Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o sporcie.

Warszawa, 12 lipca 2024 r.

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o zmianie ustawy o sporcie. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Tadeusza Tomaszewskiego.

(-) Włodzimierz Czarzasty; (-) Jacek Czerniak; (-) Agnieszka Dziemianowicz-Bąk; (-) Krzysztof Gawkowski; (-) Daria Gosek-Popiołek; (-) Maciej Konieczny; (-) Katarzyna Kotula; (-) Piotr Kowal; (-) Anita Kucharska-Dziedzic; (-) Marcin Kulasek; (-) Łukasz Litewka; (-) Dorota Olko; (-) Arkadiusz Sikora; (-) Marta Stożek; (-) Wiesław Szczepański; (-) Andrzej Szejna; (-) Tadeusz Tomaszewski; (-) Tomasz Trela; (-) Katarzyna Ueberhan; (-) Joanna Wicha; (-) Dariusz Wieczorek; (-) Marcelina Zawisza; (-) Anna Maria Żukowska. Projekt Ustawa z dnia …. 2024 r. o zmianie ustawy o sporcie

Art. 1. W ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2023 r. poz. 2048) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 36 ust. 1 po pkt 1a dodaje się pkt 1b w brzmieniu:

„1b) na Igrzyskach Dobrej Woli,”

Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.

Uzasadnienie

1. Potrzeba i cel uchwalenia ustawy

Igrzyska Dobrej Woli (Goodwill Games) były międzynarodowymi zawodami sportowymi, które odbywały się od 1986 do 2001 roku. Zostały zainicjowane przez amerykańskiego magnata medialnego Teda Turnera jako odpowiedź na polityczne napięcia między Stanami Zjednoczonymi a Związkiem Radzieckim, które doprowadziły do bojkotów Igrzysk Olimpijskich w 1980 roku w Moskwie i w 1984 roku w Los Angeles. Igrzyska Dobrej Woli miały na celu promowanie przyjaźni i zrozumienia między narodami poprzez sport, w duchu dobrej woli i współpracy. Były one skierowane na przezwyciężenie politycznych różnic i skupienie się na sportowej rywalizacji. Pierwsze Igrzyska odbyły się w 1986 roku w Moskwie. Kolejne edycje miały miejsce w różnych miastach na całym świecie, w tym w Seattle (1990), Petersburgu (1994), Nowym Jorku (1998) i Brisbane (2001). Program Igrzysk Dobrej Woli miał dorównywać rozmachem Igrzyskom Olimpijskim. Mimo początkowego sukcesu i dużej popularności, Igrzyska Dobrej Woli z czasem zaczęły tracić na znaczeniu i popularności. Wysokie koszty organizacji oraz zmieniająca się sytuacja polityczna na świecie spowodowały, że po edycji w Brisbane w 2001 roku zaprzestano organizacji tych zawodów. Igrzyska Dobrej Woli były więc ważnym elementem sportowej historii, promującym pokój i zrozumienie, co było szczególnie ważne podczas pierwszej edycji Igrzysk w czasie zimnej wojny. Projekt ustawy zakłada przyznanie medalistom Igrzysk Dobrej Woli tzw. „emerytur olimpijskich”, nazywanych zgodnie z ustawą o sporcie, świadczeniem pieniężnym dla reprezentantów Polski. Wprowadzone w roku 2000 świadczenie obecnie otrzymuje 602 sportowców. To medaliści (niezależnie od liczby zdobytych medali) igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich (także rozgrywanych przed rokiem 1992 zawodów sportowców z niepełnosprawnościami, będących odpowiednikiem igrzysk paraolimpijskich), Zawodów „Przyjaźń 1984”, sportowych igrzysk głuchych i będących ich odpowiednikiem zawodów rozgrywanych przed rokiem 2001 oraz Olimpiady Szachowej. Otrzymanie świadczenia jest możliwe po spełnieniu przez medalistę określonych warunków takich jak: wiek minimum 40 lat, obywatelstwo polskie, zakończenie wyczynowego uprawiania sportu, brak skazania wyrokiem za umyślnie popełnione przestępstwo oraz brak kary dyscyplinarnej za doping w sporcie skutkującej dyskwalifikacją dłuższą niż 24 miesiące). Profesjonalne uprawianie sportu wymaga od zawodników wielu lat uporczywej walki o osiągnięcie i utrzymanie wysokiego poziomu sportowego. To wiąże się bardzo często z

