczyk; (-) Waldemar Andzel; (-) Dorota Arciszewska-Mielewczyk; (-) Iwona Ewa Arent; (-) Marek Ast; (-) Piotr Babinetz; (-) Barbara Bartuś; (-) Rafał Bochenek; (-) Joanna Borowiak; (-) Kamil Bortniczuk; (-) Lidia Burzyńska; (-) Kazimierz Bogusław Choma; (-) Tadeusz Chrzan; (-) Witold Wojciech Czarnecki; (-) Lidia Czechak; (-) Katarzyna Czochara; (-) Zbigniew Dolata; (-) Jan Michał Dziedziczak; (-) Magdalena Filipek-Sobczak; (-) Kazimierz Gołojuch; (-) Mariusz Gosek; (-) Agnieszka Górska; (-) Marcin Grabowski; (-) Kazimierz Gwiazdowski; (-) Czesław Hoc; (-) Paweł Hreniak; (-) Michał Jach; (-) Piotr Kaleta; (-) Henryk Kowalczyk; (-) Michał Kowalski; (-) Bartosz Józef Kownacki; (-) Piotr Król; (-) Marek Kuchciński; (-) Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk; (-) Ewa Leniart; (-) Joanna Lichocka; (-) Marek Matuszewski; (-) Anna Milczanowska; (-) Jan Mosiński; (-) Michał Moskal; (-) Bogumiła Olbryś; (-) Szymon Pogoda; (-) Marcin Porzucek; (-) Urszula Rusecka; (-) Paweł Sałek; (-) Józefa Szczurek-Żelazko; (-) Stanisław Szwed; (-) Jacek Świat; (-) Robert Telus; (-) Marcin Warchoł; (-) Jan Warzecha; (-) Jarosław Wiesław Wieczorek; (-) Teresa Wilk; (-) Grzegorz Woźniak. U S TAWA z dnia … o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa
Art. 1. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592, z późn. zm.1) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 27 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 29–30f, pobiera się od podstawy jego obliczenia według następującej skali podatkowej:
Podstawa obliczenia podatku w Podatek wynosi złotych
Ponad Do
180 000 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł
180 000 18 000 zł + 32% nadwyżki ponad 180 000 zł
”;
2) w art. 32:
a) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Zaliczki za miesiące od stycznia do grudnia wynoszą:
1) za miesiące, w których dochód podatnika uzyskany od początku roku od tego płatnika nie przekroczył kwoty 180 000 zł – 12% dochodu uzyskanego w danym miesiącu;
2) za miesiąc, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku od tego płatnika przekroczył kwotę 180 000 zł – 12% od tej części dochodu uzyskanego w tym miesiącu, która nie przekroczyła tej kwoty, i 32% od nadwyżki ponad kwotę 180 000 zł;
3) za miesiące następujące po miesiącu, o którym mowa w pkt 2 – 32% dochodu uzyskanego w danym miesiącu od tego płatnika.”
b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2026 r. poz. 779 i 846.
„3. Jeżeli podatnik złoży płatnikowi oświadczenie, że za dany rok zamierza opodatkować dochody w sposób określony w art. 6 ust. 2 albo 4d, a za rok podatkowy przewidywane, określone w oświadczeniu:
1) dochody podatnika nie przekroczą kwoty 180 000 zł, a małżonek lub dziecko nie uzyskują żadnych dochodów, które łączy się z dochodami podatnika – zaliczki za wszystkie miesiące roku podatkowego wynoszą 12% dochodu uzyskanego w danym miesiącu od tego płatnika i są dodatkowo pomniejszane za każdy miesiąc o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej – w przypadku oświadczenia dotyczącego opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 2 albo 4d;
2) dochody podatnika przekroczą kwotę 180 000 zł, a dochody małżonka lub dziecka, które łączy się z dochodami podatnika, nie przekraczają tej kwoty – zaliczki za wszystkie miesiące roku podatkowego wynoszą 12% dochodu uzyskanego w danym miesiącu od tego płatnika.”.
