Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych.
Druk nr 988 · Wszystkie głosowania · strona druku w Sejmie · 988.pdf · 988-ustawa.docx · 988-uzasadnienie.docx
Głosowania powołujące się na ten druk (3)
| 28/16 | wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu. | Wniosek odrzucony — projekt trafia do dalszych prac |
| 30/17 | wniosek o odrzucenie w całości projektu. | Wniosek odrzucony — projekt trafia do dalszych prac |
| 30/18 | głosowanie nad całością projektu. | Projekt przyjęty |
Pełny tekst
Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.
Warszawa, 23 stycznia 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-2-25
Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy
- o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych. Projekt ma na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Sprawiedliwości.
Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA
z dnia
o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych
Art. 1. W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907) w art. 77:
1) w § 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1) w innym sądzie równorzędnym lub niższym, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach – także w sądzie wyższym,”;
2) po § 3b dodaje się § 3c i 3d w brzmieniu:
„§ 3c. Delegowania sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie dokonuje się w przypadku uzasadnionych potrzeb tego sądu, w szczególności gdy przemawiają za tym liczba i rodzaj spraw wpływających do sądu, stopień opanowania wpływu spraw oraz średnia wielkość referatu sędziego lub asesora sądowego w relacji do wartości tych parametrów w innych sądach, w tym przy uwzględnieniu liczby obsadzonych stanowisk sędziowskich i asesorskich, długotrwałych nieobecności sędziów i asesorów sądowych oraz planowanych zwolnień stanowisk sędziowskich w sądzie, do którego ma nastąpić delegowanie.
§ 3d. Przy delegowaniu sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie uwzględnia się w szczególności okres pełnienia służby sędziowskiej, w tym na zajmowanym stanowisku sędziowskim, doświadczenie w rozpoznawaniu spraw z określonego zakresu, sprawność postępowania w prowadzonych sprawach oraz ocenę wpływu delegowania na pracę sądu, w którym sędzia ma miejsce służbowe.”;
3) w § 4 dodaje się zdanie trzecie w brzmieniu: „Odwołanie z delegowania do innego sądu wymaga uzasadnienia.”;
4) po § 4 dodaje się § 4a w brzmieniu:
„§ 4a. Minister Sprawiedliwości ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej o każdym dokonanym przez niego delegowaniu sędziego oraz o każdym odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania. W ogłoszeniu wskazuje się przyczyny delegowania albo odwołania.”;
5) uchyla się § 7.
Art. 2. W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2250) w art. 70 w § 1 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy „art. 77 § 2–2b, 3a, 4 i 6–7” zastępuje się wyrazami „art. 77 § 2–2b, 3a, 3c–4a i 6–6b”.
Art. 3. Delegowanie sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy pozostaje w mocy.
Art. 4. 1. Sędziemu sądu powszechnego delegowanemu do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 oraz sędziemu sądu wojskowego delegowanemu do pełnienia obowiązków sędziowskich w innym sądzie wojskowym lub w sądzie powszechnym na podstawie art. 26 § 1 ustawy zmienianej w art. 2 przysługuje dodatek z tytułu delegowania w wysokości 12,5 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy zmienianej w art. 1, a po upływie sześciu miesięcy delegowania – w wysokości 20 % tej podstawy.
2. Do sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis ust. 1 od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Do okresu delegowania, od którego zależy wysokość dodatku z tytułu delegowania, wlicza się okres delegowania przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
3. Przepisy ust. 1 i 2 tracą moc po upływie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 5. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
UZASADNIENIE
Projektowana ustawa ma na celu wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada 2021 r. w sprawach połączonych od C‑748/19 do C‑754/19.
W wyroku tym Trybunał stwierdził, że: „Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywany w świetle art. 2 TUE oraz art. 6 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi minister sprawiedliwości państwa członkowskiego może, na podstawie kryteriów, które nie zostały podane do publicznej wiadomości, z jednej strony delegować sędziego do sądu karnego wyższej instancji na czas określony albo na czas nieokreślony, zaś z drugiej strony w każdym czasie, na podstawie decyzji, która nie zawiera uzasadnienia, odwołać sędziego z tego delegowania, niezależnie od tego, czy nastąpiło ono na czas określony, czy na czas nieokreślony.” Jak podkreślono w uzasadnieniu wyroku: „aby uniknąć uznaniowości i ryzyka manipulacji, decyzja dotycząca delegowania sędziego i decyzja o zakończeniu tego delegowania, w szczególności gdy chodzi o delegowanie do sądu wyższej instancji, powinny być podejmowane na podstawie znanych wcześniej kryteriów i być należycie uzasadnione”, jednocześnie zaś: „możliwość odwołania sędziego z delegowania w każdym czasie i bez publicznie znanych motywów mogłaby także wywołać u sędziego delegowanego poczucie, że powinien on spełnić oczekiwania Ministra Sprawiedliwości, co mogłoby w konsekwencji powodować, że w samych sędziach zrodzi się wrażenie, iż są oni »podporządkowani« Ministrowi Sprawiedliwości, w sposób niezgodny z zasadą nieusuwalności sędziów.”.
W konsekwencji powyższego orzeczenia projektodawca podjął decyzję o konieczności wprowadzenia zmian do ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm., zwanej dalej „u.s.p.”) modyfikujących dotychczasowy model tzw. delegacji orzeczniczych, wprowadzając dodatkowe elementy warunkujące dopuszczalność delegowania (i odwołania z delegowania) oraz towarzyszącą delegowaniu procedurę, a także dokonując zmian w zakresie przyznawania dodatków do wynagrodzenia z tytułu delegowania.
Zmiana brzmienia art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p. sprowadza się do wyeliminowania ogólnie określonej w tej normie przesłanki delegowania w postaci konieczności uwzględnienia racjonalnego
wykorzystania kadr sądownictwa, albowiem przewiduje się zastąpienie jej szczegółowymi regulacjami ujętymi w dodawanych do art. 77 u.s.p. przepisach § 3c i 3d.
Istota dodawanej normy art. 77 § 3c u.s.p. sprowadza się do wskazania, w jakich przypadkach delegowanie sędziego do innego sądu jest dopuszczalne. Minister Sprawiedliwości, w miejsce odwołania się do blankietowej normy warunkującej dopuszczalność delegowania racjonalnym wykorzystaniem kadr sądownictwa, będzie zobligowany do dokonania analizy obciążenia pracą sędziów i asesorów sądu (oraz pionu orzeczniczego), do którego miałoby nastąpić delegowanie, na tle innych sądów, w szczególności sąsiednich sądów równorzędnych, biorąc przy tym pod uwagę uwarunkowania dotyczące ich bieżącego funkcjonowania, jak choćby liczbę wolnych etatów sędziowskich czy asesorskich, długotrwałe nieobecności orzeczników czy planowane przejścia w stan spoczynku, mogące przemawiać za potrzebą tymczasowego, kadrowego wzmocnienia albo też wskazujące na niezasadność delegowania (przykładowo wobec możliwości obsadzenia stanowisk nowymi sędziami albo asesorami w krótkim czasie albo nieodległego w czasie planowanego powrotu sędziów z długotrwałych nieobecności wynikających ze stanu zdrowia lub rodzicielstwa).
Projektowany art. 77 § 3d u.s.p. reguluje kolejny krok w procedurze delegowania orzeczniczego, podejmowany po zdiagnozowaniu potrzeby wzmocnienia danego sądu przez – co do zasady – czasowe przeniesienie do niego sędziego, to jest sposób wyboru osoby albo osób, którym delegowanie może zostać zaproponowane. Czynniki, jakie powinny zostać wzięte pod uwagę, obejmują w szczególności ocenę wpływu delegowania danego sędziego na sąd będący miejscem pełnienia przez niego służby (w szczególności w zakresie relacji sytuacji, jaka powstanie po uszczupleniu zasobu kadrowego tego sądu względem sytuacji w sądzie będącym miejscem delegowania, uzasadniającej skorzystanie z instytucji delegowania), jak i ocenę efektywności pracy oraz dotychczasowego dorobku zawodowego kandydata, co ma szczególne znaczenie w przypadku potrzeby wzmocnienia kadrowego sądu wyższego rzędu aniżeli ten, w którym kandydat do delegowania orzeka.
Uzupełnienie przepisu art. 77 § 4 u.s.p. o normę stanowiącą, że odwołanie z delegowania do innego sądu wymaga uzasadnienia realizuje, w powiązaniu z wcześniej opisanymi zmianami (ale także w powiązaniu ze zmianą polegającą na dodaniu art. 77 § 4a u.s.p.), istotę omówionego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez zapewnienie wewnętrznej transparentności działań Ministra Sprawiedliwości w zakresie ewentualnego odwołania sędziego delegowanego z delegowania, nakładając na Ministra Sprawiedliwości obowiązek uzasadnienia podjętej decyzji, w szczególności przez odwołanie się, a contrario, albo do przesłanek uzasadniających delegowanie do konkretnego sądu (na przykład ustanie potrzeby wzmocnienia kadrowego danego sądu) albo sędziego z danego sądu (na przykład zmiana warunków w sądzie będącym miejscem służbowym delegowanego sędziego i znaczące pogorszenie się stopnia opanowania spraw w tym sądzie), ewentualnie zaś, w szczególnych przypadkach, przez wykazanie braku efektywności delegowania konkretnego sędziego, o ile okaże się, że jakość jego pracy w nowym miejscu pełnienia służby nie służy zrealizowaniu celów delegowania.
