Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o obywatelskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o rencie socjalnej.

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE J X kadencja

SPRAWOZDANIE KOMISJI POLITYKI SPOŁECZNEJ I RODZINY

o obywatelskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o rencie socjalnej (druk nr 30)

Sejm na 4. posiedzeniu w dniu 25 stycznia 2024 r., zgodnie z art. 39 ust. 2 regulaminu Sejmu, skierował powyższy projekt ustawy do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny w celu rozpatrzenia.

Komisja Polityki Społecznej i Rodziny po rozpatrzeniu powyższego projektu ustawy na posiedzeniach w dniach 5 marca, 10 kwietnia i 25 lipca 2024 r.

wnosi:

Wysoki Sejm uchwalić raczy załączony projekt ustawy.

Warszawa, dnia 25 lipca 2024 r.

Sprawozdawca Przewodnicząca Komisji

(-) Joanna Frydrych (-) Katarzyna Ueberhan Projekt U S T AWA

z dnia 2024 r.

o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw1)

Art. 1. W ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194) wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 1 otrzymuje brzmienie:

„Art. 1. Ustawa określa zasady i tryb przyznawania oraz wypłaty renty socjalnej oraz dodatku dopełniającego.”;

2) w art. 5 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Ustalając całkowitą niezdolność do pracy, lekarz orzecznik, za zgodą osoby ubiegającej się o rentę socjalną lub jej przedstawiciela ustawowego, zgłoszoną nie później niż w trakcie badania tej osoby, ustala niezdolność tej osoby do samodzielnej egzystencji, na zasadach i w trybie określonym ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w celu uzyskania świadczenia, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2023 r. poz. 156, 535 i 1429), albo dodatku dopełniającego, o którym mowa w art. 6a.”;

3) po art. 6 dodaje się art. 6a w brzmieniu:

„Art. 6a. 1. Osobie uprawnionej do renty socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, przysługuje dodatek dopełniający w wysokości 2520 zł.

2. Przyznanie dodatku dopełniającego następuje z urzędu i nie wymaga wydania decyzji.

3. Zakład przekazuje osobie pobierającej rentę socjalną informację o przyznaniu dodatku dopełniającego, a także udostępnia tę informację na jej

1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawę z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz ustawę z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym. profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład. W przypadku gdy rentę socjalną wypłaca organ emerytalno-rentowy, informację o przyznaniu dodatku dopełniającego przekazuje ten organ.

4. Odmowa przyznania dodatku dopełniającego oraz wstrzymanie wypłaty tego dodatku w razie wystąpienia okoliczności powodujących zawieszenie prawa lub wstrzymanie wypłaty dodatku dopełniającego następuje w formie decyzji.

5. Od decyzji, o której mowa w ust. 4, wydanej przez jednostkę organizacyjną Zakładu lub przez organ emerytalno-rentowy przysługują środki odwoławcze przewidziane dla decyzji w sprawach emerytur i rent w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497 i 863), zwanej dalej „ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych”.

6. Dodatek dopełniający wypłaca się wraz z rentą socjalną.

7. Kwota dodatku dopełniającego podlega corocznie waloryzacji od dnia 1 marca.

8. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty dodatku dopełniającego przez wskaźnik waloryzacji. W wyniku przeprowadzonej waloryzacji kwota dodatku nie może ulec obniżeniu.

9. Wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym ogłaszany przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

10. Prezes Zakładu ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, co najmniej na 14 dni roboczych przed najbliższym terminem waloryzacji należną od terminu waloryzacji kwotę dodatku dopełniającego.

11. Podwyższenie kwoty dodatku dopełniającego w związku z waloryzacją następuje z urzędu i nie wymaga wydania decyzji. Zakład lub organ emerytalno-rentowy przekazuje osobie pobierającej rentę socjalną informację o podwyższeniu wysokości dodatku dopełniającego, a Zakład udostępnia tę informację także na jej profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład.”;

4) w art. 8:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Renta socjalna oraz dodatek dopełniający nie przysługują za okres tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, z zastrzeżeniem ust. 1a.”,

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Osobie, o której mowa w ust. 2, samotnie gospodarującej, nieposiadającej innego przychodu i niemającej prawa do renty rodzinnej, która jest właścicielem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego), której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub która jest najemcą lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy, innych jednostek samorządu terytorialnego albo stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych, może być wypłacane 50% kwoty renty socjalnej oraz 50% kwoty dodatku dopełniającego, jeżeli zobowiąże się pisemnie, że z kwoty tej będzie dokonywała opłat z tytułu czynszu lub innych należności za lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), a w lokalu (domu jednorodzinnym) nie przebywają inne osoby.”;