Art. 2. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z poźn. zm.2) wprowadza się następujące zmiany:
1) po art. 20s dodaje się art. 20sa w brzmieniu:
„Art. 20sa. § 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej zawiadamia, w terminie do dnia 31 grudnia 2026 r., podatników, których indywidualne dane zostały podane do publicznej wiadomości na podstawie art. 27b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, którzy w zeznaniu, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu wykazali przychody przekraczające kwotę określoną w art. 20s § 3, oraz 500 podatników, których indywidualne dane zostały podane do publicznej wiadomości na podstawie art. 27b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, którzy w zeznaniu, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu wykazali największą sumę przychodów, o obowiązku przystąpienia do umowy o współdziałanie w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia zawiadomienia.
§ 2. W razie niepodpisania umowy o współdziałanie przez podatników, o których mowa w
§ 1, w terminie, o którym mowa w § 1, umowę uznaje się za zawartą w dniu 1 lipca 2027 r. Art. 20s § 4 i § 5 nie stosuje się.
§ 3. Począwszy od 2027 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej zawiadamia corocznie, w terminie do dnia 31 października danego roku podatników, których indywidualne dane Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2026 r. poz. 846, 875, 473, 1235 i 1669.
zostały podane do publicznej wiadomości na podstawie art. 27b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, którzy w zeznaniu, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu wykazali przychody przekraczające kwotę określoną w art. 20s § 3, oraz podatników, których indywidualne dane zostały podane do publicznej wiadomości na podstawie art. 27b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, o obowiązku przystąpienia do umowy o współdziałanie w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia zawiadomienia.
§ 4. W razie niepodpisania umowy o współdziałanie przez podatników, o których mowa w
§ 3, w terminie, o którym mowa w § 1, umowę uznaje się za zawartą w terminie wskazanym w
§ 1. Art. 20s § 4 i § 5 nie stosuje się.
§ 5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych sporządzi i udostępni w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu wzorzec umowy zawieranej z podatnikiem w przypadku określonym w § 2 lub § 4. Jeżeli § 2 lub § 4 znajdzie zastosowanie do podatnika, Szef Krajowej Administracji Skarbowej, w terminie 30 dni od zawarcia umowy, przekazuje mu egzemplarz podpisanej przez siebie umowy z adnotacją, że przystąpienie podatnika nastąpiło z mocy prawa.
§ 6. Przepisów niniejszego artykułu nie stosuje się do podatników wpisanych do ewidencji podatników, z którymi Szef Krajowej Administracji Skarbowej zawarł umowę o współdziałanie, o której mowa w art. 20za.”;
2) w art. 20x dodaje się § 5 w brzmieniu:
„§ 5. Przepisów niniejszego artykułu nie stosuje się do podatników określonych w art. 20sa
§ 1 ani § 3.”;
3) po art. 20zl dodaje się art. 20zla w brzmieniu:
„Art. 20zla. § 1. Jeżeli audyt monitorujący przeprowadzany u podatnika, o którym mowa w art. 20sa § 1 lub § 3, ujawni, że nie posiada on ram wewnętrznego nadzoru podatkowego, o których mowa w art. 20u pkt 2, podatnik ten podlega karze pieniężnej. Karę pieniężną nakłada Szef Krajowej Administracji Skarbowej, w drodze decyzji, w wysokości niewiększej niż 1 000 000 zł.
§ 2. W zakresie nieuregulowanym w § 1 do nakładania kary pieniężnej stosuje się przepisy działu IVA ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691).
§ 3. Do postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu IV, przy czym od decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.”.
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r., z wyjątkiem art. 2, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
UZASADNI E NI E
Podwyższenie progu w PIT
Celem projektu ustawy jest podniesienie granicy progu podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z 120 000 zł do 180 000 zł przy zachowaniu obecnych stawek podatkowych i kwoty wolnej od podatku: • 30 000 zł kwoty wolnej od podatku • 12% do wysokości pierwszego progu, • 32% od nadwyżki ponad pierwszy próg.