Należy przy tym wskazać, że projektodawca uznaje interwencję legislacyjną w zakresie odnoszącym się do uregulowania zagadnienia odwołania z delegowania do innego sądu za wystarczającą, bez konieczności szczegółowego normowania przesłanek odwołania z delegowania. Projektowana ustawa wykonująca wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada 2021 r. w sprawach połączonych od C‑748/19 do C‑754/19 realizuje postanowienia jego sentencji, odnoszące się do wymogu podania do publicznej wiadomości kryteriów delegowania sędziego oraz wymogu uzasadnienia decyzji o odwołaniu z delegowania. Jak wskazano w uzasadnieniu przywołanego wyroku: „rozpatrywane łącznie okoliczności wskazane w pkt 76–86 niniejszego wyroku, z zastrzeżeniem końcowej oceny, która należy w tym względzie do sądu odsyłającego, mogą prowadzić do wniosku, że Minister Sprawiedliwości, który jest zarazem Prokuratorem Generalnym, dysponuje – na podstawie kryteriów, które nie są publicznie znane – uprawnieniem do delegowania sędziów do sądów wyższej instancji oraz do odwoływania ich z delegowania w każdym czasie i bez obowiązku uzasadniania tej decyzji, co skutkuje tym, że w okresie delegowania sędziowie ci nie są objęci gwarancjami niezawisłości i bezstronności, jakim zwykle powinni podlegać wszyscy sędziowie w państwie prawnym”. Ustanowienie ustawą bardziej jednoznacznych kryteriów delegowania oraz obowiązku uzasadnienia odwołania z delegowania, wraz z podaniem do publicznej wiadomości motywów każdego delegowania i odwołania z delegowania, tworzy stan transparentności postępowań w tym zakresie. Należy przy tym mieć na uwadze, że nie istnieje możliwość kazuistycznego, w szczególności enumeratywnego określenia przesłanek odwołania sędziego z delegowania, albowiem decydujące znaczenie powinny mieć w tym zakresie w szczególności uwarunkowania dotyczące funkcjonowania sądu miejsca służbowego i sądu, do którego sędzia został delegowany, czy też kwestie związane z osobistymi czynnikami dotyczącymi sędziego i jego efektywności w miejscu delegowania, co wymaga każdorazowej oceny ad casum. Nie wydaje się zaś zasadne powielanie – na potrzeby regulacji dotyczących odwołania z delegowania – a contrario, przesłanek uzasadniających delegowanie, przy jednoczesnym zobowiązaniu Ministra Sprawiedliwości do wyjaśnienia przyczyn podjętej decyzji tak w uzasadnieniu odwołania z delegowania, jak i w węższym zakresie w ogłaszanej publicznie informacji o zasadniczych przyczynach zakończenia delegacji. Szczegółowe określenie przesłanek odwołania z delegowania jest ponadto zbędne, zważywszy że projektodawca nie przewiduje sądowej kontroli decyzji o odwołaniu z delegowania. Odwołanie z delegowania nie powoduje zmiany miejsca służbowego sędziego, a jedynie jego powrót do wykonywania obowiązków w miejscu służbowym z miejsca delegowania, co od samego początku delegowania powinno stanowić oczywistą perspektywę dla sędziego delegowanego, przy uwzględnieniu celu i charakteru delegowania, instytucji nakierowanej na czasowe wsparcie orzecznicze danego sądu. Delegowanie nie jest formą awansu, dowartościowania sędziego czy elementem rozwoju jego kariery, lecz realizacją potrzeby wymiaru sprawiedliwości zaspokajaną z udziałem sędziego, który wyraża zgodę na podjęcie się obowiązków orzeczniczych w innym sądzie w zamian za dodatkowe świadczenie w postaci dodatku, ze świadomością, że czas trwania delegowania nie jest zależny od jego woli i chęci, a faktycznych potrzeb sądownictwa.
Nowa regulacja zaproponowana w art. 77 § 4a u.s.p. gwarantuje, obok wewnętrznej (między organem dokonującym delegowania i z niego odwołującym a danym sędzią), także zewnętrzną, udostępnianą erga omnes informację o delegowaniu i jego zakończeniu, i – o ile nastąpiło wskutek odwołania – o przyczynach wydanej decyzji. Zapewni to powszechną dostępność wiadomości o wszelkich przesunięciach kadrowych w wymiarze sprawiedliwości wraz z motywami podejmowanych przez Ministra Sprawiedliwości decyzji w tym zakresie, gwarantując tym samym transparentność procesów związanych z delegowaniami. Dodatkowo zaś jawność i poddanie publicznemu osądowi wykonywania przez Ministra Sprawiedliwości uprawnień w zakresie delegowania sędziów do wykonywania czynności orzeczniczych w innych sądach powinno przyczynić się do prowadzenia racjonalnej i przekonującej polityki kadrowej.
Projektodawca postanowił uchylić art. 77 § 7 u.s.p. stanowiący, że sędziemu delegowanemu wyłącznie do sądu równorzędnego przysługiwał dodatek funkcyjny wizytatora sądu okręgowego na rzecz zapewnienia – w przepisie epizodycznym art. 4 – dodatku z tytułu delegowania określonego jako procent podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego na rzecz każdego delegowanego (do innego sądu) sędziego.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że projektodawca nie rezygnuje w sposób systemowy z dodatkowego gratyfikowania sędziów delegowanych do innego sądu, a zatem wyrażających zgodę na podjęcie, w interesie wymiaru sprawiedliwości, służby w innym niż dotychczasowe miejscu. Zaprojektowana w tym zakresie zmiana jest nakierowana na unormowanie dodatków z tytułu delegowania w przepisie epizodycznym mającym obowiązywać przez dwa lata, to jest do czasu, gdy – zgodnie z założeniem projektodawcy – zostaną opracowane i wejdą w życie nowe, kompleksowe regulacje dotyczące funkcjonowania sądownictwa powszechnego, które obejmą zakresem swojego normowania także zagadnienia związane z delegowaniem orzeczniczym i wynagrodzeniem za nie. Regulacja epizodyczna jest przy tym niezbędna o tyle, że gwarantuje dotychczas delegowanym sędziom, jak również sędziom, którzy zostaną delegowani po jej wejściu w życie (co jest szczególnie istotne zważywszy na fakt wadliwie obsadzonej – na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2018 r. poz. 3 – Krajowej Rady Sądownictwa, co uniemożliwia inicjowanie postępowań konkursowych na wolne stanowiska sędziowskie i tym samym aktualizuje zasadność realizacji polityki kadrowej w wymiarze sprawiedliwości z wykorzystaniem instytucji delegowania), stosowne, dodatkowe świadczenia, jednocześnie zaś nie wprowadza ich, w zaproponowanym kształcie, jako stałego instrumentu kształtowania wynagrodzeń sędziowskich, trudnego do petryfikacji w aktualnej sytuacji budżetowej.
Odnosząc się do kształtu projektowanej regulacji dotyczącej dodatków z tytułu delegowania do innego sądu należy wskazać, że delegowanie orzecznicze, rozumiane jako forma wsparcia jednostki organizacyjnej sądownictwa borykającej się z problemami kadrowymi, powinno w każdym przypadku wiązać się z dodatkową gratyfikacją dla sędziego, który zdecyduje się opuścić dotychczasowe miejsce pełnienia służby na rzecz, co do zasady, czasowego wykonywania obowiązków służbowych w innym miejscu. Sam fakt delegowania do sądu wyższego rzędu nie może być traktowany jako substytut awansu zawodowego czy wstęp do ewentualnego ubiegania się o stanowisko sędziowskie w takim sądzie, a zatem nie powinien odbywać się bez zapewnienia dodatkowego świadczenia, podobnie jak delegowanie do sądu niższego rzędu nie może być postrzegane jako swojego rodzaju degradacja do rozpoznawania prostszych spraw, niewymagająca rekompensaty za zgodę na pracę w innej jednostce. Dodatek z tytułu delegowania powinien stanowić w każdym przypadku potrzeby delegowania orzeczniczego mechanizm zachęcający sędziów do delegowania, stanowiąc rekompensatę za zmianę miejsca i warunków pracy. Należy przy tym mieć na względzie, że każde delegowanie wymaga zgody sędziego. Projektodawca przewiduje odejście od formuły dodatku definiowanego jako dodatek funkcyjny, albowiem wykonywanie obowiązków orzeczniczych w miejscu delegowania nie jest pełnieniem żadnej funkcji, a wiąże się jedynie ze zmianą sądu miejsca pełnienia służby. Ponadto planuje się odejście od odesłania w zakresie sposobu kształtowania tego dodatku do dodatku przewidzianego dla sędziego wizytatora sądu okręgowego, określonego w załączniku rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 marca 2018 r. w sprawie funkcji oraz sposobu ustalania dodatków funkcyjnych przysługujących sędziom (Dz. U. z 2021 r. poz. 632, z późn. zm.) na poziomie 0,25–0,5 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, albowiem nie istnieje żaden funkcjonalny związek między wykonywaniem obowiązków wizytatora a delegowaniem orzeczniczym. Wydaje się, że dotychczasowe rozwiązanie w powyższym zakresie było wyłącznie konsekwencją decyzji o potrzebie uregulowania stosownego dodatku z odwołaniem się do już istniejących regulacji, przy czym dodatek przysługujący wizytatorowi sądu okręgowego uznano za najbardziej adekwatny także dla delegowanych sędziów.
