Poselski projekt ustawy o wychowaniu patriotycznym zmieniająca niektóre ustawy.

Warszawa, 14 sierpnia 2024 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o wychowaniu patriotycznym zmieniająca niektóre ustawy. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Piotra Zgorzelskiego.

(-) Władysław Bartoszewski; (-) Paweł Bejda; (-) Marek Biernacki; (-) Adam Dziedzic; (-) Andrzej Grzyb; (-) Henryk Kiepura; (-) Dariusz Klimczak; (-) Agnieszka Maria Kłopotek; (-) Władysław Kosiniak-Kamysz; (-) Stefan Krajewski; (-) Radosław Lubczyk; (-) Mirosław Maliszewski; (-) Urszula Nowogórska; (-) Mirosław Adam Orliński; (-) Urszula Pasławska; (-) Krzysztof Paszyk; (-) Michał Pyrzyk; (-) Ireneusz Raś; (-) Wiesław Różyński; (-) Jarosław Rzepa; (-) Tadeusz Samborski; (-) Marek Sawicki; (-) Czesław Siekierski; (-) Henryk Smolarz; (-) Zbigniew Sosnowski; (-) Magdalena Sroka; (-) Jacek Tomczak; (-) Stanisław Tomczyszyn; (- ) Piotr Zgorzelski; (-) Zbigniew Ziejewski; (-) Jolanta Zięba-Gzik. Projekt

USTAWA

z dnia …

o wychowaniu patriotycznym

zmieniająca niektóre ustawy 1)

Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 i

854) wprowadza się następujące zmiany:

1) preambuła do ustawy otrzymuje brzmienie:

„Oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i wychowanie – respektując chrześcijański system wartości – za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki oraz konieczność dążenia do prawdy. Kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży postaw patriotycznych, poczucia odpowiedzialności, miłości i poświęcenia dla Ojczyzny, gotowości do jej obrony oraz poszanowania dla różnych nurtów polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności. Szczególnie istotnym zadaniem szkoły jest krzewienie postaw solidarnego działania dla dobra publicznego i troski o jedność wspólnoty państwowej oraz gotowości do pozytywnej pracy na jej rzecz.”;

2) w art. 1: Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo Oświatowe, ustawę z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, ustawę z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, ustawę z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz ustawę z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.

a) pkt 9 otrzymuje brzmienie:

„9) upowszechnianie dostępu do szkół, których ukończenie umożliwia dalsze kształcenie w szkołach wyższych, ze szczególnym uwzględnieniem szkół przygotowujących do studiowania na kierunkach inżynierskich;”,

b) po pkt 12 dodaje się pkt 12a w brzmieniu:

„12a) upowszechnianie wiedzy o bezpieczeństwie i podstawowych umiejętnościach obronnych i zachowania się w sytuacjach kryzysowych;”,

c) po pkt 13 dodaje się pkt 13a w brzmieniu:

„13a) inspirowanie uczniów do upowszechniania tradycji narodowej i państwowej, szczególnie polskich tradycji wolnościowych, demokratycznych i modernizacyjnych, a także do troski o materialne i niematerialne dziedzictwo narodowe;”,

d) pkt 15 otrzymuje brzmienie:

„15) upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o zasadach zrównoważonego rozwoju, w tym troski o klimat i środowisko naturalne, oraz kształtowanie postaw sprzyjających jego wdrażaniu w skali lokalnej, krajowej i globalnej;”,

e) po pkt 17 dodaje się pkt 17a i 17b w brzmieniu:

„17a) zachęcanie uczniów do zdobywania wiedzy w obszarach nauki, technologii, inżynierii i matematyki;

17b) umożliwienie uczniom uczestnictwa w nauczaniu przez doświadczenia, eksperymenty i praktyczne zastosowania wiedzy;”,

f) pkt 21 otrzymuje brzmienie:

