Poselski projekt uchwały w sprawie zlecenia Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych odpowiednich organów w zakresie realizacji konstytucyjnych i ustawowych obowiązków stania na straży wolności słowa, prawa do informacji, interesu publicznego w radiofonii i telewizji oraz zapewnienia otwartego i pluralistycznego charakteru radiofonii i telewizji.

Warszawa, 5 lipca 2024 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 33 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt uchwały:

- w sprawie zlecenia Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych odpowiednich organów w zakresie realizacji konstytucyjnych i ustawowych obowiązków stania na straży wolności słowa, prawa do informacji, interesu publicznego w radiofonii i telewizji oraz zapewnienia otwartego i pluralistycznego charakteru radiofonii i telewizji.

Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem uchwały upoważniamy panią posłankę Barbarę Oliwiecką.

(-) Izabela Bodnar; (-) Żaneta Cwalina-Śliwowska; (-) Sławomir Ćwik; (-) Piotr Górnikiewicz; (-) Michał Gramatyka; (-) Bożenna Hołownia; (-) Rafał Kasprzyk; (-) Aleksandra Leo; (-) Barbara Oliwiecka; (-) Łukasz Osmalak; (-) Ryszard Petru; (-) Marcin Skonieczka; (-) Piotr Paweł Strach; (-) Ewa Szymanowska; (-) Paweł Śliz; (-) Kamil Wnuk. Projekt

UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia ............................. 2024 roku

w sprawie zlecenia Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych odpowiednich organów w zakresie realizacji konstytucyjnych i ustawowych obowiązków stania na straży wolności słowa, prawa do informacji, interesu publicznego w radiofonii i telewizji oraz zapewnienia otwartego i pluralistycznego charakteru radiofonii i telewizji

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 4 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz.U. z 2022 r., poz. 623),

zważywszy na:

1) konstytucyjne prawo obywateli do wolności słowa, swobody wypowiedzi oraz do informacji oraz konieczność zapewnienia otwartego i pluralistycznego charakteru radiofonii i telewizji, których gwarantem winna być niezależna Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji;

2) niezależność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wyrażającą się w ograniczeniu możliwości jej kontrolowania, przy stanowiącej wyjątek kontroli na zlecenie Sejmu w zakresie wykraczającym poza sprawy wykonania budżetu i gospodarki finansowej, obejmującej wszystkie ustawowe kryteria kontroli Najwyższej Izby Kontroli, tj. legalność, gospodarność, celowość i rzetelność;

3) brak w najnowszej historii Rzeczypospolitej Polskiej kompleksowej kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W przeszłości Sejm tylko raz, w wąskim zakresie, zlecił uchwałą z dnia 15 grudnia 1999 r. Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenie kontroli działań Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych odpowiednich organów w zakresie dotyczącym realizacji przyznanej Radiu Maryja w dniu 23 czerwca 1994 r. koncesji na rozpowszechnianie ogólnokrajowego programu radiofonicznego, gwarantującej udostępnienie 80% powierzchni kraju;

4) przyjęte przez Sejm uchwałą z dnia 19 grudnia 2023 r. w sprawie przywrócenia ładu prawnego oraz bezstronności i rzetelności mediów publicznych oraz Polskiej Agencji Prasowej (M.P. poz. 1477) zobowiązanie do niezwłocznego przystąpienia do prac legislacyjnych zapewniających trwałe przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w obszarze funkcjonowania państwa jakim jest rynek mediów, zwłaszcza publicznej radiofonii i telewizji;

5) wyniki przeprowadzonych w ostatnim czasie kontroli Najwyższej Izby Kontroli w obszarze rynku mediów, w których stwierdzono istotne nieprawidłowości w funkcjonowaniu podmiotów związanych z tym rynkiem;

zleca Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenie kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych odpowiednich organów w zakresie realizacji konstytucyjnych i ustawowych obowiązków stania na straży wolności słowa, prawa do informacji, interesu publicznego w radiofonii i telewizji oraz zapewnienia otwartego i pluralistycznego charakteru radiofonii i telewizji w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2024 r.

W wykonaniu uchwały Najwyższa Izba Kontroli powinna zbadać działalność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych odpowiednich organów w szczególności w zakresie:

1) prowadzonych postępowań w sprawach: koncesji na rozpowszechnianie programów, wpisu do rejestru programów, wykazów audiowizualnych usług medialnych na żądanie oraz platform udostępniania wideo;

2) realizacji przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji kontroli działalności dostawców usług medialnych i innych usług określonych w ustawie o radiofonii i telewizji, w tym w zakresie zgodności działania tych podmiotów z przepisami powszechnie obowiązującymi, warunkami koncesji, regulaminem świadczenia usługi lub wiążącymi ich aktami samoregulacji, a także prowadzonych postępowań w sprawie nałożenia przez Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji kar administracyjnych za naruszenie przepisów ustawy o radiofonii i telewizji;

3) dokonywania oceny realizacji misji publicznej przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji, w tym w zakresie formułowanych przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji zaleceń lub działań naprawczych, a także w zakresie wykorzystania przez nadawców publicznej radiofonii i telewizji wpływów z opłat abonamentowych, zgodnie z przepisami ustawowymi;

4) organizowania badań treści i odbioru usług medialnych i innych usług określonych w ustawie o radiofonii i telewizji, w tym w zakresie celowości utworzenia Krajowego Instytutu Mediów;

5) prowadzenia punktu kontaktowego w celu dostarczania informacji i odbierania skarg w kwestiach związanych z dostępnością usług medialnych dla osób z niepełnosprawnościami wzroku oraz osób z niepełnosprawnościami słuchu;

6) rozpatrywania skarg, wniosków i opinii zgłaszanych przez odbiorców i użytkowników usług medialnych i innych usług określonych w ustawie o radiofonii i telewizji;

7) wstrzymania przekazywania opłat abonamentowych na mocy uchwał Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nr 8/2024 z dnia 10 stycznia 2024 r. oraz nr 40/2024 z dnia 7 lutego 2024 r.

W wykonaniu uchwały Najwyższa Izba Kontroli może przeprowadzić kontrolę w innych organach i podmiotach, których działalność związana jest z głównym przedmiotem kontroli, w szczególności w Radzie Mediów Narodowych oraz w Krajowym Instytucie Mediów. W przypadku podjęcia kontroli w Radzie Mediów Narodowych, na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli Sejm zleca również Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenie kontroli działalności Kancelarii Sejmu w zakresie zapewnienia obsługi administracyjno-organizacyjnej oraz pokrywania kosztów funkcjonowania Rady Mediów Narodowych i kosztów związanych z jej obsługą.