W miejsce dotychczasowego rozwiązania proponuje się zatem dodatek z tytułu delegowania (jego nazwa odpowiada zatem aktywności, z której wykonywaniem się wiąże), którego wysokość będzie określona w sposób niedający Ministrowi Sprawiedliwości możliwości indywidualizowania (co wzmacnia pozycję delegowanego sędziego o tyle, że gwarantuje mu określoną wysokość dodatku bez możliwości jej obniżania czy podwyższania w toku delegowania) w wysokości 12,5 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, a po upływie sześciu miesięcy delegowania – w wysokości 20 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, bez względu na to, do jakiego rzędu sądu następuje delegowanie. Dodatek ten unormowano jako przysługujący także sędziom sądów wojskowych z uwagi na fakt, że uchylany art. 77 § 7 u.s.p. znajduje zastosowanie, w drodze odesłania z art. 70 § 1 u.s.w., także do sędziów tych sądów, a zatem istnieje potrzeba zagwarantowania – w ramach regulacji przejściowej – dodatków z tytułu delegowania także dla nich.
Należy przy tym wskazać, że projektodawca dostrzega, że zmiana wysokości dodatku spowoduje, że sędziom dotychczas delegowanym do sądów równorzędnych będzie przysługiwać świadczenie niższe aniżeli w obowiązującym stanie prawnym (maksymalnie 20 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, podczas gdy obecnie najniższa możliwa kwota dodatku z tego tytułu to 25 %, zaś najwyższa to 50 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego). Sytuacja taka dotyczy jednak wyłącznie 8 sędziów. Projektowane rozwiązanie zapewnia zaś – przy uwzględnieniu możliwości budżetowych – równe traktowanie wszystkich sędziów bez względu na rodzaj sądu, do którego są delegowani, jak i bez względu na datę delegowania (czy nastąpiło to przed wejściem w życie projektowanej ustawy czy też nastąpi już po jej wejściu w życie). Nie bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że delegowanie orzecznicze do innego sądu, realizowane za zgodą sędziego, może zakończyć się ustąpieniem sędziego z delegowania bez zachowania okresu uprzedzenia, tym samym w skrajnym przypadku braku akceptacji delegowanego sędziego dla zmiany wysokości dodatku z tytułu delegowania może on, jeszcze w okresie vacatio legis ustawy, ustąpić z delegowania i nie być zobligowanym do wykonywania czynności orzeczniczych w sądzie innym niż sąd miejsca służbowego, w zamian za zmniejszony dodatek.
Zmiana projektowana w art. 2, dotycząca ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2250) polega na dostosowaniu odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów u.s.p. przez objęcie nim także nowych regulacji dotyczących przesłanek delegowania, obowiązku uzasadnienia odwołania z delegowania oraz publikowania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji o każdym delegowaniu sędziego oraz o odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania.
Przepis przejściowy zaprojektowany w art. 3 usuwa wszelkie wątpliwości co do tego, że objęta nowelizacją zmiana u.s.p. pozostaje bez wpływu na skuteczność dotychczasowych delegacji, które rozpoczęły się przed dniem wejścia w życie ustawy (tym niemniej do ich zakończenia przez odwołanie z delegacji znajdą zastosowanie przepisy w proponowanym brzmieniu), zaś przepis przejściowy art. 4 ust. 2 przewiduje, że dodatek z tytułu delegowania normowany art. 4 ust. 1 zastąpi dotychczasowy dodatek funkcyjny także w odniesieniu do tych sędziów, których delegowanie nastąpiło przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy (co – w przypadku sędziów delegowanych do sądu równorzędnego – poskutkuje obniżeniem przysługującego z tytułu delegowania dodatkowego świadczenia, zaś w pozostałych przypadkach poskutkuje nabyciem prawa do takiego świadczenia, nieprzewidzianego w dotychczasowych przepisach), a do okresu delegowania, od którego zależy wysokość dodatku z tytułu delegowania ustalonego projektowaną ustawą, wlicza się okres delegowania przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy.
W projekcie przewidziano, że ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt ustawy został zamieszczony na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie „Rządowy Proces Legislacyjny”, stosownie do wymogów art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) oraz zgodnie z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806).
Projekt nie podlega notyfikacji zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.).
Projektowana ustawa zawiera regulacje zapewniające wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.
Projekt ustawy nie będzie miał negatywnego wpływu na rynek pracy oraz na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przedsiębiorstw.
Projekt nie podlega dokonaniu oceny OSR przez koordynatora OSR w trybie § 32 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów. Data sporządzenia Nazwa projektu 13.12.2024 r. Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych Źródło Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Ministerstwo Sprawiedliwości Nr w Wykazie prac RM UC35 Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu lub Podsekretarza Stanu Pan Arkadiusz Myrcha, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Pan Marcin Gubała, Dyrektor Departamentu Legislacyjnego tel. (22) 52 12 764, e- mail: sekretariat.dl@ms.gov.pl OCENA SKUTKÓW REGULACJI
1. Jaki problem jest rozwiązywany? W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada 2021 r. w sprawach połączonych od C‑748/19 do C‑754/19 stwierdzono, że: „Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywany w świetle art. 2 TUE oraz art. 6 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi minister sprawiedliwości państwa członkowskiego może, na podstawie kryteriów, które nie zostały podane do publicznej wiadomości, z jednej strony delegować sędziego do sądu karnego wyższej instancji na czas określony albo na czas nieokreślony, zaś z drugiej strony w każdym czasie, na podstawie decyzji, która nie zawiera uzasadnienia, odwołać sędziego z tego delegowania, niezależnie od tego, czy nastąpiło ono na czas określony, czy na czas nieokreślony.”. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że: „aby uniknąć uznaniowości i ryzyka manipulacji, decyzja dotycząca delegowania sędziego i decyzja o zakończeniu tego delegowania, w szczególności gdy chodzi o delegowanie do sądu wyższej instancji, powinny być podejmowane na podstawie znanych wcześniej kryteriów i być należycie uzasadnione”, jednocześnie „możliwość odwołania sędziego z delegowania w każdym czasie i bez publicznie znanych motywów mogłaby także wywołać u sędziego delegowanego poczucie, że powinien on spełnić oczekiwania Ministra Sprawiedliwości, co mogłoby w konsekwencji powodować, że w samych sędziach zrodzi się wrażenie, iż są oni »podporządkowani« Ministrowi Sprawiedliwości, w sposób niezgodny z zasadą nieusuwalności sędziów.”. Mając na celu wykonanie tego wyroku, konieczne jest wprowadzenie zmian w zakresie procedury związanej z delegowaniem. Ponadto proponuje się również zmianę zasad przyznawania dodatków do wynagrodzenia z tytułu delegowania do innego sądu. Zaprojektowane zmiany są nakierowane na unormowanie dodatków z tytułu delegowania w przepisie epizodycznym mającym obowiązywać przez dwa lata, to jest do czasu, gdy – zgodnie z założeniem projektodawcy – zostaną opracowane i wejdą w życie nowe, kompleksowe regulacje dotyczące funkcjonowania sądownictwa powszechnego, które obejmą zakresem swojego normowania także zagadnienia związane z delegowaniem orzeczniczym i wynagrodzeniem za nie.