„21) upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o bezpieczeństwie oraz kształtowanie właściwych postaw wobec zagrożeń, w tym związanych z korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych;”,

g) po pkt 22 dodaje się pkt 22a w brzmieniu:

„22a) kształtowanie u uczniów zdolności do samoorganizacji w sytuacjach kryzysowych;”,

h) pkt 23 otrzymuje brzmienie:

„23) wspomaganie nauczania języka polskiego i w języku polskim wśród Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą oraz upowszechnianie i utrwalanie wśród nich kanonu kultury polskiej.”;

3) po art. 26a dodaje się art. 26aa w brzmieniu:

„Art. 26aa. 1. Szkoły ponadpodstawowe prowadzą kluby inżynierskie, których celem jest propagowanie atrakcyjności zawodów związanych z przedmiotami ścisłymi.

2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, warunki i sposób realizacji zajęć w klubach inżynierskich oraz sposób zorganizowania i prowadzenia tych klubów, mając na względzie zainteresowania uczniów, zapewnienie różnorodnych form prowadzenia zajęć oraz przekazanie pełnej informacji o zawodach związanych z przedmiotami ścisłymi.”;

4) po art. 28b dodaje się art. 28c w brzmieniu:

„Art. 28c. 1. Szkoła ponadpodstawowa jest obowiązana do zorganizowania dla uczniów kształcących się w tej szkole w formie dziennej wycieczek do miejsc związanych z polskimi tradycjami wolnościowymi, demokratycznymi i modernizacyjnymi oraz materialnym i niematerialnym dziedzictwem narodowym, a także jednostek wojskowych i przedsiębiorstw.

2. Szkoła podstawowa dla dzieci i młodzieży jest obowiązana do zorganizowania dla uczniów kształcących się w tej szkole wycieczek do miejsc określonych przez organy wskazane w art. 78.

3. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób organizacji wycieczek, o których mowa w ust. 1 i 2, czas ich trwania, a także ramowy program takiej wycieczki, mając na celu zapewnienie upowszechniania polskich tradycji wolnościowych, demokratycznych i modernizacyjnych, a także materialnego i niematerialnego dziedzictwa narodowego oraz uwzględniając konieczność dostosowania programu wycieczki do wieku i zainteresowań uczniów.

4. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii Komisji Edukacji Narodowej, określi, w drodze rozporządzenia, kryteria, jakimi powinny się kierować organy wskazane w art. 78 przy ustaleniu liczby i wyborze miejsc wycieczek, o których mowa w ust. 2, uwzględniając konieczność zapewnienia uczniom możliwości poznania miejsc mających duże znaczenie dla polskich tradycji wolnościowych, demokratycznych i modernizacyjnych lub prezentujących materialne i niematerialne dziedzictwo narodowe.

5. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii Komisji Edukacji Narodowej, określi, w drodze rozporządzenia, wykaz miejsc, o których mowa w ust. 1, uwzględniając konieczność zapewnienia uczniom możliwości poznania miejsc mających duże znaczenie dla polskich tradycji wolnościowych, demokratycznych i modernizacyjnych lub prezentujących materialne i niematerialne dziedzictwo narodowe.

6. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, jednostki wojskowe, do których mogą być organizowane wycieczki, o których mowa w ust. 1, uwzględniając bezpieczeństwo uczniów i potrzebę zapewnienia niezakłóconego funkcjonowania jednostek wojskowych.

7. Minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje przedsiębiorstw, do których mogą być organizowane wycieczki, o których mowa w ust. 1, uwzględniając bezpieczeństwo uczniów i potrzebę zapewnienia niezakłóconego funkcjonowania przedsiębiorstw, a także znaczenie przedsiębiorstwa dla gospodarki.”;

5) w art. 47 w ust. 1:

a) w pkt 1 część wspólna otrzymuje brzmienie:

„– uwzględniając zestawy celów kształcenia i treści nauczania, umiejętności uczniów, a także zadania wychowawczo profilaktyczne szkoły, w tym w zakresie kształtowania u uczniów postaw patriotycznych, odpowiednio do poszczególnych etapów edukacyjnych i typów szkół, a także dbając o zachowanie integralności i bogactwa kanonu literatury polskiej;”,

b) w pkt 3:

- po lit. c dodaje się lit. ca w brzmieniu:

„ca) minimalny tygodniowy wymiar godzin zajęć z języków programowania w klasach VI – VIII szkoły podstawowej;”,

- lit. g otrzymuje brzmienie:

„g) warunki i sposób realizacji zajęć edukacyjnych, w tym metody eksperymentalne i oparte na przeprowadzaniu doświadczeń w zakresie zajęć z przedmiotów ścisłych oraz metody procesu projektowania inżynierskiego do projektowania eksperymentalnych zajęć lekcyjnych”;

6) po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a w brzmieniu: „Rozdział 3a

Komisja Edukacji Narodowej

Art. 74a. Komisja Edukacji Narodowej, zwana dalej „KEN”, jest forum wymiany poglądów i myśli w sprawach z zakresu edukacji, oświaty i wychowania oraz organem opiniodawczo-doradczym Rady Ministrów i Prezesa Rady Ministrów.

Art. 74b. 1. Do zadań KEN należy:

1) opiniowanie obowiązującej koncepcji kształcenia, w tym ramowych planów nauczania oraz zakresu podstaw programowych;

2) opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu edukacji, oświaty i wychowania;

3) prowadzenie dialogu społecznego w sprawach edukacji, oświaty i wychowania;

4) uchwalanie Strategii Edukacyjnej Państwa;

5) opiniowanie propozycji miejsc wycieczek, o których mowa w art. 28c;

6) podejmowanie innych działań związanych z edukacją, oświatą i wychowaniem, określonych w odrębnych przepisach.

2. KEN może występować z wnioskami dotyczącymi spraw edukacji, oświaty i wychowania do naczelnych i centralnych organów administracji rządowej.

Art. 74c. 1. KEN uchwala Strategię Edukacyjną Państwa, która stanowi podstawę założeń polityki oświatowej państwa.

2. Strategia Edukacyjna Państwa jest uchwalana raz na 10 lat.

Art. 74d. 1. W skład KEN wchodzą:

1) przedstawiciel Prezesa Rady Ministrów jako przewodniczący KEN;

2) przedstawiciel ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania jako pierwszy zastępca przewodniczącego KEN;

3) przedstawiciel ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki jako zastępca przewodniczącego KEN;

4) przedstawiciel ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego;

5) przedstawiciele ministrów prowadzących publiczne szkoły i placówki, innych niż wskazani w pkt 2 - 4;

6) przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej;

7) przedstawiciel Rzecznika Praw Obywatelskich;

8) przedstawiciel Rzecznika Praw Dziecka;

9) 2 osoby wskazane przez Radę Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego;

10) 3 osoby wskazane przez stronę samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego;

11) osoby wskazane przez reprezentatywne organizacje związkowe w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego - po jednej osobie z każdej organizacji;

12) 3 osoby wybrane przez Sejm spośród osób zgłoszonych przez organizacje pozarządowe działające w obszarze edukacji oraz samorządy uczniowskie i rady rodziców, mających co najmniej 50 rekomendacji;

13) 2 osoby wybrane przez Senat spośród osób zgłoszonych przez podmioty prowadzące szkoły i placówki niepubliczne, mających co najmniej 20 rekomendacji;

14) po 1 przedstawicielu wojewódzkich rad oświatowych, które zostały powołane.

2. Osoby wchodzące w skład KEN powinny wyróżniać się dorobkiem zawodowym, naukowym lub eksperckim w obszarze polityki edukacyjnej.

Art. 74e. Kadencja członków KEN trwa 5 lat.

Art. 74f. Członków KEN powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów.

