Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Druk nr 3232 · strona druku w Sejmie · 3232.pdf · 3232-ustawa.docx · 3232-uzasadnienie.docx
Pełny tekst
Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.
Warszawa, 8 października 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-172-26
Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy
- o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Projekt ma charakter deregulacyjny. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA
z dnia
o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Art. 1. W ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.1)) po art. 77 dodaje się art. 77a w brzmieniu:
„Art. 77a. 1. Uczelnia, na wniosek pracodawcy mającego uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w przedłożonym przez kandydata do pracy lub pracownika dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej, potwierdza zgodność danych z danymi zawartymi w prowadzonej przez siebie dokumentacji przebiegu studiów, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 i 3. Przepisu nie stosuje się do dyplomu ukończenia studiów w postaci papierowej, jeżeli został on również wydany w postaci elektronicznej – w takim przypadku pracodawca weryfikuje dyplom ukończenia studiów w repozytorium dyplomów elektronicznych, o którym mowa w art. 347a ust. 1.
2. Wniosek o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej zawiera:
1) dane identyfikacyjne pracodawcy:
a) nazwę i adres siedziby, a w przypadku pracodawcy będącego osobą fizyczną – adres miejsca zamieszkania lub adres prowadzenia działalności,
b) numer identyfikacyjny REGON,
c) adres do doręczeń elektronicznych;
2) dane dotyczące dyplomu ukończenia studiów:
a) imię (imiona) i nazwisko absolwenta,
b) numer dyplomu ukończenia studiów;
3) zakres danych, które wymagają potwierdzenia przez uczelnię;
4) uzasadnienie wniosku.
3. W przypadku dyplomu ukończenia studiów wydanego po dniu 12 lipca 2019 r. pracodawca przed złożeniem wniosku, o którym mowa w ust. 2, dokonuje wstępnej weryfikacji dyplomu ukończenia studiów pod kątem zabezpieczeń przed fałszerstwem
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1871 i 1897, z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1794, 1837 i 1864 oraz z 2026 r. poz. 187, 203, 328, 370, 635, 637, 821 i 912. wymaganych dla dokumentów publicznych kategorii drugiej, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1208).
4. Pracodawca składa wniosek, o którym mowa w ust. 2, na adres do doręczeń elektronicznych uczelni wskazany w Biuletynie Informacji Publicznej na jej stronie podmiotowej. Korespondencja w sprawie wniosku, o którym mowa w ust. 2, w tym przekazanie informacji dotyczącej potwierdzenia danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej, odbywa się wyłącznie w postaci elektronicznej.
5. Uczelnia pobiera opłatę za rozpatrzenie wniosku, o którym mowa w ust. 2. Opłatę wnosi się na rachunek bankowy uczelni wskazany w Biuletynie Informacji Publicznej na jej stronie podmiotowej, a potwierdzenie wniesienia tej opłaty dołącza się do wniosku, o którym mowa w ust. 2.
6. Wysokość opłaty wynosi 0,5 % przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym jest składany wniosek, o którym mowa w ust. 2, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26 i 425). Kwotę opłaty zaokrągla się w górę do pełnych złotych.
7. W przypadku stwierdzenia braków formalnych wniosku, o którym mowa w ust. 2, lub braku wniesienia opłaty, o której mowa w ust. 5, uczelnia wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia braków, wyznaczając termin 7 dni od dnia otrzymania wezwania przez wnioskodawcę. Nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie powoduje pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania, a wniesiona opłata nie podlega zwrotowi.
8. Uczelnia przekazuje informację dotyczącą potwierdzenia danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku, o którym mowa w ust. 2. Informacja jest opatrzona podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym rektora albo osoby upoważnionej przez niego do wydania informacji oraz zawiera wskazanie stanowiska służbowego osoby podpisującej.
9. Do wniosków, o których mowa w ust. 2, nie stosuje się przepisów Kpa.”.
Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
UZASADNIENIE
Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie zmiany w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”. Projekt ustawy jest wykonaniem przyjętej przez rządowy Zespół ds. koordynacji procesu legislacyjnego wdrażającego deregulację inicjatywy zawartej w fiszce MNiSW-4-197 (ID 1719). Celem projektowanej zmiany jest umożliwienie pracodawcom potwierdzania w uczelni danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej.
Strona społeczna – Zespół SprawdzaMY w postulatach przekazanych Zespołowi ds. koordynacji procesu legislacyjnego wdrażającemu deregulację wskazała, że pracodawcy nie mogą zweryfikować bezpośrednio w uczelni, czy dane zawarte w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika lub kandydata do pracy są prawdziwe, ponieważ w świetle stanowiska prezentowanego przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych co do zasady przepisy krajowe nie przewidują uprawnienia pracodawcy do występowania do innych podmiotów w celu potwierdzenia lub sprawdzenia prawdziwości dokumentów przedłożonych przez pracowników lub kandydatów do pracy w toku rekrutacji i danych zawartych w tych dokumentach. Dodatkowo w ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych praktyka polegająca na pozyskiwaniu w tej sytuacji zgód pracowników lub kandydatów do pracy na weryfikowanie prawdziwości złożonych oświadczeń i danych zawartych w przedłożonych dokumentach również nie znajduje oparcia w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), dalej „RODO”, ponieważ wyrażenie zgody na takie działania nie byłoby dobrowolne. W efekcie, mimo że pracodawca ma obowiązek zatrudniać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, nie ma realnych narzędzi, aby skutecznie zweryfikować ich posiadanie, np. w zakresie wykształcenia.
Co prawda, w przepisach ustawy przewidziano procedurę uwierzytelniania dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów (co dotyczy np. dyplomu ukończenia studiów wydawanego absolwentowi studiów zgodnie z art. 77 ustawy), niemniej procedura ta ma zastosowanie do obrotu prawnego tych dokumentów z zagranicą (art. 78 ust. 1 ustawy). Uwierzytelnienie jest dokonywane, na wniosek absolwenta studiów, przez dyrektora Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej i polega na poświadczeniu autentyczności podpisu i funkcji osoby podpisującej dokument lub tożsamości pieczęci urzędowej uczelni, którą jest
opatrzony ten dokument (art. 78 ust. 2 i 3 ustawy). Przepisy ustawy w ich obecnym kształcie nie przewidują jednak możliwości uwierzytelniania danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów na potrzeby pracodawców.
W związku z powyższym proponuje się dodanie w ustawie art. 77a, który określa warunki i sposób składania przez pracodawcę wniosku o potwierdzenie przez uczelnię danych zawartych w przedkładanym pracodawcy przez kandydata do pracy albo pracownika dyplomie ukończenia studiów – w przypadku powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do ich prawdziwości. Zgodnie z projektowaną regulacją uczelnia, na wniosek pracodawcy, potwierdza zgodność danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej z danymi zawartymi w prowadzonej przez siebie dokumentacji przebiegu studiów, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 i 3, tj. teczce akt osobowych studenta oraz w księdze dyplomów.
Podkreślenia wymaga, że z potwierdzania przez uczelnie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów będzie wyłączony dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej, jeżeli został wydany również w postaci elektronicznej. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, ustawę o systemie informacji oświatowej, ustawę – Prawo oświatowe oraz ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1837), od dnia 30 czerwca 2026 r. uczelnie mogą wydawać absolwentom, którzy ukończą studia w okresie od dnia 30 czerwca 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. – poza dyplomem ukończenia studiów w postaci papierowej – także dyplom ukończenia studiów w postaci elektronicznej. Natomiast od dnia 1 stycznia 2027 r. uczelnie będą miały obowiązek wydawania dyplomu ukończenia studiów w postaci elektronicznej, a dopiero na wniosek studenta także w postaci papierowej – zgodnie z art. 38 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2005, z późn. zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, ustawę o systemie informacji oświatowej, ustawę – Prawo oświatowe oraz ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
W związku z tym, na podstawie projektowanej regulacji, pracodawca mający uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w przedłożonym mu przez pracownika lub kandydata do pracy dyplomie ukończenia studiów w postaci papierowej wydanym przed dniem 30 czerwca 2026 r. będzie posiadał uprawnienie do wystąpienia do uczelni z wnioskiem o potwierdzenie ich prawdziwości. Natomiast w przypadku dyplomu ukończenia studiów wydanego w postaci papierowej po dniu 1 stycznia 2027 r. pracodawca, na podstawie art. 347a ust. 13 ustawy, będzie mógł samodzielnie zweryfikować informacje o tym dokumencie w repozytorium dyplomów elektronicznych (RDE), które stanowi bazę danych Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, określoną w art. 347a ustawy, po udostępnieniu przez posiadacza tego dyplomu danych umożliwiających uzyskanie dostępu do RDE. Jeżeli kandydat do pracy lub pracownik przedłoży dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej wydany po dniu 30 czerwca 2026 r. – jego weryfikacja przez pracodawcę w RDE będzie możliwa tylko w przypadku, gdy został wydany również w postaci elektronicznej.
Warunkiem koniecznym do wystąpienia przez pracodawcę z wnioskiem o potwierdzenie przez uczelnię zgodności danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej jest udostępnienie przez posiadacza dyplomu temu pracodawcy danych umożliwiających uzyskanie tego potwierdzenia (w szczególności imienia i nazwiska oraz numeru dyplomu). Zarówno pracodawca, jak i uczelnia rozpatrująca wniosek, będą uprawnieni do przetwarzania danych osobowych odpowiednio pracownika lub kandydata do pracy na podstawie projektowanych przepisów. W związku z tym nie będzie wymagane uzyskanie przez pracodawcę zgody od pracownika lub kandydata do pracy na wystąpienie do uczelni z przedmiotowym wnioskiem. Natomiast w zakresie obowiązku informacyjnego uczelni w odniesieniu do udostępnianych jej przez pracodawcę danych osobowych pracownika lub kandydata do pracy przewiduje się – z uwagi na deregulacyjny charakter projektowanej ustawy
– że uczelnie, zgodnie z art. 14 ust. 5 lit. b RODO, będą realizowały obowiązek informacyjny względem absolwenta, którego danych dotyczy wniosek pracodawcy, poprzez zamieszczenie na swojej stronie internetowej klauzuli informacyjnej o przetwarzaniu danych absolwenta również w celu określonym w dodawanym art. 77a ust. 1 ustawy, w związku z wnioskiem pracodawcy. W projektowanej regulacji określenie pracodawca używane jest zgodnie z jego zakresem pojęciowym wynikającym z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.), zwanej dalej „Kodeksem pracy”. Pracodawcą, zgodnie z art. 3 Kodeksu pracy, jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają pracowników. Projektowana regulacja określa podmiot, który jest uprawniony do wystąpienia do uczelni z przedmiotowym wnioskiem, jest nim pracodawca, prowadzenie przez którego działalności może być potwierdzone przez podany we wniosku numer identyfikacyjny REGON. Projektowane przepisy mają zastosowanie nie tylko do relacji pracodawca – pracownik, ale także do relacji pracodawca – kandydat do pracy. Przepisy Kodeksu pracy nie różnicują bowiem uprawnień pracodawcy odnośnie do uzyskania informacji dotyczących wykształcenia (i potwierdzenia tego odpowiednim dokumentem) w zależności od tego, czy dana osoba jest zatrudniona, czy dopiero ubiega się o zatrudnienie. W związku z tym uprawnienie pracodawcy do wystąpienia do uczelni z wnioskiem o potwierdzenie zgodności danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej odnosi się zarówno do potwierdzenia danych w dyplomie ukończenia studiów przedstawionym pracodawcy przez kandydata do pracy, jak i przez pracownika. Jednocześnie projekt przewiduje, że uprawnienie pracodawcy dotyczące potwierdzenia danych zawartych w dyplomie dotyczy jedynie pracowników i kandydatów do pracy w rozumieniu Kodeksu pracy, a nie innych osób, z którymi może łączyć pracodawcę np. umowa cywilnoprawna.
Przewiduje się, że wniosek o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej, składany przez pracodawcę do uczelni, będzie zawierać: nazwę i adres siedziby pracodawcy, a w przypadku pracodawcy będącego osobą fizyczną – adres miejsca zamieszkania lub adres prowadzenia działalności, numer identyfikacyjny REGON, adres do doręczeń elektronicznych, dane dotyczące dyplomu ukończenia studiów – imię (imiona) i nazwisko absolwenta, numer dyplomu ukończenia studiów, zakres danych w nim zawartych, których ma dotyczyć potwierdzenie oraz uzasadnienie wniosku. Konieczność przedstawienia uzasadnienia wniosku wynika z faktu, że przesłanką uprawniającą do wystąpienia przez pracodawcę z przedmiotowym wnioskiem są uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej przedstawionym przez pracownika albo kandydata do pracy, co powinien on wykazać.
Przedmiotowy wniosek będzie składany przez pracodawcę na adres do doręczeń elektronicznych uczelni, której nazwa znajduje się na przedstawionym przez kandydata do pracy albo pracownika dyplomie ukończenia studiów. Ustalenie aktualnej nazwy uczelni przez pracodawcę (weryfikacja czy nazwa uczelni wskazana w dyplomie ukończenia studiów nie uległa zmianie) będzie możliwe z wykorzystaniem danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on dostępnych pod adresem: https://radon.nauka.gov.pl/dane/instytucje-systemu-szkolnictwa-wyzszego-i-nauki.
Dodatkowo, w przypadku dyplomu ukończenia studiów wydanego po dniu 12 lipca 2019 r., pracodawca przed złożeniem wniosku będzie obowiązany do dokonania wstępnej weryfikacji dyplomu ukończenia studiów w postaci papierowej pod kątem zabezpieczeń przed fałszerstwem wymaganych dla dokumentów publicznych kategorii drugiej, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1208). Istotne jest bowiem, aby pracodawca wykorzystał możliwość weryfikacji prawdziwości dyplomu ukończenia studiów wydanego w postaci papierowej, w oparciu o zabezpieczenia dokumentów publicznych, a tym samym do uczelni były kierowane wnioski dotyczące dyplomów ukończenia studiów, których weryfikacji nie można dokonać samodzielnie z wykorzystaniem dostępnych narzędzi. Rozwiązanie takie powinno sprzyjać składaniu wniosków wyłącznie w uzasadnionych sytuacjach i zapobiegać nadmiarowemu składaniu takich wniosków.
Mając na uwadze charakter wniosku, proponuje się, aby uczelnia była obowiązana udzielić informacji niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku – takie określenie terminu jest spowodowane tym, że rozpatrzenie przedmiotowego wniosku będzie wymagać ze strony uczelni angażowania różnych jednostek wewnątrzuczelnianych (w tym archiwum uczelni). Udzielana przez uczelnię informacja, po rozpatrzeniu wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej, będzie opatrzona podpisem zaufanym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym rektora albo osoby upoważnionej przez niego do wydania informacji oraz będzie zawierała wskazanie stanowiska służbowego osoby podpisującej. Zakłada się, że przesłanką wystąpienia z wnioskiem będzie powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów np. po weryfikacji zabezpieczeń przed fałszerstwem określonych w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych, w odniesieniu do dokumentów posiadających takie zabezpieczenia.
Przewiduje się, że rozpatrzenie przez uczelnię wniosku będzie odpłatne – wysokość opłaty będzie wynosiła 0,5 % przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym jest składany wniosek, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm.). Kwota opłaty będzie zaokrąglana w górę do pełnych złotych. Tak określony tytuł pobieranej przez uczelnię opłaty będzie skorelowany z celem tej opłaty jakim jest pokrycie jednostkowego szacunkowego kosztu obsługi zapytania (wniosku) poniesionego przez uczelnię. Potwierdzenie wniesienia opłaty wnioskodawca będzie dołączał do wniosku.
Jednocześnie w przypadku stwierdzenia braków formalnych wniosku lub braku wniesienia przez wnioskodawcę opłaty, uczelnia będzie wzywać wnioskodawcę do uzupełnienia braków, wyznaczając termin 7 dni od dnia otrzymania wezwania przez wnioskodawcę. Nieusunięcie przez wnioskodawcę braków w wyznaczonym terminie będzie skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, a wniesiona opłata nie będzie podlegała zwrotowi.
Rozpatrywanie przez uczelnię wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej nie ma charakteru postępowania administracyjnego, w związku z czym nie będą miały do niego zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), projektowana regulacja zawiera wskazanie, że do wniosków o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej przepisy tej ustawy nie będą miały zastosowania.
Projektowana regulacja będzie miała korzystny wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorców będących pracodawcami, którzy uzyskają możliwość potwierdzenia w uczelni danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów pracownika albo kandydata do pracy. Będzie też w sposób pozytywny oddziaływała na rynek pracy oraz na gospodarkę, zwiększając bezpieczeństwo pracodawców, w kontekście zatrudniania osób z wymaganymi kwalifikacjami, a tym samym ogólne bezpieczeństwo uczestników obrotu gospodarczego korzystających z usług przedsiębiorców, będących pracodawcami tych osób.
Proponuje się, aby projektowana ustawa weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. W ocenie projektodawcy zaproponowany termin wejścia w życie będzie wystarczający, aby uczelnie przygotowały się organizacyjnie do nowego obowiązku.
Należy wskazać, że brak jest możliwości podjęcia alternatywnych w stosunku do uchwalenia projektowanej ustawy środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu.
Projektowana ustawa nie podlega notyfikacji zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597).
Projektowana ustawa nie dotyczy majątkowych praw i obowiązków przedsiębiorców lub praw i obowiązków przedsiębiorców wobec organów administracji publicznej.
Projektowana ustawa nie wpływa na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców.
Projektowana ustawa nie podlega ocenie w zakresie oceny skutków regulacji w trybie § 32 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404). Koordynator Oceny Skutków Regulacji przedstawił stanowisko dotyczące oceny skutków regulacji w trybie § 42 powołanej uchwały.
Projektowana ustawa nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.
Projektowana ustawa nie jest sprzeczna z prawem Unii Europejskiej. Nazwa projektu Data sporządzenia Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce 21.09.2026 r. Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Źródło: deregulacja Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu lub Podsekretarza Stanu Maria Mrówczyńska – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki Nr w Wykazie prac legislacyjnych i Szkolnictwa Wyższego i programowych Rady Ministrów – UDER72 Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Marta Kapusta – Dyrektor Departamentu Organizacji Uczelni, Kształcenia i Spraw Studenckich w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego adres e-mail: sekretariat.DSW@mnisw.gov.pl, tel.: (22) 529 23 84 OCENA SKUTKÓW REGULACJI
1. Jaki problem jest rozwiązywany? Zgodnie z art. 22¹ § 1 pkt 4 oraz § 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.), pracodawca może żądać od osoby ubiegającej się o zatrudnienie, jak i od pracownika podania danych osobowych obejmujących wykształcenie. Uzupełnieniem powyższego uprawnienia jest przepis art. 22¹ § 5 Kodeksu pracy, w myśl którego pracodawca ma prawo żądać udokumentowania danych osobowych kandydatów do pracy lub pracowników, w zakresie niezbędnym do ich potwierdzenia. Żądanie może zatem obejmować np. przedstawienie dyplomu ukończenia studiów. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą PSWN”, dyplom ukończenia studiów potwierdza wykształcenie wyższe oraz tytuł zawodowy. Dyplom ukończenia studiów wydawany w postaci papierowej, zgodnie z ustawą z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1208) określającą zasady funkcjonowania systemu bezpieczeństwa dokumentów publicznych, stanowi dokument publiczny kategorii drugiej (art. 5 ust. 3 tej ustawy), co skutkuje nałożonym na uczelnie obowiązkiem zabezpieczenia tych dokumentów przed fałszerstwem (dotyczy to ogółu dyplomów wydawanych od dnia 13 lipca 2022 r., w związku z upływem okresu przejściowego, o którym mowa w art. 73 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). Niezbędne elementy dyplomu ukończenia studiów są określone w § 32 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2026 r. poz. 1207), zwanego dalej „rozporządzeniem”; są to m.in. numer dyplomu, informacje dotyczące absolwenta (imiona i nazwisko, data i miejsce urodzenia), informacje dotyczące studiów (forma studiów, nazwa kierunku studiów, profil oraz dyscyplina, do której jest przyporządkowany kierunek studiów, a w przypadku gdy kierunek jest przyporządkowany do więcej niż jednej dyscypliny
– dyscyplina wiodąca, słownie określony wynik ukończenia studiów), tytuł zawodowy i data jego uzyskania. Dokument ten jest wydawany absolwentowi studiów przez uczelnię w terminie 30 dni od dnia ukończenia studiów, zgodnie z art. 77 ust. 2 ustawy PSWN. Natomiast w przechowywanej w archiwum uczelni przez 50 lat teczce akt osobowych studenta znajduje się m.in. dyplom ukończenia studiów – egzemplarz do akt, zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 10 oraz ust. 4 rozporządzenia. Ponadto uczelnia prowadzi księgę dyplomów będącą rejestrem wydanych dyplomów ukończenia studiów (art. 74 ust. 2 pkt 3 ustawy PSWN oraz § 19 rozporządzenia). Wprawdzie przepisy z zakresu szkolnictwa wyższego i nauki przewidują procedurę uwierzytelniania dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów (co dotyczy np. dyplomu ukończenia studiów), niemniej procedura ta ma zastosowanie do obrotu prawnego tych dokumentów z zagranicą (art. 78 ust. 1 ustawy PSWN). Uwierzytelnienie jest dokonywane, na wniosek absolwenta, przez dyrektora Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej i polega na poświadczeniu autentyczności podpisu i funkcji osoby podpisującej dokument lub tożsamości pieczęci urzędowej uczelni, którą jest opatrzony ten dokument (art. 78 ust. 2 i 3 ustawy PSWN). Nowelizacja ustawy związana jest z postulatami, które wpłynęły od strony społecznej – Zespołu SprawdzaMY do Zespołu ds. koordynacji procesu legislacyjnego wdrażającego deregulację (fiszka MNiSW-4-197), dotyczącymi problemów jakie napotykają pracodawcy, którzy mają wątpliwości co do prawdziwości dokumentów dotyczących wykształcenia pracowników i kandydatów do pracy. Wskazano na ograniczoną możliwość sprawnej weryfikacji wiarygodności wykształcenia pracownika lub kandydata do pracy, tj. potwierdzenia faktu wydania dokumentu potwierdzającego wykształcenie oraz danych w nim zawartych. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Zespół ds. koordynacji procesu legislacyjnego wdrażający deregulację do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (pakiet 7 deregulacji nr MNiSW-4-197), praktyka wskazuje, że pracodawcy nie mogą zweryfikować bezpośrednio w uczelni, czy dane zawarte w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika lub kandydata do pracy są prawdziwe, ponieważ w świetle stanowiska prezentowanego przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO) co do zasady przepisy krajowe nie przewidują uprawnienia pracodawcy do występowania do innych podmiotów w celu potwierdzenia lub sprawdzenia prawdziwości dokumentów przedłożonych przez pracowników lub kandydatów do pracy w toku rekrutacji i danych zawartych w tych dokumentach. W ocenie PUODO praktyka polegająca na pozyskiwaniu w tej sytuacji zgód pracowników lub kandydatów do pracy na weryfikowanie prawdziwości złożonych oświadczeń i danych zawartych w przedłożonych dokumentach również nie znajduje oparcia w
przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), ponieważ wyrażenie zgody na takie działania nie byłoby dobrowolne. W efekcie, mimo że pracodawca ma obowiązek zatrudniać tylko osoby z odpowiednimi kwalifikacjami, nie ma realnych narzędzi, aby to skutecznie zweryfikować. Istnieje zatem potrzeba zniwelowania wystąpienia ryzyka dopuszczenia do pracy w zawodzie osób nieposiadających odpowiednich kwalifikacji przez umożliwienie pracodawcom i uczelniom współdziałania przy weryfikacji danych zawartych w przedkładanych pracodawcom dyplomach ukończenia studiów. Z fiszki Zespołu SprawdzaMY wynika, że jedynym narzędziem weryfikowania prawdziwości przedstawianych danych i dokumentów jest wszczęcie postępowania przygotowawczego poprzez złożenie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa określonego w art. 270 § 1 Kodeksu karnego – jednakże tylko w przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia fałszerstwa dyplomu.