1 stycznia 2022 r. pierwszy raz od 12 lat zmianie uległ próg dochodów, o którym mowa w skali podatkowej (wzrost z 85 528 zł na 120 000 zł rocznego dochodu). Został on dostosowany do nowej rzeczywistości, w której na przestrzeni lat wynagrodzenia w Polsce podwoiły się. Tymczasem sytuacja polityczna i makroekonomiczna ostatnich 5 lat spowodowała, że zmiany na polu poziomu wynagrodzeń następują sposób jeszcze bardziej dynamiczny. Według szacunków opartych na wzroście wynagrodzeń, próg podatkowy w PIT odpowiadający dzisiejszym realiom wynosiłby ok. 180 000 zł.
Celem reformy jest dostosowanie poziomu opodatkowania PIT do zmieniających się okoliczności gospodarczych. Według rozliczeń PIT za 2024 r. dochód przekraczający 120 tys. zł osiągnęło 1,935 mln podatników, zaś według najnowszych danych dotyczących rozliczenia PIT za 2025 r. liczba ta wzrosła do około 2,41 mln podatników. Oznacza to, że zmiana obejmie około 10% wszystkich podatników PIT. Na zmianach szczególnie skorzystają rodziny. Łączny próg dla wspólnie rozliczających się małżonków wyniesie 360 000 zł rocznie zamiast obecnych 240 000 zł.
Koszt budżetowy wprowadzenia wskazanej zmiany, zgodnie z szacunkami Ministerstwa Finansów, wyniesie ok. 25 mld zł rocznie3. M. Walków, Wystawił rachunek za "plan Czarnka". Minister ostrzega, Money.pl, https://www.money.pl/finanse/domanski-wystawil-rachunek-za-plan-czarnka-7297938673236000a.html [dostęp: 14.07.2026].
Rozszerzenie zastosowania Programu Współdziałania
Dla sfinansowania podniesienia progu podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, proponuje się zwiększenie liczby uczestników Programu Współdziałania, o którym mowa w dziale IIB Ordynacji podatkowej. Zmiana polegać będzie na wprowadzeniu obowiązku sukcesywnego przystępowania do Programu dla największych podatników podatku dochodowego od osób prawnych. Doprowadzi to do poprawy ściągalności podatku dochodowego od osób prawnych, czego efektem będzie istotny wzrost dochodów budżetowych z tego tytułu.
Podatnicy przystępujący do Programu Współdziałania zyskują pewność poprawnego stosowania prawa podatkowego dzięki zindywidualizowanej obsłudze przez urzędników wyznaczonych wewnątrz struktury Krajowej Administracji Skarbowej. Każdy z uczestników Programu zobowiązany jest współpracować z Szefem KAS, przekazując mu informacje o wszystkich potencjalnych ryzykach w stosowaniu prawa podatkowego. Oprócz tego, uczestnik zobowiązany jest przygotować skuteczny i adekwatny zbiór zidentyfikowanych i opisanych procesów oraz procedur dotyczących zarządzania wykonywaniem obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego i zapewniających ich prawidłowe wykonanie (ramy wewnętrznego nadzoru podatkowego).
Mimo, że przepisy dotyczące Programu Współdziałania obowiązują w Polsce od dnia 1 lipca 2020 roku, obecnie uczestniczy w nim jedynie 17 podmiotów (w tym 1 podatkowa grupa kapitałowa). Dla porównania, Wielka Brytania obowiązkowo objęła podobnym programem 2000 podmiotów o największych obrotach (w wysokości przekraczającej 200 mln funtów rocznie).