2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Nowelizacja ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm., zwanej dalej „u.s.p.”) modyfikuje dotychczasowy model tzw. delegacji orzeczniczych, wprowadzając dodatkowe elementy warunkujące dopuszczalność delegowania (i odwołania z delegowania) oraz towarzyszącą delegowaniu procedurę, a także na nowo określa zasady przyznawania dodatków do wynagrodzenia z tytułu delegowania. Delegacje orzecznicze Delegowanie sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie będzie następowało w przypadku uzasadnionych potrzeb tego sądu, w szczególności, gdy przemawiają za tym: liczba i rodzaj spraw wpływających do sądu, stopień opanowania wpływu spraw oraz średnia wielkość referatu sędziego lub asesora sądowego w relacji do wartości tych parametrów w innych sądach, w tym przy uwzględnieniu liczby obsadzonych stanowisk sędziowskich i asesorskich, długotrwałych nieobecności sędziów i asesorów sądowych oraz planowanych zwolnień stanowisk sędziowskich w sądzie, do którego ma nastąpić delegowanie. Istota nowelizacji sprowadza się do wskazania, w jakich przypadkach delegowanie sędziego do innego sądu jest dopuszczalne. Minister Sprawiedliwości będzie zobligowany do dokonania analizy obciążenia pracą sędziów i asesorów sądu (oraz pionu orzeczniczego), do którego miałoby nastąpić delegowanie, na tle innych sądów, w szczególności sąsiednich sądów równorzędnych, biorąc przy tym pod uwagę uwarunkowania dotyczące ich bieżącego funkcjonowania, jak choćby liczbę wolnych etatów sędziowskich czy asesorskich, długotrwałe nieobecności orzeczników czy planowane przejścia
w stan spoczynku, mogące przemawiać za potrzebą tymczasowego, kadrowego wzmocnienia albo też wskazujące na niezasadność delegowania. Projektowany art. 77 § 3d u.s.p. reguluje kolejny krok w procedurze delegowania orzeczniczego, podejmowany po zdiagnozowaniu potrzeby wzmocnienia danego sądu przez, co do zasady, czasowe przeniesienie do niego sędziego, to jest sposób wyboru osoby albo osób, którym delegowanie może zostać zaproponowane. Czynniki, jakie powinny zostać wzięte pod uwagę, obejmują przede wszystkim: ocenę wpływu delegowania danego sędziego na sąd będący miejscem pełnienia przez niego służby oraz ocenę efektywności pracy oraz dotychczasowego dorobku zawodowego kandydata, co ma szczególne znaczenie w przypadku potrzeby wzmocnienia kadrowego sądu wyższego rzędu aniżeli ten, w którym kandydat do delegowania orzeka. Uzupełnienie przepisu art. 77 § 4 u.s.p. o normę stanowiącą, że odwołanie z delegowania do innego sądu wymaga uzasadnienia realizuje, w powiązaniu z wcześniej opisanymi zmianami, istotę omówionego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez zapewnienie wewnętrznej transparentności działań Ministra Sprawiedliwości w zakresie ewentualnego odwołania sędziego delegowanego z delegowania, nakładając na Ministra Sprawiedliwości obowiązek uzasadnienia podjętej decyzji. Proponuje się również, że informacja o każdym dokonanym przez niego delegowaniu sędziego oraz o każdym odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania będzie ogłaszana w Biuletynie Informacji Publicznej. W ogłoszeniu będą wskazane przyczyny delegowania albo odwołania. Regulacja ta zapewni, że informacja o delegowaniu i jego zakończeniu będzie ogólnodostępna. Rozszerzenie brzmienia przepisu zapewni powszechną dostępność wiadomości o wszelkich przesunięciach kadrowych w wymiarze sprawiedliwości wraz z motywami podejmowanych przez Ministra Sprawiedliwości decyzji w tym zakresie, gwarantując tym samym transparentność procesów związanych z delegowaniami. Ustanowienie ustawą bardziej jednoznacznych kryteriów delegowania oraz obowiązku uzasadnienia odwołania z delegowania, wraz z podaniem do publicznej wiadomości motywów każdego delegowania i odwołania z delegowania, tworzy stan transparentności postępowań w tym zakresie. Dodatki z tytułu delegowania Delegowanie orzecznicze, jako forma wsparcia jednostki organizacyjnej sądownictwa, w której wystąpiły problemy kadrowe, powinno być związane z dodatkową gratyfikacją dla sędziego, który zdecyduje się opuścić dotychczasowe miejsce pełnienia służby na rzecz, co do zasady, czasowego wykonywania obowiązków służbowych w innym miejscu. Dodatek z tytułu delegowania powinien stanowić mechanizm zachęcający sędziów do delegowania, stanowiąc rekompensatę za zmianę miejsca i warunków pracy. Projektuje się zatem odejście od formuły dodatku definiowanego jako dodatek funkcyjny, albowiem wykonywanie obowiązków orzeczniczych w miejscu delegowania nie jest pełnieniem funkcji, a wiąże się jedynie ze zmianą sądu – miejsca pełnienia służby. Planuje się zatem odejście od odesłania w zakresie sposobu kształtowania tego dodatku do dodatku przewidzianego dla sędziego wizytatora sądu okręgowego, określonego w załączniku rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 marca 2018 r. w sprawie funkcji oraz sposobu ustalania dodatków funkcyjnych przysługujących sędziom (Dz. U. z 2021 r. poz. 632) na poziomie 0,25–0,5 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, albowiem nie istnieje żaden funkcjonalny związek między wykonywaniem obowiązków wizytatora a delegowaniem orzeczniczym. Wydaje się, że dotychczasowe rozwiązanie w powyższym zakresie było wyłącznie konsekwencją decyzji o potrzebie uregulowania stosownego dodatku z odwołaniem się do już istniejących regulacji, przy czym dodatek przysługujący wizytatorowi sądu okręgowego uznano za najbardziej adekwatny także dla delegowanych sędziów. W wyniku powyższego oraz mając na uwadze założenia projektodawcy w zakresie nowych, kompleksowych regulacji dotyczących funkcjonowania sądownictwa powszechnego, które obejmą swoim zakresem także zagadnienia związane z delegowaniem orzeczniczym i wynagrodzeniem za nie, proponuje się – w przepisie epizodycznym mającym obowiązywać przez dwa lata (tj. do czasu opracowania i wprowadzenia ww. regulacji) – unormowanie kwestii dodatków z tytułu delegowania. Mianowicie sędziemu delegowanemu do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie będzie przysługiwał dodatek z tytułu delegowania (jego nazwa odpowiada zatem aktywności, z której wykonywaniem się wiąże), którego wysokość będzie określona w sposób niedający Ministrowi Sprawiedliwości możliwości indywidualizowania (co wzmacnia pozycję delegowanego sędziego o tyle, że gwarantuje mu określoną wysokość dodatku bez możliwości jej obniżania czy podwyższania w toku delegowania) w wysokości 12,5 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, a po upływie sześciu miesięcy delegowania – w wysokości 20 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, bez względu na to, do jakiego rzędu sądu następuje delegowanie. Zmiana projektowana w art. 2, dotycząca ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2250) polega na dostosowaniu odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów u.s.p. przez objęcie nim także nowych regulacji dotyczących przesłanek delegowania, obowiązku uzasadnienia odwołania z delegowania oraz publikowania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji o każdym delegowaniu sędziego oraz o odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania. Przepis przejściowy zaprojektowany w art. 3 usuwa wątpliwości co do tego, że objęta nowelizacją zmiana u.s.p. pozostaje bez wpływu na skuteczność dotychczasowych delegacji, które rozpoczęły się przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy (tym niemniej do ich zakończenia przez odwołanie z delegacji znajdą zastosowanie przepisy w proponowanym brzmieniu), zaś przepis przejściowy art. 4 ust. 2 przewiduje, że dodatek z tytułu delegowania normowany art. 4 ust. 1 zastąpi dotychczasowy dodatek funkcyjny także w odniesieniu do tych sędziów, których delegowanie nastąpiło przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy (co, w przypadku sędziów delegowanych do sądu równorzędnego, poskutkuje obniżeniem przysługującego z tytułu delegowania dodatkowego świadczenia, zaś w pozostałych przypadkach poskutkuje nabyciem prawa do takiego świadczenia, nieprzewidzianego w dotychczasowych przepisach), a do okresu delegowania, od którego zależy wysokość dodatku z tytułu delegowania ustalonego projektowaną ustawą, wlicza się okres delegowania przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy.
3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Ze względu na szczegółowość projektowanej regulacji odstąpiono od prowadzenia szczegółowych analiz prawno-porównawczych, także mając na względzie, że instytucja delegowań orzeczniczych jest instytucją utrwaloną i niebudzącą co do swojej istoty wątpliwości w krajowym porządku prawnym, zaś wykonywane projektowaną ustawą orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie zawiera odesłań do innych systemów prawnych, jako wzorcowych, w regulowanej materii. Niemniej jednak, mając na uwadze opracowania Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości z 2021 r. i 2022 r., które dotyczą zagadnienia dotyczącego wymiaru sprawiedliwości i statusu sędziów, poniżej zostały przedstawione informacje dotyczące instytucji delegowania, które zostały zamieszczone w ww. analizach. W opracowaniu z 2021 r. „Wybrane zagadnienia wymiaru sprawiedliwości i statusu sędziów w Niemczech”1 zostały opisane warunki przeniesienia i oddelegowania w ramach służby. „Oddelegowanie sędziego powołanego dożywotnio lub na czas określony w interesie wymiaru sprawiedliwości (§ 31 DRiG) ma miejsce w przypadku, gdy fakty niezwiązane z wykonywaną funkcją sędziego czynią taki środek koniecznym, aby uniknąć poważnego uszczerbku dla wymiaru sprawiedliwości. Przeniesienie może polegać na: przeniesieniu sędziego na inny urząd sędziowski z takim samym ostatecznym uposażeniem zasadniczym, tymczasowym skierowaniu na emeryturę lub wysłaniu na emeryturę. Przeniesienie sędziego może także nastąpić z przyczyn nieleżących po stronie sędziego, a wynikających z potrzeb organizacyjnych. W takim przypadku sędzia może być przeniesiony na inne stanowisko równorzędne. W wyjątkowych przypadkach dopuszcza się obniżenie wynagrodzenia w związku ze zmianami organizacyjnymi. Co do zasady sędzia po przeniesieniu otrzymuje swoje dotychczasowe wynagrodzenie i wszelkie świadczenia pracownicze uprawniające do emerytury oraz kontynuuje ścieżkę kariery w ramach poprzedniego zaszeregowania do grupy wynagrodzeniowej. W przypadku całkowitego braku możliwości powierzenia innego stanowiska sędziowskiego sędzia może zostać przeniesiony w stan spoczynku. Sędzia powołany dożywotnio lub na czas określony może być oddelegowany tylko za własną zgodą. Deklaruje się, że oddelegowanie trwa przez określony czas. W ciągu jednego roku obrotowego sędzia bez własnej zgody może zostać oddelegowany do innych sądów tej samej jurysdykcji na maksymalnie trzy miesiące.”