2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Z uwagi na zasygnalizowane w pkt 1 problemy, zgodnie z zaleceniem Zespołu SprawdzaMY, proponuje się wprowadzenie do ustawy PSWN rozwiązania polegającego na przyznaniu pracodawcom możliwości występowania do uczelni z wnioskiem o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej, pod warunkiem udostępnienia przez posiadacza dyplomu temu pracodawcy danych umożliwiających uzyskanie tego potwierdzenia (w szczególności imienia i nazwiska oraz numeru dyplomu). Dodatkowo uzasadnione jest, aby przepis zawierał przesłanki, po których spełnieniu można wystąpić do uczelni – taką przesłanką powinno być powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów – m.in. po weryfikacji zabezpieczeń przed fałszerstwem określonych w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych, w odniesieniu do dokumentów posiadających takie zabezpieczenia. Rozwiązanie to nie będzie miało zastosowania do dyplomu ukończenia studiów w postaci papierowej, jeżeli został wydany również w postaci elektronicznej. Należy wyjaśnić, że kwestia weryfikacji dyplomów ukończenia studiów w postaci elektronicznej przez pracodawców, którym posiadacz dyplomu udostępni dane umożliwiające dostęp do repozytorium dyplomów elektronicznych, w którym zdeponowane będą te dyplomy (baza danych Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on), jest objęta przepisami wprowadzonymi przez ustawę z dnia 21 listopada 2025 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, ustawę o systemie informacji oświatowej, ustawę – Prawo oświatowe oraz ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1837). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, od dnia 30 czerwca 2026 r. uczelnie mogą wydawać absolwentom, którzy ukończyli studia w okresie od dnia 30 czerwca 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. – poza postacią papierową – także dyplom ukończenia studiów w postaci elektronicznej. Natomiast od dnia 1 stycznia 2027 r. uczelnie będą miały obowiązek wydawania dyplomu ukończenia studiów w postaci elektronicznej, a dopiero na wniosek studenta także jego postać papierową, zgodnie ze zmienionym z dniem 31 grudnia 2025 r. brzmieniem art. 38 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2005, z późn. zm.). W tych przypadkach pracodawca będzie mógł zweryfikować dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej w repozytorium dyplomów elektronicznych, do którego uczelnia wydała postać elektroniczną – po udostępnieniu przez posiadacza dyplomu danych umożliwiających dostęp do repozytorium, w którym znajduje się postać elektroniczna tego dyplomu. Mając na uwadze powyższe, proponuje się, aby w ustawie wprowadzić przepisy, które określą zakres podmiotowy wniosku
– pracodawca w rozumieniu Kodeksu pracy, zakres przedmiotowy wniosku, sposób składania wniosku, możliwość uzupełnienia niekompletnego wniosku oraz możliwość potwierdzania przez uczelnię danych zawartych w przedkładanym przez kandydata do pracy albo pracownika dyplomie ukończenia studiów w zakresie wskazanym we wniosku – w przypadku powzięcia przez pracodawcę uzasadnionych wątpliwości co do ich prawdziwości. Z uwagi na to, iż projektowana regulacja spowoduje obciążenia po stronie uczelni (nowe zadanie), uzasadnione jest, aby rozpatrzenie przez uczelnię wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej było odpłatne, a wysokość opłaty była ustalona w odniesieniu do przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm.). Proponuje się ustalenie tej opłaty w wysokości odpowiadającej 0,5 % przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym jest składany wniosek. Kwota opłaty będzie zaokrąglana w górę do pełnych złotych. Nie przewiduje się zwolnień z opłat w tym zakresie, nie jest zasadne bowiem, aby koszty obsługi zapytań ponosiły wyłącznie uczelnie. Model ten może ograniczyć ryzyko nadużyć i pozwoli uczelniom na rekompensatę kosztów administracyjnych wprowadzonego obciążenia. Proponuje się, aby projektowane przepisy weszły w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Tak określony termin pozwoli uczelniom na właściwe dostosowanie organizacyjne do wykonywania nowego zadania – opracowanie, przyjęcie i wdrożenie odpowiednich procedur lub przegląd i dostosowanie obowiązujących procedur, wydanie stosownych upoważnień pracownikom. Informacja uzyskana z uczelni, zgodnie z założeniami przekazanymi przez Zespół SprawdzaMY, umożliwi pracodawcy potwierdzenie prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów. Skutkiem wprowadzenia powyższych rozwiązań będzie nałożenie na uczelnie dodatkowych obciążeń, które będą znaczne: zgodnie z informacjami ze Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on średnio rocznie jest wydawanych 299 236 dyplomów ukończenia studiów w skali kraju, dodatkowo regulacja może dotyczyć dyplomów wydawanych na przestrzeni ostatnich 50 lat.
3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Brak danych.
4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie pracodawcy liczba trudna do - Możliwość występowania do oszacowania uczelni, pod określonymi warunkami, z wnioskiem o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. uczelnie publiczne i uczelnie 343 Zintegrowany System Informacji o Rozpatrywanie wniosków niepubliczne Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej i udzielanie odpowiedzi w tym zakresie. uczelnie prowadzone przez 4 Zintegrowany System Informacji o Rozpatrywanie wniosków kościoły i związki Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on o potwierdzenie danych wyznaniowe, których zawartych w dyplomie dyplomy są uznawane na ukończenia studiów wydanym równi z dyplomami w postaci papierowej i udzielania ukończenia studiów odpowiedzi w tym zakresie. wydawanymi przez inne uczelnie
5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji W ramach opiniowania projekt ustawy otrzymały następujące podmioty:
1) Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich;
2) Konferencja Rektorów Zawodowych Szkół Polskich;
3) Konferencja Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych;
4) Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego;
5) Rada Główna Instytutów Badawczych;
6) Rada Doskonałości Naukowej;
7) Komitet Polityki Naukowej;
8) Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej;
9) Krajowa Reprezentacja Doktorantów;
10) Krajowa Sekcja Nauki NSZZ „Solidarność”;
11) Rada Dialogu Społecznego;
12) NSZZ „Solidarność”;
13) Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych;
14) Forum Związków Zawodowych;
15) Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej;
16) Konfederacja „Lewiatan”;
17) Związek Rzemiosła Polskiego;
18) Związek Pracodawców Business Centre Club;
19) Związek Przedsiębiorców i Pracodawców;
20) Federacja Przedsiębiorców Polskich;
21) Polskie Towarzystwo Gospodarcze. W ramach konsultacji publicznych projekt ustawy otrzymały następujące podmioty:
1) Konferencja Rektorów Uniwersytetów Polskich;
2) Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Technicznych;
3) Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych;
4) Konferencja Rektorów Uczelni Artystycznych;
5) Konferencja Rektorów Uczelni Kształcących Nauczycieli i Pedagogów „KRUPed”;
6) Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Niepublicznych;
7) Konferencja Polonistyk Uniwersyteckich;
8) Konferencja Dziekanów Wydziałów Przyrodniczych Uniwersytetów Polskich;
9) Polska Komisja Akredytacyjna;
10) Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego;
11) Rada Młodych Naukowców;
12) Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność 80”;
13) Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy;
14) Zrzeszenie Studentów Polskich;
15) Niezależne Zrzeszenie Studentów;
16) Stowarzyszenie Forum Administracji Akademickiej. Projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2026 r. poz. 936). Projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny zgodnie z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r.
– Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404). Projekt został skierowany do opiniowania i konsultacji publicznych z 21-dniowym terminem na zgłaszanie uwag. Konsultacje publiczne i opiniowanie projektu trwały od dnia 8 lipca 2025 r. do dnia 1 sierpnia 2025 r. Omówienie wyników konsultacji publicznych i opiniowania przedstawiono w raporcie z konsultacji publicznych i opiniowania stanowiącym załącznik do oceny skutków regulacji.
6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z 2024 r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0–10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Wydatki ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Saldo ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Wejście w życie projektowanej ustawy nie będzie miało wpływu na sektor finansów publicznych, Źródła finansowania w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. Dodatkowe informacje, Wejście w życie projektowanej ustawy nie spowoduje zwiększenia wydatków lub zmniejszenia w tym wskazanie źródeł dochodów budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Zakłada się danych i przyjętych do wprowadzenie opłaty za rozpatrzenie przez uczelnię wniosku o potwierdzenie danych zawartych w obliczeń założeń dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej w wysokości równej 0,5 % przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym jest składany wniosek, z zaokrągleniem jej w górę do pełnych złotych, która pokrywałaby jednostkowy koszt obsługi zapytania. Opłata ta będzie stanowić przychód uczelni. Z uwagi na brak dostępnych statystyk w zakresie rozpatrywania przez uczelnie tego typu wniosków, nie jest możliwe wskazanie szacunkowych wydatków ponoszonych przez uczelnie związanych z rozpatrywaniem wniosków o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej, jak również dochodów z pobieranej przez uczelnię przedmiotowej opłaty. W celu oszacowania kosztów ponoszonych przez uczelnie przyjęto szacunkowo, że rozpatrzenie jednostkowego wniosku złożonego przez jednego pracodawcę i wydanie informacji w tym zakresie obejmie 1,5 roboczogodziny, co przy miesięcznym minimalnym wynagrodzeniu za pracę (wynoszącym w roku 2025 brutto 4666 zł) – daje koszt pracy rzędu 41,65 zł za rozpatrzenie jednego wniosku (przy założeniu kosztu pracy za 1 roboczogodzinę na poziomie 27,77 zł, przy pracy na pełnym etacie obejmującej średnio 168 godzin miesięcznie). Natomiast jako miernik w odniesieniu do ustalenia wysokości projektowanej opłaty przyjęto przeciętne wynagrodzenie w trzecim kwartale ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm.). Odniesienie do tego miernika przy ustaleniu wysokości projektowanej opłaty jest rekomendowane przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, ponieważ odwołanie do przeciętnego wynagrodzenia zapewni urealnienie przedmiotowej opłaty, gdyż jej wysokość będzie waloryzowana z wybraną częstotliwością (raz do roku), po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego informacji o wysokości przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale danego roku. W związku z tym ustalono, że opłata za rozpatrzenie przez uczelnię wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów będzie w wysokości równej 0,5 % przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym jest składany wniosek (które w 2025 r. wynosiło 8771,70 zł), co daje kwotę 43,86 (44 zł po zaokrągleniu w górę do pełnych złotych) – jest to wysokość porównywalna z szacowanym kosztem poniesionym przez uczelnię za rozpatrzenie jednego wniosku (41,65 zł).
7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0–10) W ujęciu duże 0 0 0 0 0 0 0 pieniężnym przedsiębiorstwa (w mln zł, ceny sektor mikro-, małych stałe z 2024 r.) i średnich 0 0 0 0 0 0 0 przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz gospodarstwa 0 0 0 0 0 0 0 domowe osoby niepełnosprawne oraz 0 0 0 0 0 0 0 osoby starsze W ujęciu duże niepieniężnym przedsiębiorstwa Pracodawcy uzyskają możliwość potwierdzenia w uczelni danych zawartych sektor mikro-, małych w dyplomie ukończenia studiów pracownika albo kandydata do pracy. i średnich przedsiębiorstw rodzina, obywatele – oraz gospodarstwa domowe osoby niepełnosprawne oraz – osoby starsze Niemierzalne – – Dodatkowe informacje, Wejście w życie projektowanej regulacji nie będzie miało wpływu na konkurencyjność gospodarki w tym wskazanie źródeł i przedsiębiorczość, jednak będzie miało wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorców będących danych i przyjętych do pracodawcami, którzy uzyskają możliwość potwierdzenia w uczelni danych zawartych w dyplomie obliczeń założeń ukończenia studiów pracownika albo kandydata do pracy. Wejście w życie projektowanej regulacji nie będzie miało wpływu na rodzinę i gospodarstwa domowe, a także osoby niepełnosprawne i osoby starsze.
8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli nie zgodności). x nie dotyczy zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur x zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne: Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie x nie dotyczy Komentarz: Projektowane rozwiązania umożliwią pracodawcom potwierdzenie w uczelni danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika albo kandydata do pracy. Jednocześnie rozwiązania te spowodują nałożenie na uczelnie dodatkowych obciążeń dotyczących rozpatrywania złożonych wniosków o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów i udzielania odpowiedzi w tym zakresie.
9. Wpływ na rynek pracy Projektowane rozwiązania będą miały wpływ na rynek pracy. Pracodawcy uzyskają możliwość potwierdzenia w uczelni danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów pracownika albo kandydata do pracy.
10. Wpływ na pozostałe obszary środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, administracyjne X inne: szkolnictwo wyższe i nauka lub wojskowe Projektowane rozwiązania spowodują nałożenie na uczelnie dodatkowych obciążeń dotyczących Omówienie wpływu rozpatrywania wniosków o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów i udzielania odpowiedzi w tym zakresie.
11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Wykonanie przepisów ustawy nastąpi po ich wejściu w życie.
12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Przyjęta w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) praktyka zakłada bieżącą analizę efektów działania obowiązujących regulacji i ich wpływu na funkcjonowanie uczelni (w tym w zakresie obciążeń administracyjnych). W szczególności MNiSW udziela wyjaśnień i odpowiedzi na zapytania uczelni dotyczące wątpliwości związanych z wprowadzanymi regulacjami, co pozwala na bieżącą analizę i systematyczną ocenę, czy wprowadzone regulacje są realizowane zgodnie z założeniami i prowadzą do osiągnięcia założonych celów. Skutkiem współpracy MNISW i uczelni jest pozyskiwanie informacji dotyczących funkcjonowania nowo wprowadzanych przepisów w praktyce. Z uwagi na powyższe oraz charakter projektowanych rozwiązań wprowadzenie dodatkowych mechanizmów ewaluacji efektów projektu na potrzeby oceny skutków regulacji jest nadmiarowe.
13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Raport z konsultacji publicznych i opiniowania. RAPORT Z KONSULTACJI PUBLICZNYCH I OPINIOWANIA
projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (UDER72)
1. Omówienie wyników przeprowadzonych konsultacji publicznych i opiniowania Konsultacje publiczne i opiniowanie projektu trwały od dnia 8 lipca 2025 r. do dnia 1 sierpnia 2025 r.
W ramach konsultacji publicznych i opiniowania projekt został skierowany do podmiotów wskazanych w pkt 5 oceny skutków regulacji (OSR) oraz do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
W ramach konsultacji publicznych uwagi do projektu zgłosiły następujące podmioty:
1) Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych;
2) Konferencja Rektorów Uczelni Kształcących Nauczycieli i Pedagogów KRUPed;
3) Konferencja Rektorów Uniwersytetów Polskich;
4) Forum Administracji Akademickiej;
5) Rada Młodych Naukowców;
6) 2 osoby fizyczne;
7) Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A.
Federacja Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie” poinformowała o braku uwag do projektu.
Omówienie uwag zgłoszonych w ramach konsultacji publicznych wraz ze stanowiskiem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego znajduje się w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszego raportu.
W ramach opiniowania uwagi do projektu zgłosiły następujące podmioty:
1) Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich;
2) Krajowa Reprezentacja Doktorantów;
3) Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego;
4) Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Omówienie uwag wraz ze stanowiskiem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego znajduje się w tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do niniejszego raportu.
2. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym Projekt nie wymaga przedstawienia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, celem uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia projektu.
3. Wskazanie podmiotów, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, wraz ze wskazaniem kolejności dokonania zgłoszeń albo informacja o ich braku Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2026 r. poz. 936) projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem w trybie przepisów tej ustawy.