5) w art. 9:

a) ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie: „1. W przypadku zbiegu uprawnień do renty socjalnej z uprawnieniem do renty rodzinnej lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz. U. poz. 658) kwota renty socjalnej ulega takiemu obniżeniu, aby łączna kwota obu świadczeń nie przekraczała 300% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Kwota obniżonej renty socjalnej nie może być niższa niż 10% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

2. Renta socjalna nie przysługuje, jeżeli kwota renty rodzinnej lub świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, przekracza 300% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.”,

b) dodaje się ust. 4 w brzmieniu: „4. W przypadku obniżenia renty socjalnej z przyczyn, o których mowa w ust. 1, kwota dodatku dopełniającego ulega obniżeniu o taki sam procent, o jaki obniżono rentę socjalną.”;

6) w art. 10 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Prawo do renty socjalnej oraz dodatku dopełniającego ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, na zasadach określonych w art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.”;

7) w art. 12 po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu: „3a. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do wypłaty dodatku dopełniającego.”;

8) w art. 13 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Zakład jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych w zakresie niezbędnym do przyznawania i wypłacania renty socjalnej, dodatku dopełniającego oraz zasiłku pogrzebowego, zapewniając rzetelność tych danych.”;

9) w art. 14:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Renta socjalna, odsetki za opóźnienia w wypłacie renty socjalnej, dodatek dopełniający, zasiłek pogrzebowy oraz koszty ich obsługi wypłacane przez Zakład i Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego są finansowane ze środków Funduszu Solidarnościowego, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 296).”,

b) po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: „2a. Koszty obsługi wypłaty dodatku dopełniającego wynoszą 0,5% kwoty przeznaczonej na jego wypłatę.”,

c) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Renta socjalna, dodatek dopełniający, zasiłek pogrzebowy oraz koszty ich obsługi wypłacane przez organy emerytalno-rentowe, z wyłączeniem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, są finansowane ze środków budżetu państwa.”;

10) art. 16 otrzymuje brzmienie:

„Art. 16. W postępowaniu w sprawach o rentę socjalną oraz dodatek dopełniający stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 858 i 859) w art. 1a po pkt 10a dodaje się pkt 10b w brzmieniu:

„10b) rencie socjalnej – rozumie się przez to rentę socjalną wraz z dodatkiem dopełniającym;”.

Art. 3. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226, 232, 854 i 859) w art. 34:

1) w ust. 1 po wyrazach „rent socjalnych” dodaje się wyrazy „ , dodatków dopełniających”;

2) w ust. 7 we wprowadzeniu do wyliczenia po wyrazach „rent socjalnych,” dodaje się wyrazy „dodatków dopełniających,”;

3) w ust. 10 po wyrazach „rent socjalnych,” dodaje się wyrazy „dodatków dopełniających,”.

Art. 4. W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497 i 863) w art. 76 w ust. 1 w pkt 6 w lit. c po wyrazach „rent socjalnych” dodaje się wyrazy „oraz dodatków dopełniających”.

Art. 5. W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 i 858) w art. 3:

1) w pkt 23 w lit. d po wyrazach „renty socjalnej,” dodaje się wyrazy „dodatku dopełniającego,”;

2) w pkt 24 w lit. d po wyrazach „renty socjalnej,” dodaje się wyrazy „dodatku dopełniającego,”.

Art. 6. W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146) w art. 81 w ust. 8 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 16, jest kwota emerytury, renty lub świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 5 pkt 20 lit. b, pomniejszona o kwotę spłaty nadpłaty świadczenia, z uwzględnieniem dodatku dopełniającego do renty socjalnej, z wyłączeniem innych dodatków, zasiłków, świadczeń pieniężnych i ryczałtu energetycznego, ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla oraz deputatu węglowego, albo kwota uposażenia pobieranego w stanie spoczynku lub uposażenia rodzinnego, kwota uposażenia pobieranego po zwolnieniu ze służby lub świadczenia pieniężnego o takim samym charakterze;”.

Art. 7. W ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1993) w art. 2:

1) w pkt 17 w lit. d po wyrazach „renty socjalnej,” dodaje się wyrazy „dodatku dopełniającego,”;

2) w pkt 18 w lit. d po wyrazach „renty socjalnej,” dodaje się wyrazy „dodatku dopełniającego,”.

Art. 8. W ustawie z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 296 i 863) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 3 w ust. 1a w pkt 3 po wyrazach „renty socjalnej,” dodaje się wyrazy „dodatku dopełniającego,”;

2) w art. 6b w ust. 1 w pkt 3 po wyrazach „renty socjalnej,” dodaje się wyrazy „dodatku dopełniającego,”.

Art. 9. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.