Dodatkowe sprawozdanie Komisji Obrony Narodowej oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz Straży Granicznej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE J X kadencja

DODATKOWE SPRAWOZDANIE KOMISJI OBRONY NARODOWEJ ORAZ KOMISJI SPRAWIEDLIWOŚCI I PRAW CZŁOWIEKA

o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz Straży Granicznej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa (druki nr 471 i 471-A)

Sejm na 15. posiedzeniu w dniu 11 lipca 2024 r., zgodnie z art. 47 ust. 1 regulaminu Sejmu, skierował ponownie projekt ustawy zawarty w druku nr 505 do Komisji Obrony Narodowej oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w celu rozpatrzenia poprawek zgłoszonych w drugim czytaniu.

Komisje: Obrony Narodowej oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka po rozpatrzeniu poprawek na posiedzeniu w dniu 12 lipca 2024 r.

wnoszą:

Wysoki Sejm raczy następujące poprawki:

1) w art. 3 w pkt 1:

1) w art. 78a § 1 nadać brzmienie:

„§ 1. Żołnierz, funkcjonariusz Policji lub funkcjonariusz Straży Granicznej oskarżony o przestępstwo popełnione w następstwie stosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia broni lub innego uzbrojenia albo użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego lub broni palnej w związku z wykonywaniem czynności lub zadań służbowych odpowiednio:

1) na podstawie art. 11b albo art. 11c ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 915), art. 18 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145) albo w czasie trwania operacji wojskowej, o której mowa w art. 2 pkt 18a ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248, 834 i …),

2) w przypadku konieczności odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na życie, zdrowie lub wolność swoją lub innej osoby albo nienaruszalność granicy państwowej lub przeciwdziałania czynnościom zmierzającym bezpośrednio do tych zamachów albo prowadzenia działań kontrterrorystycznych, o których mowa w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (Dz. U z 2024 r. poz. 92 i …)

– który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu.”;

– KP KO

– przyjąć

2) art. 5 nadać brzmienie

„Art. 5. W ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1266 i 1860) art. 23 otrzymuje brzmienie:

„Art. 23. 1. Żołnierze Żandarmerii Wojskowej w toku wykonywania czynności służbowych mają obowiązek respektowania godności ludzkiej, przestrzegania i ochrony praw człowieka, poszanowania godności i honoru żołnierza i służby wojskowej, w tym munduru żołnierza Wojska Polskiego, a także wykonywania tych czynności w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby, wobec której są podejmowane.

2. Zatrzymanie żołnierza w czasie wykonywania przez niego czynności lub zadań służbowych może być stosowane jako środek ostateczny, o ile nie zachodzi konieczność zatrzymania żołnierza na gorącym uczynku.”;

– KP PiS

– przyjąć

3) w art. 6 pkt 3 nadać brzmienie:

„3) w art. 12 w ust. 1:

a) pkt 5 otrzymuje brzmienie:

„5) siatka obezwładniająca i inne podobne środki służące do obezwładniania;”,

b) w pkt 20 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 21 w brzmieniu:

„21) urządzenie dźwiękowe dalekiego zasięgu.”;”;

– KP PiS

– odrzucić

Uwaga: poprawki nr 3, 4 i 10 należy rozpatrywać łącznie.

Uwaga: przyjęcie poprawek nr 3, 4 i 10 spowoduje bezprzedmiotowość poprawki nr 9.

4) w art. 6 po pkt 6 dodać pkt 6a w brzmieniu:

„6a) po art. 33 dodaje się art. 33a w brzmieniu:

„Art. 33a. Urządzenia dźwiękowe dalekiego zasięgu mogą być wykorzystywane wyłącznie przez odpowiednie służby do obrony granicy państwowej w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa państwa.””;

– KP PiS

– odrzucić

5) w art. 6 w pkt 7 lit. d nadać brzmienie:

„d) nienaruszalność granicy państwowej,”;

– KP PiS

– odrzucić

Uwaga: poprawki nr 5 i 6 należy rozpatrywać łącznie.

6) w art. 6 dodać pkt 8 w brzmieniu:

„8) w art. 47 w pkt 7 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 8 w brzmieniu:

„8) przeciwdziałanie naruszeniu granicy państwowej lub jego skutkom.”;

– KP PiS

– odrzucić

7) w art. 8 w pkt 1 w pkt 18a:

a) lit. a nadać brzmienie:

„a) zorganizowane działanie Sił Zbrojnych prowadzone w celu zapewnienia bezpieczeństwa zewnętrznego państwa, niebędące szkoleniem lub ćwiczeniem w sytuacjach, o których mowa w:

– art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145) lub

– art. 11b i art. l1c ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1080, 1088, 1489, 1723, 1860 i 2608), bez ograniczenia do zasięgu terytorialnego przejścia granicznego, strefy nadgranicznej lub polskich obszarów morskich, lub

– art. 25 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 122 oraz z 2024 r. poz. 834), lub

– art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2234 oraz z 2022 r. poz. 583 i

655),”,

b) części wspólnej nadać brzmienie: „– w sytuacji, w której nie zachodzą przesłanki do wprowadzenia stanu nadzwyczajnego określone w art. 228, art. 229, art. 230 lub art. 232 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;”;”;

– KP Polska 2050

– przyjąć

Uwaga: przyjęcie poprawki nr 7 spowoduje bezprzedmiotowość poprawki nr 8.