Art. 74g. Prezes Rady Ministrów odwołuje członka KEN przed upływem kadencji:

1) na jego wniosek;

2) na wniosek podmiotu reprezentowanego przez tego członka;

3) w przypadku skazania członka KEN prawomocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione z winy umyślnej;

4) jeżeli stał się trwale niezdolny do pełnienia obowiązków członka KEN z powodu choroby stwierdzonej orzeczeniem lekarskim;

5) na wniosek przewodniczącego KEN - w przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności na trzech kolejnych posiedzeniach KEN.

Art. 74h. Posiedzenia KEN są zwoływane przez przewodniczącego KEN lub na wniosek co najmniej jednej czwartej liczby członków KEN.

Art. 74i. KEN podejmuje decyzje, w drodze uchwały, większością głosów w obecności co najmniej połowy członków KEN. W przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego KEN.

Art. 74j. 1. Przewodniczący KEN, pierwszy zastępca przewodniczącego KEN i zastępca przewodniczącego KEN tworzą Prezydium KEN, które planuje pracę KEN.

2. KEN uchwala regulamin swojej działalności.

Art. 74k. KEN może powoływać stałe i doraźne komisje do szczegółowego rozpatrywania spraw będących we właściwości KEN, w których skład wchodzą wybrani członkowie KEN.

Art. 74l. 1. Koszty funkcjonowania KEN związane z wykonywaniem ustawowych zadań, jej obsługą, a także z uczestnictwem członków w jej posiedzeniach pokrywa się z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

2. Za udział w pracach KEN przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

3. Pracodawca jest obowiązany zwolnić pracownika będącego członkiem KEN od pracy w celu wzięcia udziału w posiedzeniach KEN. Za czas zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia ustalonego według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, pokrywanego z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, które będzie wypłacone po otrzymaniu od pracodawcy noty księgowej obciążającej Kancelarię Prezesa Rady Ministrów.

Art. 74m. Obsługę administracyjną KEN zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.”;

7) uchyla się art. 75 i art. 76;

8) w art. 78 po ust. 2 dodaje się ust. 2a i 2b:

„2a. Do zadań powiatowej rady oświatowej należy ponadto określanie, corocznie, listy miejsc, do których szkoły podstawowe są obowiązane zgodnie z art. 28c organizować wycieczki dla uczniów klas I-III. W przypadku gdy w powiecie nie została powołana rada oświatowa, listę miejsc określa zarząd powiatu.

2b. Do zadań wojewódzkiej rady oświatowej należy ponadto określanie, corocznie, listy miejsc, do których szkoły podstawowe są obowiązane zgodnie z art. 28c organizować wycieczki dla uczniów klas IV-VIII. W przypadku gdy w województwie nie została powołana rada oświatowa, listę miejsc określa zarząd województwa.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986) w art. 70a:

1) ust. 7 otrzymuje brzmienie: „7. W budżecie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania wyodrębnia się środki na realizację ogólnokrajowych zadań w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli, w łącznej wysokości 3000 średnich wynagrodzeń nauczyciela dyplomowanego, z zastrzeżeniem ust. 8.”;

2) ust. 8a otrzymuje brzmienie:

„8a. Ze środków, o których mowa w ust. 7, dofinansowuje się:

1) centralne programy kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli;

1a) szkolenia dla nauczycieli z metod prowadzenia lekcji eksperymentalnych w przedmiotach ścisłych;

2) zadania w zakresie kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli, zlecane uczelniom lub innym podmiotom.”.

Art. 3. W ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 87) po rozdziale 4a dodaje się rozdział 4b w brzmieniu:

„Rozdział 4b

Program Kościuszkowski

Art. 37e. 1. Ustanawia się Program Kościuszkowski, zwany dalej „Programem”.

2. Celem Programu jest wspieranie inicjatyw kulturalnych, w tym z dziedziny edukacji kulturalnej, które prezentują polskie dziedzictwo historyczne jako element łączący wspólnotę państwową.

