Poselski projekt uchwały w sprawie budowy Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie.

Warszawa, 27 listopada 2024 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 33 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt uchwały:

- w sprawie budowy Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem uchwały upoważniamy pana posła Dariusza Stefaniuka.

(-) Adam Andruszkiewicz; (-) Waldemar Andzel; (-) Barbara Bartuś; (-) Mariusz Błaszczak; (-) Rafał Bochenek; (-) Zbigniew Bogucki; (-) Kazimierz Bogusław Choma; (-) Krzysztof Ciecióra; (-) Krzysztof Czarnecki; (-) Przemysław Czarnek; (-) Anna Dąbrowska-Banaszek; (-) Przemysław Drabek; (-) Anna Gembicka; (-) Piotr Gliński; (-) Małgorzata Golińska; (-) Mariusz Gosek; (-) Agnieszka Górska; (-) Marek Gróbarczyk; (-) Jarosław Kaczyński; (-) Piotr Kaleta; (-) Andrzej Kosztowniak; (-) Janusz Kowalski; (-) Mariusz Krystian; (-) Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk; (-) Anna Kwiecień; (-) Joanna Lichocka; (-) Grzegorz Lorek; (-) Sebastian Łukaszewicz; (-) Jan Mosiński; (-) Michał Moskal; (-) Teresa Pamuła; (-) Łukasz Schreiber; (-) Sławomir Skwarek; (-) Katarzyna Sójka; (-) Dariusz Stefaniuk; (-) Marek Suski; (-) Paweł Szefernaker; (-) Jacek Świat; (-) Robert Telus; (-) Ryszard Terlecki; (-) Sylwester Tułajew; (-) Michał Wójcik; (-) Tomasz Zieliński. projekt

UCHWAŁA

SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia

w sprawie budowy Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie

Art. 1.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, wyrażając głęboki szacunek dla pamięci ofiar Rzezi Wołyńskiej, a także dostrzegając wagę historycznego dialogu i pojednania między narodami polskim i ukraińskim, wzywa Rząd Rzeczypospolitej Polskiej do podjęcia działań zmierzających do powołania Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie.

Art. 2.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Uzasadnienie

Pamięć o tragicznych wydarzeniach na Wołyniu w latach 1943-1945 jest kluczowym elementem polskiej pamięci narodowej. Zbrodnie, które miały miejsce w tym czasie, pochłonęły życie dziesiątek tysięcy niewinnych ofiar, w większości Polaków, ale także przedstawicieli innych narodowości. Ich upamiętnienie jest naszym moralnym obowiązkiem wobec ofiar oraz przyszłych pokoleń, które muszą znać prawdę o trudnych i bolesnych momentach naszej historii.

Stworzenie Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej to kluczowy krok w celu upowszechnienia wiedzy o tych wydarzeniach. Muzeum, to nie tylko miejsce pamięci, ale także przestrzeń edukacji i refleksji, które pozwoli przyszłym pokoleniom na głębsze zrozumienie skutków niepohamowanej nienawiści, uprzedzeń i konfliktów narodowościowych. W dobie narastających globalnych napięć, promowanie wiedzy o tych tragicznych wydarzeniach jest szczególnie ważne.

Miasto Chełm to odpowiednie miejsce na realizację tej inicjatywy, przede wszystkim z uwagi na jego wyjątkowe znaczenie historyczne i położenie geograficzne. W czasie Rzezi Wołyńskiej był to jeden z pierwszych przystanków dla osób uciekających przed oprawcami oraz szukających schronienia i pomocy. Dla wielu ofiar Chełm stał się swoistym symbolem nadziei i pierwszym krokiem ku bezpiecznej przyszłości. Współcześnie Chełm, nazywany często „bramą na Wołyń”, stanowi nie tylko pomost między Polską a Ukrainą, ale również ośrodek o silnym znaczeniu kulturowym i historycznym, który ze wszech miar wpisuje się w ideę upamiętnienia tych tragicznych wydarzeń.

Pojednanie polsko-ukraińskie jest możliwe jedynie w oparciu o prawdę, wzajemny szacunek i otwartość na rozmowę, także o tych trudnych sprawach. Realizacja tego projektu może stać się symbolem nowego etapu w relacjach polsko-ukraińskich oraz doprowadzi do zacieśnienia współpracy, która opiera się na szczerym uznaniu tego, co wydarzyło się w przeszłości i wspólnym budowaniu przyszłości.

Omawiana inicjatywa ma również znaczenie międzynarodowe. Współczesne konflikty i napięcia polityczne na świecie dowodzą, jak ważne jest budowanie kultury pamięci i dialogu. Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej stanie się instytucją, która może być wzorem dla innych narodów, pokazując, że nawet najbardziej bolesne karty historii mogą być przezwyciężone w imię wspólnej przyszłości.

Budowa Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej wpisuje się także w strategię wzmacniania polskiej polityki historycznej. Powołanie tej instytucji, to nie tylko wyraz hołdu dla ofiar,

ale również element budowania narodowej tożsamości oraz wzmacniania pozycji Polski na arenie międzynarodowej, jako państwa, które ceni prawdę i dąży do pojednania.

Realizacja tego projektu może być także jednym z pierwszych, tak szeroko zakrojonych przedsięwzięć w ramach zbliżenia polsko-ukraińskiego, które nabiera szczególnego znaczenia w kontekście obecnych wyzwań geopolitycznych. Ustanowienie miejsca pamięci i dialogu w Chełmie, jako symbolicznym „progu Wołynia”, będzie znaczącym krokiem ku wspólnej przyszłości opartej na pokoju, współpracy i solidarności. W tym miejscu, warto wspomnieć o „sprawiedliwych Ukraińcach”, którym dedykowane będzie specjalne miejsce w siedzibie Muzeum.

To także swoista kontynuacja sejmowej inicjatywy w postaci uchwały upamiętniającej ofiary Rzezi Wołyńskiej przyjętej w 80. rocznicę tej tragedii. Wszyscy posłowie obecni wówczas na sali zagłosowali „za”. Teraz pora na kolejny krok.

W naszej ocenie za utworzenie ekspozycji Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej, ze względu na największe możliwości w tym zakresie, powinno odpowiadać Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Resort posiada odpowiednie zaplecze finansowe, współpracuje także z szeregiem ekspertów, którzy wniosą nieoceniony wkład m.in. w tworzenie wystaw funkcjonujących w ramach jednostki.

Dlatego apelujemy, o jak najszybsze podjęcie działań, które pozwolą zrealizować tę inicjatywę o fundamentalnym znaczeniu dla naszej wspólnej pamięci i przyszłości.