Proponowane rozwiązanie ma na celu z jednej strony zwiększenie prawidłowości rozliczeń największych podatników CIT, z drugiej zaś strony zmobilizowanie administracji skarbowej do bardziej wszechstronnego działania w zakresie ograniczania agresywnej optymalizacji przez dużych podatników, co przyczyni się do ograniczenia tzw. „luki CIT”. Proponowane zmiany w Ordynacji podatkowej nakładają obowiązek uczestnictwa w Programie na największych podatników CIT. Do dnia 30 czerwca 2027 r. do grona uczestników Programu dołączy ok. 580 podmiotów (500 indywidualnych i wszystkie podatkowe grupy kapitałowe, których przychody
przekroczyły 50 mln euro rocznie), zaś w kolejnych okresach – pozostałe podmioty o przychodach przekraczających 50 mln euro rocznie (zarówno indywidualne jak i podatkowe grupy kapitałowe), o ile już nie są uczestnikami Programu. Tym samym, Program Współdziałania stanie się obowiązkową i domyślną formą nadzoru skarbowego nad największymi podatnikami CIT.
Opublikowane przez Polski Instytut Ekonomiczny szacunki dotyczące tzw. „luki CIT” wskazują, że budżetu nie zasila ok. 30% teoretycznych wpływów z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych4. Różnica ta wynika w znaczniej mierze z agresywnej optymalizacji podatkowej stosowanej przez podatników o najbardziej skomplikowanych strukturach organizacyjnych. Oznacza to, że istnieje potencjał na zwiększenie wpływów budżetowych przez uszczelnienie systemu CIT, niewymagający podniesienia stawek wskazanego podatku. Szacuje się, że wprowadzane zmiany przyniosą 23,0 mld zł rocznie z tytułu ograniczenia luki w CIT. Dodatkowo, oczekuje się zwiększenia dochodów budżetu państwa dzięki zmniejszeniu luki w innych podatkach, głównie w VAT, dzięki istotnej poprawie podatkowego compliance u uczestników Programu Współdziałania, tj. u podmiotów odpowiadających za istotną część obserwowanego na rynku profesjonalnego obrotu. Warto mieć przy tym na uwadze, że wg danych Ministerstwa Finansów z rozliczenia podatku za rok 2024, ok. 0,5 % największych podatników (ok. 4000 spółek i grup kapitałowych) odpowiadało za niemal 89% dochodów budżetowych z CIT.
Wdrożenie ustawy powinno zatem przynieść istotnie wyższe dodatkowe dochody budżetowe niż związane z nią koszty, nawet po uwzględnieniu kosztów wdrożenia Programu Współdziałania ponoszonych przez Krajową Administrację Skarbową.
Projekt ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. J. Sawulski, M. Klucznik, M. Reczek, J. Rybacki, Luka CIT w Polsce, Working Paper, nr 2, Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa 2022, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2022/12/WorkingP-2-2022-Luka-CIT-w-PL.pdf [dostęp: 14.07.2026].
DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy
Informacja o projekcie
a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa
b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Henryk Kowalczyk
I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Opis problemu i jego skala Zagadnienie dotyczy kwoty progu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jego wysokość zmieniana jest niezwykle rzadko – po raz ostatni, po 12 latach, miało to miejsce w 2022 r. (z 85 528 zł na 120 000 zł). Brak cyklicznej waloryzacji poziomu progu podatkowego niekorzystnie wpływa na budżety gospodarstw domowych, ponieważ wraz z inflacją, obciążenia podatkowe oparte na progresywnej skali podatkowej rosną nieproporcjonalnie wobec tempa wzrostu wynagrodzeń. Jednocześnie, budżet państwa drenuje luka w podatku dochodowym od osób prawnych i podatku od towarów i usług, co wynika nie tylko z przestępstw podatkowych, ale również z błędów w rozliczeniach i niepewności co do sposobu interpretacji przepisów przez organy podatkowe. Z dniem 1 lipca 2020 r. weszły w Polsce w życie przepisy dotyczące tzw. Programu Współdziałania. Program polega na zastąpieniu relacji opartej na stosunku kontroler-kontrolowany procedurą tzw. monitoringu horyzontalnego. W przeciwieństwie do kontroli podatkowej, wskazana procedura nie stanowi nadzoru bezpośrednio nad prawidłowością realizacji obowiązków podatkowych, lecz oznacza bieżące wsparcie podatnika w procesie wdrażania u niego odpowiednich mechanizmów wewnętrznych, mających na celu zapewnienie prawidłowego wykonywania obciążających podatnika obowiązków. Polska regulacja została ukształtowana na wzór niderlandzki, który pozwala na bieżące uzgodnienia pomiędzy podatnikiem a administracją skarbową. Rozwiązanie wprowadzono jako fakultatywne i ograniczone wyłącznie dla podatników o największym obrocie. Z racji niedostatecznej promocji ze strony Ministerstwa Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej, w polskim Programie uczestniczy obecnie jedynie 17 podatników, podczas gdy inne kraje rozwinięte takie jak Wielka Brytania czy Australia domyślnie i obowiązkowo włączają do niego wszystkie największe podmioty. Opis proponowanych rozwiązań Projektodawca proponuje zwiększenie progu podatkowego z obecnych 120 000 zł do 180 000 zł, która to kwota, zgodnie z danymi z rozliczeń PIT za 2024 r. była równowartością średniego dochodu osiąganego przez podatników przekraczających próg podatkowy. Proponowane jest również stopniowe wprowadzenie obowiązku uczestnictwa w Programie Współdziałania dla wszystkich dużych podatników CIT. Przyczyni się to do wzrostu pewności stosowania prawa podatkowego, zacieśnienia współpracy i zwiększenia zaufania pomiędzy podatnikami a administracją skarbową oraz, pośrednio, do wzrostu dochodów podatkowych państwa. Skutki braku zmiany stanu obecnego Wraz z postępującym wzrostem wynagrodzeń, szybko rośnie liczba podatników przekraczających granicę progu podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Według rozliczeń PIT za 2024 r. dochód przekraczający 120 tys. zł osiągnęło 1,935 mln podatników, zaś według najnowszych
danych dotyczących rozliczenia PIT za 2025 r. liczba ta wzrosła do około 2,41 mln podatników. Tymczasem pożądanym społecznie stanem byłoby, gdyby ten wskaźnik pozostawał relatywnie stały. W zakresie Programu Współdziałania – biorąc pod uwagę obserwowany w ostatnich latach przeciętny wzrost liczby uczestników Programu o 3 podmioty rocznie, to pozostawiając to rozwiązanie jako fakultatywne, nie można oczekiwać, że w kolejnych latach stanowić ono będzie mechanizm prowadzący do istotnej poprawy ściągalności danin publicznych w Polsce. Brak obligatoryjnego włączenia dużych podatników CIT do Programu Współdziałania wiązać się będzie z koniecznością zwiększania wpływów budżetowych poprzez podnoszenie stawek wskazanego podatku.
[2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Tak (w zakresie PIT) ➢ Nie (w zakresie Programu Współdziałania)
19 marca 2024 r. grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości złożyła projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Druk nr 322), w którym zaproponowano podniesienie kwoty wolnej od podatku do wysokości równej dwunastokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, ale nie mniejszej niż 60 000 zł. Takie rozwiązanie zagwarantowałoby, że podatnicy, których dochody nie przekraczają kwoty zapewniającej minimalną godziwą egzystencję, nie byliby dodatkowo obciążeni ciężarami skarbowymi, co pozwoliłoby im na większą niezależność od pomocy państwa. Wskazana zmiana realizowałaby również w pełni wymagania konstytucyjności regulacji podatku dochodowego od osób fizycznych, wskazane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 października 2015 r. (K 21/14). Wskazany projekt nie uzyskał aprobaty większości sejmowej, dlatego treścią niniejszego projektu proponowane jest rozwiązanie alternatywne, polegające na istotnym podniesieniu progu podatkowego.
