Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 oraz ustawy - Prawo oświatowe.

Warszawa, 27 czerwca 2024 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 oraz ustawy - Prawo oświatowe. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Bartosza Romowicza.

(-) Izabela Bodnar; (-) Elżbieta Burkiewicz; (-) Żaneta Cwalina-Śliwowska; (-) Sławomir Ćwik; (-) Piotr Górnikiewicz; (-) Paulina Hennig-Kloska; (-) Szymon Hołownia; (-) Rafał Kasprzyk; (-) Aleksandra Leo; (-) Adam Luboński; (-) Maja Ewa Nowak; (-) Barbara Okuła; (-) Barbara Oliwiecka; (-) Łukasz Osmalak; (-) Ryszard Petru; (-) Bartosz Romowicz; (-) Ewa Schädler; (-) Marcin Skonieczka; (-) Piotr Paweł Strach; (-) Mirosław Suchoń; (-) Paweł Śliz; (-) Wioleta Tomczak; (-) Kamil Wnuk; (-) Tomasz Zimoch. Projekt USTAWA

z dnia ............... 2024 r.

o zmianie ustawy o opiece nad dziecmi do lat 3 oraz ustawy - Prawo oswiatowe

Art. 1. W ustawie z dnia 4lutego 2011 r. o opiece nad dziecmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2024 r. poz. 338) art. 22 otrzymuje brzmienie: ,Art. 22. 1. Zlobek i klub dzieciycy zapewniaj'! przebywaj'!cym w nim dzieciom wyzywienie zgodne z wymaganiami dla danej grupy wiekowej wynikaj'!cymi z aktualnych norm zywienia dla populacji polskiej, opracowywanych przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Pailstwowy Zaklad Higieny oraz zgodne ze szczeg6lnymi wymaganiami zdrowotnymi dziecka powoduj!!cymi koniecznosc wyeliminowania z posilk6w niekt6rych produkt6w spozywczych.

2. Minister wla8ciwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem wla8ciwym do spraw rodziny, w drodze rozporZC!dzenia, okresli szczeg6lowe warunki zapewnienia wyzywienia dla dzieci ze szczeg6lnymi wymaganiami zdrowotnymi powoduj!!cymi koniecznosc wyeliminowania z posilk6w niekt6rych skladnik6w lub produkt6w spozywczych, uwzglydniaj!!c potrzeby wlasciwego dostosowania do potrzeb dziecka oraz spos6b przygotowania i wydawania posilk6w zapewniaj!!CY jego bezpieczenstwo zdrowotne.".

Art. 2. Wustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oswiatowe (Dz. U. z 2024 r. poz.

737) wprowadza siy nastypuj!!ce zmiany:

1) wart. 106a:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: ,1. Szkola podstawowa, z wyj!!tkiem szkoly podstawowej dla doroslych, oraz szkola artystyczna realizuj'!ca ksztalcenie og6lne w zakresie szkoly podstawowej, zapewnia uczniom jeden gor'!CY posilek w ci!!gu dnia zgodny ze szczeg6lnymi wymaganiami zdrowotnymi dziecka powoduj!!cymi koniecznosc wyeliminowania z posilk6w niekt6rych skladnik6w lub produkt6w spozywczych i stwarza im mozliwosc jego spozycia w czasie pobytu w szkole.",

b) dodaje siy ust. 3 w brzmieniu: ,3. Minister wlasciwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw edukacji okresli, w drodze rozporz!!dzenia, szczeg6lowe

warunki zapewnienia posilku dla uczni6w ze szczeg6lnymi wymaganiami zdrowotnymi powoduj~cymi koniecznosc wyeliminowania z posilk6w niekt6rych skladnik6w lub produkt6w spoZ)'wczych, uwzgl~dniaj~c potrzeb~ wla8ciwego dostosowania do potrzeb ucznia oraz spos6b przygotowania i wydawania posilk6w zapewniaj~cy jego bezpieczenstwo zdrowotne.";

2) art. 108 otrzymuje brzmienie: ,Art. 108. 1. Przedszkole w zakresie realizacji zadan statutowych zapewnia dzieciom mozliwosc korzystania z:

1) pomieszczen do nauczania, wychowania i opieki;

2) placu zabaw;

3) pomieszczen sanitarno-higienicznych i szatni;

4) posilk6w zgodnych ze szczeg6lnymi wymaganiami zdrowotnymi dziecka powoduj~cymi koniecznosc wyeliminowania z posilk6w niekt6rych skladnik6w lub

produkt6w spozywczych.