Załącznik nr 1
Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (UDER72) zgłoszone na etapie konsultacji publicznych
UWAGI ZGŁOSZONE W RAMACH KONSULTACJI PUBLICZNYCH Lp. Jednostka Podmiot Treść uwagi Stanowisko redakcyjna zgłaszający Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego uwagę 1 art. 77a ust. 1 Polska Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. przedstawia Uwaga wyjaśniona. Wytwórnia następujące uwagi do art. 1 (projektowany art. 77a): Należy wyjaśnić, iż uczelnia będzie podmiotem rozpatrującym wniosek. Papierów do art. 77a ust. 1: Na podstawie projektowanej regulacji pracodawca będzie posiadał Wartościowych 1. Z projektowanych przepisów nie wynika jednoznacznie, kto ma uprawnienie do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, a na uczelni weryfikować czy pracodawca zasadnie korzysta z uprawnienia do będzie ciążył obowiązek rozpatrzenia tego wniosku i wydania (po weryfikacji dyplomu – w art. 77a ust. 1 mowa jest tylko o złożeniu przez pracodawcę kompletnego wniosku i wniesieniu opłaty) „uzasadnionych wątpliwościach” pracodawcy co do informacji w zakresie objętym wnioskiem. prawdziwości danych zawartych w dyplomie wydanym w postaci papierowej, ale przepis nie wskazuje – kto to ocenia. Przesłany do uczelni wniosek o potwierdzenie danych zawartych
2. Projekt ustawy nie wskazuje, w jaki sposób uczelnia ma badać w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej ma wiarygodność wnioskującego pracodawcy – tzn. czy rzeczywiście zawierać, zgodnie z projektowaną regulacją art. 77a ust. 2, dane podmiot wnoszący o weryfikację jest pracodawcą. Należy przy identyfikujące pracodawcę, w tym numer identyfikacyjny REGON tym podkreślić, że zazwyczaj pracodawca sprawdza pracodawcy, który można zweryfikować w Bazie Internetowej REGON autentyczność dyplomu jeszcze przed zatrudnieniem osoby, czyli prowadzonej przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) – ma do czynienia z kandydatem do pracy. Nie jest wówczas jeszcze https://wyszukiwarkaregon.stat.gov.pl/appBIR/index.aspx pracodawcą wobec osoby, której dyplom weryfikuje, Jednocześnie należy dodać, że w związku ze zgłoszonymi uwagami jednocześnie ma uprawnienie do przetwarzaniem danych projektowany art. 77a zostanie uzupełniony o wskazanie, iż w przypadku osobowych absolwentów. To rozwiązanie generuje ryzyko kiedy wniosek nie spełnia wymagań formalnych określonych w ust. 2 lub nadużyć ze strony np. rzekomych pracodawców. Warto w tej w przypadku nieuiszczenia opłaty wskazanej w ust. 5, uczelnia wzywa sytuacji rozważyć uzupełnienie projektu o mechanizm w postaci wnioskodawcę odpowiednio do uzupełnienia złożonego wniosku albo potwierdzenia ze strony absolwenta uczelni, że wie i zgadza się na wniesienia wymaganej opłaty, wskazując termin na dokonanie uzupełnień przeprowadzenie weryfikacji. Zastosowanie tego rozwiązania albo wniesienia opłaty. Jednocześnie projektowana regulacja zostanie pozwoli zwiększyć ochronę danych absolwenta uczelni, która w skorygowana – w miejsce dotychczas projektowanej opłaty za projektowanej ustawie wydaje się zbyt słaba. potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów
3. Projekt stanowi, że uczelnia będzie otrzymywać wniosek od wydanym w postaci papierowej zostanie wprowadzona opłata za pracodawcy, jednocześnie projektowane przepisy nie precyzują rozpatrzenie wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie czy uczelnia może weryfikować pracodawcę poza ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Tak określony tytuł zadeklarowanym interesem prawnym. Dodatkowo z projektu nie pobieranej przez uczelnię opłaty będzie skorelowany z jej celem – wynika w jaki sposób uczelnia ma weryfikować interes prawny pokryciem jednostkowego szacunkowego kosztu obsługi zapytania pracodawcy, a także co w przypadku gdy uczelnia dojdzie do (wniosku) poniesionego przez uczelnię. Projektowany art. 77a zostanie wniosku, że pracodawca nie wykazał interesu prawnego. Projekt także uzupełniony o wskazanie, że w przypadku braku uzupełnienia ustawy nie wskazuje w jakiej formie uczelnia może odmówić wniosku lub wniesienia opłaty, wniosek pozostaje bez rozpoznania. pracodawcy udzielenia odpowiedzi. Natomiast wniesiona przez pracodawcę opłata w przypadku braku uzupełnienia wniosku i tym samym możliwości wydania informacji dotyczącej potwierdzenia danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej, nie podlega zwrotowi. Uczelnia będzie zatem obowiązana wydać informację w przypadku złożenia przez pracodawcę kompletnego wniosku (i wniesieniu opłaty). W związku z wprowadzeniem do projektowanej regulacji instytucji pozostawienia wniosku bez rozpoznania (po wypełnieniu określonych w tej regulacji przesłanek) nie jest zasadne wprowadzenie instytucji odmowy realizacji wniosku, tj. udzielenia odpowiedzi. Należy wyjaśnić, że w projektowanym przepisie użyto pojęcia „pracodawca” zgodnie z jego zakresem pojęciowym wynikającym z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.), zwanej dalej „Kodeksem pracy” , co oznacza, że określenie pracodawca ma zastosowanie nie tylko do relacji pracodawca
– pracownik, ale także do relacji pracodawca – kandydat do pracy. Wskazanie w projektowanej regulacji na uprawnienie pracodawcy do złożenia przedmiotowego wniosku oznacza, że uprawnienie pracodawcy w tym zakresie dotyczy zarówno dyplomu ukończenia studiów przedstawionego przez osobę ubiegającą się o zatrudnienie, jak i pracownika. Regulacje Kodeksu pracy nie różnicują bowiem uprawnień pracodawcy odnośnie do uzyskania informacji dotyczących wykształcenia (i potwierdzenia tego odpowiednim dokumentem) od tego, czy dana osoba jest już zatrudniona, czy dopiero ubiega się o zatrudnienie. Jednakże w celu wyeliminowania wątpliwości dotyczących grupy podmiotów, których dyplomy mogą podlegać weryfikacji, wskazany został wprost krąg podmiotowy, którego regulacja dotyczy (weryfikacji mogą podlegać dyplomy wydane w postaci papierowej przedłożone przez pracownika i kandydata do pracy). W odniesieniu do podniesionej w uwadze kwestii uzupełnienia projektu o mechanizm w postaci potwierdzenia ze strony absolwenta uczelni, że wie i zgadza się na przeprowadzenie weryfikacji należy wyjaśnić, że na podstawie projektowanej regulacji pracodawca będzie posiadał uprawnienie do występowania do uczelni o potwierdzenie prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika czy kandydata do pracy. W związku z tym, nie będzie wymagane uzyskanie przez pracodawcę zgody od pracownika lub kandydata do pracy na wystąpienie do uczelni z przedmiotowym wnioskiem. Natomiast w zakresie obowiązku informacyjnego uczelni w odniesieniu do udostępnianych jej przez pracodawcę danych osobowych pracownika lub kandydata do pracy przewiduje się – z uwagi na deregulacyjny charakter projektowanej ustawy – że uczelnie zgodnie z art. 14 ust. 5 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 2016 Nr 119, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, będą realizowały obowiązek informacyjny względem absolwenta, którego danych dotyczy wniosek pracodawcy poprzez zamieszczenie na swojej stronie internetowej klauzuli informacyjnej o przetwarzaniu danych absolwenta również w celu określonym w dodawanym art. 77a ust. 1 ustawy, w związku z wnioskiem pracodawcy. W związku z powyższym, nadmiarowe jest uzupełnienie projektowanej regulacji o mechanizm w postaci dodatkowego potwierdzenia ze strony absolwenta uczelni, że wie i zgadza się na przeprowadzenie weryfikacji, ponieważ dane pracownika/kandydata do pracy w tym zakresie będą przetwarzane na podstawie przepisu prawa a nie na podstawie zgody. Należy podkreślić, że pozyskiwanie zgody na przetwarzanie danych w ramach stosunku pracy/rekrutacji jest w aktualnym stanie prawnym kwestionowane przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO). Natomiast „uzasadnione wątpliwości” jako przesłanka uprawniająca do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, to powzięte przez pracodawcę wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika albo kandydata do pracy, poparte konkretnymi argumentami, co jest materią uzasadnienia tego wniosku. Należy jednocześnie wyjaśnić, że w związku ze zgłoszonymi uwagami, w projektowanej regulacji konieczność wskazania przez pracodawcę w przedmiotowym wniosku interesu prawnego, zostanie zastąpiona koniecznością przedstawienia uzasadnienia tego wniosku (z którego będzie wynikał m.in. cel jego złożenia). Będzie to skorelowane z przesłanką uprawniającą do wystąpienia przez pracodawcę z przedmiotowym wnioskiem, tj. z faktem powzięcia przez pracodawcę uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w przedłożonym przez kandydata do pracy lub pracownika dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. 2 art. 77a ust. 2 Polska do art. 77a ust. 2: Uwaga wyjaśniona. Wytwórnia 1. Dyplom w postaci papierowej albo jest autentyczny albo Należy wyjaśnić, że celem projektowanej regulacji jest nadanie Papierów fałszywy (podrobiony, przerobiony) – jeśli choćby jedna dana jest uprawnienia pracodawcy do wystąpienia do uczelni z wnioskiem Wartościowych nieprawdziwa, to cały dyplom jest fałszywym dokumentem. o potwierdzenie przez uczelnię danych zawartych w dyplomie ukończenia W związku z powyższym nie jest zupełnie prawidłowe, że studiów wydanym w postaci papierowej. Zatem pracodawca będzie mógł uczelnia będzie mogła potwierdzać tylko częściowy zakres wystąpić o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia – tj. danych na dyplomie. Uczelnia wydaje dyplom, którego odpis ad danych, co do których prawdziwości ma wątpliwości. Określenie zakresu acta pozostaje w aktach absolwenta, które są zarchiwizowane. danych, o potwierdzenie których wnioskuje pracodawca, jest w gestii Dyplom można porównać z odpisem ad acta i stwierdzić, czy taki pracodawcy. dyplom został wydany czy nie został wydany. Wydaje się, że brak obowiązku załączania do wniosku np. skanu dyplomu, utrudni Należy przy tym wyjaśnić, że projektowana regulacja zostanie stwierdzenie prawdziwości dyplomu. Jeżeli zaś pracodawca poda, uzupełniona poprzez wskazanie, że z potwierdzania zgodności danych zgodnie ze wskazanym w projekcie zakresem, tylko imię przez uczelnie jest wyłączony dyplom ukończenia studiów w postaci i nazwisko absolwenta oraz nr dyplomu i zawnioskuje papierowej, jeżeli został wydany również w postaci elektronicznej. o potwierdzenie np. jedynie daty wydania dyplomu a uczelnia ją Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. zmieniającej ustawę potwierdzi, to nie będzie oznaczało, że dyplom jest autentyczny. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, Tak przeprowadzona weryfikacja pomija bowiem inne dane, np. ustawę o systemie informacji oświatowej, ustawę – Prawo oświatowe oraz może okazać się, że dyplom został przerobiony w zakresie ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1837), od ukończonego kierunku studiów. dnia 30 czerwca 2026 r. uczelnie mogą wydawać absolwentom, którzy
2. Nie jest jasny cel i znaczenie składania przez pracodawcę ukończyli studia w okresie od dnia 30 czerwca 2026 r. do dnia 31 grudnia oświadczenia o wstępnej weryfikacji dyplomu pod kątem 2026 r. – poza postacią papierową – także dyplom ukończenia studiów zabezpieczeń przed fałszerstwem – zwłaszcza w kontekście braku w postaci elektronicznej. Natomiast od dnia 1 stycznia 2027 r. uczelnie wiedzy pracodawcy w tym zakresie. będą miały obowiązek wydawania dyplomu ukończenia studiów w postaci elektronicznej, a dopiero na wniosek studenta także jego postać papierową. W tych przypadkach pracodawca będzie mógł zweryfikować dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej, wydany również w postaci elektronicznej po udostępnieniu przez posiadacza tego dyplomu (absolwenta studiów) danych umożliwiających dostęp do repozytorium dyplomów elektronicznych (baza danych Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on), w którym znajduje się postać elektroniczna tego dyplomu. Należy jednocześnie pamiętać, że jeśli pracodawca lub uczelnia uzyskają w toku procedury potwierdzania w uczelni danych zawartych w dyplomie informację o fałszerstwie dyplomu, mają obowiązek zawiadomienia organów ścigania o przestępstwie z art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, z późn. zm.) (które podlega ściganiu z urzędu), niezależnie od wprowadzenia projektowanej regulacji. Należy jednocześnie zauważyć, że zgodnie z projektowaną regulacją dołączenie do wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej skanu (kopii) dyplomu ukończenia studiów nie jest wymagane. Natomiast należy zwrócić uwagę, że przedmiotowy wniosek ma zawierać m.in. uzasadnienie wniosku. W ocenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, dalej „MNiSW”, załączenie skanu dyplomu ukończenia studiów przedstawionego pracodawcy przez kandydata do pracy lub pracownika może służyć dodatkowemu uzasadnieniu wniosku, ale nie będzie wymagane obligatoryjnie. W odniesieniu do kwestii dotyczącej składanego przez pracodawcę oświadczenia należy wyjaśnić, że wskutek uwzględnienia zgłoszonych uwag z projektowanej regulacji zostanie usunięty obowiązek składania przez pracodawcę przedmiotowego oświadczenia. Natomiast projektowane przepisy zostaną rozszerzone o obowiązek dokonania przez pracodawcę weryfikacji dyplomu ukończenia studiów przed złożeniem wniosku do uczelni. Użycie w projektowanej regulacji dyspozycji wstępnej weryfikacji przez pracodawcę dyplomu ukończenia studiów pod kątem zabezpieczeń przed fałszerstwem wymaganych dla dokumentów publicznych kategorii drugiej, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1208) jest celowe z uwagi na to, że dyplomy ukończenia studiów wydane po dniu 12 lipca 2019 r., jako dokumenty publiczne kategorii drugiej, posiadają zabezpieczenia przewidziane w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych, w związku z tym pracodawca może sprawdzić przedłożony mu dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej dostępnymi narzędziami i w ten sposób ustalić autentyczność przedłożonego mu dyplomu ukończenia studiów, i tym samym autentyczność zawartych w nim danych. Poziom zabezpieczeń dla dokumentów publicznych poszczególnych kategorii (co dotyczy także dyplomu ukończenia studiów jako dokumentu publicznego kategorii drugiej) jest określony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 lipca 2022 r. w sprawie wykazu minimalnych zabezpieczeń dokumentów publicznych przed fałszerstwem (Dz. U. poz.
1456). Ponadto ustawa z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych przewiduje, jako zadanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7, publikację wzorów dokumentów publicznych (także dotyczących ukończenia studiów) w Rejestrze Dokumentów Publicznych – https://www.gov.pl/app/rdp/. Rejestr w zakresie prezentacji wzorów dokumentów dotyczących ukończenia studiów jest w opracowaniu i po uruchomieniu tej funkcjonalności będzie możliwe porównanie przedłożonego dyplomu ukończenia studiów z jego wzorem, tak jak to obecnie ma miejsce w przypadku innych dokumentów, których wzory zostały już zamieszczone w tym rejestrze. Natomiast uczelnia zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych, realizując obowiązki emitenta dokumentu publicznego, jest obowiązana m.in. do zamieszczenia na swojej stronie internetowej plików graficznych i danych dotyczących wydawanego przez siebie dyplomu ukończenia studiów. 3 art. 77a ust. 6 Polska do art. 77a ust. 6: Uwaga nieuwzględniona. Wytwórnia Naszym zdaniem zasadne jest zobowiązanie uczelni do udzielania Należy zwrócić uwagę, iż wprawdzie kwalifikowana pieczęć Papierów odpowiedzi z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektroniczna zapewnia autentyczność pochodzenia oraz integralność Wartościowych elektronicznego albo kwalifikowanej pieczęci elektronicznej. powiązanych danych (pozwala potwierdzić, że dokument został wydany Stosowanie podpisu zaufanego nie jest dobrym rozwiązaniem, przez konkretną firmę lub instytucję i nie został zmieniony od momentu ponieważ podpis ten jest powiązany z profilem zaufanym a ten opatrzenia go pieczęcią), niemniej nie pozwala na identyfikacje osoby, z kolei z osobą fizyczną, tymczasem odpowiedzi będzie udzielał która wystawiła dokument opatrzony taką pieczęcią. w tym przypadku, w sprawie służbowej, upoważniony pracownik uczelni. W związku z powyższym, w opinii MNiSW, z uwagi na charakter dokumentu jakim jest informacja wystawiana przez uczelnię (w tym rodzaj i wagę potwierdzanych danych oraz odbiorcę informacji – pracodawca) zasadnym jest opatrzenie takiej informacji podpisem zaufanym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym rektora jako osoby reprezentującej uczelnię albo osoby przez niego upoważnionej do wydania informacji wraz ze wskazaniem stanowiska służbowego osoby podpisującej. Wprawdzie przepisy dotyczące dokumentacji przebiegu studiów dopuszczają wariantowe stosowanie kwalifikowanej pieczęci elektronicznej (por. § 15 ust. 3, § 25 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2026 r. poz. 1207)), to jednak – co należy podkreślić – dotyczy to potwierdzenia czynności dokonywanych w prowadzeniu dokumentacji przebiegu studiów (dotyczy obiegu dokumentów wewnątrz uczelni). Zgodnie z § 15 ust. 3 tego rozporządzenia, w przypadku prowadzenia teczki akt osobowych studenta w postaci elektronicznej, w celu włączenia do niej dokumentu, który został sporządzony w postaci papierowej, sporządza się odwzorowanie cyfrowe tego dokumentu oraz opatruje się je kwalifikowanym podpisem elektronicznym pracownika uczelni albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną uczelni. Natomiast zgodnie z § 25 ust. 2 tego rozporządzenia, dotyczącym dokonywania sprostowań w dokumentacji przebiegu studiów – w przypadku sprostowania dokonywanego w dokumentacji prowadzonej w postaci elektronicznej dokument, w którym dokonano sprostowania, opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym osoby, która dokonała sprostowania, albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną uczelni. 4 Uwaga ogólna Konferencja Przedłożony do zaopiniowania projekt, którego celem jest Uwaga wyjaśniona. Rektorów umożliwienie pracodawcom potwierdzania w uczelni danych W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że celem projektowanej regulacji Uczelni zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci jest umożliwienie pracodawcy weryfikacji danych wynikających Kształcących papierowej opiniujemy negatywnie. z dokumentów potwierdzających wykształcenie przedstawionych przez Nauczycieli i Zwracamy uwagę, że proponowane zmiany mogą skutkować pracownika albo kandydata do pracy. Określenie zakresu danych, Pedagogów zwracaniem się pracodawców wyłącznie o potwierdzanie o potwierdzenie których wnioskuje pracodawca, jest w gestii „KRUPed” wykształcenia, a nie weryfikację prawdziwości danych zawartych pracodawcy. w dyplomie ukończenia studiów. Należy przy tym zaznaczyć, że projektowana regulacja jest związana Już w uzasadnieniu projektu znajduje się zapis: z postulatami, które wpłynęły od strony społecznej – Zespołu SprawdzaMY do Zespołu ds. koordynacji procesu legislacyjnego „W efekcie, mimo że pracodawca ma obowiązek zatrudniać osoby wdrażającego deregulację, dotyczącymi problemów, jakie napotykają posiadające odpowiednie kwalifikacje, nie ma realnych narzędzi, pracodawcy, którzy mają wątpliwości co do prawdziwości dokumentów aby to skutecznie zweryfikować ich posiadanie, np. w zakresie dotyczących wykształcenia pracowników i kandydatów do pracy. wykształcenia”. Wskazano na ograniczoną możliwość sprawnej weryfikacji Zwracamy uwagę, iż osoba, której dane przedstawione wiarygodności wykształcenia pracownika lub kandydata do pracy, tj. pracodawcy miałyby podlegać potwierdzeniu nie jest w żaden potwierdzenia faktu wydania dokumentu potwierdzającego sposób uwzględniana w ewentualnym procesie potwierdzania wykształcenie oraz danych w nim zawartych. danych jako strona. Nie przewidziano bowiem mechanizmu, W odniesieniu do podniesionej w uwadze kwestii uzupełnienie projektu w którym: o mechanizm w postaci potwierdzenia ze strony absolwenta uczelni, że
– osoba wyrażałaby zgodę na wystąpienie pracodawcy wie i zgadza się na przeprowadzenie weryfikacji należy wyjaśnić, że na z wnioskiem o potwierdzenie danych, podstawie projektowanej regulacji pracodawca będzie posiadał
– osoba byłaby informowana o złożonym wniosku – kto i w jakiej uprawnienie do występowania do uczelni o potwierdzenie prawdziwości formie przekazywałby informację oraz na jakim jest etapie. danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez Niejasne pozostaje również, w jaki sposób projektowana zmiana pracownika czy kandydata do pracy. W związku z tym, nie przewiduje się miałaby zabezpieczyć uczelnie przed ujawnieniem danych wymogu uzyskania zgody przez pracodawcę od pracownika czy nieuprawnionym podmiotom. Konieczne jest wyjaśnienie: kandydata do pracy na wystąpienie do uczelni w celu weryfikacji przedłożonego przez niego dyplomu ukończenia studiów w postaci
1. Jak uczelnia ma upewnić się, że wniosek pochodzi od papierowej. W związku z tym, nie będzie wymagane uzyskanie przez prawdziwego pracodawcy? pracodawcę zgody od pracownika lub kandydata do pracy na wystąpienie
2. W jaki sposób weryfikowany byłby adres siedziby lub do uczelni z przedmiotowym wnioskiem. Natomiast w zakresie miejsce wykonywania działalności pracodawcy? obowiązku informacyjnego uczelni w odniesieniu do udostępnianych jej
3. Czy i w jakim zakresie uczelnie ponosiłyby przez pracodawcę danych osobowych pracownika lub kandydata do pracy odpowiedzialność za ujawnienie danych osobie nieuprawnionej? przewiduje się – z uwagi na deregulacyjny charakter projektowanej W związku z powyższym rekomendujemy rozważenie ustawy – że uczelnie zgodnie z art. 14 ust. 5 lit. b RODO, będą realizowały wprowadzenia następujących rozwiązań: obowiązek informacyjny względem absolwenta, którego danych dotyczy
1. Możliwości odmowy realizacji wniosku przez uczelnie wniosek pracodawcy poprzez zamieszczenie na swojej stronie w przypadku uzasadnionych wątpliwości dotyczących tożsamości internetowej klauzuli informacyjnej o przetwarzaniu danych absolwenta wnioskodawcy. również w celu określonym w dodawanym art. 77a ust. 1 ustawy,