Jak wskazuje przykład wielu państw OECD, uczestnictwo w programie współdziałania wiąże się z szeregiem istotnych korzyści dla podatników oraz niesie ze sobą skutek w postaci znacznego wzrostu dochodów podatkowych budżetu państwa. Programy współdziałania wdrożyło 32 z 38 państw członkowskich OECD. Światowym liderem jest Holandia. Zainicjowany w 2002 r. holenderski program obejmuje obecnie aż 200 tys. podmiotów. Rozwój programów współdziałania jest obecnie priorytetem we Francji oraz we Włoszech. Francja zainaugurowała swój program w 2019 r. Obecnie jest nim objęte 1500 firm, ale planuje się objęcie nim - do 2027 r. - aż 8500 podmiotów. Po sześciu latach od zainicjowania w Polsce Programu Współdziałania w formie fakultatywnej, uczestniczy w nim jedynie 17 podatników, zaś liczba jego beneficjentów rośnie w tempie 3 firm rocznie. Mając powyższe na uwadze, stopniowe wprowadzenie w Polsce obligatoryjnego udziału w Programie Współdziałania stanowi najbardziej bezpieczną i efektywną ścieżkę prowadzącą do zwiększenia dochodów budżetowych państwa.
II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań?
a) Projekt jest spójny z dotychczasowymi regulacjami.
b) Projekt jest zgodny z Konstytucją RP, w tym z konstytucyjnym standardem ochrony wolności i praw.
c) Projekt ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.
d) Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących Programu Współdziałania, które wchodzą w życie 14 dni po dniu ogłoszenia ustawy. Termin ten zapewnia odpowiednie vacatio legis, umożliwiające: aktualizację systemów informatycznych płatników i organów podatkowych, dostosowanie oprogramowania kadrowo-płacowego, oraz przygotowanie informacji dla podatników. Zmiana przepisów podatkowych od początku roku kalendarzowego jest standardową praktyką, ponieważ rok kalendarzowy w PIT równy jest rokowi podatkowemu. Konieczność wcześniejszego wejścia w życie przepisów dotyczących Programu Współdziałania wynika z obowiązku nałożonego na Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, polegającego na zawiadomieniu kwalifikowanych dużych podatników o objęciu ich Programem, w terminie do dnia 31 grudnia 2026 r. Jednocześnie przyjęcie modelu stopniowego, dwustopniowego wdrażania obligatoryjnego udziału w Programie Współdziałania pozwala uwzględnić niezbędny okres dostosowawczy zarówno po stronie podatników, jak i administracji skarbowej, w tym czas wymagany
na pozyskanie, przygotowanie i przeszkolenie kadr odpowiedzialnych za obsługę nowych uczestników Programu.
[4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Celem reformy jest dostosowanie poziomu opodatkowania PIT do zmieniających się okoliczności gospodarczych. Według rozliczeń PIT za 2024 r. dochód przekraczający 120 tys. zł osiągnęło 1,935 mln podatników, zaś według najnowszych danych dotyczących rozliczenia PIT za 2025 r. liczba ta wzrosła do około 2,41 mln podatników. Tymczasem logika systemu podatku dochodowego od osób fizycznych wymaga, aby pozostawała ona na stabilnym poziomie. Na zmianach szczególnie skorzystają rodziny, w których oboje małżonkowie osiągają średnie i wyższe dochody oraz małżeństwa, w których jeden z małżonków zarabia znacznie więcej od drugiego. Projekt przyniesie pozytywne skutki społeczne. Proponowane rozwiązania przyczynią się bowiem do poprawy płynności finansowej gospodarstw domowych o średnich dochodach, przez co będą mogły przeznaczyć te środki na konsumpcję i inwestycje.