2. Minister wla8ciwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw edukacji okresli, w drodze rozporz~dzenia, szczeg6lowe warunki zapewnienia posilku dla dzieci ze szczeg6lnymi wymaganiami zdrowotnymi powoduj~cymi koniecznosc wyeliminowania z posilk6w niekt6rych skladnik6w lub produkt6w spoZ)'wczych, uwzgl~dniaj~c potrzeb~ wlasciwego dostosowania do potrzeb dziecka oraz spos6b przygotowania i wydawania posilk6w zapewniaj~cy jego bezpieczenstwo zdrowotne.".

Art. 3. Ustawa wchodzi w Z)'cie po uplywie 3 miesi~cy od dnia ogloszenia.

(

UZASADNIENIE

Potrzeba i eel wydania ustawy

Zdrowie wg Swiatowej Organizacji Zdrowia jest stanem pelnego/calkowitego dobrego samopoczucia/dobrostanu (ang. wellbeing) fizycznego, psychicznego i spolecznego, a nie tylko brakiem - obiektywnie istniej~cej - choroby (ang. disease) czy niepelnosprawnosci (ang. infirmity). Jako spolecznosc jestesmy odpowiedzialni za zdrowie, jako osoby pelnoletnie i swiadome nie tylko za wlasne zdrowie, ale r6wniez dzieci. Dziecko w zlobku, przedszkolu czy szkole musi czuc siy komfortowo, a pobyt w tych plac6wkach rna mu zapewniac bezpieczeiistwo zdrowotne, w tym zywieniowe. Jednym z element6w takiego komfortu jest m.in. akceptacja przez grupy spoleczn~. w kt6rej siy znajduje. Wszelkie odmiennosci, w tym spowodowane niemo:lnosci~ spozycia wsp6lnie posilku wraz ze swoj~ grup~. w kt6rej dziecko przebywa, powoduj~ nie tylko dyskomfort psychiczny, ale mog~ doprowadzic do wykluczenia z grupy spolecznej. To r6wniez moze bye poc~tek braku samoakceptacji u dziecka. Spozywanie przez dziecko choruj~ce na alergiy lub nietolerancjy pokarmow~ posilk6w ze skladnikami dla niego zabronionymi (z uwagi np. na brak wiedzy personelu przygotowuj~cego posilki) wi~e sicr dla niego z duzym ryzykiem wielu problem6w zdrowotnych. Dlatego tez celem projektujest wprowadzenie regulacji ujednolicaj~cych standardy zywienia takich dzieci w plac6wkach oswiatowych.

Przedstawienie rzeczywistego stanu w dziedzinie, ktora ma bye unormowana i roznice pomi~dzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym

Wprowadzony ustaw~ z dnia 22listopada 2018 r. o zmianie ustawy- Prawo oswiatowe, ustawy o systemie oswiaty oraz niekt6rych innych ustaw (Dz. U. poz. 2245) art. 106a przepis kompletnie pomin¥ dzieci bcrd~ce na dietach eliminacyjnych z powod6w zdrowotnych, w tym dzieci z celiaki~, dla kt6rych dieta bezglutenowa jest jedyn~ form~ leczenia. Niniejszy projekt eliminuje ten bl~d wprowadzaj~c obowi¥ek uwzglydniania potrzeb takich dzieci w ramach zapewniania posilk6w w szkolach. Obowi~ek ten obejmowac bydzie r6wniez dzieci uczyszczaj~ce do zlobk6w, klub6w dzieciycych oraz przedszkoli.

Choroby ukladu autoimmunologicznego oraz reakcje nieimmunologiczne, kt6re zmuszaj~ do stosowania diet eliminacyjnych, s~ coraz wiykszym problemem u dzieci i doroslych. Pomijaj~c aspekt niskiej skutecznosci polskiego systemu ochrony zdrowia w zakresie diagnostyki tych chor6b (w tym m.in. celiakii), koniecznie jest zwr6cenie uwagi na ten problem

i dostosowanie przepis6w prawa dla os6b, kt6re sq zdiagnozowane w tym kierunku i wymagajq stosowania diety eliminacyjnej w procesie leczenia.