3. Program jest finansowany z budżetu państwa.

4. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres zadań realizowanych w ramach Programu, mając na względzie zapewnienie odpowiedniego wsparcia inicjatyw kulturalnych, które prezentują polskie dziedzictwo historyczne.

Art. 37f. 1. Wykonawcą Programu jest Muzeum Historii Polski.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego nadzoruje realizację Programu.

Art. 37g. 1. Muzeum Historii Polski ogłasza konkursy na realizację przedsięwzięć w ramach Programu, zawiera umowy z podmiotami realizującymi przedsięwzięcia, określające w szczególności kwotę dotacji oraz sposób i termin realizacji przedsięwzięcia, kontroluje wykonanie umów i dokonuje ich rozliczenia.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, regulamin konkursu na realizację przedsięwzięć w ramach Programu, niezbędne elementy umowy o realizację zadania w ramach Programu oraz sposób i tryb kontroli wykonania umowy i rozliczenia dotacji, kierując się koniecznością zapewnienia efektywnej i terminowej realizacji zadań w ramach Programu.”.

Art. 4. W ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 poz. 356) w art. 28 w ust. 6 w pkt 9 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 10 w brzmieniu:

„10) dodatkowych obowiązkowych zajęć z przedmiotów ścisłych w szkołach ponadpodstawowych.”.

Art. 5. W ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 754) po art. 74 dodaje się art. 74a w brzmieniu:

„Art. 74a. 1. Na realizację zadania, o którym mowa w art. 28c ustawy – Prawo oświatowe, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania udziela jednostkom samorządu terytorialnego dotacji celowej.

2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia:

1) wysokość dotacji celowej, o której mowa w ust. 1, w przeliczeniu na jednego ucznia,

2) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania oraz rozliczania, a także tryb przekazywania dotacji celowej, o której mowa w ust. 1,

3) zakres informacji zawartych we wniosku o przyznanie dotacji celowej, o której mowa w ust.1, oraz w sprawozdaniu z wykonania zadania,

4) sposób rozliczenia udzielonej dotacji celowej, o której mowa w ust. 1

– mając na uwadze konieczność zapewnienia pokrycia kosztów realizacji zadania, o którym mowa w art. 28c ustawy – Prawo oświatowe oraz możliwość sprawnej realizacji tego zadania.”.

Art. 6. Tworzy się KEN.

Art. 7. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2025 r.

Art. 8. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2025 r. z wyjątkiem art.1 pkt.6 i 7 oraz art.3 i art. 6, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. UZASADNIENIE

W ustawie - Prawo oświatowe był zaprojektowany nowy organ - Krajowa Rada Oświatowa, który nigdy nie został powołany. W jego miejsce proponowane jest powołanie Komisji Edukacji Narodowej (KEN), jako organu eksperckiego, stabilizującego polski system edukacji. Celem tego działania jest zbudowanie miejsca narodowej pogłębionej dyskusji nad priorytetami wychowawczymi i edukacyjnymi.

Zasadniczym celem projektu jest ustanowienie wspomnianej Komisji Edukacji Narodowej, wprowadzenie nowych form edukacji obywatelskiej przygotowujące do odpowiedzialności za Ojczyznę oraz uwspółcześnienie zadań edukacyjnych i wychowawczych w szkołach.

Powołanie Komisji Edukacji Narodowej (KEN) ma na celu uspołecznienie działań publicznych w sferze edukacji i oświaty, a także, co ważne: spełnia postulat przedstawiony przez skupiającą kilkadziesiąt organizacji pozarządowych Sieć Organizacji Społecznych dla Edukacji.