W efekcie obligatoryjnego dołączenia do Programu Współdziałania, najwięksi podatnicy CIT zyskają pewność w rozliczeniu podatków. Odbędzie się to z korzyścią dla budżetu państwa, ponieważ zostaną oni poddani stałemu, nierepresyjnemu nadzorowi w swoich działaniach podatkowych. Oparcie wskazanej relacji na partnerskich zasadach monitoringu horyzontalnego przyczyni się do zwiększenia poziomu wzajemnego zaufania pomiędzy podatnikami a administracją skarbową. Pozytywny przykład idący od największych podmiotów będzie oddziaływał korzystnie na wszystkich klientów administracji skarbowej w Polsce.
[5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań?
Podmioty, na które wpływa projekt Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych opodatkowani tzw. skalą podatkową, osiągający dochody w drugim przedziale tej skali – ok. 2 mln osób. Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, których roczne obroty przekraczają 50 mln euro – ok. 4350 podmiotów. Podatkowe grupy kapitałowe, których roczne obroty przekraczają 50 mln euro – ok. 80 podmiotów. Wpływ projektu na wskazane podmioty Proponowane rozwiązania przyczynią się do wzrostu płynności gospodarstw domowych o średnich dochodach. W dalszej perspektywie przyczynią się do zwiększenia poziomu konsumpcji i inwestycji w gospodarce. Dochody rozporządzalne gospodarstw domowych wzrosną o ok. 25 mld zł rocznie. Uczestniczący w Programie Współdziałania podatnicy CIT zyskają pewność w rozliczeniu podatków, na czym skorzystają uczciwi podatnicy, którzy w tej chwili, ze względu na niepewność stosowania przepisów, unikają stosowania niektórych rozwiązań np. ulgi B+R. Jednocześnie, zwiększenie liczby uczestników Programu ograniczy zjawisko agresywnej optymalizacji podatkowej, której stosowanie prowadzi do niesprawiedliwej przewagi rynkowej takich podmiotów.
Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (MŚP). Projektowana ustawa dotyczy majątkowych praw i obowiązków dużych przedsiębiorców. Projekt ustawy dotyczy praw i obowiązków dużych przedsiębiorców wobec organów administracji publicznej. Projekt ustawy zawiera przepisów określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej.
[6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? • Budżet państwa - zmniejszenie dochodów z tytułu PIT (ok. 25 mld zł minus część przekazywana JST – wg szacunków Ministerstwa Finansów 5). Koszty zwiększonej obsługi administracyjnej ze względu na wprowadzenie obligatoryjnego udziału w Programie Współdziałania – ok. 0,3 mld zł. Zwiększenie wpływów z tytułu CIT - ok. 23 mld zł. Zwiększenie poziomu dochodów budżetowych z tytułu VAT i akcyzy na skutek zwiększenia konsumpcji, a także „uszczelnienia” będącego immanentnym skutkiem udziału w Programie Współdziałania – ponad 2 mld zł. • Projekt ustawy nie powoduje bezpośrednich kosztów finansowych dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana zasad opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych polegająca na podwyższeniu z 120 000 zł do 180 000 zł progu, będzie skutkowała zmniejszeniem obciążeń podatkowych części podatników podatku PIT, a tym samym zmniejszeniem dochodów budżetu państwa z tego podatku. Obowiązujące przepisy dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego przewidują jednak, że wysokość dochodów jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału w PIT jest ustalana jako określony procent dochodów podatników PIT zamieszkałych na obszarze danej jednostki, a nie jako określony procent faktycznych wpływów z podatku PIT. W konsekwencji samo obniżenie należnego podatku PIT wynikające z podwyższenia progu podatkowego z 120 000 zł do 180 000 zł nie powoduje proporcjonalnego zmniejszenia dochodów jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału w PIT. • Podatnicy PIT rozliczający dochody według skali podatkowej o dochodach przekraczających obecny próg podatkowy – wzrost dochodu rozporządzalnego o ok. 25 mld zł. • Podatnicy CIT o przychodach przekraczających 50 mln euro rocznie (zarówno indywidualni, jak i podatkowe grupy kapitałowe) – koszty związane z wdrożeniem ram wewnętrznego nadzoru podatkowego, korzyść w postaci istotnego wzrostu pewności stosowania prawa podatkowego, oraz poprawy warunków konkurencji wynikającej z ograniczenia zjawiska agresywnej optymalizacji podatkowej oraz zmniejszenia skali oszustw podatkowych.