Diety eliminacyjne mogq bye spowodowane m.in. alergiq pokarmowq, jak i nietolerancjq pokarmow~. Dieta eliminacyjna zaklada koniecznose wykluczenia z diety pojedynczego produktu lub wi<rkszej grupy produkt6w spo.zywczych zawieraj~cych dany skladnik, zas jej stosowanie more bye jedynym srodkiem zaradczym w celu zachowania zdrowia. Alergia pokarmowa i nietolerancja pokarmowa powoduj~ negatywnq reakcj<r organizmu po spo.zyciu pewnego skladnika pokarmowego, z zastrzezeniem, ze mechanizm, objawy i przyczyny ich wystypowania s~ rome.

Alergia pokarmowa to nieprawidlowa reakcja ukladu immunologicznego po spo.zyciu danego skladnika pokarmowego. Nale.zy wskazae w tym miejscu, ze alergeny wymienione w s~ w zal~czniku II do Rozporzqdzenie Parlamentu Europej skiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z

dnia 25 paidziernika 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat .zywnosci. Do najcz<rstszych alergen6w pokarmowych nalez~: zboi:a zawierajqce gluten, jaja i produkty pochodne, ryby i produkty pochodne, orzeszki ziemne i pochodne, soja i produkty pochodne, mleko i produkty pochodne, orzechy i produkty pochodne, seler i produkty pochodne, gorczyca i produkty pochodne, nasiona sezamu i produkty pochodne, dwutlenek siarki i siarczyny, lubin i pochodne oraz mi<rczaki i pochodne.

Objawy alergii mog~ pojawie si<r szybko, zaraz po spo.zyciu lub po:lniej, nawet po tygodniu czy miesi~cu. Najcz<rstszymi objawami alergii pokarmowej s~ objawy skome (np. obrzyk, rumien pokrzywka itd.), objawy z przewodu pokannowego (np. nudnosci, wymioty, biegunka itd.) czy ukladu oddechowego (np. kaszel, swi~d gardla i uszu itd.). Nietolerancje pokarmowe wyst<rpuj~ wtedy, gdy organizm nie produkuje odpowiednich enzymow potrzebnych do strawienia danego skladnika. Wyst<rpujq m.in. nietolerancje laktozy, fruktozy, histaminy czy glutenu. Objawami nietolerancji pokarmowej s~ m.in. bole brzucha, wzd<rcia czy biegunki, co wplywa na obnizenie jakosci .zycia osob z nietolerancj~.

Nowelizacja ustawy o opiece nad dzieemi do lat 3 oraz ustawy Prawo oswiatowe zaklada prawne zapewnienie dzieciom chorym ucz<rszczaj~cym do zlobka, klubu dzieci<rcego, korzystajqcym z wychowania przedszkolnego lub uczqcym si<r w szkole podstawowej posilku zgodnego z ich wymaganiami zdrowotnymi i likwiduje ich systemow~ dyskryminacjy w tym zakresie. Taka zmiana zapewni tym dzieciom mozliwose spo.zywania wraz z grupq rowiesnicz~ w zlobkach, przedszkolach i szkolach posilk6w, kt6re b<rd~ dla nich bezpieczne i zgodne z ich wymaganiami zdrowotnymi.

Istnieje koniecznosc uregulowania tego przepisami ustawowymi, poniewai: prowadzony przez organizacje pozarZC!dowe monitoring wskazuje na potrzeb(( zmian w tym zakresie. Dodatkowo, takie problemy zglaszaj~ rodzice dzieci, kt6re ze wzgl((d6w zdrowotnych potrzebuj~ i mus~ stosowac diety eliminacyjne. Po wejsciu w zycie przepis6w ustawy kai:de

dziecko potrzebuj~ce stosowania diety eliminacyjnej z powod6w zdrowotnych b((dzie mialo zagwarantowany przez prowadz~cego zlobek czy dyrekcj(( plac6wki przedszkolnej lub szkoly posilek zgodny ze wskazaniami zdrowotnymi i bezpieczeiistwem Zywieniowym. Proponuje si((, aby ustawa weszla w zycie po uplywie 3 miesi((cy. Dlugi okres vacatio legis jest niezb((dny ze wzgl((du na zapewnienie odpowiedniego czasu na przygotowanie si(( wypelniania obowi¢6w wprowadzonych ustaw~, a takze z uwagi na koniecznosc wydania trzech nowych rozpor~dzeii, z czym zwiqzane b((dzie przeprowadzenie szerokich konsultacji publicznych.