2. Wprowadzenia procedury informowania zainteresowanej w związku z wnioskiem pracodawcy. W związku z powyższym, osoby o złożeniu wniosku oraz sposobie i terminie jego nadmiarowe jest uzupełnienie projektowanej regulacji o mechanizm rozpoznania. w postaci dodatkowego potwierdzenia ze strony absolwenta uczelni, że wie i zgadza się na przeprowadzenie weryfikacji, ponieważ dane pracownika/kandydata do pracy w tym zakresie będą przetwarzane na podstawie przepisu prawa a nie na podstawie zgody. Należy podkreślić, że pozyskiwanie zgody na przetwarzanie danych w ramach stosunku pracy/rekrutacji jest w aktualnym stanie prawnym kwestionowane przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO). Odnosząc się natomiast do pytań należy wyjaśnić, iż przedłożony wniosek ma zawierać, zgodnie z projektowaną regulacją art. 77a ust. 2, dane identyfikujące pracodawcę, w tym numer identyfikacyjny REGON pracodawcy, który można zweryfikować w Bazie Internetowej REGON prowadzonej przez GUS – https://wyszukiwarkaregon.stat.gov.pl/appBIR/index.aspx Baza REGON udostępnia informacje o adresie siedziby oraz adresie prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Po wejściu w życie projektowanej regulacji, pracodawca będzie posiadał uprawnienie do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, a na uczelni będzie ciążył obowiązek rozpatrzenia tego wniosku i udzielenia (po złożeniu przez pracodawcę kompletnego wniosku i wniesieniu opłaty) informacji w zakresie objętym wnioskiem. Jednocześnie należy wyjaśnić, że w związku ze zgłoszonymi uwagami projektowany art. 77a zostanie uzupełniony o wskazanie, iż w przypadku kiedy wniosek nie spełnia wymagań formalnych określonych w ust. 2 albo w przypadku nieuiszczenia opłaty wskazanej w ust. 5, uczelnia wzywa wnioskodawcę odpowiednio do uzupełnienia złożonego wniosku (np. w zakresie numeru identyfikacyjnego REGON czy adresu) lub wniesienia wymaganej opłaty, wskazując termin na dokonanie uzupełnień lub wniesienie opłaty. Jednocześnie projektowana regulacja zostanie skorygowana (w ust. 5) – w miejsce dotychczas projektowanej opłaty za potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydany w postaci papierowej – zostanie wprowadzona opłata za rozpatrzenie wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Tak określony tytuł pobieranej przez uczelnię opłaty będzie skorelowany z jej celem – pokryciem jednostkowego szacunkowego kosztu obsługi zapytania (wniosku) poniesionego przez uczelnię. Projektowany art. 77a zostanie także uzupełniony o wskazanie, że w przypadku braku uzupełnienia wniosku lub wniesienia opłaty, wniosek pozostaje bez rozpoznania. Natomiast wniesiona przez pracodawcę opłata w przypadku braku uzupełnienia wniosku i tym samym możliwości wydania informacji dotyczącej potwierdzenia danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej, nie podlega zwrotowi. W związku z wprowadzeniem do projektowanej regulacji instytucji pozostawienia wniosku bez rozpoznania, (po wypełnieniu określonych w tej regulacji przesłanek) nie jest zasadne wprowadzenie instytucji odmowy realizacji wniosku. Natomiast do podniesionej w uwadze kwestii dotyczącej tego, iż proponowane zmiany mogą skutkować zwracaniem się pracodawców wyłącznie o potwierdzanie wykształcenia, a nie weryfikację prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów, należy zwrócić uwagę, iż – zgodnie art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „pswn” – dyplom ukończenia studiów potwierdza wykształcenie wyższe oraz tytuł zawodowy. Tym niemniej wniosek ma zawierać zakres danych, które wymagają potwierdzenia. W związku z tym wniosek, w którym nie wskazano jakie konkretnie dane mają zostać potwierdzone uczelnia może uznać za niekompletny, co skutkuje wezwaniem do uzupełnienia. Ponadto należy wyjaśnić, że obowiązki uczelni związane z przetwarzaniem danych osobowych w związku z rozpatrywaniem przedmiotowego wniosku wynikają z przepisów RODO. W tym przypadku, kwestie związane z obowiązkiem informacyjnym uczelni w odniesieniu do udostępnianych jej przez pracodawcę danych osobowych pracownika lub kandydata do pracy będą miały zastosowanie przepisy art. 14 ust. 5 lit. b RODO. Realizacja przez uczelnię, obowiązku informacyjnego względem absolwenta, którego danych dotyczy wniosek pracodawcy – z uwagi na deregulacyjny charakter projektowanej regulacji
– będzie realizowany poprzez zamieszczenie przez uczelnię na swojej stronie internetowej klauzuli informacyjnej o przetwarzaniu danych absolwenta również w celu określonym w dodawanym art. 77a ust. 1 ustawy, w związku z wnioskiem pracodawcy. Mając na uwadze powyższe, nadmiarowe jest wprowadzanie do projektowanej regulacji dodatkowych przepisów dotyczących obowiązku informacyjnego względem osoby, której dane dotyczą w związku z wnioskiem o potwierdzenie prawdziwości danych tej osoby zawartych w dyplomie ukończenia studiów (czy to ze strony pracodawcy czy uczelni), ponieważ dane pracownika/kandydata do pracy w tym zakresie będą przetwarzane na podstawie przepisu prawa a nie na podstawie zgody. Należy przy tym wskazać, że projektowana zmiana pswn (dodanie art. 77a) została przedłożona do zaopiniowania PUODO, który nie zgłosił uwag w tym zakresie. 5 art. 77a ust. 1 Konferencja W projekcie ustawy, w szczególności w proponowanym art. 77a Uwaga wyjaśniona. oraz akapit nr 2 Rektorów ust. 1, wskazywany jest pracodawca. Jednocześnie, przepisy nie Należy wyjaśnić, że wskazanie w projektowanej regulacji na uprawnienie uzasadnienia Uniwersytetów odnoszą się do sytuacji, w której dany podmiot nie stał się jeszcze pracodawcy do złożenia wniosku w uczelni w celu potwierdzenia Polskich pracodawcą ze względu na brak nawiązania stosunku pracy zgodności danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów z danymi z potencjalnym pracownikiem. zawartymi w prowadzonej przez uczelnie dokumentacji przebiegu We wskazanym akapicie uzasadnienia zaznaczono, że studiów oznacza, że uprawnienie pracodawcy w tym zakresie dotyczy proponowane przepisy mają pozwolić na zweryfikowanie zarówno dokumentów przedstawionych przez osoby ubiegające się dyplomu pracownika lub kandydata do pracy. Jednocześnie o zatrudnienie, jak i pracowników. w samej treści przepisów brak odniesienia wprost do możliwości wnioskowania o weryfikację dyplomu przed nawiązaniem Należy wyjaśnić, że w projektowanym przepisie użyto pojęcia stosunku pracy, czyli w razie bycia „potencjalnym pracodawcą” pracodawca zgodnie z jego zakresem pojęciowym wynikającym danej osoby. Z powyższego wynikałoby, że intencją z Kodeksu pracy, co oznacza, że określenie pracodawca ma zastosowanie Projektodawcy, wbrew treści uzasadnienia, nie jest umożliwienie nie tylko do relacji pracodawca – pracownik, ale także do relacji weryfikacji wykształcenia przed nawiązaniem stosunku pracy. pracodawca – kandydat do pracy, bowiem regulacje Kodeksu pracy nie różnicują uprawnień pracodawcy odnośnie do uzyskania informacji dotyczących wykształcenia (i potwierdzenia tego odpowiednim dokumentem) od tego, czy dana osoba jest już zatrudniona, czy dopiero ubiega się o zatrudnienie. W związku z tym projektowana regulacja zakładająca uprawnienie pracodawcy do wystąpienia do uczelni z wnioskiem o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej z danymi zawartymi w prowadzonej przez uczelnię dokumentacji przebiegu studiów, odnosi się zarówno do potwierdzenia danych w dyplomie ukończenia studiów przedstawionym pracodawcy przez kandydata do pracy, jak i pracownika. Ponadto należy zauważyć, ze pracodawcą, zgodnie z art. 3 Kodeksu pracy, jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że projektowana regulacja określa podmiot, który jest uprawniony do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem – pracodawcę. Regulację uzupełniono ponadto o wyraźne wskazanie, że wniosek pracodawcy może dotyczyć jedynie kandydata do pracy i pracownika. Uzasadnienie w tym zakresie zostało rozszerzone. 6 art. 77a ust. 1 Konferencja W projekcie ustawy wskazano na wątpliwości, co do Uwaga wyjaśniona. w zw. z ust. 2 Rektorów prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów, Należy wyjaśnić, że postulat strony społecznej – Zespołu SprawdzaMY pkt 3 Uniwersytetów ale jednocześnie nie odniesiono się do suplementu do dyplomu. przekazany Zespołowi ds. koordynacji procesu legislacyjnego Polskich W obecnym stanie prawnym dyplom ukończenia studiów oraz wdrażającemu deregulację – dotyczył umożliwienia pracodawcom suplement do dyplomu stanowią dwa oddzielne dokumenty. weryfikacji bezpośrednio w uczelni prawdziwości danych zawartych Jednocześnie w projekcie ustawy wskazano na możliwość w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika lub ubiegania się o weryfikację jedynie danych zawartych kandydata do pracy. Postulat nie obejmował weryfikacji danych w dyplomie, które mają bardzo ograniczony charakter. zawartych w innych dokumentach, np. suplemencie do dyplomu. Z perspektywy pracodawcy pożądane może okazać się również W związku z tym projektowana zmiana pswn w ramach deregulacji nie zweryfikowanie właśnie danych zawartych w suplemencie do obejmuje potwierdzania danych zawartych w dokumentach innych niż dyplomu, takich jak czas trwania studiów, zrealizowane dyplom ukończenia studiów. przedmioty, uzyskane oceny itd., co przy obecnej propozycji Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że niezależnie od projektowanej wydaje się wykluczone. regulacji student czy absolwent mogą wnioskować w uczelni o wydanie zaświadczenia dotyczącego przebiegu studiów. Uczelnie wydają zaświadczenia np. dotyczące toku studiów – w oparciu o posiadaną dokumentację (np. teczki akt osobowych danego studenta, programy studiów) na podstawie przepisów działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), zwanej dalej „Kpa”. W art. 217 § 2 Kpa określono, że zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 Kpa). Zgodnie z art. 217 § 3 Kpa, zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Ponadto uczelnie, na wniosek studenta lub absolwenta studiów obowiązane są na podstawie § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów do wydawania wydruków kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, w których odnotowuje się m.in. zrealizowane przez studenta przedmioty, uzyskane oceny, liczbę uzyskanych punktów ECTS, datę i podpis osoby przeprowadzającej egzamin lub zaliczenie. 7 art. 77a ust. 1 Konferencja W projekcie ustawy, w szczególności w proponowanym art. 77a Uwaga wyjaśniona. oraz akapit nr 2 Rektorów ust. 1, wskazywany jest pracodawca, a jednocześnie brak Postulat strony społecznej – Zespołu SprawdzaMY przekazany Zespołowi uzasadnienia Uniwersytetów odniesienia się do sytuacji, w której strony łączy inny stosunek ds. koordynacji procesu legislacyjnego wdrażającemu deregulację – Polskich prawny. dotyczył umożliwienia pracodawcom weryfikacji bezpośrednio w uczelni Proponowane przepisy wskazują jednoznacznie, że uprawnienie prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów w postaci wnioskowania o potwierdzenie danych w dyplomie przedłożonym przez pracownika lub kandydata do pracy. Przy czym przysługiwać będzie jedynie pracodawcy. Pewne wątpliwości pojęcie pracodawcy, o którym mowa w projektowanym przepisie, budzić jednak może jednoznaczne wyłączenie takiej możliwości powinno być rozpatrywane na gruncie Kodeksu pracy. w stosunku do osób, które chciałyby zawrzeć z daną osobą np. Pracodawcą, zgodnie z art. 3 Kodeksu pracy, jest jednostka organizacyjna, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług. choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Jednocześnie w celu wyeliminowania wątpliwości dotyczących grupy podmiotów, których dyplomy mogą podlegać weryfikacji, dookreślony został krąg podmiotowy (weryfikacji mogą podlegać dyplomy pracownika i kandydata do pracy). Uzasadnienie w tym zakresie zostało rozszerzone. 8 art. 77a ust. 2 Konferencja W projekcie wskazano obowiązek podania numeru REGON, Uwaga nieuwzględniona. pkt 1 lit.b Rektorów który wydaje się stosowany rzadziej niż numer NIP. Należy zauważyć, że numer identyfikacyjny REGON to unikalny numer Uniwersytetów Wydaje się, że w Polsce częściej, jako numer pozwalający na nadawany przez Główny Urząd Statystyczny (GUS), który służy do Polskich jednoznaczną identyfikację przedsiębiorcy, stosowany jest numer identyfikacji przedsiębiorcy w celach statystycznych, a z uwagi, że jest NIP, a nie numer REGON. uwzględniany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Krajowym Rejestrze Sądowym oraz w Centralnym Rejestrze Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników, pozwala na jednoznaczną identyfikację pracodawcy. Natomiast numer NIP (czyli Numer Identyfikacji Podatkowej) nadawany jest przez urząd skarbowy, jako niezbędny do identyfikacji podatników w systemie podatkowym. Mając na uwadze, że wniosek o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów ma zawierać dane identyfikacyjne pracodawcy właściwe jest wskazanie w nim na numer identyfikacyjny REGON. 9 art. 77a ust. 2 Konferencja W przepisach wskazano na adres do doręczeń elektronicznych bez Uwaga wyjaśniona. pkt 1 lit. c i ust. Rektorów jednoczesnego jasnego sprecyzowania, co należy przez to Należy wyjaśnić, że pojęcie „adres do doręczeń elektronicznych” jest 3 Uniwersytetów rozumieć. zdefiniowane w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. Polskich W obecnych realiach występują duże wątpliwości i rozbieżności, o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 3, z późn. zm.). co do pojęcia adresu do doręczeń elektronicznych. Zgodnie z tą definicją jest to adres elektroniczny, o którym mowa w art. 2 W szczególności wątpliwości budzić może określenie, czy jest to pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą ePUAP, e-Doręczenia czy też oba te systemy. Rozbieżności te elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513), podmiotu korzystającego wynikają m.in. z niejednolitej interpretacji ustawy o doręczeniach z publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub elektronicznych w kontekście k.p.a. i p.p.s.a. publicznej usługi hybrydowej albo z kwalifikowanej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, umożliwiający jednoznaczną identyfikację nadawcy lub adresata danych przesyłanych w ramach tych usług. Adres ten jest przechowywany w Bazie Adresów Elektronicznych (BAE). Zatem „adres do doręczeń elektronicznych” jest powiązany z publiczną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego i nie jest adresem elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP, chociaż oba są adresami elektronicznymi. Wnioski o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej mają być składane z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, zaś tylko w okresie do dnia określonego w art. 147 ust. 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, doręczenie korespondencji nadanej przez podmiot publiczny posiadający elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP do innego podmiotu publicznego posiadającego elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP będzie równoważne w skutkach prawnych z doręczeniem przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego. 10 art. 77a ust. 2 Konferencja Proponowany przepis nakłada obowiązek wykazania interesu Uwaga wyjaśniona. pkt 4 w zw. z Rektorów prawnego, ale jednocześnie nie precyzuje w żaden sposób granic W związku ze zgłoszonymi uwagami projektowana regulacja zostanie ust. 1 Uniwersytetów dopuszczalnego interesu prawnego. skorygowana poprzez zastąpienie konieczności wskazania przez Polskich W świetle wskazanego przepisu nie jest jasne, jaki interes prawny pracodawcę we wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie wystarczy do uwzględnienia wniosku. W szczególności nie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej interesu prawnego, wiadomo, jaka relacja musi łączyć pracodawcę i osobę, która koniecznością przedstawienia uzasadnienia tego wniosku. Będzie to dysponuje dyplomem. Czy wystarczającym będzie już skorelowane z przesłanką uprawniającą do wystąpienia przez pracodawcę rozpoczęcie procesu rekrutacji poprzez zapoznanie się z CV i np. z przedmiotowym wnioskiem, o którym mowa w projektowanym art. 77a skanem dyplomu danej osoby? Oznaczałoby to, że możliwe ust. 1, tj. z faktem powzięcia przez pracodawcę uzasadnionych będzie ubieganie się o weryfikację dyplomu każdej osoby, która wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w przedłożonym rozpoczęłaby proces rekrutacyjny. Czy też wystarczające będzie przez kandydata do pracy lub pracownika dyplomie ukończenia studiów już np. wykazanie chęci zatrudnienia tej konkretnej osoby, wydanym w postaci papierowej. a weryfikacja dyplomu stanowić ma już czynność formalną bezpośrednio poprzedzającą nawiązanie stosunku pracy? Przy czym należy zauważyć, że wskazanie w projektowanym przepisie na uprawnienie pracodawcy do złożenia przedmiotowego wniosku w uczelni oznacza, że uprawnienie pracodawcy w tym zakresie przysługuje zarówno w odniesieniu do dokumentów przedstawionych przez osoby ubiegającej się o zatrudnienie, jak i pracowników. Należy zwrócić uwagę, że regulacje Kodeksu pracy nie różnicują uprawnień pracodawcy odnośnie do uzyskania informacji dotyczących wykształcenia (i potwierdzenia tego odpowiednim dokumentem) od tego, czy dana osoba jest już zatrudniona, czy dopiero ubiega się o zatrudnienie. W związku z tym projektowany przepis zakładający uprawnienie pracodawcy do wystąpienia do uczelni z wnioskiem o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej z danymi zawartymi w prowadzonej przez uczelnie dokumentacji przebiegu studiów, odnosi się zarówno do potwierdzenia danych w dyplomie ukończenia studiów przedstawionym pracodawcy przez kandydata do pracy, jak i pracownika. Wobec tego pracodawca będzie mógł wystąpić do uczelni z przedmiotowym wnioskiem w przypadku dyplomu ukończenia studiów przedłożonym w procesie rekrutacji, w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Jednakże w celu wyeliminowania wątpliwości dotyczących grupy podmiotów, których dyplomy mogą podlegać weryfikacji, wskazany został wprost krąg podmiotowy, którego regulacja dotyczy (weryfikacji mogą podlegać dyplomy pracownika i kandydata do pracy). W przypadku pracodawcy wnioskującego do uczelni o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów uzasadnieniem tego wniosku może być np. potrzeba zweryfikowania wykształcenia kandydata do pracy albo pracownika, gdy wymaga tego przepis prawa – czyli ochrona uprawnienia pracodawcy do zatrudnienia osoby spełniającej określone przepisami wymagania odnośnie do posiadanego wykształcenia potwierdzonego odpowiednim dyplomem ukończenia studiów (przykładowo wymagania co do wykształcenia do zajmowania stanowiska nauczyciela w jednostkach systemu oświaty określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. poz. 2102, z późn. zm.). Pracodawca ma bowiem obowiązek zatrudniać osoby z odpowiednimi kwalifikacjami. 11 Proponowany Konferencja Proponowany przepis nakłada na wnioskodawcę obowiązek, Uwaga wyjaśniona. art. 77a ust. 2 Rektorów któremu zadośćuczynienie może być istotnie utrudnione, Należy wyjaśnić że wskutek uwzględnienia zgłoszonych uwag pkt 5 w zw. z Uniwersytetów a jednocześnie sama treść obowiązku nie jest precyzyjna. z projektowanej regulacji zostanie usunięty obowiązek składania przez ust. 1 Polskich We wniosku konieczne będzie zawarcie oświadczenia o wstępnej pracodawcę przedmiotowego oświadczenia. Natomiast projektowane weryfikacji dyplomu ukończenia studiów pod kątem określonych przepisy zostaną rozszerzone o obowiązek dokonania przez pracodawcę zabezpieczeń. Oświadczenie to ma być składane pod rygorem weryfikacji dyplomu ukończenia studiów przed złożeniem wniosku do odpowiedzialności karnej. Wydaje się, że tak restrykcyjny wymóg uczelni. wobec wnioskodawców może być nadmierny. Szczegóły W odniesieniu do kwestii zastosowanej w projektowanej regulacji techniczne dotyczące zabezpieczeń dyplomów nie są wiedzą dyspozycji wstępnej weryfikacji przez pracodawcę dyplomu ukończenia powszechną, a ich zweryfikowanie może być utrudnione bez studiów pod kątem zabezpieczeń przed fałszerstwem wymaganych dla odpowiedniej wiedzy technicznej i dysponowania określonymi dokumentów publicznych kategorii drugiej, określonych w przepisach środkami technicznymi. Wątpliwości budzi również ustalenie wydanych na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. dokładnego znaczenia oświadczenia. Czy uzasadnione o dokumentach publicznych – wyjaśnienie w tym zakresie jak w uwadze wątpliwości, o których mowa w ust. 1 mają oznaczać wystąpienie w pkt 2. rozbieżności między wymaganymi zabezpieczeniami a zabezpieczeniami, które pracodawca ujawnił na dyplomie? Czy Należy także wyjaśnić, że w związku ze zgłoszonymi uwagami, też przeciwnie – pracodawca nie ujawnił rozbieżności, ale powziął projektowana regulacja zostanie skorygowana poprzez zastąpienie inne (jakie?) wątpliwości w przedmiocie autentyczności konieczności wskazania przez pracodawcę w przedmiotowym wniosku dyplomu? Jednocześnie pojęcie „wstępnej weryfikacji” nie jest interesu prawnego – koniecznością przedstawienia uzasadnienia tego jasne. Nie jest zatem jasne, kiedy oświadczenie należy uznać za wniosku (z którego będzie wynikał m.in. cel jego złożenia). Będzie to fałszywe i jednocześnie, kiedy można byłoby pociągnąć skorelowane z przesłanką uprawniającą do wystąpienia przez pracodawcę wnioskodawcę do odpowiedzialności karnej. z przedmiotowym wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 projektowanej regulacji, tj. powzięciem przez pracodawcę uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Natomiast uzasadnione wątpliwości, jako przesłanka uprawniająca do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, to powzięte przez pracodawcę wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika albo kandydata do pracy poparte konkretnymi argumentami, co jest materią uzasadnienia tego wniosku. Po wejściu w życie projektowanej regulacji, z jednej strony pracodawca będzie posiadał uprawnienie do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, a z drugiej strony na uczelni będzie ciążył obowiązek rozpatrzenia tego wniosku i wydania (po złożeniu przez pracodawcę kompletnego wniosku i wniesieniu opłaty) – informacji w zakresie objętym wnioskiem. Jednocześnie należy wskazać, że w związku ze zgłoszonymi uwagami projektowany art. 77a zostanie uzupełniony o wskazanie, iż w przypadku gdy wniosek nie spełnia wymagań określonych w ust. 2 albo w przypadku nieuiszczenia opłaty wskazanej w ust. 5, uczelnia wzywa wnioskodawcę odpowiednio do uzupełnienia złożonego wniosku albo wniesienia wymaganej opłaty, wskazując termin na dokonanie uzupełnień albo wniesienia opłaty. Jednocześnie projektowana regulacja zostanie skorygowana (ust. 5) przez zmianę tytułu pobieranej przez uczelnię opłaty