rezygnacją z atrakcyjnych możliwości zawodowych. Ich zawodem staje się bowiem uprawianie sportu i jemu poświęcają wiele lat swego życia. Nie wszyscy potrafią sprostać wyzwaniom jakimi są – zwłaszcza w szczytowym okresie kariery – zdobycie wykształcenia, zawodu i zapewnienia sobie i najbliższym godnych warunków życia. Dla takich osób sportowe „emerytury” są na pewno istotnym wsparciem, ale przecież mogą okazać się także swoistą nagrodą za lata oddane sportowi i godne reprezentowanie barw narodowych na prestiżowych zawodach międzynarodowych. Taka sytuacja dotyczy także polskich medalistów wspomnianych wcześniej Igrzysk Dobrej Woli. Świadczenie pieniężne dla medalistów ma na celu uznanie wyjątkowego wkładu sportowców w rozwój sportu oraz promocję kraju na arenie międzynarodowej. Przyznawanie emerytur olimpijskich odzwierciedla uznanie społeczne i państwowe dla wybitnych osiągnięć sportowych oraz ma na celu zapewnienie godnego życia po zakończeniu aktywnej kariery sportowej. Jest to także forma motywacji dla przyszłych pokoleń sportowców, pokazująca, że ich wysiłki i poświęcenie będą docenione i nagrodzone. Przyznanie świadczenia medalistom Igrzysk Dobrej Woli byłoby zgodne z obecnymi zasadami uznawania wybitnych osiągnięć sportowych i wzmocniłoby przekaz, że każdy sukces na arenie międzynarodowej, który przyczynił się do promocji sportu i wartości olimpijskich, zasługuje na odpowiednie wyróżnienie. Zgodnie z projektem ustawy medaliści Igrzysk Dobrej Woli będą mogli ubiegać się o świadczenie pieniężne na takich samych warunkach jak medaliści innych międzynarodowych zawodów sportowych.

2. Rzeczywisty stan w dziedzinie, która ma zostać unormowana i różnice pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym

W Polsce tzw. „emerytury” olimpijskie, czyli precyzyjnie świadczenie pieniężne dla Reprezentantów Polski są przyznawane wybitnym sportowcom, którzy osiągnęli znaczące sukcesy na międzynarodowych zawodach sportowych. Przyznawanie tych świadczeń jest regulowane ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2023 r. poz. 2048). Na Igrzyskach Dobrej Woli medale zdobyło 35 zawodniczek i zawodników z Polski, spośród nich 9 osób zdobyło także medale na igrzyskach olimpijskich, więc pobierają już świadczenie pieniężne. Zgodnie z projektem ustawy jedynie dodatkowe 26 osób uzyska prawo do świadczenia. Osoby te do tej pory nie uzyskały odpowiedniego uhonorowania ich ciężkiej, sportowej pracy, więc w tym celu dołączamy ich listę:

1. Joanna Burzyńska (żeglarstwo)

2. Ewa Kasprzyk (lekkoatletyka)

3. Andrzej Basik (judo)

4. Wiesław Błach (judo)

5. Piotr Krukowski (podnoszenie ciężarów)

6. Wanda Panfil (lekkoatletyka)

7. Grzegorz Myszkowski (żeglarstwo)

8. Aneta Arak-Goska (judo)

9. Elżbieta Urbańczyk-Baumann (kajakarstwo)

10. Barbara Hajcel (kajakarstwo)

11. Katarzyna Skorupińska (gimnastyka artystyczna)

12. Piotr Rysiukiewicz (lekkoatletyka)

13. Tomasz Czubak (lekkoatletyka)

14. Piotr Haczek (lekkoatletyka)

15. Robert Maćkowiak (lekkoatletyka)

16. Dorota Siudek [Zagórska] (łyżwiarstwo figurowe)

17. Mariusz Siudek (łyżwiarstwo figurowe)

18. Bartosz Kizierowski (pływanie)

19. Paweł Najdek (podnoszenie ciężarów)

20. Krystyna Zabawska [Danilczyk] (lekkoatletyka)

21. Iwona Kowalewska [Dąbrowska] (5-bój nowoczesny)

22. Anna Bajan [Szteyn] (5-bój nowoczesny)

23. Barbara Kotowska-Skrzypaszek (5-bój nowoczesny)

24. Wiesław Chmielewski (5-bój nowoczesny)

25. Paweł Olszewski (5-bój nowoczesny)

26. Piotr Maciaszczyk (5-bój nowoczesny)

3. Przewidywane skutki społeczne, gospodarcze, finansowe i prawne

Przyznanie świadczenia pieniężnego medalistom Igrzysk Dobrej Woli będzie wyrazem uznania za ich trud, poświęcenie i wybitne osiągnięcia sportowe. Pomoże to w budowaniu pozytywnego wizerunku sportowców w społeczeństwie, podkreślając, że ich wysiłki są doceniane i nagradzane. Widząc, że ich poprzednicy zostali uhonorowani za swoje osiągnięcia, młodzi sportowcy mogą być bardziej zmotywowani do ciężkiej pracy i dążenia do sukcesów sportowych. Może to prowadzić do większego zainteresowania sportem i zwiększenia liczby osób angażujących się w aktywność fizyczną. Przyznanie tych świadczeń będzie promować

wartości takie jak fair play, wytrwałość, współpraca międzynarodowa i pokój, które były fundamentalne dla Igrzysk Dobrej Woli. Wzmocni to przekaz, że sport ma moc jednoczenia ludzi i przezwyciężania barier. Przyznanie świadczenia medalistom Igrzysk Dobrej Woli może być postrzegane jako krok w kierunku większej sprawiedliwości społecznej, uznając różnorodne sukcesy sportowe na równi z medalami olimpijskimi. Będzie to miało także niebagatelny wpływ na wyrównywaniu szans dla sportowców z mniejszym dostępem do wsparcia finansowego po zakończeniu kariery. Obecne przepisy określają jasno, kto jest uprawniony do otrzymywania tzw. „emerytur olimpijskich”. Rozszerzenie tej kategorii o medalistów Igrzysk Dobrej Woli wymagać będzie prawnego uznania tych zawodów za równoważne z innymi międzynarodowymi imprezami sportowymi, takimi jak igrzyska olimpijskie czy paralimpijskie. Skutki finansowe są łatwe do określenia, ponieważ lista medalistów Igrzysk Dobrej Woli jest zamknięta i wynosi 26 osób. Kwota miesięcznego świadczenia na 2024 rok wynosi 4203,04 zł, więc świadczenia dla medalistów Igrzysk Dobrej Woli wyniosą rocznie w sumie 1311348,48 zł, jeśli wniosek o wypłatę złożą wszystkie osoby uprawnione. Projekt nie pociąga za sobą skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego.

4. Źródła finansowania

Źródłem finansowania ustawy są środki z budżetu państwa przeznaczone na wypłatę świadczenia. W projekcie celowo ustalono wejście w życie ustawy od 1 stycznia 2025, aby zapewnić środki w budżecie państwa na rok 2025 na ten cel.

5. Wpływ na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorstw

Ustawa nie wpływa nawet w najmniejszym stopniu na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorstw.

6. Założenia projektów podstawowych aktów wykonawczych

Projekt ustawy nie przewiduje aktów wykonawczych.

7. Oświadczenie o zgodności projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej

Projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.

8. Konsultacje społeczne

Nie odbyły się konsultacje społeczne w przedmiocie ustawy, lecz projektowane zmiany w pełni popiera Polski Komitet Olimpijski, który stoi na stanowisku, że 26-osobowa grupa zawodników, którzy zdobyli medale Igrzysk Dobrej Woli, nie mających jednak w swoim dorobku medali olimpijskich, również powinna stać się beneficjentem świadczenia pieniężnego. Proponowane zmiany w ustawie są szczególnie symboliczne w roku 100-lecia startów Olimpijskiej Reprezentacji Polski w igrzyskach olimpijskich. Jubileusz ten jest właściwym momentem aby podziękować zawodniczkom i zawodnikom za godne reprezentowanie Polski na igrzyskach, które odbywały się w tak trudnym historycznie czasie, a którzy nie mieli możliwości wzięcia udziału w igrzyskach olimpijskich z powodu międzynarodowej polityki.