Wejscie w zycie ustawy spowoduje koniecznosc wydania trzech rozpc>~dzeii na podstawie art. 106a ust. 3 oraz art. 108 ust. 2 ustawy - Prawo oswiatowe, a tak.ze na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 4lutego 2011 r. o opiece nad dziecmi w wieku do lat 3. Ze wzgl((du nato, ze wszystkie rozpor~dzenia dotyc~ tego samego zakresu - szczeg6lowych warunk6w zapewnienia posilku dla dzieci (uczni6w) ze szczeg6lnymi wymaganiami zdrowotnymi powoduj~cymi koniecznosc wyeliminowania z posilk6w niekt6rych skladnik6w lub produkt6w

spozywczych oraz, ze we wszystkich upowaZnieniach zawarto identyczne wytyczne, ponizej przedstawiono takie same zalozenia dla wszystkich rozpor~dzeii: okreslenie sposobu w jaki spos6b rodzic (opiekun) b((dzie przekazywac informacje, ze dziecko wymaga diety bez okreslonych skladnik6w lub produkt6w, wskazanie jakie osoby s~ uprawnione do opracowywania jadlospisu dziecka ze szczeg6lnymi wymaganiami zdrowotnymi, okreslenie warunk6w jakie mus~ spelniac procedury przygotowywania i wydawania posilk6w dla dzieci ze szczeg6lnymi wymaganiami zdrowotnymi, spos6b dokumentowania realizacji obowi¢6w w zakresie wypelniania wymog6w zapewnienia diety wlasciwej dla dzieci ze szczeg6lnymi wymaganiami zdrowotnymi, wejscie w zycie z dniem wejscia w zycie ustawy zawieraj~cej upowaZnienia.

Przewidywane skutki spolecme, gospodarcze, prawne i f"mansowe Projektowana ustawa b~dzie miala korzystne skutki spoleczne. Spowoduje zwi~kszenie bezpieczeiistwa zdrowotnego dzieci w szkolach, przedszkolach i klubach dzieci~cych. W dlui:szej perspektywie korzystnie wplynie na sytuacj~ zdrowotn~ spoleczeiistwa i zmniejszy koszty spoleczne zwi~ane z rozwojem chor6b, kt6rym zapobiega prawidlowo dobrana dieta.

Ustawa nie spowoduje skutk6w gospodarczych. Projekt zrnieni zasady wykonywania dzialalnosci gospodarczej i rna wplyw na sytuacj~ mikro-, malych i srednich przedsi~biorc6w w zakresie prowadzenia zlobk6w i klub6w dzieci~cych, co jest regulowan~ dzialalnosci~ gospodarc~ w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca

2018 r. - Prawo przedsi~biorc6w. Skutkiem wejscia w zycie ustawy b~dzie koniecznosc podj~cia dzialan zapewniaj~cych wypelnianie obowi~6w w niej przewidzianych. Nie rna

moZliwosci altematywnego osi~gni~cia cel6w wprowadzanych regulacji, a skutki ustawy mus~ bye uregulowane jednolicie dla wszystkich podmiot6w.

Projektowana ustawa nie poci(!ga za sob(! skutk6w finansowych dla budZetu panstwa. W odpowiedni spos6b zaplanowane wdrozenie tych przepis6w przez jednostki samorz~du terytorialnego nie poci(!gnie r6wniez skutk6w dla budzet6w jednostek samor~du

terytorialnego, poza wydatkami kt6re te jednostki samofZC!dU terytorialnego mialy zaplanowane w swoich budzetach na bie~ce funkcjonowanie tych plac6wek i szk6l.

Dodatkowe informacje o spelnianiu przez projekt wymog6w okreslonych przepisami

Projektjest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Ustawa nie zawiera przepis6w regulacyjnych 1 przepis6w okreslaj(!cych wymogi dotyc~ce swiadczenia uslug transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r.

o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w panstwach czlonkowskich Unii Europej skiej. Projekt ustawy nie zawiera przepis6w technicznych w rozumieniu przepis6w rozpor~dzenia Rady Ministr6w z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i akt6w prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597) i nie podlega procedurze notyfikacji.