. W opracowaniu IWS „Wybrane zagadnienia wymiaru sprawiedliwości i statusu sędziów w Belgii, Francji i Hiszpanii”2 z 2022 r. został także scharakteryzowany wymiar sprawiedliwości i status sędziowski w tych państwach. W kwestii instytucji delegowania we Francji „Artykuł 3–1 ustawy o statusie sądownictwa określa okoliczności zatrudnienia sędziów „umieszczonych”. Są wzywani do tymczasowego zastąpienia sędziów odpowiedniego stopnia w sądach pierwszej instancji i sądzie apelacyjnym, którzy nie mogą wykonywać swoich funkcji z powodu urlopu, choroby, długotrwałej niezdolności do pracy z powodu choroby, macierzyństwa lub adopcji lub z powodu udziału w kursach szkoleniowych lub pobytu na urlopie wypoczynkowym. Mogą ponadto zostać tymczasowo przydzieleni w tych jurysdykcjach w celu wykonywania, na okres nieodnawialny i nieprzekraczający 8 miesięcy, funkcji związanych z wakatem na danym stanowisku odpowiednim do ich grupy zaszeregowania. Mogą, na okres nieodnawialny i nieprzekraczający 8 miesięcy, zostać tymczasowo przydzieleni do sądu pierwszej instancji, jak również do sądu apelacyjnego, w celu wzmocnienia skutecznej jurysdykcji, by zapewnić rozwiązanie postępowania w rozsądnym terminie. Jeżeli zasiadają jako sędziowie i jeżeli nie wyrazili zgody na zmianę delegacji, pozostają na stanowisku do czasu powrotu sędziego, którego zastępują, lub do zakończenia ich tymczasowej delegacji określonej zarządzeniem pierwszego prezesa. Przypisanie sędziów, wynika z zarządzenia pierwszego prezesa sądu apelacyjnego lub postanowienia prokuratora sądu apelacyjnego, w których określa się przyczynę i czas trwania przydziału tymczasowego. Dekret Rady Stanu określa, w razie potrzeby, warunki stosowania tego artykułu. Powyższy przepis obowiązuje od 1 stycznia 2020 r. […]. Delegowanie sędziowskie orzeka się na równi ze stopniem zaszeregowania i na stopniu obejmującym stopień równy lub, w przypadku jego braku dostępności, bezpośrednio wyższy niż stopień, który dana osoba posiadała wcześniej. Delegowanie sędziowskie orzeka się, za zgodą komisji ustanowionej w art. 34 ustawy o statusie sądownictwa, zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości (Strażnika Pieczęci). Każda decyzja komisji niekorzystna dla delegowanego sędziego jest uzasadniana. Komisja określa funkcje, do których może zostać powołana osoba oddelegowana. Dodać także należy, że żaden sędzia nie może zostać przydzielony do gabinetu https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2022/01/IWS_Kurek-J._-Wybrane-zagadnienia-wymiaru-sprawiedliwosci.pdf https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2023/05/IWS_Kolodziejczak-M.E.-Jakubczak-W._Wybrane-zagadnienie-wymiaru-sprawiedliwosci-i-statusu-sedziow-w-Belgii-Francji-i-Hiszpanii.pdf ministerialnego ani delegowany, jeśli od momentu wstąpienia do sądownictwa nie ma za sobą czterech lat efektywnej służby w sądownictwie.”. W Hiszpanii instytucja delegowania sędziego jest opisana w ustawie organicznej o władzy sądowniczej. Szczególnie zapisy art. 216 ww. ustawy są istotne, gdyż na ich podstawie funkcjonuje zasada, że „delegowanie do sądów lub trybunałów może tylko mieć miejsce tylko na określony czas, w przypadku zbiegu szczególnych okoliczności i wcześniejszej zgody zainteresowanego sędziego. Delegowanie jest zatwierdzane przez Naczelną Radę Sądownictwa po wysłuchaniu odpowiedniego Kolegium Rady. Oddelegowanie nie jest możliwe na stanowiska prezesa i prezesa wydziału sądu wyższej instancji ani prezesa Sądu Najwyższego.”.
4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Informacja Obowiązek ogłaszania w Biuletynie Informacji ogólnodostępna Publicznej o każdym dokonanym delegowaniu sędziego oraz o każdym odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania. W ogłoszeniu wskazuje się przyczyny delegowania albo odwołania.
Minister Sprawiedliwości będzie zobligowany do dokonania analizy obciążenia pracą sędziów i asesorów Minister sądu (oraz pionu orzeczniczego), do którego miałoby Sprawiedliwości nastąpić delegowanie, na tle innych sądów, w szczególności sąsiednich sądów równorzędnych, biorąc przy tym pod uwagę uwarunkowania dotyczące ich bieżącego funkcjonowania, jak choćby liczbę wolnych etatów sędziowskich czy asesorskich, długotrwałe nieobecności orzeczników czy planowane przejścia w stan spoczynku, mogące przemawiać za potrzebą tymczasowego, kadrowego wzmocnienia albo też wskazujące na niezasadność delegowania. Sędziowie Wg stanu na dzień Dane z bazy Sędziemu delegowanemu do pełnienia obowiązków delegowani 28 listopada 2024 r. elektronicznej sędziego w innym sądzie będzie przysługiwał dodatek z delegowanych między Ministerstwa tytułu delegowania, w wysokości 12,5 % podstawy sądami jest 263 sędziów. Sprawiedliwoś ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, a po ci upływie sześciu miesięcy delegowania – w wysokości 20 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego. Sądy powszechne 319 – sądy rejonowe Informacja Delegowanie sędziego do pełnienia obowiązków 47 – sądy okręgowe ogólnodostępna sędziego w innym sądzie będzie miało miejsce w 11 – sądy apelacyjne przypadku uzasadnionych potrzeb tego sądu, w szczególności, gdy przemawiają za tym liczba i rodzaj Sądy wojskowe 9 – sądy wojskowe spraw wpływających do sądu, stopień opanowania (2 – okręgowe, wpływu spraw oraz średnia wielkość referatu sędziego 7 – garnizonowe) lub asesora sądowego w relacji do wartości tych parametrów w innych sądach, w tym przy uwzględnieniu liczby obsadzonych stanowisk sędziowskich i asesorskich, długotrwałych nieobecności sędziów i asesorów sądowych oraz planowanych zwolnień stanowisk sędziowskich w sądzie, do którego ma nastąpić delegowanie.
5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Projekt ustawy został zamieszczony na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie „Rządowy Proces Legislacyjny”, stosownie do wymogów art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) oraz zgodnie z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806). Projekt ustawy został poddany konsultacjom i opiniowaniu, w szczególności z udziałem sądów powszechnych i wojskowych, organizacji pozarządowych, w tym zrzeszających sędziów, Krajowej Rady Sądownictwa, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Naczelnej Rady Adwokackiej, Krajowej Rady Radców Prawnych, Rzecznika Praw Obywatelskich. Przewidziano siedmiodniowy czas konsultacji, uzasadniony w szczególności potrzebą nadania przepisom regulującym sposób delegowania sędziów do innych sądów treści zgodnej z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada 2021 r. w sprawach połączonych od C‑748/19 do C‑754/19 i tym samym zapewnienia systemowej transparentności instytucji delegowań orzeczniczych. Podmioty, które zgłosiły uwagi do projektu w toku konsultacji i opiniowania, wymienia załączona do OSR tabela, zawierająca również treść tych uwag i odniesienie się do nich projektodawcy.
6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z 2024 Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] r.) 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0–10) Dochody ogółem 0,68 0,82 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1,50 budżet państwa 0,20 0,24 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,44 JST 0,19 0,23 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,42 NFZ 0,29 0,35 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,64 Wydatki ogółem 3,24 3,90 0 0 0 0 0 0 0 0 0 7,14 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 7,14 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 NFZ 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Saldo ogółem -2,56 -3,08 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -5,64 budżet państwa -3,04 -3,66 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -6,70 JST 0,19 0,23 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,42 NFZ 0,29 0,35 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,64 Projektowane rozwiązanie spowoduje skutki finansowe dla części 15 budżetu państwa – Sądy powszechne związane z koniecznością wypłat dodatków z tytułu delegowania większej niż obecnie liczbie sędziów. Wydatki związane z wypłatą projektowanych dodatków zostaną sfinansowane w ramach planów Źródła finansowych sądów na rok 2025 i 2026 w części 15 budżetu państwa – Sądy powszechne (dodatkowe finansowania środki na ten cel nie zostały zaplanowane w projekcie budżetu państwa na 2025 rok w ww. części). Wydatki w części 29 – Obrona narodowa w dziale 755 Wymiar sprawiedliwości, wynikające z wejścia w życie przepisów ustawy, będą finansowane w ramach limitu wydatków obronnych, o którym mowa w art. 40 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248, z późn. zm.). Dodatkowe Zgodnie z brzmieniem art. 77 § 7 u.s.p., w razie delegowania sędziego do sądu równorzędnego, informacje, w tym sędziemu przysługuje dodatek funkcyjny wizytatora sądu okręgowego. Stosownie do zapisów wskazanie źródeł załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 marca 2018 r. w sprawie funkcji danych i oraz sposobu ustalania dodatków funkcyjnych przysługujących sędziom (Dz. U. z 2021 r. poz. 632, przyjętych do z późn. zm.) dodatek ten wynosi od 0,25 do 0,5 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego obliczeń założeń sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych. W roku 2024 zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2023 r. (M.P. poz. 831) – ww. podstawa, czyli kwota przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2023 r., wyniosła 7005,76 zł. W 2024 r. miesięczny dodatek mieści się zatem w przedziale od 1751 zł do 3503 zł. W roku 2025 – zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2024 r. (M.P. poz. 730) – ww. podstawa, czyli kwota przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2024 r., wyniosła 8038,41 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 1 pkt 5 oraz art. 4 ust. 1 analizowanego projektu ustawy, sędziemu delegowanemu do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie przysługuje dodatek z tytułu delegowania w wysokości 12,5 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, a po upływie sześciu miesięcy delegowania – w wysokości 20 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego (w warunkach roku 2025 dodatek ten wyniesie zatem 1005 zł przez pierwsze 6 miesięcy i 1608 zł w każdym kolejnym miesiącu). Zakładając, że w 2026 r. liczba sędziów delegowanych nie ulegnie zmianie, w roku 2026 dodatek ten – przy uwzględnieniu wskaźnika cen towarów i usług oraz przeciętnego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej wskazanych na rok 2026 w Wytycznych dotyczących stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Aktualizacja – październik 2024 r. – wyniesie zatem 1101 zł przez pierwsze 6 miesięcy i 1762 zł w każdym kolejnym miesiącu. SKUTKI FINANSOWE Sądy powszechne Na 28 listopada 2024 r. delegowanych do sądów równorzędnych jest 8 sędziów, natomiast między sądami różnych instancji, ponadto, jest delegowanych 255 sędziów. Zatem, łącznie na ten dzień, delegowanych między sądami jest 263 sędziów, przy czym: 97 sędziów jest delegowanych do innych sądów na czas nieokreślony, 37 sędziów delegowanych jest na okres powyżej sześciu miesięcy, 129 sędziów delegowanych jest na okres pół roku.