Edukacja młodego pokolenia ma strategiczne znaczenie dla potencjału cywilizacyjnego Polski, dlatego powinna być przedmiotem stałego dialogu społecznego i działania w logice długofalowej. Projekt tworzy KEN jako ciało rządowo – społeczne pod przewodnictwem przedstawiciela Prezesa Rady Ministrów, z udziałem przedstawicieli ministrów edukacji, nauki i szkolnictwa wyższego, kultury i dziedzictwa narodowego (oraz innych ministrów kierujących resortami prowadzącymi szkoły), a także przedstawicieli Prezydenta RP, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, przedstawicieli związków i zrzeszeń nauczycielskich, rad rodziców, samorządów, szkół wyższych (Rady Głównej Nauki Szkolnictwa Wyższego), organizacji pozarządowych realizujących cele związane z edukacją i wychowaniem dzieci i młodzieży (np. organizacje harcerskie i proobronne). Zadaniem KEN byłoby przyjmowanie strategii edukacyjnej państwa, a także opiniowanie projektów aktów prawnych i pozostałych kluczowych decyzji w tej sferze.

Jednym z ważnych zadań KEN będzie ustalenie listy miejsc, do których obowiązkowo powinni się udawać uczniowie szkół ponadpodstawowych. Zapewne powinny się znaleźć na tej liście takie obiekty jak: Zamek na Wawelu, Zamek Królewski w Warszawie, Europejskie Centrum Solidarności, Muzeum Powstania Warszawskiego, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Muzeum Wojska Polskiego, Muzeum Historii Polski, Centrum Nauki Kopernik, Muzeum Auschwitz-Birkenau, Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku czy Muzeum Stutthof. Uczniowie młodsi także obowiązkowo powinni mieć organizowane wyjścia i wycieczki do miejsc, z których mogą być dumni, ale położonych możliwie blisko ich miejsc zamieszkania. Listę takich miejsc dla uczniów klas I-III szkół podstawowych powinna ustalać powiatowa rada oświatowa, zaś dla uczniów klas IV-VIII - wojewódzka rada oświatowa.

W odpowiedzi na współczesne wyzwania projekt uwspółcześnia cele edukacji i wychowania. Zmiany w preambule i art. 1 ustawy Prawo oświatowe uzupełniają katalog celów wychowania o gotowość do obrony Ojczyzny, krzewienie postaw solidarnego działania na rzecz dobra wspólnego i troskę o jedność wspólnoty państwowej. Projekt ustawy wprowadza do katalogu zadań systemu oświaty upowszechnienie wiedzy o bezpieczeństwie, podstawowych umiejętnościach obronnych i sposobie zachowania się w sytuacjach kryzysowych, zasadach zrównoważonego rozwoju (w tym troski o klimat i środowisko naturalne), a także inspirowanie troski o materialne i niematerialne dziedzictwo narodowe.

Ważną częścią zamysłu reformatorskiego jest upowszechnianie idei modernizacyjnych i rozwojowych, także w wymiarze technicznym i technologicznym w oparciu o tradycje polskiej innowacyjności i nauki uosabiane przez postaci takie jak choćby Maria Skłodowska-Curie, Ignacy Łukasiewicz czy Stefan Banach. Istotnym zagadnieniem jest wprowadzenie mechanizmów wspierających dalsze kształcenie w szkołach przygotowujących do studiowania na kierunkach inżynierskich, zachęcanie uczniów do zdobywania wiedzy w obszarach nauki, technologii, inżynierii i matematyki, a także umożliwienie uczniom uczestnictwa w nauczaniu przez doświadczenia, eksperymenty i praktyczne zastosowania wiedzy.

Minister edukacji narodowej ustali kryteria, którymi powinny się kierować wymienione społeczne organy w wyborze miejsc zalecanych do odwiedzenia przez uczniów. Założeniem jest, aby były to miejsca, które mogą być powodem do dumy narodowej, a dla najmłodszych także do lokalnego patriotyzmu oraz przywiązania do swojej okolicy. Zarówno mogą to być placówki kultury, zabytki, jak i miejsca mające szczególne walory przyrodnicze czy krajobrazowe (jak Parki Narodowe, pomniki przyrody). Lista miejsc powinna być listą do lokalnego wyboru.