– będzie to opłata za rozpatrzenie wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Tak określony tytuł pobieranej przez uczelnię opłaty będzie skorelowany z jej celem – pokryciem jednostkowego szacunkowego kosztu obsługi zapytania (wniosku) poniesionego przez uczelnię. Projektowany art. 77a zostanie także uzupełniony o wskazanie, że w przypadku braku uzupełnienia wniosku lub wniesienia opłaty, wniosek pozostaje bez rozpoznania. Natomiast wniesiona przez pracodawcę opłata w przypadku braku uzupełnienia wniosku i tym samym możliwości wydania informacji dotyczącej potwierdzenia danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej, nie podlega zwrotowi. 12 Proponowany Konferencja W końcowej części proponowanego przepisu pojawiła się Uwaga uwzględniona. art. 77a ust. 2 Rektorów literówka – „wydanego pod dniu 12 lipca 2019 r.”. Wskazana w uwadze omyłka pisarska została usunięta. pkt 5 Uniwersytetów Jest to oczywista omyłka pisarska, którą należy wyeliminować. Polskich 13 Proponowany Konferencja Określenie w sposób jednoznaczny formy, w jakiej uczelnia Uwaga wyjaśniona. art. 77a ust. 6 Rektorów odpowiada na wniosek pracodawcy lub odmawia odpowiedzi. Należy wyjaśnić, że projektowana regulacja rozstrzyga o wydawanym Uniwersytetów Proponowane przepisy nie precyzują w sposób jednoznaczny, przez uczelnię dokumencie, po rozpatrzeniu wniosku o potwierdzenie Polskich w jaki sposób uczelnia ma odpowiedzieć na wniosek pracodawcy. danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci Lektura całości przepisów sugeruje, że może to być postępowanie papierowej - jest to informacja, jak również precyzuje sposób wydawania w przedmiocie wydania zaświadczenia, jednak brak wprost takiego dokumentu. Zgodnie z projektowaną regulacją uczelnia takiego wskazania. Brak również jednoznacznej informacji co do przekazuje informację dotyczącą potwierdzenia danych zawartych trybu, w jakim uczelnia odmawia udzielenia pracodawcy w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej odpowiedzi. Przyjęcie, że jest to postępowanie w przedmiocie niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia złożenia wydania zaświadczenia oznaczałoby konieczność wydawania kompletnego wniosku. Informacja jest opatrzona podpisem zaufanym w takich sytuacjach postanowień. albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym rektora albo osoby upoważnionej przez niego do wydania informacji oraz zawiera wskazanie stanowiska służbowego osoby podpisującej. Projektowana regulacja nie przewiduje natomiast wydawania zaświadczeń w związku ze złożeniem przez pracodawcę w uczelni wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej (rozpatrywanie przez uczelnię przedmiotowego wniosku nie ma charakteru postępowania administracyjnego – nie stosuje się przepisów Kpa; w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie, projektowana regulacja zostanie uzupełniona o wskazanie, że do wniosków o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej nie stosuje się Kpa). Jednocześnie należy wyjaśnić, że w związku ze zgłoszonymi uwagami projektowana regulacja zostanie uzupełniona o wskazanie, iż w przypadku gdy wniosek nie spełnia wymagań określonych w ust. 2 albo w przypadku nieuiszczenia opłaty wskazanej w ust. 5, uczelnia wzywa wnioskodawcę odpowiednio do uzupełnienia złożonego wniosku (np. w zakresie nr REGON, czy adresu) albo wniesienia wymaganej opłaty, wskazując termin na dokonanie uzupełnień albo wniesienia opłaty. Jednocześnie projektowana regulacja zostanie skorygowana (ust. 5) poprzez zmianę tytułu pobieranej przez uczelnię opłaty – będzie to opłata za rozpatrzenie wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Tak określony tytuł pobieranej przez uczelnię opłaty będzie skorelowany z jej celem – pokryciem jednostkowego szacunkowego kosztu obsługi zapytania (wniosku) poniesionego przez uczelnię. Projektowany art. 77a zostanie także uzupełniony o wskazanie, że w przypadku braku uzupełnienia wniosku lub wniesienia opłaty, wniosek pozostaje bez rozpoznania. Natomiast wniesiona przez pracodawcę opłata w przypadku braku uzupełnienia wniosku i tym samym możliwości wydania informacji dotyczącej potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej, nie podlega zwrotowi. W związku z wprowadzeniem do projektowanej regulacji instytucji pozostawienia wniosku bez rozpoznania (po wypełnieniu określonych w tej regulacji przesłanek) nie jest zasadne wprowadzenie instytucji odmowy realizacji wniosku, tj. odmowy udzielenia pracodawcy odpowiedzi. 14 art. 77a ust 1. Konferencja Projekt ustawy nie ogranicza kręgu pracodawców składających Uwaga wyjaśniona. Rektorów wniosek tylko do pracodawców krajowych. Jeżeli pracodawcą jest Należy wyjaśnić, że pojęcie pracodawcy, o którym mowa Uniwersytetów podmiot zagraniczny, to projekt nie określa czy ma on obowiązek w projektowanym przepisie, powinno być rozpatrywane na gruncie Polskich złożenia wniosku w języku polskim czy w dowolnym. Ponadto Kodeksu pracy. Zatem projektowana regulacja może dotyczyć w jakim języku Uczelnia będzie zobowiązana potwierdzić zagranicznego pracodawcy, o ile mają do niego zastosowanie przepisy prawdziwość danych z dyplomu? Kodeksu pracy. Uzasadnione byłoby doprecyzowanie, że zaświadczenie potwierdzające prawdziwość danych z dyplomu będzie wydane Natomiast w odniesieniu do kwestii dotyczącej języka w jakim ma być w języku polskim lub angielskim. sporządzony wniosek lub wydana przez uczelnię informacja, wskazać należy, że zgodnie z art. 27 zd. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Obowiązująca od 9 maja 2000 r. ustawa z 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2026 r. poz. 81, z późn. zm.) precyzuje obowiązki wszystkich organów i instytucji publicznych gdy chodzi o używanie języka polskiego. Art. 4 tej ustawy stanowi, że język polski jest językiem urzędowym m.in. konstytucyjnych organów państwa (pkt 1), organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji (pkt 2), terenowych organów administracji publicznej (pkt 3), instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych (pkt 4), organów instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i 3 (pkt
5). Ponadto w art. 5 ust. 1 tej ustawy wskazano, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika zatem wymóg dokonywania w ramach uczelni czynności urzędowych w języku polskim. Projektowana regulacja nie przewiduje wydawania zaświadczeń w związku ze złożeniem przez pracodawcę w uczelni wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej (rozpatrywanie przez uczelnię przedmiotowego wniosku nie ma charakteru postępowania administracyjnego – nie stosuje się przepisów Kpa; jednocześnie, w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie, projektowana regulacja zostanie uzupełniona o wskazanie, że do wniosków o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej nie stosuje się Kpa). 15 Uwaga ogólna Forum Uwaga ogólna: Projektowana zmiana ustawy PSWiN Uwaga wyjaśniona. Administracji (wprowadzająca art. 77a) adresuje jedynie fragment wyzwań W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że postulat strony społecznej – Akademickiej związanych z potwierdzaniem przez uczelnie wykształcenia (tj. Zespołu SprawdzaMY przekazany Zespołowi ds. koordynacji procesu zgodności danych zawartych w dyplomie przedstawionym przez legislacyjnego wdrażającemu deregulację – dotyczył umożliwienia osobę, której dane dotyczą z danymi zawartymi w prowadzonej pracodawcom weryfikacji bezpośrednio w uczelni, czy dane zawarte przez uczelnię dokumentacji przebiegu studiów). W procesach w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika lub rekrutacyjnych – poza pracodawcami polskimi (zarejestrowanymi kandydata do pracy są prawdziwe. Postulat nie obejmował weryfikacji w Polsce, a tym samym posiadającymi numer REGON, który jest danych zawartych w innych dokumentach (np. suplemencie do dyplomu), wymaganą w projekcie daną od pracodawcy) – występują także czy też przyznania podmiotom innym niż pracodawcy uprawnienia do pracodawcy zagraniczni, firmy doradztwa personalnego wystąpienia do uczelni o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie działające na zlecenie pracodawców (tzw. headhunterzy, firmy ukończenia studiów. W odniesieniu do kwestii pracodawcy executive search), realizujące na ich rzecz procesy rekrutacyjne, zagranicznego, o którym mowa w uwadze należy wskazać, że pojęcie ale także zagraniczne instytucje naukowe, badawcze, czy uczelnie pracodawcy, o którym mowa w projektowanym przepisie, powinno być zagraniczne oraz agencje zatrudnienia działające w ich imieniu. rozpatrywane na gruncie Kodeksu pracy. Zatem projektowana regulacja Te podmioty również występują o weryfikację danych może dotyczyć zagranicznego pracodawcy, o ile mają do niego z dyplomów, a projektowana zmiana ich nie uwzględnia. Brak zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. Ponadto należy zauważyć, że takiej możliwości wynika zarówno ze sposobu składania wniosku zagraniczne podmioty, które prowadzą działalność w Polsce, mogą (adres do doręczeń elektronicznych), jak i z wymaganych jego uzyskać adres do doręczeń elektronicznych. Reasumując, projektowana elementów (m.in. numer REGON). Podmioty zagraniczne, które zmiana pswn w ramach deregulacji nie obejmuje potwierdzania danych nie prowadzą działalności na terytorium RP, więc nie posiadają zawartych w dokumentach innych niż dyplom ukończenia studiów przez REGON oraz adresu do doręczeń elektronicznych. Pojawia się, podmioty inne niż pracodawca w rozumieniu Kodeksu pracy. więc wątpliwość, czy firmy rekrutacyjne, które działają na Projektowana regulacja ma zastosowanie do podmiotu zagranicznego zlecenie pracodawcy, albo podmioty zagraniczne będą mogły tylko wtedy kiedy działa on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czyli zwracać się z prośbą o weryfikację wykształcenia? jest pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy. W związku z powyższym Z powyższym wiązać się mogą – przy zachowaniu do projektowanej regulacji nie mają zastosowania przepisy rozdziału V projektowanych zapisów – kolejne problemy dla uczelni. Należy RODO. Jednocześnie nie wydaje się zasadne, aby na poziomie przepisów zauważyć, że w przypadku podmiotów zagranicznych (tak pswn wyłączyć stosowanie przepisów rozdziału V RODO. Należy przy pracodawców jak i podmiotów działających na zlecenie tym wskazać, że projektowana zmiana pswn (dodanie art. 77a) została pracodawców) wraz z przekazywaniem danych osobowych poza przedłożona Prezesowi Ochrony Danych Osobowych, dalej „PUODO”, obszar EOG pojawia się problem określenia zasad transferu do zaopiniowania. PUODO nie wniósł uwag/zastrzeżeń w zakresie danych do państw trzecich, uregulowanych w Rozdziale V objętym niniejszą uwagą. RODO. Administrator (uczelnia), niezależnie od podstawy prawnej przetwarzania do celu potwierdzenia wykształcenia w procesie rekrutacji (którą w myśl art. 6 ust. 1 lit. C RODO zapewniłby nowo wprowadzony art. 77a ustawy PSWiN), w myśl Jednocześnie należy zauważyć, że projektowana regulacja zostanie przepisów RODO, musi dokonać analizy podstaw transferu, by uzupełniona o możliwość pozostawienia w określonych przypadkach zapewnić odpowiednie instrumenty zapewniające ochronę danych przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. osobowych. W świetle projektowanych zmian nie jest jasne, czy W odniesieniu do rozpatrywania przez uczelnię wniosków w każdym przypadku zwrócenia się zagranicznego podmiotu, o potwierdzenie danych zawartych w dyplomach ukończenia studiów oraz uczelnia musiałaby dokonywać analizy w związku z przepisami suplementach do dyplomów składanych przez podmioty inne niż Rozdziału V RODO, ani jak uczelnia powinna postąpić w pracodawcy (w uwadze podano jako przykładowe następujące instytucje: przypadku braku spełnienia przez odbiorcę (kraj odbiorcy) firmy doradztwa personalnego działające na zlecenie pracodawców, tzw. niezbędnych warunków dla bezpiecznego transferu, podczas, gdy headhunterzy, firmy executive search, realizujące na ich rzecz procesy na uczelni w myśl przepisu art. 77a ciąży obowiązek prawny rekrutacyjne, zagraniczne instytucje naukowe, badawcze, czy uczelnie udostępnienia danych osobowych. Zasadnym byłoby rozważenie zagraniczne oraz agencje zatrudnienia działające w ich imieniu), należy wyłączenia stosowania przepisów Rozdziału V RODO. wyjaśnić, że niniejszy projekt realizuje zakres podmiotowy W odniesieniu do innych celów, dla jakich zachodzi potrzeba i przedmiotowy określony w postulacie strony społecznej – Zespołu potwierdzania zgodności danych zawartych w dyplomie z danymi SprawdzaMY przekazany Zespołowi ds. koordynacji procesu posiadanymi przez uczelnię – w praktyce występują także legislacyjnego wdrażającemu deregulację; nie przewiduje się rozszerzenia następujące cele potwierdzania wykształcenia i aktorzy w nich tego zakresu o inne podmioty niż pracodawca oraz o inne dokumenty niż występujący: dyplom ukończenia studiów. prowadzenie procedur legalizacji pobytu – w wybranych krajach Ponadto należy zauważyć, że niezależnie od projektowanej regulacji, w procedurach legalizacyjnych występują podmioty student czy absolwent studiów mogą wnioskować w uczelni o wydanie potwierdzające dane zawarte w dyplomie przedstawianym przez zaświadczenia dotyczącego przebiegu studiów. Uczelnie wydają osobę poddającą się procedurze; zaświadczenia np. dotyczące toku studiów – w oparciu o posiadaną rekrutacja na studia – wybrane uczelnie zagraniczne (głównie z dokumentację (np. teczki akt osobowych danego studenta, programy USA) w procesie rekrutacyjnym wymagają potwierdzenia studiów), na podstawie przepisów działu VII Kpa. W art. 217 § 2 Kpa wykształcenia wskazanego przez kandydata bezpośrednio przez określono, że zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się uczelnię, która wydała dyplom. o zaświadczenie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów Należy także zwrócić uwagę, że zdarzają się zapytania w sprawie lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się dodatkowych informacji związanych z przebiegiem studiów o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym zawartych w suplemencie do dyplomu, takich jak np. liczba potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast godzin zajęć, miejsce odbywania praktyk oraz inne szczegóły odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej dotyczące przebiegu studiów zawarte w suplemencie do dyplomu. przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na Natomiast projekt nie przewiduje w ogóle weryfikacji informacji które służy zażalenie (art. 219 Kpa). Zgodnie z art. 217 § 3 Kpa w tym zakresie, co również poddajemy pod wątpliwość. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później Suplement do dyplomu nie stanowi dokumentu publicznego w jednak niż w terminie siedmiu dni. rozumieniu ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych. W związku z powyższym oświadczenie dotyczące Ponadto, uczelnie, na wniosek studenta czy absolwenta zobowiązane są wstępnej weryfikacji pod kątem zabezpieczeń w zakresie na podstawie § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa suplementu jest bezzasadne. Czy zatem w świetle proponowanych Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów do wydawania rozwiązań, uczelnie na zapytanie podmiotów i instytucji wydruków kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów zagranicznych powinny odmawiać udzielenia jakiejkolwiek przewidzianych regulaminem studiów, w których odnotowuje się m.in. informacji na ten temat? zrealizowane przez studenta przedmioty, uzyskane oceny, liczbę Co do zasady proponowana zmiana ma jasny cel i zmierza w uzyskanych punktów ECTS, datę i podpis osoby przeprowadzającej słusznym kierunku, jednak w praktyce, proponowane zapisy mogą egzamin lub zaliczenie. istotnie utrudnić uczelniom potwierdzanie danych, prowadząc do nadmiernej regulacji – wbrew zapowiedziom deregulacyjnym. 16 Art. 77a ust. 1 Forum 2. Art. 77a ust. 1: W jaki sposób należy rozpatrzyć wniosek Uwaga wyjaśniona. Administracji pracodawcy, który nie tyle co ma wątpliwości co do prawdziwości Zgodnie z projektowaną regulacją, wniosek o potwierdzenie danych Akademickiej danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci postaci papierowej, ale chce mieć pewność, czy to jest dyplom papierowej ma zawierać informację o zakresie danych, które wymagają danej uczelni? Niestety, informacje o wzorach dyplomów, ale potwierdzenia przez uczelnię. Zgodnie z § 32 pkt 3 rozporządzenia także informacje o zabezpieczeniach takiego dyplomu na wielu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. uczelniach nie są łatwo dostępne dla pracodawców. w sprawie studiów, niezbędnym elementem dyplomu jest nazwa i siedziba uczelni. Przedmiotowy wniosek może zatem dotyczyć nazwy i siedziby uczelni – jako elementów wymagających potwierdzenia. Pracodawca składa przedmiotowy wniosek do uczelni, której nazwa znajduje się na przedstawionym przez kandydata do pracy albo pracownika dyplomie ukończenia studiów. Jednocześnie należy wyjaśnić, że pracodawca ma możliwość ustalenia aktualnej nazwy uczelni (czy nazwa uczelni wskazana w dyplomie ukończenia studiów nie uległa zmianie) w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on – https://radon.nauka.gov.pl/dane/instytucje-systemu-szkolnictwa-wyzszego-i-nauki 17 Art. 77a ust. 2 Forum 3. Art. 77a ust. 2 pkt 3: proponujemy rozważyć określenie Uwaga nieuwzględniona. pkt 3 Administracji dopuszczalnego katalogu informacji zawartych w dyplomie Przede wszystkim należy wyjaśnić, że pracodawca powinien mieć Akademickiej o potwierdzenie których podmiot mógłby wnioskować, by możliwość potwierdzenia wszystkich danych zawartych uniknąć wnioskowania o nadmiarowe dane, np. imię i nazwisko, w przedstawionym mu przez kandydata do pracy lub pracownika, data i miejsce urodzenia, kierunek ukończonych studiów, poziom dyplomie ukończenia studiów, w przypadku uzasadnionych wątpliwości studiów, data uzyskania tytułu zawodowego, data wydania co do prawdziwości tych danych. dyplomu, numer dyplomu. Niezbędne elementy dyplomu są określone w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów. Wzór dyplomu zatwierdza senat uczelni (art. 77 ust. 3 pswn). Dyplomy ukończenia studiów mogą zawierać inne elementy niż wskazane w ww. rozporządzeniu, np. zakres, w jakim było prowadzone kształcenie na kierunku studiów. Ponadto należy zwrócić uwagę, że dyplomy ukończenia studiów zawierają różne elementy/informacje (przy czym większa część informacji zawartych w dyplomie pozostaje bez zmian) w zależności od okresu, w którym dyplom został wydany, i obowiązujących wówczas przepisów mających wpływ na zakres informacji w nim zawartych. Przykładowo obecnie dyplomy ukończenia studiów zawierają informację o dyscyplinie/dyscyplinie wiodącej, do której jest przyporządkowany kierunek studiów. Natomiast dyplomy ukończenia studiów wydawane do 2019 r. nie zawierały takiej informacji, wpisywany był natomiast obszar lub obszary kształcenia. Mając na uwadze powyższe, w opinii MNiSW, nie jest zasadne i celowe określnie dopuszczalnego katalogu informacji, o potwierdzenie których pracodawca mógłby wnioskować. 18 Art. 77a ust. 2 Forum 4. Art. 77a ust. 2 pkt 4: W jaki sposób uczelnie mają zweryfikować Uwaga wyjaśniona. pkt 4 Administracji zasadność interesu prawnego pracodawcy? Istnieje obawa, że pod Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w związku ze zgłoszonymi Akademickiej pozorem rekrutacji do pracy podmioty prowadzące jednoosobową uwagami projektowana regulacja zostanie skorygowana przez zastąpienie działalność gospodarczą będą chciały zweryfikować, czy dana konieczności wskazania przez pracodawcę we wniosku osoba nadal studiuje, czy też ukończyła studia, np. w związku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów z ciążącym na danej osobie obowiązkiem alimentacyjnym. W jaki wydanym w postaci papierowej interesu prawnego, koniecznością sposób uczelnia może odmówić potwierdzenia zgodności danych przedstawienia uzasadnienia tego wniosku (z którego będzie wynikał zawartych w tym dyplomie z danymi zawartymi w prowadzonej m.in. cel jego złożenia). Będzie to skorelowane z przesłanką uprawniającą przez siebie dokumentacji przebiegu studiów, jeśli ma do wystąpienia przez pracodawcę z przedmiotowym wnioskiem, o którym wątpliwości co do uzasadnienia złożonego przez pracodawcę mowa w ust. 1 projektowanej regulacji. wniosku? Należy zwrócić uwagę, że przedmiotowy wniosek dotyczy potwierdzenia danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów, zatem wyklucza to wystąpienia dotyczące potwierdzenia czy pracownik albo kandydat do pracy studiuje. Zgodnie z projektowaną regulacją podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów w postaci papierowej jest pracodawca w rozumieniu Kodeksu pracy. Natomiast zgodnie z art. 3 Kodeksu pracy, pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) to forma prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną na własny rachunek. Osoba prowadząca JDG wypełnia definicję pracodawcy w rozumieniu ww. przepisu, o ile zatrudnia pracowników. Należy zauważyć, że pracodawcą jest każdy podmiot, który zatrudnia pracowników we własnym imieniu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z projektowaną regulacja, przedmiotowy wniosek ma zawierać numer identyfikacyjny REGON pracodawcy, który można zweryfikować w Bazie Internetowej REGON prowadzonej przez GUS – https://wyszukiwarkaregon.stat.gov.pl/appBIR/index.aspx Projektowana regulacja zostanie uzupełniona o wskazanie, że w przypadku gdy przedmiotowy wniosek będzie zawierał braki formalne (brakiem formalnym może być np. brak podania numeru identyfikacyjnego REGON), uczelnia będzie wzywała do uzupełnienia wniosku. Natomiast nieuzupełniony – w wyznaczonym terminie – wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Ponadto należy mieć na względzie, że składaniu wniosków wyłącznie w uzasadnionych sytuacjach ma – w opinii MNiSW – sprzyjać odpłatność za rozpatrzenie takiego wniosku. 