Porównanie kwot stawek dodatków funkcyjnych [w zł]
Obecne stawki miesięczne dodatków – sędziowie delegowani mnożnik3 sędzia delegowany do innego sądu równorzędnego 2010 0,25
– min. wysokość połowa przedziału przyjęta do szacunków wynosi 0,375 3014 0,375 sędzia delegowany do innego sądu równorzędnego – 4019 0,5 maks. wysokość Projektowane stawki miesięczne dodatków – sędziowie delegowani sędzia delegowany do innego sądu – do 6 miesięcy 1005 (w 2025) 0,125 i 1101 (w 2026) sędzia delegowany do innego sądu – powyżej 6 miesięcy 1608 zł (w 2025) 0,20 i 1762 zł (w 2026)
Dla oszacowania skutków finansowych wejścia w życie projektowanych rozwiązań w 2025 r. (skutki całoroczne) przyjęto liczbę 263 sędziów aktualnie delegowanych z założeniem, że 129 delegowanych sędziów będzie pobierać dodatek przysługujący do sześciu miesięcy delegowania, natomiast 134 sędziów – dodatek przysługujący powyżej sześciu miesięcy delegowania. Roczne skutki finansowe dla części 15 – Sądy powszechne Delegowanie sędziego Liczba Dodatek Dodatek delegowanych miesięczny półroczny/roczny sędziów (2025 r.) projektowane stawki dodatków do 6 miesięcy 129 129 645 zł 777 870 zł powyżej 6 miesięcy (liczone 134 215 472 zł 2 585 664 zł x 12) obecne stawki dodatków do sądu równorzędnego 8 24 112 zł 289 344 zł /mnożnik 0,375/4
Różnica wzrostu wydatków - 3 074 190 zł (projektowane – obecne)
Przybliżone skutki finansowe wejścia w życie projektowanych rozwiązań dla części 15 budżetu państwa – Sądy powszechne spowodowane koniecznością wypłat dodatków z tytułu delegowania większej niż obecnie liczbie sędziów (aktualnie 8 sędziów, zaś po zmianie przepisów łącznie 263 sędziów – według stanu na dzień 28 listopada 2024 r.) – wyniosłyby w skali 2025 roku ok. 3 074 tys. zł (różnica między projektowanymi skutkami a wydatkami ponoszonymi obecnie na dodatki dla 8 sędziów). wielokrotność podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.), w roku 2024 przedmiotowa podstawa wyniosła 7005,76 zł; wielokrotność podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.), w roku 2025 przedmiotowa podstawa wyniesie 8038,41 zł; na 2026 r. jako podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego przyjęto 8810,10 zł. Na potrzeby obliczeń przyjmuje się, że 8 sędziów aktualnie delegowanych do sądów równorzędnych pobiera dodatki w wysokości połowy wartości przedziału (od 0,25 do 0,5 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego), czyli 0,375. W roku 2026 – ponieważ zgodnie z art. 4 ust. 3 projektowanego aktu przepisy ust. 1 i 2 tracą moc po upływie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy – dodatkowe skutki związane z wypłatą ww. dodatków wyniosą 321 936 zł (różnica między wydatkami z 2025 a 2026 r.), natomiast całoroczne skutki ww. dodatków w 2026 r. są szacowane na 3 685 tys. zł. Sądy wojskowe Liczba sędziów sądów wojskowych aktualnie delegowanych do sądów powszechnych i sądów wojskowych na podstawie decyzji Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej na dzień 13 grudnia 2024 r. przedstawia się następująco:
– liczba delegacji do sądu wyższej instancji – 0
– liczba delegacji do sądów równorzędnych – 9
– liczba delegacji do sądów niższej instancji – 1
– liczba delegacji powyżej 6 miesięcy – 10
– liczba delegacji na czas nieokreślony – 0.
Na potrzeby obliczeń przyjmuje się, że wszyscy są delegowani do sądów równorzędnych
Obecne stawki miesięczne dodatków – sędziowie delegowani mnożnik5 sędzia delegowany do innego sądu równorzędnego 2010 0,25
– min. wysokość połowa przedziału przyjęta do szacunków wynosi 0,375 3014 0,375 sędzia delegowany do innego sądu równorzędnego – 4019 0,5 maks. wysokość Projektowane stawki miesięczne dodatków – sędziowie delegowani sędzia delegowany do innego sądu – powyżej 6 miesięcy 1608 zł (w 2025) 0,20 i 1762 zł (w 2026)
Roczne skutki finansowe dla części 29 – Obrona narodowa Delegowanie sędziego Liczba Dodatek Dodatek delegowanych miesięczny roczny sędziów (2025 r.) projektowane stawki dodatków powyżej 6 miesięcy (liczone 10 16 080 zł 192 960 zł x 12) obecne stawki dodatków do sądu równorzędnego 10 30 140 zł 361 680 zł /mnożnik 0,375/6 Różnica wzrostu wydatków - 168 720 zł (projektowane – obecne) W roku 2026 – ponieważ zgodnie z art. 4 ust. 3 projektowanego aktu przepisy ust. 1 i 2 tracą moc po upływie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy – dodatkowe całoroczne skutki ww. dodatków są szacowane na ok. 211 tys. zł. Należy wskazać, że wskazane powyżej skutki stanowią prognozę sporządzoną w oparciu o aktualne informacje o liczbie delegowanych sędziów, natomiast liczba delegowanych sędziów może ulegać zmianie, co z kolei może spowodować zarówno wzrost, jak i spadek wskazanych powyżej wydatków. wielokrotność podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.), w roku 2024 przedmiotowa podstawa wyniosła 7005,76 zł; wielokrotność podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.), w roku 2025 przedmiotowa podstawa wyniesie 8038,41 zł; na 2026 r. jako podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego przyjęto 8810,10 zł. Na potrzeby obliczeń przyjmuje się, że 8 sędziów aktualnie delegowanych do sądów równorzędnych pobiera dodatki w wysokości połowy wartości przedziału (od 0,25 do 0,5 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego), czyli 0,375.
7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie 0 1 2 3 5 10 Łącznie zmian (0–10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa pieniężnym sektor mikro-, małych (w mln zł, i średnich ceny stałe z przedsiębiorstw 2024 r.) rodzina, obywatele 2,56 3,08 5,64 oraz gospodarstwa domowe W ujęciu duże przedsiębiorstwa Brak wpływu. niepieniężny sektor mikro-, małych Przedmiotowy projekt nie określa zasad podejmowania, wykonywania lub m i średnich zakończenia działalności gospodarczej, w związku z czym odstąpiono od analiz przedsiębiorstw i oceny przewidywanych skutków społeczno-gospodarczych, wskazanych w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.). rodzina, obywatele oraz gospodarstwa Brak bezpośredniego wpływu. Wejście w życie projektowanych regulacji może domowe w wpłynąć na zwiększenie zaufania do wymiaru sprawiedliwości w zakresie szczególności osoby z czynności orzeczniczych podejmowanych przez sędziów delegowanych wobec niepełnosprawnością zwiększenia poziomu transparentności instytucji delegacji. i starsze Niemierzalne Dodatkowe informacje, w tym Wejście w życie ustawy nie będzie miało negatywnego wpływu na konkurencyjność gospodarki wskazanie źródeł i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przedsiębiorstw, jak również nie będzie miało danych i negatywnego wpływu na sytuację i rozwój regionalny. przyjętych do obliczeń założeń
8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej nie tabeli zgodności). nie dotyczy
zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne: Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie nie dotyczy Komentarz: Minister Sprawiedliwości będzie zobligowany do dokonania analizy obciążenia pracą sędziów i asesorów sądu (oraz pionu orzeczniczego), do którego miałoby nastąpić delegowanie, na tle innych sądów, w szczególności sąsiednich sądów równorzędnych, biorąc przy tym pod uwagę uwarunkowania dotyczące ich bieżącego funkcjonowania, jak choćby liczbę wolnych etatów sędziowskich czy asesorskich, długotrwałe nieobecności orzeczników czy planowane przejścia w stan spoczynku, mogące przemawiać za potrzebą tymczasowego, kadrowego wzmocnienia albo też wskazujące na niezasadność delegowania. Przy delegowaniu sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie będzie uwzględniany w szczególności okres pełnienia służby sędziowskiej, w tym na zajmowanym stanowisku sędziowskim, doświadczenie w rozpoznawaniu spraw z określonego zakresu, sprawność postępowania w prowadzonych sprawach oraz ocena wpływu delegowania na pracę sądu, w którym sędzia ma miejsce służbowe. Odwołanie z delegowania do innego sądu będzie wymagało uzasadnienia. W Biuletynie Informacji Publicznej Minister Sprawiedliwości będzie ogłaszał o każdym dokonanym przez niego delegowaniu sędziego oraz o każdym odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania. W ogłoszeniu będą wskazane przyczyny delegowania albo odwołania.