Projekt ustawy przewiduje stworzenie nowych programów edukacyjnych.

Kanon wizyt w miejscach kluczowych dla kultury polskiej i dziedzictwa historycznego. Wychodzimy z założenia i proponujemy, aby uczeń kończący szkołę średnią odwiedził miejsca takie jak Wawel, warszawski Zamek Królewski, obóz zagłady Auschwitz-Birkenau czy Europejskie Centrum Solidarności. KEN w cyklu kilkuletnim będzie rekomendować listę takich miejsc. Finasowanie programu powinno być uzgodnione z nauczycielskimi związkami zawodowymi, a praca uczestniczących w nim nauczycieli dodatkowo wynagradzana. Ponadto uczeń szkoły średniej powinien odwiedzić jednostkę wojskową oraz dobrze prosperujące przedsiębiorstwo.

Program Kościuszkowski w dziedzinie kultury i dziedzictwa narodowego finansujący projekty organizacji pozarządowych służących wzmacnianiu i integrowaniu wspólnoty państwowej na podstawie dziedzictwa historycznego. Operatorem programu byłoby Muzeum Historii Polski. Program zastąpiłby zainicjowany w 2006 roku przez ministra Kazimierza M. Ujazdowskiego program „Patriotyzm jutra”

Program im. prof. Stefana Banacha – założenia: Klasy 6-8 szkoły podstawowej • Wprowadzenie eksperymentalnych metod nauczania przedmiotów STEM (fizyki, chemii, biologii, matematyki),

• wprowadzenie obowiązkowych lekcji języków programowania,

• wprowadzenie zasad nauczania fizyki i chemii w oparciu o doświadczenia (zamiast lekcji teoretycznych typu nauczyciel-tablica, wyłącznie lekcje doświadczalne)

• wprowadzenie metody EDP (Engineering Design Process) do projektowania eksperymentalnych zajęć lekcyjnych

• szkolenia dla nauczycieli z metod prowadzenia lekcji eksperymentalnych w przedmiotach ścisłych

Szkoły ponadpodstawowe uzyskają dodatkowo: • dofinansowanie do zajęć pozalekcyjnych z przedmiotów STEM

• dodatkowe godziny nauczania matematyki, fizyki, chemii i języków programowania finansowane ze środków publicznych w klasach o profilu ścisłym

• kluby inżynierskie w szkołach ponadpodstawowych, których zadaniem jest propagowanie atrakcyjności zawodów związanych ze STEM

W duchu przedkładanego projektu powinny być również podejmowane działania i decyzje dotyczące kluczowych z perspektywy polskości i patriotyzmu, lektur szkolnych, wpisujących się w podstawowe kanony polskiej myśli pisarskiej i poetyckiej. W szczególności uwzględnienia wymagają dzieła tworzone przez polskich pisarzy i poetów – laureatów Nagrody Nobla w tej dziedzinie. W szczególności wskazać trzeba następujących wybitnych polskich autorów: Adam Mickiewicz, Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont, Stefan Żeromski, Stanisław Wyspiański, Czesław Miłosz oraz Wisława Szymborska. Budżet programu „Patriotyzm Jutra” realizowany przez Muzeum Historii Polski na 2024 rok, wynosi 3 840 000 zł (słownie: trzy miliony osiemset czterdzieści tysięcy złotych). Projektodawcy proponują, aby oszacować budżet łączny dla wszystkich trzech projektowanych programów na kwotę 15 000 000 zł (słownie: piętnaście milionów złotych), biorąc pod uwagę powiększenie kwoty z programu „Patriotyzm Jutra” o ok. 1 200 000 zł (słownie: jeden milion dwieście tysięcy złotych) i przemnożenie tej wartości przez trzy proponowane programy.

Projekt ustawy nie jest objęty prawem UE.

Projekt ustawy jest zgodny z przepisami Konstytucji RP.