19 Art. 77a ust. 2 Forum 5. Art. 77a ust. 2 pkt 5: należy zauważyć, że weryfikacja dyplomu Uwaga wyjaśniona. pkt 5 Administracji ukończenia studiów wyższych pod kątem zabezpieczeń przed W odniesieniu do kwestii przedkładania przez pracownika (kandydata do Akademickiej fałszerstwem wymagana do dokumentów publicznych drugiej pracy) skanu (kopii) dyplomu ukończenia studiów, a nie oryginału (do kategorii w przypadku, gdy taki dokument został złożony wglądu pracodawcy), należy zwrócić uwagę, że pracodawca, mając na pracodawcy w postaci skanu jako odwzorowanie cyfrowego, jest uwadze ciążący na nim obowiązek wynikający z Kodeksu pracy niemożliwa ze względu między innymi na pewne elementy zatrudniania pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje, ma zabezpieczeń, które nie są możliwe do zweryfikowania; jeśli jest możliwość żądania od pracownika okazania oryginału dyplomu. to skan – niektóre elementy zabezpieczeń są związane W dalszej kolejności, mając uzasadnione wątpliwości, pracodawca będzie immanentnie z podłożem, na którym drukowany jest dyplom mógł wystąpić do uczelni o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie (zabezpieczenia na papierze np. znak wodny, włókna ukończenia studiów w postaci papierowej. zabezpieczające widoczne w świetle ultrafioletowym, papier niewykazujący luminescencji w promieniowaniu UV, papier W odniesieniu do podniesionej w uwadze kwestii weryfikacji dyplomu uczulony na działanie odczynników chemicznych (zabezpieczony ukończenia studiów pod kątem zabezpieczeń przed fałszerstwem należy chemicznie) lub zastosowanie farb reaktywnych, elementy wyjaśnić, że wskutek uwzględnienia zgłoszonych uwag z projektowanej wykonane farbą zmienną optycznie, czy tło giloszowe wykonane regulacji zostanie usunięty obowiązek składania przez pracodawcę w technice druku irysowego, zastosowanie farby widoczny w przedmiotowego oświadczenia. Natomiast projektowane przepisy zostaną promieniach UV. Niestety, obecnie informacje o rozszerzone o obowiązek dokonania przez pracodawcę weryfikacji zabezpieczeniach dyplomów nie są łatwo dostępne dla dyplomu ukończenia studiów przed złożeniem wniosku do uczelni. pracodawców – do tej pory w rejestrze dokumentów publicznych nie ma kompleksowych informacji o zabezpieczeniach dyplomów W odniesieniu do kwestii użycia w projektowanej regulacji dyspozycji wstępnej weryfikacji przez pracodawcę dyplomu ukończenia studiów pod wydawanych przez polskie uczelnie, natomiast na stronach kątem zabezpieczeń przed fałszerstwem wymaganych dla dokumentów internetowych uczelni często te informacje są dostępne, ale w publicznych kategorii drugiej, określonych w przepisach wydanych na sposób trudny do odnalezienia, zwłaszcza kiedy pracodawca nie zna struktury uczelni. Ponadto, mając na uwadze fakt, że każda podstawie art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach uczelnia ma swój uczelniane wzór dyplomu i nie ma w naszym publicznych – wyjaśnienie w tym zakresie jak w uwadze w pkt 2. Poziom zabezpieczeń dla dokumentów publicznych poszczególnych kategorii (co kraju jednego ze standaryzowanego wzoru pracodawcy zwracają dotyczy także dyplomu ukończenia studiów jako dokumentu publicznego się do uczelni, ponieważ mają wątpliwości czy aby na pewno to kategorii drugiej) jest określony w rozporządzeniu Ministra Spraw jest wzór dyplomu uczelni. Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 lipca 2022 r. w sprawie wykazu minimalnych zabezpieczeń dokumentów publicznych przed fałszerstwem. Ponadto ww. ustawa przewiduje, jako zadanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7, publikację wzorów dokumentów publicznych (także dotyczących ukończenia studiów) w Rejestrze Dokumentów Publicznych – https://www.gov.pl/app/rdp/. Rejestr w zakresie prezentacji wzorów dokumentów dotyczących ukończenia studiów jest w opracowaniu i po uruchomieniu tej funkcjonalności będzie możliwe porównanie przedłożonego dyplomu ukończenia studiów z jego wzorem, tak jak to obecnie ma miejsce w przypadku innych dokumentów, których wzory zostały już zamieszczone w tym rejestrze. Jednocześnie należy wyjaśnić, że projektowana regulacja zostanie uzupełniona poprzez wskazanie, że z potwierdzania danych przez uczelnie jest wyłączony dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej, jeżeli został wydany również w postaci elektronicznej. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, ustawę o systemie informacji oświatowej, ustawę – Prawo oświatowe oraz ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, od dnia 30 czerwca 2026 r. uczelnie mogą wydawać absolwentom, którzy ukończyli studia w okresie od dnia 30 czerwca 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. – poza postacią papierową
– także dyplom ukończenia studiów w postaci elektronicznej. Natomiast od dnia 1 stycznia 2027 r. uczelnie będą miały obowiązek wydawania dyplomu ukończenia studiów w postaci elektronicznej, a dopiero na wniosek studenta także jego postać papierową. W tych przypadkach pracodawca będzie mógł zweryfikować w repozytorium dyplomów elektronicznych dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej, wydany również w postaci elektronicznej – po udostępnieniu przez posiadacza tego dyplomu (absolwenta studiów) danych umożliwiających dostęp do repozytorium dyplomów elektronicznych (baza danych Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on), w którym znajduje się postać elektroniczna tego dyplomu. 20 Art. 77a ust. 2 Forum 6. Art. 77a ust. 2 pkt 5: zwracamy uwagę na drobną literówkę, Uwaga uwzględniona pkt 5 Administracji należy zamienić „pod” na „po”. Wskazana w uwadze omyłka pisarska została usunięta. Akademickiej 21 Art. 77a ust. 4 i Forum 7. Art. 77a ust. 4 i 6: czy jeśli pracodawca wraz z wnioskiem nie Uwaga wyjaśniona. 6 Administracji złoży potwierdzenia wniesienia opłaty, to czy uczelnia może W związku ze zgłoszonymi uwagami projektowana regulacja zostanie Akademickiej pozostawić taki wniosek bez rozpoznania czy też powinna uzupełniona o wskazanie, iż w przypadku gdy wniosek nie spełnia odmówić potwierdzenia weryfikacji zgodności danych? wymagań określonych w ust. 2 albo w przypadku nieuiszczenia opłaty wskazanej w ust. 5, uczelnia wzywa wnioskodawcę odpowiednio do uzupełnienia złożonego wniosku albo wniesienia wymaganej opłaty, wskazując termin na dokonanie uzupełnień albo wniesienia opłaty. Jednocześnie projektowana regulacja zostanie skorygowana (ust. 5) przez zmianę tytułu pobieranej przez uczelnię opłaty – będzie to opłata za rozpatrzenie wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Tak określony tytuł pobieranej przez uczelnię opłaty będzie skorelowany z jej celem – pokryciem jednostkowego szacunkowego kosztu obsługi zapytania (wniosku) poniesionego przez uczelnię. Projektowana regulacja zostanie także uzupełniona o wskazanie, że w przypadku braku uzupełnienia wniosku lub wniesienia opłaty, wniosek pozostanie bez rozpoznania. Natomiast wniesiona przez pracodawcę opłata w przypadku braku uzupełnienia wniosku i tym samym możliwości wydania informacji dotyczącej potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej nie podlega zwrotowi. 22 Art. 77a ust. 6 Forum 8. Art. 77a ust. 6: wnioskujemy także o dopuszczenie opatrzenia Uwaga nieuwzględniona. Administracji informacji pieczęcią elektroniczną uczelni ze wskazaniem Należy zwrócić uwagę, iż pieczęć elektroniczna (podobnie jak Akademickiej imienia, nazwiska i stanowiska osoby podpisującej, co pozwoli na kwalifikowana pieczęć elektroniczna jako zawansowana pieczęć unifikację procesów wystawiania szerokiego zakresu elektroniczna), to elektroniczna wersja pieczęci firmowej. Wprawdzie dokumentów w ramach uczelni. pieczęć elektroniczna czy kwalifikowana pieczęć elektroniczna zapewnia W razie pytań lub wątpliwości pozostajemy do dyspozycji, a także autentyczność pochodzenia oraz integralność powiązanych danych deklarujemy pomoc w redakcji konkretnych rozwiązań (pozwala potwierdzić, że dokument został wydany przez konkretną firmę legislacyjnych, wierząc głęboko, że przyczyni się to do lub instytucję i nie został zmieniony od momentu opatrzenia go pieczęcią), sprawniejszej weryfikacji uzyskanego wykształcenia wyższego w niemniej nie pozwala na identyfikację osoby, która wystawiła dokument Polsce. opatrzony taką pieczęcią. W związku z powyższym, w opinii MNiSW, z uwagi na charakter dokumentu jakim jest informacja wystawiana przez uczelnię (w tym rodzaj i wagę potwierdzanych danych oraz odbiorcę informacji – pracodawca) zasadnym jest opatrzenie takiej informacji podpisem (tj. podpisem zaufanym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym) rektora, jako osoby reprezentującej uczelnię, albo osoby przez niego upoważnionej do wydania informacji wraz ze wskazaniem stanowiska służbowego osoby podpisującej. Wprawdzie przepisy dotyczące dokumentacji przebiegu studiów dopuszczają wariantowe stosowanie kwalifikowanej pieczęci elektronicznej (por. § 15 ust. 3, § 25 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów), to jednak – co należy podkreślić – dotyczy to potwierdzenia czynności w prowadzeniu dokumentacji przebiegu studiów, (co dotyczy obiegu dokumentów wewnątrz uczelni). Zgodnie z § 15 ust. 3 tego rozporządzenia, w przypadku prowadzenia teczki akt osobowych studenta w postaci elektronicznej, w celu włączenia do niej dokumentu, który został sporządzony w postaci papierowej, sporządza się odwzorowanie cyfrowe tego dokumentu oraz opatruje się je kwalifikowanym podpisem elektronicznym pracownika uczelni albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną uczelni. Natomiast, zgodnie z § 25 ust. 2 tego rozporządzenia, dotyczącym dokonywania sprostowań w dokumentacji przebiegu studiów – w przypadku sprostowania dokonywanego w dokumentacji prowadzonej w postaci elektronicznej dokument, w którym dokonano sprostowania, opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym osoby, która dokonała sprostowania, albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną uczelni. 23 Art. 77a Konferencja Przedstawiam pytania i wątpliwości jakie powstały podczas Uwaga wyjaśniona. Rektorów analizy ww. projektu przez uczelnie KRAUM: W odniesieniu do zgłoszonych uwag należy wyjaśnić, że: Akademickich
1. Czy proponowana zmiana w art. 77a projektu ustawy Uczelni Ad 1. Pojęcie pracodawcy, o którym mowa w projektowanym przepisie, odnosi się wyłącznie do pracodawców krajowych, czy Medycznych powinno być rozpatrywane na gruncie przepisów Kodeksu pracy. Zatem również obejmuje pracodawców zagranicznych, którzy nie projektowana regulacja może dotyczyć zagranicznego pracodawcy, o ile posiadają oddziałów na terytorium Rzeczypospolitej mają do niego zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. Polskiej (np. szpital w Szkocji lub w Stanach Zjednoczonych)? Ad 2. Celem wprowadzanej regulacji nie jest objęcie projektowanym
2. Czy biura pośrednictwa pracy – w tym również przepisem każdego podmiotu, który byłby pośrednio zaangażowany zagraniczne – będą mogły występować z wnioskiem w proces rekrutacji kandydatów do pracy. Projektowana regulacja jedynie o weryfikację wykształcenia absolwenta w imieniu pracodawcy nadaje uprawnienie do wystąpienia do uczelni z wnioskiem pracodawcy? o potwierdzenie przez uczelnię danych zawartych w dyplomie ukończenia
3. Czy do wniosku o weryfikację wykształcenia pracodawca studiów wydanym w postaci papierowej. Pojęcie pracodawcy, o którym powinien załączyć skan dyplomu, którego dotyczy mowa w projektowanym przepisie, powinno być rozpatrywane na gruncie zapytanie? przepisów Kodeksu pracy.
4. Na jakiej podstawie należy uznać za wystarczające i poprawne uzasadnienie interesu prawnego wnioskującego Ad 3. Zgodnie z projektowaną regulacją dołączenie do wniosku pracodawcy? o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej skanu (kopii) dyplomu ukończenia
5. Projekt i uzasadnienie zakładają, że pracodawca, który studiów nie jest wymagane. Natomiast należy zwrócić uwagę, że będzie chciał sprawdzić poprawność danych zawartych w przedmiotowy wniosek ma zawierać m.in. uzasadnienie wniosku. dyplomie pracownika/ kandydata do pracy, składa wniosek na adres elektronicznych doręczeń uczelni. A co z W ocenie MNiSW, załączenie skanu dyplomu ukończenia studiów pracodawcami spoza polskiego rynku pracy, tj. firmy z UE przedstawionego pracodawcy przez kandydata do pracy lub pracownika oraz pozostałych państw. może dodatkowo służyć uzasadnieniu wniosku.
6. Czy będzie możliwość złożenia wniosku o potwierdzenie Ad 4. W związku ze zgłoszonymi uwagami projektowana regulacja danych poza systemem e-doręczeń, np. w sposób zostanie skorygowana przez zastąpienie konieczności wskazania przez tradycyjny, albo poprzez przesłanie ww. wniosku na pracodawcę we wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie skrzynkę e-mail z kwalifikowanym podpisem ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej interesu prawnego, elektronicznym? koniecznością przedstawienia uzasadnienia tego wniosku (z którego Podsumowując, pragnę podkreślić, że dyplom ukończenia będzie wynikał m.in. cel jego złożenia). Będzie to skorelowane studiów jest dokumentem prawnym, którego treść oraz z przesłanką uprawniającą do wystąpienia przez pracodawcę zabezpieczenia są ściśle określone przepisami. W związku z tym z przedmiotowym wnioskiem, o której mowa w ust. 1 projektowanej powinien on stanowić wystarczające potwierdzenie nadania tytułu regulacji. Uczelnia jest tym podmiotem, który będzie weryfikował zawodowego. Wydając dyplom, uczelnia realizuje obowiązki wniosek, także w zakresie uzasadnienia tego wniosku. wynikające z obowiązującego prawa, a autentyczność dokumentu Ad 5. Projektowana regulacja nie wyklucza podmiotów zagranicznych. może być weryfikowana na podstawie zabezpieczeń wskazanych Zagraniczne podmioty, które prowadzą działalność w Polsce, mogą w Rejestrze Dokumentów Publicznych. uzyskać adres do doręczeń elektronicznych. Przy czym należy mieć na Chciałabym również zwrócić uwagę, że nakładanie na uczelnie uwadze, że pojęcie pracodawcy, o którym mowa w projektowanym dodatkowych obowiązków administracyjnych związanych z przepisie, powinno być rozpatrywane na gruncie przepisów Kodeksu potwierdzaniem autentyczności własnych dokumentów generuje pracy – projektowana regulacja może dotyczyć zagranicznego dodatkowe obciążenia organizacyjne i finansowe. pracodawcy, o ile mają do niego zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. W związku z powyższym, czy nie zachodzi obawa, że takie Ad 6. Projektowana regulacja zawiera wymóg podania we wniosku działania mogą podważyć zaufanie do dokumentów wydawanych o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów przez uczelnie? wydanym w postaci papierowej adresu do doręczeń elektronicznych pracodawcy oraz wymóg złożenia takiego wniosku na adres do doręczeń elektronicznych uczelni. Tym samym e-doręczenia staną się jedynym sposobem korespondencji pomiędzy uczelnią a pracodawcą w zakresie przedmiotowego wniosku. Wyklucza to zatem złożenie przez pracodawcę wniosku w postaci papierowej albo przez przesłanie wniosku na skrzynkę e-mail z kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jednocześnie należy wyjaśnić, że dyplom ukończenia studiów stanowi potwierdzenie nadania tytułu zawodowego. Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 1 pswn absolwent studiów otrzymuje dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku i profilu potwierdzający wykształcenie wyższe oraz tytuł zawodowy. Niemniej z uwagi na wątpliwości pracodawców co do autentyczności dyplomów ukończenia studiów, które przedkładają absolwenci studiów pracodawcom, w związku z postulatem strony społecznej – Zespółu SprawdzaMY przekazanym Zespołowi ds. koordynacji procesu legislacyjnego wdrażającemu deregulację – uznano za zasadne umożliwienie pracodawcom weryfikacji bezpośrednio w uczelni, czy dane zawarte w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika lub kandydata do pracy są prawdziwe. W odniesieniu do kwestii nałożenia na uczelnie dodatkowego obowiązku związanego z rozpatrywaniem przedmiotowych wniosków oraz wydawaniem informacji w ich zakresie należy wyjaśnić, że projektowana opłata pobierana przez uczelnię w wysokości odpowiadającej 0,5 % przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym jest składany wniosek, po zaokrągleniu jej w górę do pełnych złotych co do zasady, według szacunków MNiSW, pokryje jednostkowy koszt obsługi zapytania. Jednocześnie należy wyjaśnić, że projektowana regulacja zostanie skorygowana przez zmianę tytułu pobieranej przez uczelnię opłaty – będzie to opłata za rozpatrzenie wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Tak określony tytuł pobieranej przez uczelnię opłaty będzie skorelowany jej z celem – pokryciem jednostkowego szacunkowego kosztu obsługi zapytania (wniosku) poniesionego przez uczelnię. Natomiast w kwestii postawionego w uwadze pytania czy nie zachodzi obawa, że takie działania mogą podważyć zaufanie do dokumentów wydawanych przez uczelnie, w opinii MNiSW, projektowanej regulacji nie należy rozpatrywać w kontekście podważania zaufania do dokumentów wydawanych przez uczelnie. Należy w tej sprawie wziąć pod uwagę przede wszystkim cel wprowadzenia projektowanej regulacji
– stworzenie narzędzia umożliwiającego pracodawcy realizację wynikającego z Kodeksu pracy obowiązku zatrudniania tylko osób z odpowiednimi kwalifikacjami (co ma szczególne znaczenie w przypadku zawodów zaufania publicznego, np.: lekarz czy lekarz dentysta). Na podstawie projektowanej regulacji pracodawca będzie posiadał uprawnienie do występowania do uczelni w celu potwierdzenia prawdziwości danych zawartych w przedłożonym przez pracownika albo kandydata do pracy dyplomie ukończenia studiów (wydanym w postaci papierowej) z danymi zawartymi w prowadzonej przez uczelnię dokumentacji przebiegu studiów. Jest to narzędzie weryfikacji istotne w kontekście ewentualnych fałszerstw dokumentów dotyczących wykształcenia, co mogłoby spowodować zatrudnienie osoby bez właściwych kwalifikacji wymaganych na danym stanowisku. 24 Uwagi ogólne Rada Młodych Rada Młodych Naukowców, po zapoznaniu się z projektem Uwaga wyjaśniona. Naukowców ustawy, pozytywnie opiniuje proponowaną zmianę legislacyjną Należy wyjaśnić, że regulacje dotyczące procedur wewnątrzuczelnianych mającą na celu wprowadzenie możliwości potwierdzania przez (np. dotyczące rozpatrywania wniosków składanych przez pracodawcę uczelnie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów o potwierdzenie przez uczelnię danych zawartych w dyplomie wydanym w postaci papierowej na wniosek pracodawcy, ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej) są domeną prawa w sytuacji uzasadnionych wątpliwości co do jego autentyczności. wewnątrzuczelnianego, nie przepisów powszechnie obowiązujących Rada dostrzega potrzebę stworzenia przejrzystego i zgodnego (ustawy, rozporządzenia). Także ewentualne opracowanie wzorów z przepisami ochrony danych osobowych mechanizmu odpowiedzi udzielanych pracodawcom w ramach rozpatrywania weryfikacji kwalifikacji kandydatów do pracy, zwłaszcza wniosków leży w gestii władz poszczególnych uczelni. w świetle braku możliwości wykorzystania dotychczasowych rozwiązań, np. uzyskania zgody kandydata na weryfikację Natomiast w kontekście wniosków składanych przez pracodawcę dyplomu. Umożliwienie potwierdzania danych bezpośrednio o potwierdzenie przez uczelnię danych zawartych w dyplomie ukończenia przez uczelnie zwiększy zaufanie do systemu szkolnictwa studiów wydanym w postaci papierowej, w odniesieniu do podniesionej w uwadze kwestii uregulowania trybu uwierzytelniania dokumentów, należy wyjaśnić, że przewidziana w przepisach z zakresu szkolnictwa wyższego i przyczyni się do ograniczenia zjawiska fałszerstw wyższego i nauki procedura uwierzytelniania dokumentów wydawanych dokumentów. w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów (co dotyczy np. dyplomu ukończenia studiów) ma zastosowanie do obrotu prawnego tych Równocześnie Rada wskazuje na konieczność zapewnienia, aby dokumentów z zagranicą (art. 78 ust. 1 pswn). Uwierzytelnienie jest nowy obowiązek administracyjny nałożony na uczelnie był dokonywane, na wniosek absolwenta studiów, przez dyrektora Narodowej realizowany w sposób efektywny, bez nadmiernego obciążania Agencji Wymiany Akademickiej i polega na poświadczeniu jednostek uczelnianych, w szczególności archiwów i działów autentyczności podpisu i funkcji osoby podpisującej dokument lub dziekanatów. Z tego względu pozytywnie oceniamy tożsamości pieczęci urzędowej uczelni, którą jest opatrzony ten dokument wprowadzenie opłaty rekompensującej koszty obsługi (art. 78 ust. 2 i 3 pswn). administracyjnej oraz wskazanie maksymalnego terminu odpowiedzi na poziomie 30 dni. Podkreślamy również znaczenie jasnych kryteriów umożliwiających złożenie wniosku przez pracodawcę – uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu – co chroni przed nadużywaniem tej procedury. Rada Młodych Naukowców rekomenduje doprecyzowanie przepisów wykonawczych (jeśli zostaną opracowane) w zakresie procedur wewnątrzuczelnianych, wzorów odpowiedzi oraz trybu uwierzytelniania dokumentów, tak aby zapewnić jednolitą praktykę w skali całego kraju. Dziękujemy za możliwość współpracy.