[7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Całość projektu jest neutralna dla sfery budżetowej, ponieważ oczekuje się, że zmniejszenie dochodów z tytułu PIT, szacowane na 25 mld zł, zostanie zrekompensowane przez zwiększone wpływy z CIT w wysokości 23,0 mld zł, a także przez dodatkowe wpływy z VAT (zwiększenie konsumpcji, a także uszczelnienie w ramach Programu Współdziałania) oraz z PIT (w ramach podatków z zysków kapitałowych z inwestycji). Wzrost wpływów z tytułu CIT oszacowano na 23,0 mld zł, biorąc do wyliczeń dane z zeznań rocznych CIT największych podatników CIT w Polsce (czyli takich, których obroty przekraczają 50 mln euro rocznie – zarówno indywidualnych, jak i podatkowych grup kapitałowych), jak również szacunki dotyczące luki CIT, opracowane przez Polski Instytut Ekonomiczny.6
Uszczelnienie systemu podatkowego
Obecnie to co rzuca się w oczy to wręcz dramatyczna sytuacja po stronie dochodowej budżetu. W 2025 roku dochody podatkowe zostały wykonane zaledwie w wysokości 92,7 proc. w stosunku do planowanych, co oznacza, że zabrakło do planu aż 41,5 mld zł. Z VAT zabrakło do planu aż blisko 28 mld zł, z akcyzy około 6,6 mld zł, z CIT aż około 7 mld zł, a z PIT około 2 mld zł.
Projekt ustawy nie powoduje bezpośrednich kosztów finansowych dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana zasad opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych polegająca na podwyższeniu z 120 000 zł do 180 000 zł progu, będzie skutkowała https://www.money.pl/finanse/domanski-wystawil-rachunek-za-plan-czarnka-7297938673236000a.html https://www.nik.gov.pl/najnowsze-informacje-o-wynikach-kontroli/cit-przecieka-urzedom-skarbowym-przez-palce.html, https://www.gov.pl/web/finanse/2024-bis,
zmniejszeniem obciążeń podatkowych części podatników podatku PIT, a tym samym zmniejszeniem dochodów budżetu państwa z tego podatku. Obowiązujące przepisy dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego przewidują jednak, że wysokość dochodów jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału w PIT jest ustalana jako określony procent dochodów podatników PIT zamieszkałych na obszarze danej jednostki, a nie jako określony procent faktycznych wpływów z podatku PIT. W konsekwencji samo obniżenie należnego podatku PIT wynikające z podwyższenia progu podatkowego z 120 000 zł do 180 000 zł nie powoduje proporcjonalnego zmniejszenia dochodów jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału w PIT.
[8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie
III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu
[9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Tak Niniejszy projekt nie będzie miał wpływu na zasady działalności gospodarczej prowadzonej przez mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. Projekt nałoży dodatkowe obowiązki administracyjne wyłącznie na dużych przedsiębiorców poprzez zobligowanie ich do przystąpienia do Programu Współdziałania. W tym celu będą oni zobowiązani do sporządzenia ram wewnętrznego nadzoru podatkowego, poddania się audytowi wstępnemu KAS oraz do podpisania umowy o współdziałanie z Szefem KAS. Jako że upowszechnienie Programu Współdziałania jako instytucji wzajemnego zaufania pomiędzy podatnikiem a fiskusem nie jest wyłącznie środkiem, ale również celem projektu ustawy, nie ma możliwości osiągnięcia go innymi metodami.
[10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)?
➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)?
➢ Nie