9. Wpływ na rynek pracy Projektowana regulacja nie będzie miała bezpośredniego wpływu na rynek pracy.
10. Wpływ na pozostałe obszary środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, administracyjne lub inne: ochrona praw wojskowe człowieka Omówienie Wpływ na sądy powszechne został szczegółowo omówiony w pkt 2 i 4 OSR. wpływu
11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Z uwagi na charakter projektowanych zmian nie planuje się przeprowadzenia ewaluacji projektu. Projektowana ustawa ma na celu wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada 2021 r. w sprawach połączonych od C‑748/19 do C‑754/19, przez wprowadzenie zmian w zakresie procedury związanej z delegowaniem oraz zmianę zasad przyznawania dodatków do wynagrodzenia z tytułu delegowania.
13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) RAPORT Z KONSULTACJI PUBLICZNYCH I OPINIOWANIA PROJEKTU USTAWY O ZMIANIE USTAWY – PRAWO O USTROJU SĄDÓW POWSZECHNYCH ORAZ USTAWY – PRAWO O USTROJU SĄDÓW WOJSKOWYCH (UC35)
I. Informacje ogólne
Niniejszy dokument stanowi wypełnienie obowiązku określonego w § 51 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2024 r. poz. 806), zgodnie z którym organ wnioskujący sporządza raport z konsultacji obejmujący omówienie wyników przeprowadzonych konsultacji publicznych i opiniowania. Stosownie do postanowień Regulaminu pracy Rady Ministrów projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych (UC35) został udostępniony na stronie Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny. Projekt został też wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
II. Przebieg uzgodnień konsultacji publicznych i opiniowania
A. Projekt ustawy został skierowany do konsultacji publicznych pismem z dnia 19 kwietnia 2024 r. z siedmiodniowym dniowym terminem na zgłaszanie uwag. W ramach konsultacji publicznych projekt został przesłany do następujących podmiotów:
1. Stowarzyszenie Sędziów „Themis”,
2. Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”,
3. Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów KSSiP „Votum”,
4. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów Sądów Administracyjnych,
5. Helsińska Fundacja Praw Człowieka,
6. Fundacja im. Stefana Batorego.
B. Projekt ustawy został skierowany do opiniowania pismami z dnia 19 kwietnia 2024 r. z siedmiodniowym terminem na zgłaszanie uwag. W ramach opiniowania projekt został przesłany do następujących podmiotów:
1. Sąd Najwyższy,
2. Naczelny Sąd Administracyjny,
3. Krajowa Rada Sądownictwa,
4. Krajowa Rada Radców Prawnych,
5. Naczelna Rada Adwokacka,
6. Rzecznik Praw Obywatelskich,
7. Urząd Ochrony Danych Osobowych,
8. Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa,
9. Sąd Apelacyjny w Białymstoku,
10. Sąd Apelacyjny w Gdańsku,
11. Sąd Apelacyjny w Katowicach,
12. Sąd Apelacyjny w Krakowie,
13. Sąd Apelacyjny w Lublinie,
14. Sąd Apelacyjny w Łodzi,
15. Sąd Apelacyjny w Poznaniu,
16. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie,
17. Sąd Apelacyjny w Szczecinie,
18. Sąd Apelacyjny w Warszawie,
19. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu,
20. Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie,
21. Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu,
22. Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie.
C. Uwagi do projektu ustawy w ramach konsultacji i opiniowania nadesłały następujące podmioty:
1. Rzecznik Praw Obywatelskich,
2. Rzecznik Praw Dziecka
3. Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku,
4. Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie,
5. Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie,
6. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu,
7. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie,
8. Stowarzyszenie Homokomando,
9. Forum Obywatelskiego Rozwoju.
III. Omówienie wyników przeprowadzonych konsultacji publicznych i opiniowania Przedstawienie wyników konsultacji publicznych i opiniowania zostało zawarte w tabeli stanowiącej załącznik do niniejszego raportu.
IV. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym Projekt ustawy nie wymaga przedłożenia innym instytucjom i organom Unii Europejskiej lub Europejskiemu Bankowi Centralnemu w celu uzyskania opinii, dokonania konsultacji lub uzgodnienia.
V. Wskazanie podmiotów, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, wraz ze wskazaniem kolejności dokonania zgłoszeń albo informację o ich braku. Nie zgłoszono zainteresowania pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.
Załącznik Tabela uwag do projektu, zgłoszonych w toku konsultacji publicznych i opiniowania. Tabela uwag zgłoszonych do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w ramach konsultacji i opiniowania
L.p. Podmiot Treść uwagi Stanowisko projektodawcy zgłaszający uwagę
1. Sądy apelacji Proponowana zmiana przewiduje przyznanie sędziemu delegowanemu do pełnienia Uwaga nieuwzględniona. gdańskiej obowiązków sędziego w innym sądzie dodatek z tytułu delegowania, w wysokości 12,5% Należy wskazać, odnosząc się do istoty zgłoszonej podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c, uwagi, że instytucja delegowania powinna służyć a po upływie sześciu miesięcy delegowania – w wysokości 25% tej podstawy. Wskazano, czasowemu wsparciu najbardziej obciążonych sądów, że niezrozumiała jest obecna sytuacja w wymiarze sprawiedliwości, polegająca na przy czym przewidywany dodatek z tytułu utrzymujących się drastycznych różnicach w obciążeniu sędziów w poszczególnych delegowania nie jest świadczeniem mającym sądach, ale i w poszczególnych wydziałach jednego sądu. Proponowana zmiana miałaby kompensować zwiększone obciążenie w owym odciążyć przeciążone wydziały czy sądy poprzez przeniesienie na delegację sędziów z miejscu pełnienia służby, w sposób regulowany wydziałów i sądów, o mniejszym obciążeniu. Za powyższe sędziom delegowanym jakimikolwiek wskaźnikami, a w szczególności przysługiwać miałby specjalny dodatek. stanowić rekompensatę za wyrażenie zgody na zmianę Poparto ideę dodatku dla sędziego delegowanego, który byłby zachętą do delegowania miejsca służbowego i podjęcie się wykonywania (obecnie brak jest chętnych na delegację do sądów, a w nich do wydziałów przeciążonych), obowiązków służbowych w innym sądzie, przy lecz jednocześnie wyrażono przekonanie, że nagradzanie jednych sędziów za pracę w uwzględnieniu ograniczonych możliwości zarządzania przeciążonych wydziałach, przy braku jakiegokolwiek dodatku pozostałych sędziów już kadrą sędziowską z uwagi na gwarancje niezawisłości, pracujących w przeciążonych wydziałach jest dyskryminujące. Powyższe rozwiązanie z którą skorelowany jest zakasz przenoszenia sędziów. prowadziłoby do ogromnej dysproporcji. Sędziowie bowiem orzekający od lat w Dodatkowo wskazać należy, że delegowany sędzia co wydziałach o nadmiernym obciążeniu, otrzymujący wynagrodzenie tożsame z sędziami do zasady pozostaje zobowiązany do zakończenia znaczniej mniej obciążonymi obowiązkami, otrzymywaliby nadal wynagrodzenie w spraw prowadzonych w swoim miejscu służbowym, obecnej wysokości. Nowi zaś sędziowie delegowani, na podstawie proponowanych tym samym nawet na początku delegowania nie przepisów, początkujący w orzekaniu w danym wydziale, otrzymywaliby wynagrodzenie znajduje się w sytuacji dalece lepszej – w zakresie w znacznie wyższej wysokości, „za pracę w trudnych warunkach” i to tylko nowo obciążenia pracą – od sędziów sądu, do którego został wylosowanych spraw. delegowany. Należy przy tym potwierdzić, że może Zwrócono uwagę, że na podstawie obecnie obowiązujących przepisów nie ma możliwości dojść do sytuacji, w której sędzia delegowany będzie przenoszenia spraw z jednego referatu do drugiego. Zatem nowo delegowani sędziowie uzyskiwał wynagrodzenie wyższe, niż sędziowie sądu losowaliby jedynie tzw. świeży wpływ spraw, które do kończenia, „potrzebują” kilka delegowania, nie będzie to jednak regułą (a przy tym miesięcy, w związku z koniecznością wymiany pism, wyznaczenia terminu rozprawy art. przewiduje się zmniejszenie wysokości dodatku z Sędziowie zaś od lat orzekający w przeciążonym wydziale, nadal orzekaliby na referatach tytułu delegowania względem obecnie średnio 700 spraw tzw. „starych”, co prawda bez „świeżego” wpływu. Ale przy obowiązującego), trudno jednak o inną metodę załatwieniach na poziomie do 15 spraw repertorium „C” miesięcznie, zakończenie spraw stworzenia zachęty do wyrażenia zgody na zmianę z referatu i tak orientacyjnie zajęłoby im około 5 lat, bez nowego wpływu. Odliczając miejsca pełnienia służby. Jednocześnie problem różnic średnio 2 miesiące w roku na urlopy, szkolenia, dni wolne art. W każdym roku załatwienia w obciążeniu sprawami sędziów w różnych sądach na poziomie 150 spraw, podzielone przez średni referat 700 spraw. przy tożsamych zasadach ich wynagradzania nie jest W ocenie zgłaszających uwagę takie rozwiązanie byłoby krzywdzące dla sędziów zagadnieniem rozwiązywanym projektowaną ustawą, a orzekających od lat w wydziałach przeciążonych. zatem kwestia „dodatków za nadmierne przeciążenie”
– niezależnie od oceny dopuszczalności i zasadności W proponowanej zmianie wskazano na średnią wielkość referatu sędziego lub asesora takiego rozwiązania – nie była i nie jest przedmiotem sądowego w relacji do wartości tych parametrów w innych sądach. Zatem jeżeli zmiana rozważań projektodawcy. miałaby spełniać swoją rolę „rekompensaty” za trudne warunki to co najmniej, projekt zmian winien uwzględniać ustalenie średniego referatu w pionach karnych, cywilnych, rodzinnych. Powyżej tej wartości przyznawanie winny być dodatki za nadmierne przeciążenie, które przewiduje proponowany projektu, ale dla wszystkich sędziów pracujących w przeciążonych wydziałach, a nie tylko delegowanych. Przy takim rozwiązaniu wszyscy sędziowie przeciążonych wydziałów, otrzymaliby stosowane dodatki za pracę powyżej ustalonej średniej wydziałowej w Polsce. Podniesiono, że powyższe rozwiązanie być może zmienią dotychczasową błędną praktykę nieuzasadnionego przyznawania etatów sądom mało obciążonym, przy braku wystarczającego dokadrowania sądów i wydziałów o nadmiernym obciążeniu. Konstatując, w sądach w Polsce sędziowie otrzymują tożsame wynagrodzenie przy różnicy obciążenia referatów do kilkuset spraw na referat. Obciążenie to zaś, tak jak wynagrodzenie, co wydaje się zupełnie oczywiste, winno być zaś tożsame.
