Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne.

Warszawa, 23 października 2024 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o zmianie ustawy - Prawo energetyczne. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Bartosza Romowicza.

(-) Izabela Bodnar; (-) Elżbieta Burkiewicz; (-) Żaneta Cwalina-Śliwowska; (-) Sławomir Ćwik; (-) Adam Gomoła; (-) Piotr Górnikiewicz; (-) Michał Gramatyka; (-) Bożenna Hołownia; (-) Rafał Kasprzyk; (-) Rafał Komarewicz; (-) Aleksandra Leo; (-) Adam Luboński; (-) Joanna Mucha; (-) Maja Ewa Nowak; (-) Barbara Okuła; (-) Barbara Oliwiecka; (-) Łukasz Osmalak; (-) Ryszard Petru; (-) Norbert Pietrykowski; (- ) Bartosz Romowicz; (-) Ewa Schädler; (-) Marcin Skonieczka; (-) Piotr Paweł Strach; (-) Mirosław Suchoń; (-) Ewa Szymanowska; (-) Paweł Śliz; (-) Wioleta Tomczak; (-) Kamil Wnuk; (-) Tomasz Zimoch. Projekt

U S T AWA

z dnia … 2024 r.

o zmianie ustawy – Prawo energetyczne

Art. 1. W ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834 i 859) wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 18 w ust. 1:

a) w pkt 2 lit. c otrzymuje brzmienie:

„c) dróg krajowych, innych niż autostrady i drogi ekspresowe w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 i

1222), przebiegających w granicach obszaru zabudowanego, o którym mowa w art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251),”,

b) w pkt 3 lit. d otrzymuje brzmienie:

„d) dróg krajowych, innych niż autostrady i drogi ekspresowe w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, przebiegających w granicach obszaru zabudowanego, o którym mowa w art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym,”;

2) po art. 18 dodaje się art. 18a w brzmieniu:

„Art. 18a. 1. W związku z realizacją zadań określonych w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 gminy mogą, po uzgodnieniu warunków technicznych z przedsiębiorstwem energetycznym, dysponować nieodpłatnie infrastrukturą oświetleniową tego przedsiębiorstwa w zakresie niezbędnym do wykonania czynności związanych z eksploatacją, remontem, przebudową lub budową oświetlenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3.

2. Przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane do uzgodnienia warunków technicznych, o których mowa w ust. 1, w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia złożenia wniosku o to uzgodnienie przez gminę.

3. W przypadku nieuzgodnienia warunków technicznych w terminie, o którym mowa w ust. 1, lub odmowy ich uzgodnienia przez przedsiębiorstwo energetyczne Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, na wniosek gminy, wydaje w terminie 30 dni od dnia wpłynięcia wniosku, postanowienie, w którym określa te warunki.”;

3) w art. 23 w ust. 2 po pkt 21g dodaje się pkt 21h o brzmieniu:

„21h) wydawanie postanowień, o których mowa w art. 18a ust. 3;”.

Art. 2. Istniejący stosunek cywilnoprawny, w szczególności umowa dzierżawy z określonym umownym czynszem dzierżawnym, pomiędzy gminą a przedsiębiorstwem energetycznym, istniejący w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, dotyczący dysponowania infrastrukturą oświetleniową, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejsza ustawą, ulega rozwiązaniu z mocy prawa w terminie 3 miesięcy od wejścia w życie niniejszej ustawy, pod warunkiem uzyskania przez gminę uzgodnienia, o którym mowa w art. 18a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. UZASADNIENIE

Wyjaśnienie potrzeby i celu wydania ustawy Celem ustawy jest odblokowanie możliwości eksploatacji, remontów, przebudów oraz budów oświetlenia ulicznego przez gminy, które w myśl przepisów ustawy Prawo energetyczne są zobowiązane do szerokiego zakresu zadań w tym przedmiocie. Dodatkowo za potrzebą wprowadzenia zmian przemawiają zgłaszane przez samorządy trudności w realizacji przepisów tej ustawy, w szczególności związane z brakiem elastyczności przedsiębiorstw energetycznych i podejściem do modernizacji oświetlenia ulicznego w nowej technologii LED. Drugą ważną koniecznością wprowadzenia zmian w przepisach prawa jest istniejący spór, nie tylko w orzecznictwie, ale również w praktyce stosowania przepisów, polegający na trudności interpretacyjnej pojęcia „terenu zabudowy” w związku z nieostrym i niepasującym do obecnych realiów zakresem rozumienia tego pojęcia.

Przedstawienie rzeczywistego stanu w dziedzinie, która ma być unormowana Oświetlenie, do utrzymywania którego jest zobowiązana gmina, znajduje się na infrastrukturze własnej (wybudowanej po 1990 roku, po pierwszej reformie samorządowej przez gminy) lub infrastrukturze przedsiębiorstw energetycznych. W praktyce stosunek procentowy określający własność tej infrastruktury w skali kraju jest trudny do ustalenia, zależy bowiem od regionu Polski czy m.in. wielkości gminy. Obecnie gmina, aby dokonać modernizacji oświetlenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo energetyczne lub prowadzić eksploatację tego oświetlenia na infrastrukturze, która nie jest jej własnością musi uzyskać do tej infrastruktury stosowny tytuł prawny. Z reguły jest to umowa dzierżawy lub inna umowa nienazwana lub nazwana w Kodeksie cywilnym. Niestety, w znacznej części przedsiębiorstwa energetyczne odmawiają zawarcia takiej umowy, nie wyjaśniając powodów takiej decyzji. W ostatnich latach, dążąc do obniżenia kosztów funkcjonowania, poprawy efektywności energetycznej czy również jakości powietrza, gminy modernizują przestarzałe oświetlenie uliczne. Często dzieje się to również z wykorzystaniem krajowych środków dotacyjnych lub środków europejskich. Niekiedy w przypadku pozyskania takich środków gminy mają trudności w ich wydatkowaniu, właśnie z racji sprzeciwu czy braku elastyczności przedsiębiorstwa energetycznego. Gminy są zobowiązane do utrzymywania oświetlenia w terenie zabudowy. Definicja terenu zabudowy jest obecnie przedmiotem wielu postępowań sądowych, w których gminy weszły w spór z zarządcą dróg krajowych po ostatniej nowelizacji przepisów. Określenie terenu zabudowy jest w praktyce uznaniowe i każdy z organów administracji publicznej (czy to samorząd, czy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad) interpretuje inaczej, na swoją korzyść. W tej sytuacji niezbędne są zmiany ustawowe, które zawiera proponowany projekt.

Wejście w życie ustawy nie wymaga wydania aktów wykonawczych.

Projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.