25 Uwaga ogólna Osoba fizyczna Szanowni Państwo, wiem, że to nie jest ustawa dotycząca Uwaga nieuwzględniona. 1 legitymacji, ale po ogłoszeniu komunikatu MC powstawała pewna Kwestie dotyczące legitymacji studenckiej nie stanowią przedmiotu uciążliwość. Wcześniej uczelnie mogły prosić o wydanie projektowanej nowelizacji pswn, w związku z tym nie jest przewidziane legitymacji poprzez odpowiednie podanie po uzyskaniu rozszerzenie projektowanej regulacji w kierunku zaproponowanym pozytywnego wyniku rekrutacyjnego, w związku z tym ten w uwadze. wniosek mogło się wtedy złożyć razem z innymi dokumentami. Skoro pojawiła się ustawa deregulacyjna dotycząca tej ustawy wg mnie powinno się dodać regulację, która uprości to postępowanie. Oczywiście wydanie legitymacji będzie mogło nastąpić studentowi, ale wniosek mógłby złożyć już kandydat. W związku z tym możliwe będzie wydanie legitymacji w formie ELS już podczas pierwszych dni października, a nie dopiero jakiś czas po tym (wyniku rekrutacji lipiec–sierpień, więc daje to możliwość przygotowania kart procesowych). Proponuję: zmienić art. 1 w ten sposób, aby nadać mu brzmienie: Art. 1. W ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 74 w ust. 4b w pkt 2 lit. b otrzymuje brzmienie: "b) na wniosek studenta albo kandydata na studenta: – złożony w formie pisemnej oraz podpisany własnoręcznie albo – złożony w formie elektronicznej oraz opatrzony podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym."; 2) po art. 77 dodaje się art. 77a w brzmieniu: (dalej wg projektu) 26 Uwaga ogólna Osoba fizyczna Uważam, że projektowane przepisy rozwiązują problem tylko Uwaga wyjaśniona. 2 częściowo. Już teraz obowiązujące regulacje są omijane w ten W pierwszej kolejności należy zauważyć, że projektowana regulacja sposób, że firma przedstawia zgodę absolwenta na udostępnienie nadaje uprawnienie jedynie pracodawcy do wystąpienia do uczelni danych. Udostępnienie danych w takich przypadkach nie z wnioskiem o potwierdzenie przez uczelnię danych zawartych następuje na wniosek pracodawcy, ale na wniosek samego w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Pojęcie absolwenta (przyszłego pracownika). Po wejściu w życie pracodawcy, o którym mowa w projektowanym przepisie, powinno być nowelizacji liczba takich sytuacji zapewne wzrośnie. Niektóry rozpatrywane na gruncie przepisów Kodeksu pracy. firmy rutynowo weryfikują dyplomy ukończenia studiów (nawet nie mając wątpliwości co do prawdziwości danych). Natomiast Należy również wyjaśnić, że projektowana regulacja ma na celu niektórzy pracodawcy realizują te działania przez agencje stworzenie narzędzia umożliwiającego pracodawcy realizację rekrutacyjne. Powszechne jest również zobowiązywanie wynikającego z Kodeksu pracy obowiązku zatrudniania tylko osób absolwentów do przedstawienia dodatkowego zaświadczenia z odpowiednimi kwalifikacjami. W świetle bowiem stanowiska potwierdzającego ukończenie studiów (nawet gdy posiada on już prezentowanego przez PUODO co do zasady przepisy krajowe nie dyplom). Tym samym ciężar udowodnienia prawdziwości przewidują uprawnienia pracodawcy do występowania do innych dyplomu pracodawcy zrzucają na osobę, która ukończenia studia. podmiotów w celu potwierdzenia lub sprawdzenia prawdziwości W mojej opinii projekt powinien adresować również te kwestie. dokumentów przedłożonych przez pracowników lub kandydatów do pracy w toku rekrutacji i danych zawartych w tych dokumentach. W ocenie PUODO praktyka polegająca na pozyskiwaniu w tej sytuacji zgód pracowników lub kandydatów do pracy na weryfikowanie prawdziwości złożonych oświadczeń i danych zawartych w przedłożonych dokumentach również nie znajduje oparcia w przepisach RODO, ponieważ wyrażenie zgody na takie działania nie byłoby dobrowolne. Na podstawie projektowanej regulacji pracodawca będzie posiadał uprawnienie do występowania do uczelni w celu potwierdzenia prawdziwości danych zawartych w przedłożonym przez pracownika albo kandydata do pracy dyplomie ukończenia studiów (wydanym w postaci papierowej) z danymi zawartymi w prowadzonej przez uczelnię dokumentacji przebiegu studiów. W związku z tym nie będzie wymagane uzyskanie zgody przez pracodawcę od pracownika (kandydata do pracy) na wystąpienie do uczelni. Jednocześnie należy zauważyć, że składaniu wniosków wyłącznie w uzasadnionych sytuacjach ma – opinii MNiSW – sprzyjać odpłatność za rozpatrzenie takiego wniosku, co niewątpliwie będzie przeciwdziałać nadmiernemu kierowaniu przedmiotowych wniosków do uczelni. Należy także wyjaśnić, że projektowana regulacja zostanie uzupełniona poprzez wskazanie, że z potwierdzania danych przez uczelnie jest wyłączony dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej, jeżeli został wydany również w postaci elektronicznej. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, ustawę o systemie informacji oświatowej, ustawę – Prawo oświatowe oraz ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, od dnia 30 czerwca 2026 r. uczelnie mogą wydawać absolwentom, którzy ukończyli studia w okresie od dnia 30 czerwca 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. – poza postacią papierową
– także dyplom ukończenia studiów w postaci elektronicznej. Natomiast od dnia 1 stycznia 2027 r. uczelnie będą miały obowiązek wydawania dyplomu ukończenia studiów w postaci elektronicznej, a dopiero na wniosek studenta także jego postać papierową. W tych przypadkach pracodawca będzie mógł zweryfikować dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej, wydany również w postaci elektronicznej – po udostępnieniu przez posiadacza tego dyplomu (absolwenta studiów) danych umożliwiających dostęp do repozytorium dyplomów elektronicznych (baza danych Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on), w którym znajduje się postać elektroniczna tego dyplomu. W odniesieniu do kwestii wydawania zaświadczeń, należy zauważyć, że niezależnie od projektowanej regulacji uczelnie wydają swoim studentom/absolwentom studiów (na ich wniosek) zaświadczenia np. dotyczące toku studiów – w oparciu o posiadaną dokumentację (np. teczki akt osobowych danego studenta, programy studiów), na podstawie przepisów działu VII Kpa. W art. 217 § 2 Kpa określono, że zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 Kpa). Zgodnie z art. 217 § 3 Kpa, zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Projektowana regulacja natomiast dotyczy uprawnienia pracodawcy do wystąpienia z wnioskiem do uczelni o potwierdzenie przez uczelnię danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Rozpatrywanie przez uczelnię przedmiotowego wniosku nie ma charakteru postępowania administracyjnego – nie stosuje się przepisów Kpa. Załącznik nr 2
Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (UDER72) zgłoszone na etapie opiniowania
UWAGI ZGŁOSZONE W RAMACH OPINIOWANIA Lp. Jednostka Podmiot Treść uwagi Stanowisko redakcyjna zgłaszający Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego uwagę 27 Art. 77a ust. 1 Konferencja Komisja ds. Organizacyjnych i Legislacyjnych Konferencji Rektorów Uwaga częściowo uwzględniona. Rektorów Akademickich Szkół Polskich uważa obecnym etapie projektowaną W odniesieniu do uwagi, w której zawarto wątpliwość, czy projektowana Akademickich regulację za merytorycznie zasadną, bowiem umożliwienie regulacja będzie dotyczyła kandydata do pracy czy pracownika, a także uwagi Szkół Polskich pracodawcom odpłatnego sprawdzania zgodności danych na wskazującej na konieczność doprecyzowania w taki sposób, aby uprawnienie dyplomie z danymi zawartymi w prowadzonej przez uczelnie do występowania z wnioskiem przysługiwało nie tylko pracodawcom, ale dokumentacji przebiegu studiów powinno przyczynić się do wzrostu także podmiotom, które prowadzą rekrutacje i zamierzają zatrudnić zaufania do instytucji szkolnictwa wyższego i sprzyjać obiegowi pracownika na podstawie umowy o pracę, należy wyjaśnić, że celem rzetelnych informacji dotyczących kwalifikacji pracowników. projektowanej zmiany jest umożliwienie pracodawcy weryfikacji danych Jednocześnie proponujemy dopracowanie projektu ustawy w wynikających z dokumentów potwierdzających wykształcenie. Należy następujących obszarach: zwrócić przy tym uwagę, że regulacje ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.), zwanej dalej
1. doprecyzowanie regulacji, tak by jednoznacznie umożliwić „Kodeksem pracy”, nie różnicują uprawnień pracodawcy odnośnie do wnioskowanie podmiotom zamierzającym zatrudnić pracownika; uzyskania informacji dotyczących wykształcenia (i potwierdzenia tego
2. rozszerzenia możliwości potwierdzania danych na dyplomy odpowiednim dokumentem) od tego, czy dana osoba jest już zatrudniona czy doktorskie; dopiero ubiega się o zatrudnienie. W projektowanym przepisie użyto bowiem pojęcia pracodawca zgodnie z jego zakresem pojęciowym wynikającym
3. doprecyzowanie regulacji dot. oświadczeń składanych przez z Kodeksu pracy, co oznacza, że określenie pracodawca ma zastosowanie nie wnioskodawcę. tylko do relacji pracodawca – pracownik, ale także do relacji pracodawca – W obszarach tych proponujemy następujące przeformułowanie kandydat do pracy. W związku z tym projektowana regulacja zakładająca przepisów projektu ustawy poprzez: uprawnienie pracodawcy do wystąpienia do uczelni z wnioskiem o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym
1. modyfikację art. 77a ust. 1 zmienianej ustawy poprzez nadanie w postaci papierowej z danymi zawartymi w prowadzonej przez uczelnie następującego brzmienia: dokumentacji przebiegu studiów, ma dotyczyć zarówno potwierdzenia
„Art. 77a 1. Uczelnia, na wniosek pracodawcy lub podmiotu danych w dyplomie ukończenia studiów przedstawionym pracodawcy przez zamierzającego zatrudnić pracownika mającego uzasadnione kandydata do pracy, jak i pracownika, czyli osoby już zatrudnionej. Niemniej wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w dyplomie w celu wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych dotyczących grupy ukończenia studiów lub dyplomie doktorskim wydanym w postaci podmiotów, których dyplomy mogą podlegać weryfikacji, projektowany papierowej,potwierdza zgodność danych zawartych w przedłożonym przepis został doprecyzowany i wskazano wprost, że weryfikacji będą mogły przez pracownika lub kandydata do pracy dyplomie z danymi być poddawane dyplomy ukończenia studiów przedstawione przez kandydata zawartymi w prowadzonej przez siebie dokumentacji.”; do pracy lub pracownika. Natomiast w kwestii rozszerzenia projektowanej regulacji o możliwość
Art. 77a wymaga doprecyzowania, tak by jednoznacznie określić jakie potwierdzania dyplomu doktorskiego, należy wyjaśnić, że postulat strony podmioty mogą wnioskować do uczelni o potwierdzenie zgodności społecznej – Zespołu SprawdzaMY przekazany Zespołowi ds. koordynacji danych. Idąc za treścią uzasadnienia uprawnienie to powinno procesu legislacyjnego wdrażającemu deregulację – dotyczył umożliwienia przysługiwać nie tylko pracodawcom, ale także podmiotom, które pracodawcom weryfikacji bezpośrednio w uczelni, czy dane zawarte prowadzą rekrutacje i zamierzają zatrudnić pracownika na podstawie w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika lub umowy o pracę. Jest to szczególnie uzasadnione w tych sytuacjach, kandydata do pracy są prawdziwe. Postulat nie obejmował weryfikacji danych gdzie obowiązkiem pracodawcy jest zatrudnienie na określonych zawartych w dyplomie doktorskim. W związku z powyższym projektowana stanowiskach wyłącznie osób, które są absolwentami (określonych zmiana ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce kierunków) studiów wyższych. Możliwość weryfikacji powinna (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej „pswn”, w ramach deregulacji przysługiwać już na etapie prowadzenia rekrutacji na dane stanowisko nie obejmuje potwierdzania danych zawartych w dyplomie doktorskim pracy. Określenie w art. 77a uprawnienia do weryfikacji danych wydanym w postaci papierowej. zawartych w przedłożonym dyplomie zawęzi możliwość wnioskowania przez podmioty zamierzające zatrudnić pracownika W odniesieniu do przedłożonej w uwadze kwestii doprecyzowania regulacji tylko do tych sytuacji, kiedy odbywa się rekrutacja uzasadniająca dotyczących oświadczeń składanych przez wnioskodawcę o wstępnej uprawnienie do sprawdzenia zgodności danych. Wymóg składania weryfikacji dyplomu ukończenia studiów pod kątem zabezpieczeń przed wniosku dotyczącego przedłożonego dyplomu. fałszerstwem należy wyjaśnić, że z projektowanej regulacji, wskutek uwzględnienia zgłoszonych uwag, zostanie usunięty obowiązek składania przez pracodawcę przedmiotowego oświadczenia. Natomiast projektowane przepisy zostaną rozszerzone o obowiązek dokonania przez pracodawcę weryfikacji dyplomu ukończenia studiów przed złożeniem wniosku do uczelni. 28 Art. 77a ust. 2 Konferencja 1. modyfikację art. 77a ust. 2 pkt 4 zmienianej ustawy poprzez nadanie Uwaga wyjaśniona. pkt 4 Rektorów mu brzmienia: „4) uzasadnienie interesu prawnego, w tym wskazanie, Należy wyjaśnić, że z punktu widzenia rozpatrywania przez uczelnię wniosku Akademickich czy wniosek dotyczy pracownika czy kandydata do pracy”; złożonego przez pracodawcę nie jest istotne, czy przedmiotowy wniosek Szkół Polskich Modyfikacja art. 77a ust. 2 pkt 4 zmienianej ustawy ma na celu dotyczy potwierdzenia danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wymaganie od wnioskującego jasnego określenia sytuacji, której w postaci papierowej przedłożonym przez pracownika czy kandydata do pracy dotyczy wniosek. na etapie rekrutacji. Wyjaśnienie w tym zakresie jak w uwadze 1. Jednocześnie należy wskazać, że w związku z uwagami zgłoszonymi w ramach uzgodnień, a także w związku z uwagą zgłoszoną przez Prezesa Ochrony Danych Osobowych, dalej „PUODO”, projektowana regulacja zostanie skorygowana poprzez zastąpienie konieczności wskazania przez pracodawcę we wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej interesu prawnego, koniecznością przedstawienia uzasadnienia tego wniosku. Będzie to skorelowane z przesłanką uprawniającą do wystąpienia przez pracodawcę z przedmiotowym wnioskiem, o której mowa w ust. 1 projektowanego przepisu, tj. z faktem powzięcia przez pracodawcę uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w przedłożonym przez kandydata do pracy lub pracownika dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. 29 Art. 77a ust. 2 Konferencja 1. Modyfikację art. 77a ust. 2 pkt 5 zmienianej ustawy poprzez Uwaga nieuwzględniona. pkt 5 Rektorów nadanie mu brzmienia: „5) oświadczenie, pod rygorem Należy wyjaśnić, że z projektowanej regulacji, wskutek uwzględnienia Akademickich odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o zgłoszonych uwag, zostanie usunięty obowiązek składania przez pracodawcę Szkół Polskich prawdziwości danych zawartych we wniosku oraz o wstępnej przedmiotowego oświadczenia, natomiast projektowane przepisy zostały weryfikacji dyplomu ukończenia studiów, pod kątem zabezpieczeń rozszerzone o obowiązek dokonania przez pracodawcę weryfikacji dyplomu przed fałszerstwem wymaganych dla dokumentów publicznych ukończenia studiów wydanego po dniu 12 lipca 2019 r. przed złożeniem kategorii drugiej, określonych w przepisach wydanych na podstawie wniosku do uczelni pod kątem zabezpieczeń przed fałszerstwem wymaganych art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach dla dokumentów publicznych kategorii drugiej, określonych w przepisach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1669) - w przypadku dyplomu wydanych na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. ukończenia studiów, którego wniosek dotyczy, wydanego pod dniu 12 o dokumentach publicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1208). lipca 2019 r.”. Jednocześnie należy wskazać, że w opinii Ministerstwa Nauki Modyfikację art. 77a ust. 2 pkt 5 o oświadczenie o prawdziwości i Szkolnictwa Wyższego, dalej zwanego „MNiSW”, projektowana regulacja danych zawartych we wniosku powinno sprzyjać składaniu rzetelnych nie wymaga złożenia przez pracodawcę oświadczenia o prawdziwości danych wniosków wyłącznie w uzasadnionych sytuacjach. Uprawnienie, zawartych we wniosku, co – jak wynika z uwagi – powinno sprzyjać składaniu które według projektu mają zyskać pracodawcy lub podmioty rzetelnych wniosków wyłącznie w uzasadnionych sytuacjach i nie prowadzić zamierzające zatrudnić pracownika na podstawie umowy o pracę do nadużyć. Korekta przepisu we wnioskowanym zakresie wydaje się powinno wiązać się z ograniczeniami, które zapewnią, że uprawnienie nadmiarowa. Projektowane przepisy, mające charakter deregulacyjny, nie to nie będzie nadużywane. mają na celu zwiększania obowiązków po stronie pracodawcy i generowania dodatkowych oświadczeń, a służą rozwianiu uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów. Jednocześnie zakłada się, że wprowadzona odpłatność za rozpatrzenie wniosku, której celem jest co do zasady rekompensata nakładu pracy poniesionego przez pracowników uczelni, będzie wpływała na składanie uzasadnionych wniosków. 30 Uwaga ogólna Konferencja Umożliwienie weryfikacji danych zawartych w dyplomie powinno Uwaga nieuwzględniona. Rektorów objąć nie tylko dyplomy ukończenia studiów, ale też dyplomy W kwestii rozszerzenia projektowanej regulacji o możliwość potwierdzania Akademickich doktorskie. Jest to uzasadnione interesem pracodawców, którzy dyplomu doktorskiego, należy wyjaśnić, że postulat strony społecznej – Szkół Polskich zatrudniają osoby posiadające stopień doktora. Jednocześnie należy Zespołu SprawdzaMY przekazany Zespołowi ds. koordynacji procesu podkreślić, że w dotychczasowej praktyce zaobserwowano sytuacje legislacyjnego wdrażającemu deregulację – dotyczył umożliwienia składania dyplomów, zawierających niezgodne z prawdą informacje pracodawcom weryfikacji bezpośrednio w uczelni, czy dane zawarte (w tym tzw. „dyplomów kolekcjonerskich"). Zjawisko to obejmuje w dyplomie ukończenia studiów przedłożonym przez pracownika lub nie tylko dyplomy ukończenia studiów licencjackich, inżynierskich i kandydata do pracy są prawdziwe. Postulat nie obejmował weryfikacji danych magisterskich, ale także dyplomy doktorskie. zawartych w dyplomie doktorskim. W związku z powyższym projektowana zmiana pswn w ramach deregulacji nie obejmuje potwierdzania danych zawartych w dyplomie doktorskim w postaci papierowej. 31 Uwaga ogólna Rada Główna Wychodząc naprzeciw postulatom pracodawców, Rada przyjmuje do Uwaga wyjaśniona. Nauki akceptującej wiadomości przedłożone rozwiązania, formułując przy tym następujące uwagi. i Szkolnictwa Celem projektowanej zmiany jest umożliwienie pracodawcom Uwaga ogólna pozytywna – nie zawiera propozycji korekty projektowanej Wyższego potwierdzania w uczelni danych zawartych w dyplomie ukończenia regulacji. studiów wydanym w postaci papierowej. Zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami pracodawca będzie mógł wystąpić z wnioskiem o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie wskazując interes prawny oraz składając oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o wstępnym zweryfikowaniu dyplomu ukończenia studiów pod kątem zabezpieczeń przed fałszerstwem, w odniesieniu do dokumentów posiadających takie zabezpieczenie. Rada dostrzega, że brak takiej procedury do tej pory prowadził do sytuacji, w których pracodawcy byli pozbawieni narzędzi do weryfikacji dokumentów niezbędnych do zatrudnienia na stanowiskach wymagających kwalifikacji zawodowych potwierdzonych dyplomem ukończenia studiów wyższych, co narażało na ryzyko zarówno ich, jak i interes publiczny. Rada podkreśla, że projektowane przepisy nie odnoszą się do suplementów ani do dokumentacji przebiegu studiów, ograniczając się wyłącznie do danych zawartych w samym dyplomie, co pozwala zachować proporcjonalność obowiązków nałożonych na uczelnie. 32 Art. 77a ust. 4 Rada Główna Z drugiej strony Rada uznaje, że opłata za wydanie potwierdzenia jest Uwaga nieuwzględniona. Nauki za niska i powinna być podniesiona do kwoty co najmniej 2,5% płacy W opinii MNiSW projektowana opłata pobierana przez uczelnię winna pokryć i Szkolnictwa minimalnej. jednostkowy koszt obsługi zapytania. Wyższego Przyjęto szacunkowo, że rozpatrzenie jednostkowego wniosku złożonego przez jednego pracodawcę i wydanie informacji w tym zakresie obejmie 1,5 roboczogodziny, co przy miesięcznym minimalnym wynagrodzeniu za pracę (wynoszącym w roku 2025 brutto 4 666 zł) daje koszt pracy rzędu 41,65 zł za rozpatrzenie jednego wniosku (przy założeniu kosztu pracy za 1 roboczogodzinę na poziomie 27,77 zł przy pracy w pełnym wymiarze czasu pracy obejmującym średnio 168 godzin miesięcznie). Jednocześnie na skutek zgłoszonej uwagi przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przy ustalaniu ostatecznej wysokości projektowanej opłaty odwołano się do przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym jest składany wniosek. Wysokość opłaty będzie wynosiła 0,5 % przeciętnego wynagrodzenia, a jej kwota będzie zaokrąglana w górę do pełnych złotych. Tak ustalona wysokość opłaty będzie, według założeń MNiSW, pokrywać jednostkowy koszt obsługi zapytania. Odwołanie do przeciętnego wynagrodzenia zapewni także urealnienie przedmiotowej opłaty, gdyż jej wysokość będzie waloryzowana z wybraną częstotliwością (raz do roku), po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego informacji o wysokości przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale danego roku, na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm.). 33 Art. 77a ust. 2 Rada Główna Rada pozytywnie ocenia obowiązek złożenia przez pracodawcę Uwaga wyjaśniona. pkt 5 Nauki oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o wstępnej Należy wyjaśnić, iż dyplomy ukończenia studiów wydane w postaci i Szkolnictwa weryfikacji fizycznych zabezpieczeń dyplomu, jako mechanizmu papierowej będą wykorzystywane w obrocie prawnym tak długo jak długo Wyższego ograniczającego przypadki nadużyć oraz nadmierne obciążenie będą się nimi legitymowali ich posiadacze na potwierdzenie określonych uczelni. faktów. Analogiczny okres będzie dotyczył możliwości potwierdzania danych Rada dostrzega, że projektowane przepisy stanowią rozwiązanie w nich zawartych, bowiem nie jest przewidziane wdrożenie cyfrowych form tymczasowe, wspierające porządek prawny do czasu pełnego potwierdzania „dokumentów ukończenia studiów”, które zostały wydane wdrożenia cyfrowych form potwierdzania dokumentów ukończenia w postaci papierowej. W tym kontekście stwierdzenie o tymczasowości studiów. projektowanego rozwiązania nie znajduje uzasadnienia. Jednocześnie należy wyjaśnić, że projektowana regulacja zostanie uzupełniona poprzez wskazanie, że z potwierdzania zgodności danych przez uczelnie jest wyłączony dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej, jeżeli został wydany również w postaci elektronicznej. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, ustawę o systemie informacji oświatowej, ustawę – Prawo oświatowe oraz ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1837) od dnia 30 czerwca 2026 r. uczelnie mogą wydawać absolwentom, którzy ukończyli studia w okresie od dnia 30 czerwca 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. – poza postacią papierową – także dyplom ukończenia studiów w postaci elektronicznej. Natomiast od dnia 1 stycznia 2027 r. uczelnie będą miały obowiązek wydawania dyplomu ukończenia studiów w postaci elektronicznej, a dopiero na wniosek studenta także jego postać papierową. W tych przypadkach pracodawca będzie mógł zweryfikować dyplom ukończenia studiów w postaci papierowej, jeżeli został wydany również w postaci elektronicznej – po udostępnieniu przez posiadacza tego dyplomu (absolwenta studiów) danych umożliwiających dostęp do repozytorium dyplomów elektronicznych (baza danych Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on), w którym znajduje się postać elektroniczna tego dyplomu. Jednocześnie należy wyjaśnić, że z projektowanej regulacji, na skutek uwzględnienia zgłoszonych uwag, został usunięty obowiązek składania przez pracodawcę przedmiotowego oświadczenia, natomiast projektowane przepisy zostaną rozszerzone o obowiązek dokonania przez pracodawcę weryfikacji dyplomu ukończenia studiów przed złożeniem wniosku do uczelni. 34 Uwaga ogólna Krajowa Krajowa Reprezentacja Doktorantów, jako organizacja będąca Uwaga wyjaśniona. Reprezentacja ogólnopolskim przedstawicielem i wyrazicielem woli środowiska