8) w art. 8 w pkt 1w pkt 18a w art. 2 części wspólnej nadać brzmienie: „– podejmowane, jeżeli okoliczności wymagają natychmiastowego działania, w szczególności w sytuacjach zagrożenia granicy państwa, obiektów infrastruktury krytycznej, bezpieczeństwa ludzi lub mienia w znacznych rozmiarach, w tym w przypadku gdy siły i środki służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych mogą okazać się nieadekwatne ze względu na charakter zagrożenia:”;”;

– KP KO

– odrzucić

9) w art. 8 w pkt 2 w art. 11a:

a) w ust. 4 w pkt 14 kropkę zastąpić średnikiem i dodać pkt 15 w brzmieniu:

„15) urządzenia przeznaczone do obezwładniania za pomocą dźwięku dalekiego zasięgu.”,

b) po ust. 5 dodać ust. 5a i 5b w brzmieniu: „5a. Urządzenia przeznaczone do obezwładniania za pomocą dźwięku dalekiego zasięgu można stosować w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1–4 i pkt 6 lit. a.

5b. Urządzenia przeznaczone do obezwładniania za pomocą dźwięku dalekiego zasięgu można stosować w celu krótkotrwałego obezwładnienia osoby lub zwierzęcia.”;

– KP KO

– przyjąć

10) w art. 8 w pkt 2 w art. 11 a w ust. 4 w pkt 14 kropkę zastąpić średnikiem i dodać pkt 15 w brzmieniu:

„15) urządzenie dźwiękowe dalekiego zasięgu.”;

– KP PiS

– odrzucić

11) w art. 8 w pkt 3:

a) skreślić lit. a,

b) w lit. b:

– w ust. 3 dodać zdanie drugie i trzecie w brzmieniu: „Wniosek zawiera określenie składu Sił Zbrojnych, które mają być użyte w operacji, ich zadania i liczebność, obszar, na jakim Siły Zbrojne będą wykonywały zadania i czas ich wykonywania oraz uzasadnienie. W uzasadnieniu określa się w szczególności przyczyny wprowadzenia tej operacji oraz cel użycia Sił Zbrojnych w jej ramach.”,

– dodać ust. 5 w brzmieniu: „5. O postanowieniu, o którym mowa w ust. 3, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej niezwłocznie informuje Marszałków Sejmu i Senatu.”;

– KP KO

– odrzucić

Uwaga: poprawki nr 11 i 13 należy rozpatrywać łącznie.

Uwaga: przyjęcie poprawek nr 11 i 13 spowoduje bezprzedmiotowość poprawek nr 12 i 14.

12) w art. 8 w pkt 3 lit. b nadać brzmienie:

„b) dodaje się ust. 3–5 w brzmieniu: „3. Prowadzenie operacji wojskowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czasie pokoju następuje na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wydanego na wniosek Rady Ministrów.

4. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 3, określa się:

1) skład Sił Zbrojnych, które mają być użyte w operacji, oraz ich zadania i liczebność;

2) obszar, na jakim Siły Zbrojne będą wykonywały zadania, oraz czas ich wykonywania nie dłuższy niż 30 dni.

5. Przedłużenie operacji wojskowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czasie pokoju może nastąpić wielokrotnie, za zgodą Sejmu na czas każdorazowo nie dłuższy niż 30 dni.”;”;

– KP Polska 2050

– przyjąć

Uwaga: poprawki nr 12 i 14 należy rozpatrywać łącznie.

13) w art. 8 po pkt 3 dodać pkt 3a w brzmieniu:

„3a) w art. 28 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: „3. Minister Obrony Narodowej przekazuje Marszałkom Sejmu i Senatu informację o przebiegu operacji wojskowej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czasie pokoju w terminie 3 miesięcy od dnia jej zakończenia.”.”.;

– KP KO

– odrzucić

14) w art. 8 po pkt 3 dodać pkt 3a w brzmieniu:

„3a) po art. 28 dodaje się art. 28a w brzmieniu:

„Art. 28a. Minister Obrony Narodowej przedkłada Sejmowi, nie później niż w terminie 14 dni od zakończenia czasu wykonywania operacji wojskowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czasie pokoju, informację na temat tej operacji. W przypadku, o którym mowa w art. 25 ust. 5, informacja, o której mowa w zdaniu pierwszym, jest przedkładana każdorazowo z wnioskiem o zatwierdzenie przez Sejm przedłużenia

czasu wykonywania operacji wojskowej na czas pokoju. W razie konieczności część informacji może być przedłożona właściwej komisji sejmowej z uwzględnieniem przepisów o ochronie informacji niejawnych.”;”;

– KP Polska 2050

– przyjąć

Warszawa, dnia 12 lipca 2024 r.

Przewodniczący Przewodniczący Komisji Obrony Narodowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka

(-) Andrzej Grzyb (-) Paweł Śliz

Sprawozdawca

(-) Paweł Suski