Uwaga ogólna pozytywna – nie zawiera propozycji korekty projektowanej Doktorantów doktorantów, co do zasady pozytywnie ocenia zawarte w regulacji. przedmiotowym projekcie ustawy propozycje regulacji prawnych. Projektowane przepisy pozwalają pracodawcom na potwierdzanie w uczelni danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Przedmiotowa regulacja nie dotyczy bezpośrednio doktorantów, niemniej jednak Krajowa Reprezentacja Doktorantów z uwagą analizuje proponowane zmiany, mając na względzie, iż dane doktorantów (np. przy dyplomach studiów I i II stopnia) mogą być objęte procedurą przedstawioną w projekcie. Krajowa Reprezentacja Doktorantów ze zrozumieniem zauważa, iż w świetle stanowiska prezentowanego przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych przepisy krajowe, co do zasady, nie przewidują uprawnienia pracodawcy do występowania do innych podmiotów w celu potwierdzenia lub sprawdzenia prawdziwości dokumentów przedłożonych przez pracowników lub kandydatów do pracy w toku rekrutacji i danych zawartych w tych dokumentach. Co więcej, w ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych praktyka polegająca na pozyskiwaniu w tej sytuacji zgód pracowników lub kandydatów do pracy na weryfikowanie prawdziwości złożonych oświadczeń i danych zawartych w przedłożonych dokumentach również nie znajduje oparcia w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), ponieważ wyrażenie zgody na takie działania nie byłoby dobrowolne. W związku z tym Krajowa Reprezentacja Doktorantów ocenia, iż proponowane przepisy wychodzą naprzeciw problemowi, według którego, mimo że pracodawca ma obowiązek zatrudniać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, nie ma realnych narzędzi, aby skutecznie zweryfikować ich posiadanie, np. w zakresie wykształcenia. Proponowane przepisy są więc w ocenie Krajowej Reprezentacji Doktorantów uzasadnione, biorąc pod uwagę, iż przepisy ustawy w ich obecnym kształcie nie przewidują możliwości uwierzytelniania danych zawartych w dyplomie studiów na potrzeby pracodawców. 35 Art. 77a ust. 2 Krajowa Krajowa Reprezentacja Doktorantów zwraca jednocześnie uwagę na Uwaga wyjaśniona. pkt 1 lit. a oraz b Reprezentacja to, iż wymóg podania numeru REGON i adresu do doręczeń W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że uprawnienia i obowiązki Doktorantów elektronicznych może budzić wątpliwości, zwłaszcza w odniesieniu pracodawcy, o którym mowa w projektowanej regulacji, powinny być do zagranicznych pracodawców, którzy nie posiadają numeru rozpatrywane na gruncie Kodeksu pracy. Zatem projektowana regulacja może REGON ani nie są objęci polskim systemem e-Doręczeń, a także dotyczyć zagranicznego pracodawcy, o ile będą miały do niego zastosowanie polskich pracodawców, którzy również mogą nie mieć przepisy Kodeksu pracy w zakresie art. 237 [3] § 1, zgodnie z którym zarejestrowanego adresu do doręczeń elektronicznych, zwłaszcza jeśli pracodawcy nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie są podmiotami zobowiązanymi do posiadania takiego adresu. nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności. Biorąc to pod uwagę, zasadne byłoby doprecyzowanie przepisu lub Ponadto należy zauważyć, że numer identyfikacyjny REGON to unikalny wprowadzenie alternatywnego sposobu identyfikacji pracodawcy w numer nadawany przez Główny Urząd Statystyczny (GUS), który służy do takich przypadkach, aby uniknąć sytuacji, w której wniosek nie może identyfikacji przedsiębiorcy w celach statystycznych, a z uwagi, że jest zostać złożony z powodów formalnych, niezależnych od uwzględniany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności wnioskodawcy. Gospodarczej, Krajowym Rejestrze Sądowym oraz w Centralnym Rejestrze Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników, pozwala na jednoznaczną identyfikację pracodawcy składającego wniosek. W przypadku przedsiębiorcy zagranicznego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, obowiązkowi wpisu w rejestrze REGON podlegają formy prowadzenia przez niego działalności na terytorium Polski. Mając na uwadze, że wniosek o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej ma zawierać dane identyfikacyjne pracodawcy właściwe jest wskazanie w nim na numer identyfikacyjnego REGON. Jednocześnie w kwestii wymogu podania adresu do doręczeń elektronicznych, należy zwrócić uwagę na deregulacyjny charakter projektowanych przepisów
- mają one na celu umożliwienie pracodawcy realizacji obowiązku dotyczącego zatrudniania tylko osób z odpowiednimi kwalifikacjami. W opinii MNiSW określenie w projektowanej regulacji wymogu posiadania adresu do doręczeń elektronicznych (e-doręczenia są jedynym sposobem korespondencji pomiędzy uczelnią a pracodawcą) zniweluje do minimum uciążliwość nałożonego na uczelnie nowego zadania w postaci rozpatrywania przedmiotowych wniosków i wydawania informacji, a także przyspieszy całą procedurę. E-doręczenia zapewniają bowiem prostszą i szybszą obsługę dokumentacji (zastępują dokumentację papierową). Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że e-doręczenia to elektroniczny odpowiednik listu poleconego za potwierdzeniem odbioru, co zapewnia bezpieczeństwo prowadzonej korespondencji. Należy podkreślić, że przyjęcie e-doręczeń jako sposobu korespondencji pomiędzy uczelnią a pracodawcą w omawianym przypadku wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym w dobie postępującego rozwoju cyfryzacji oraz wpłynie na podniesienie poziomu bezpieczeństwa prowadzonej korespondencji. 36 Art. 77a ust. 5 i 6 Krajowa Na pozytywną ocenę zasługuje także przepis zobowiązujący uczelnię Uwaga nieuwzględniona. Reprezentacja do udzielenia informacji niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 Projektowana opłata pobierana przez uczelnię, w opinii MNiSW, winna Doktorantów dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Wziąwszy pod uwagę, iż pokryć jednostkowy koszt obsługi zapytania. rozpatrzenie przedmiotowego wniosku będzie wymagać ze strony uczelni angażowania różnych jednostek wewnątrzuczelnianych (w Jednocześnie projektowana regulacja zostanie skorygowana – w miejsce tym archiwum uczelni), długość proponowanego terminu należy dotychczas projektowanej opłaty za potwierdzenie danych zawartych uznać za uzasadnioną. Racjonalne jest także pobieranie opłat za w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej zostanie udzielenie informacji przez uczelnię. Wysokość opłaty będzie wprowadzona opłata za rozpatrzenie wniosku o potwierdzenie danych wynosiła 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę Tak określony tytuł pobieranej przez uczelnię opłaty będzie skorelowany z jej obowiązującego w dniu złożenia wniosku – obecnie (stan na dzień celem – pokryciem jednostkowego szacunkowego kosztu obsługi zapytania 24.07.2025 roku) oznacza to opłatę w wysokości 46,66 zł. Ze (wniosku) poniesionego przez uczelnię. zrozumieniem należy przyjąć formę odpłatną – ma ona pokrywać koszty administracyjne związane z realizacją obowiązku. Należy przy Przyjęto szacunkowo, że rozpatrzenie jednostkowego wniosku złożonego przez jednego pracodawcę i wydanie informacji w tym zakresie obejmie 1,5 tym podkreślić, iż zaproponowane przepisy bez wątpienia spowodują roboczogodziny, co przy miesięcznym minimalnym wynagrodzeniu za pracę dodatkowe obciążenie administracyjne uczelni, w tym potencjalne (wynoszącym w roku 2025 brutto 4 666 zł) daje koszt pracy rzędu 41,65 zł za trudności organizacyjne i potrzebę wdrożenia nowych procedur. rozpatrzenie jednego wniosku (przy założeniu kosztu pracy za 1 Wobec tego Krajowa Reprezentacja Doktorantów proponuje wprowadzenie dodatkowego mechanizmu wsparcia uczelni roboczogodzinę na poziomie 27,77 zł, przy pracy na pełnym etacie publicznych w realizacji nowego zadania, który wesprze je finansowo obejmującej średnio 168 godzin miesięcznie). w stopniu wyższym aniżeli na poziomie samych opłat od wniosków. Jednocześnie na skutek przyjęcia zgłoszonej uwagi przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przy ustalaniu ostatecznej wysokości projektowanej opłaty odwołano się do przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym jest składany wniosek. Kwota opłaty będzie zaokrąglana w górę do pełnych złotych. Tak ustalona wysokość opłaty (w 2025 r. – 44 zł) będzie, według założeń MNiSW, pokrywać jednostkowy koszt obsługi zapytania. Odwołanie do przeciętnego wynagrodzenia zapewni także urealnienie przedmiotowej opłaty, gdyż jej wysokość będzie waloryzowana z wybraną częstotliwością (raz do roku), po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego informacji o wysokości przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale danego roku, na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm.). W związku z powyższym, nie przewiduje się wprowadzenia dodatkowego mechanizmu wsparcia uczelni publicznych. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że postulat nie zawiera kalkulacji ewentualnych kosztów poniesionych przez uczelnię za rozpatrzenie jednostkowego wniosku, w związku z tym brak jest możliwości rozważania a prori stworzenia mechanizmu wsparcia uczelni w omawianym zakresie. 37 Uwaga ogólna Krajowa Krajowa Reprezentacja Doktorantów zwraca także uwagę na Uwaga wyjaśniona. Reprezentacja konieczność szczegółowego uregulowania mechanizmów ochrony W odniesieniu do kwestii szczegółowego uregulowania w projektowanej Doktorantów danych osobowych studentów i absolwentów ze względu na ryzyko regulacji mechanizmów ochrony danych osobowych studentów i absolwentów nadużyć i naruszeń RODO. Ponadto, należałoby zwrócić uwagę na należy wyjaśnić, że na podstawie projektowanej regulacji pracodawca będzie perspektywę nie tylko przedsiębiorcy i uczelni, ale także studenta bądź posiadał uprawnienie do występowania do uczelni z wnioskiem absolwenta oraz rozważyć, by uczelnia miała obowiązek o potwierdzenie prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia poinformowania absolwenta o fakcie potwierdzania jego danych, studiów przedłożonym przez pracownika lub kandydata do pracy, pod podmiocie, któremu zostały one przekazane oraz zakresie ich warunkiem udostępnienia przez posiadacza dyplomu ukończenia studiów przekazania. temu pracodawcy danych umożliwiających uzyskanie tego potwierdzenia Konkludując, Krajowa Reprezentacja Doktorantów zwracając uwagę (w szczególności imienia i nazwiska oraz numeru dyplomu ukończenia na formułowane w treści niniejszej opinii sugestie, co do zasady studiów). Zarówno pracodawca, jak i uczelnia rozpatrująca wniosek, będą pozytywnie opiniuje przedmiotowy projekt ustawy. uprawnieni do przetwarzania danych osobowych odpowiednio pracownika lub kandydata do pracy i absolwenta, na podstawie projektowanej regulacji ustawowej. W związku z tym nie będzie wymagane uzyskanie zgody przez pracodawcę od pracownika lub kandydata do pracy na wystąpienie do uczelni z przedmiotowym wnioskiem, której dobrowolność jest kwestionowana przez PUODO zgodnie z informacjami w fiszce zespołu SprwdzaMY MNiSW-4-197. Natomiast obowiązki uczelni związane z przetwarzaniem danych osobowych wynikają z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), dalej „RODO”. W tym przypadku, kwestie związane z obowiązkiem informacyjnym uczelni w odniesieniu do udostępnianych jej przez pracodawcę danych osobowych pracownika lub kandydata do pracy będą miały zastosowanie przepisy art. 14 ust. 5 lit. b RODO. Obowiązek informacyjny względem absolwenta, którego danych dotyczy wniosek pracodawcy – z uwagi na deregulacyjny charakter projektowanej regulacji – uczelnię będą realizowały poprzez zamieszczenie na swojej stronie internetowej klauzuli informacyjnej o przetwarzaniu danych absolwenta również w celu określonym w dodawanym art. 77a ust. 1 ustawy, w związku z wnioskiem pracodawcy. W związku z powyższym, nadmiarowe jest uzupełnienie projektowanej regulacji o mechanizm w postaci dodatkowego potwierdzenia ze strony absolwenta uczelni, że wie i zgadza się na przeprowadzenie weryfikacji, ponieważ dane pracownika/kandydata do pracy w tym zakresie będą przetwarzane na podstawie przepisu prawa a nie na podstawie zgody. Należy podkreślić, że pozyskiwanie zgody na przetwarzanie danych w ramach stosunku pracy/rekrutacji jest w aktualnym stanie prawnym kwestionowane przez PUODO. 38 Art. 77a ust. 1 Prezes Urzędu Na wstępie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dziękuje za Uwaga częściowo uwzględniona. Ochrony Danych przedstawienie projektu ustawy do zaopiniowania, o co organ Należy wyjaśnić, że w związku ze zgłoszonymi uwagami, projektowana Osobowych nadzorczy wniósł w piśmie z 16 lipca 2025 r. regulacja zostanie skorygowana poprzez zastąpienie konieczności wskazania (DPNT.401.277.2025.WL.OJ). przez pracodawcę we wniosku o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie Odnosząc się zaś – na podstawie art. 57 ust. 1 lit. c) rozporządzenia ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej interesu prawnego, Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679, powoływanego dalej koniecznością przedstawienia uzasadnienia tego wniosku. Będzie to z zastosowaniem skrótu „rozporządzenie 2016/679” – do unormowań skorelowane z przesłanką uprawniającą do wystąpienia przez pracodawcę zamieszczonych w projekcie UDER72 organ właściwy w sprawie z przedmiotowym wnioskiem, o której mowa w projektowanym art. 77a ust. ochrony danych osobowych zauważa, że w projekcie tym występuje 1. istotna niekonsekwencja, która nie pozostaje bez wpływu na prawa osób, których dane osobowe mają być przetwarzane. Projektodawca Natomiast w odniesieniu do podniesionej w uwadze kwestii dotyczącej braku w uzasadnieniu projektu UDER72 (str. 2) przewidział wymóg, by sprecyzowania przesłanki, o której mowa w ust. 1 projektowanej regulacji, do pracodawca chcący uzyskać potwierdzenie zgodności danych występowania przez pracodawcę z przedmiotowym wnioskiem, należy zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci zauważyć, że w opinii MNiSW nie jest możliwe dookreślenie katalogu papierowej z prowadzoną przez uczelnię dokumentacją przebiegu przypadków, w których zachodzą uzasadnione wątpliwości co do studiów obejmującą teczkę akt osobowych studentów i księgę prawdziwości danych zawartych w przedłożonym pracodawcy dyplomie dyplomów, zwane dalej „potwierdzeniem”, musiał wykazać interes ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Nie jest możliwe bowiem prawny, a w art. 77a ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie przewidzenie potencjalnych nieprawidłowości co do prawdziwości danych wyższym i nauce, powoływanej dalej z zastosowaniem skrótu „ustawa zawartych w dyplomach ukończenia studiów przedkładanych przez o szkolnictwie wyższym”, dodawanym przez art. 1 projektu UDER72, pracowników czy kandydatów do pracy. wśród elementów wymaganych do złożenia wniosku o potwierdzenie Należy także zauważyć, że przesłanka uzasadnionych wątpliwości wymienił uzasadnienie interesu prawnego. W przepisie funkcjonuje w systemie prawnym i została zastosowana np. na gruncie merytorycznym dotyczącym projektowanej instytucji prawnej potwierdzenia zamieścił natomiast zupełnie inną przesłankę. W myśl przepisów np.: art. 8c ust. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach bowiem art. 77a ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, dodawanym aptekarskich (Dz. U. z 2025 r. poz. 1693); art. 8 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 911, przez art. 1 projektu UDER72, przesłanką, w oparciu o którą z późn. zm.); art. 71 ust.1, art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. pracodawca ma być uprawniony do wystąpienia do uczelni z o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781, z późn. zm.); art. wnioskiem o potwierdzenie, są „uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów 24 ust. 2 ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych wydanym w postaci papierowej”. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1209). Powyższa przesłanka nie tylko pozostaje w sprzeczności Natomiast w kwestii braku wskazania w projektowanej regulacji katalogu z brzmieniem art. 77a ust. 2 pkt 4 ustawy o szkolnictwie wyższym, osób, w odniesieniu do których pracodawca mógłby występować do uczelni dodawanym przez art. 1 projektu UDER72, określającym wymogi z wnioskiem o potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia wniosku pracodawcy o potwierdzenie (oraz uzasadnieniem projektu), studiów wydanym w postaci papierowej, należy wskazać, że projektowana lecz – co równie istotne – nie została bliżej sprecyzowana. Tym regulacja została uzupełniona i dookreśla krąg osób, których dane osobowe samym przy przyjęciu art. 77a ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym będą przetwarzane na podstawie projektowanej regulacji – będą to absolwenci w kształcie zaproponowanym w art. 1 projektu UDER72 pracodawca studiów, którzy ubiegają się o zatrudnienie lub są już zatrudnieni zyskałby możliwość występowania do uczelni z wnioskiem o (w projektowanej regulacji na skutek zgłoszonych uwag doprecyzowano, że potwierdzenie w każdym przypadku, w którym w jego subiektywnym pracodawca będzie mógł wnioskować o potwierdzenie danych zawartych przekonaniu zachodzą uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej kandydata do danych zawartych w przedłożonym mu dyplomie ukończenia studiów pracy lub pracownika). W opinii MNiSW, nie jest możliwe bardziej wydanym w postaci papierowej. precyzyjne dookreślenie katalogu osób, w odniesieniu do których pracodawca Jeśli dodać do powyższego, że opiniowany art. 77a ust. 1 ustawy o mógłby występować do uczelni z przedmiotowym wnioskiem. Nie jest szkolnictwie wyższym, dodawany przez art. 1 projektu UDER72, nie bowiem zasadne, w opinii MNiSW, ograniczanie uprawnienia pracodawcy do wskazuje katalogu osób, w odniesieniu do których pracodawca wystąpienia mógłby występować do uczelni z wnioskiem o potwierdzenie, to w każdym przypadku (tj. w odniesieniu do każdego absolwenta studiów przepis ten nie tylko narusza zasadę przejrzystości z art. 5 ust. 1 lit. a) ubiegającego się o zatrudnienie albo już zatrudnionego) z przedmiotowym rozporządzenia 2016/679, ale wręcz zasadę zgodności z prawem wnioskiem, jeśli wypełnione zostaną przesłanki uprawniające do wystąpienia, (legalizmu) z art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2016/6795, gdyż co zostanie zawarte w uzasadnieniu wniosku. zezwala na przetwarzanie danych osobowych nieokreślonego kręgu osób z niejednoznacznych powodów (przyczyn). Dlatego Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wnosi o poprawienie art. 77a ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, dodawanego przez art. 1 projektu UDER72, przez jego doprecyzowanie w zakresie opisanych wyżej kwestii.