2. Generalnie regulacja dotyczy zagadnienia od dawna krytykowanego. Zasadnicza krytyka Uwaga nieuwzględniona. wynikała jednak nie tyle z obaw o zagrożenie niezawisłości sędziego, co następowała z Intencją projektodawcy nie było stworzenie instytucji uwagi na niejasne kryteria delegowania, prowadzące do zmiany w obsadzie sądów wyższej swego rodzaju procedury konkursowej w przypadku instancji na podstawie reguł znanych mniej lub bardziej formalnemu kręgowi zaistnienia potrzeby delegowania. To nie chęć sędziego decyzyjnemu. Przy tym faktycznie – wobec roli prezesa sądu/Ministra Sprawiedliwości w do zmiany miejsca pełnienia służby, którą mógłby tej procedurze, w widoczny sposób możliwy jest do postawienia zarzut niepewności co do wyrazić w ramach zgłoszenia zainteresowania niezawisłości tak desygnowanego sędziego, który przy tym – potem w konkursie na urząd ogłoszeniem o potrzebie delegowania sędziów winna sędziego – otrzymuje dodatkowy argument z pracy w nowym miejscu pracy. być determinująca (choć oczywiście pozostaje Zaproponowane zmiany powielają zatem rozwiązania dotychczas krytykowane ze względu niezbędna dla dojścia delegowania do skutku), a ocena na brak cech konkursowych w doborze delegowanego, co powinno cechować procedurę poczyniona z poziomu Ministerstwa Sprawiedliwości demokratyczną (z odpowiednimi gwarancjami). Powiela się przy tym stałe kryteria w zakresie diagnozy, w których sądach, przy promujące osoby potrafiące dobrze umiejscowić się w sądownictwie niezależnie od uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności kompetencji i wkładu pracy, jak i postawy w budowaniu prawidłowych relacji (obciążenie sprawami, poziom etatyzacji, środowiskowych (czyli opartych na wzajemnym szacunku). Głównym przykładem do tezy przewidywane zwolnienia etatów sędziowskich, etc.) zdania poprzedzającego jest wskazanie w regulacji, że kryteriami są sprawność możliwe jest uszczuplenie zasoby kadrowego poprzez postępowania, obciążenie orzecznicze. Oznacza to, że sędzia będący beneficjentem dobrej delegowanie sędziego, winna być kluczowa dla etatyzacji ( i innych warunków pracy) ma szansę na rozwój zawodowy, a sędzia ciężko efektywnego wykorzystywania instytucji delegowania, pracujący – zostaje dodatkowo zdegradowany brakiem konkurencyjności w omawianej w powiązaniu z następczym wyborem najbardziej procedurze. Sytuacja taka jest oczywistym przejawem dyskryminacji. odpowiedniego kandydata. Wskazanie, że: sędzia będący beneficjentem dobrej etatyzacji ( i innych warunków pracy) ma szansę na rozwój zawodowy, a sędzia ciężko pracujący – zostaje dodatkowo zdegradowany brakiem konkurencyjności w omawianej procedurze. Sytuacja taka jest oczywistym przejawem dyskryminacji zdaje się być wyrazem innego postrzegania delegowania do wykonywania czynności orzeczniczych, niż postrzeganie projektodawcy. Instytucja delegowania nie ma służyć rozwojowi zawodowemu sędziego rozumianego jako możliwość podnoszenia kwalifikacji i szans na awans do sądu wyższego rzędu, a interesowi wymiaru sprawiedliwości poprzez czasowe, doraźnie zaspokajanie potrzeb etatowych sądów tego wymagających. Trudno zatem oczekiwać, by sędzia ciężko pracujący (jak należy wnosić po treści uwagi, w wydziale znacząco obciążonym pracą) był brany pod uwagę do ewentualnego delegowania, gdyby miało to spowodować istotne pogorszenie wyników pracy sądu jego miejsca służbowego.
3. Sądy apelacji Projekt powinien przewidywać również czytelną procedurę delegowania, tj. obwieszczenie Uwaga nieuwzględniona. krakowskiej o zamiarze delegowania w BIP (a nie Intencją projektodawcy nie było stworzenie instytucji tylko o już dokonanym delegowaniu) wraz z terminem zgłaszania kandydatów. W innym swego rodzaju procedury konkursowej w przypadku wypadku zachodzić będzie ryzyko dokonywania delegacji bez informowania sędziów zaistnienia potrzeby delegowania. To nie chęć sędziego orzekających w danym wydziale o tym, że delegacja taka w ogóle jest planowana, co do zmiany miejsca pełnienia służby, którą mógłby uniemożliwi zgłaszanie innych kandydatur i wybór kandydata o najlepszych wyrazić w ramach zgłoszenia zainteresowania kwalifikacjach. Samo obwieszczenie o dokonanej delegacji, nawet z uzasadnieniem, ogłoszeniem o potrzebie delegowania sędziów winna będzie narzędziem spóźnionym i niepełnym, jeśli nie będzie mu towarzyszyła informacja być determinująca (choć oczywiście pozostaje o możliwości zgłoszenia swojej kandydatury wraz z kryteriami wyboru, przez co wybór niezbędna dla dojścia delegowania do skutku), a ocena sędziego delegowanego będzie odbywał się nietransparentnie, a dopiero informacja o poczyniona z poziomu Ministerstwa Sprawiedliwości wyborze będzie miała charakter jawny, co jednak nie przyczyni się realnie do wyboru w zakresie diagnozy, w których sądach, przy najlepszego kandydata. Należy podkreślić, że historycznie tego typu zastrzeżenia były uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności podnoszone przez sędziów – co do dokonywania delegacji bez przeprowadzenia (obciążenie sprawami, poziom etatyzacji, czytelnego naboru na to stanowisko, czego skutkiem było wyłonienie kandydata bez przewidywane zwolnienia etatów sędziowskich, etc.) informowania kręgu osób zainteresowanych, że w ogóle delegacja jest planowana, co w możliwe jest uszczuplenie zasobu kadrowego poprzez sposób oczywisty wpływało na krąg osób spośród którego dokonywany był wybór. delegowanie sędziego, winna być kluczowa dla Jednocześnie delegowanie sędziego ma istotny wpływ na przebieg późniejszego konkursu efektywnego wykorzystywania instytucji delegowania, na stanowisko w sądzie wyższej instancji, będąc swego rodzaju „przedkonkursem” i dając w powiązaniu z następczym wyborem najbardziej sędziemu delegowanemu zdecydowanie większe szanse w ewentualnym przyszłym odpowiedniego kandydata. Zapewnienie jawności konkursie, stąd potrzeba całościowego uregulowania w sposób transparentny jest postępowania w tym zakresie, wraz z koniecznością niezwykle istotna. uzasadnienia podjętych decyzji, służy zaś poddaniu Odnosząc się do przedstawionego projektu wyrażam stanowisko, iż – co do zasady – kontroli sposobu postępowania Ministra podzielam pogląd o konieczności transparentnego informowania sędziów o planowanej Sprawiedliwości. Nie negując, że delegowanie może delegacji. Tym niemniej przyjęta procedura nie powinna być nadmiernie rozbudowana, wpłynąć na przebieg późniejszego konkursu na prowadząc do zniweczenia celu, jakim jest zapewnienie (w stosunkowo krótkim czasie) stanowisko w sądzie wyższej instancji, będąc swego wzmocnienia kadrowego sądu, do którego delegacja ma być kierowana. rodzaju „przedkonkursem” i dając sędziemu delegowanemu zdecydowanie większe szanse w ewentualnym przyszłym konkursie, niezależnie od tego, że dotyczy zasadniczo przypadków delegowania do sądu wyższego rzędu, nie zmienia oceny, że przy uwzględnieniu celu delegowania wyrażającego się koniecznością czasowego wsparcia obciążonego sądu sędzią z innego sądu z jak najmniejszym negatywnym skutkiem dla sądu miejsca służbowego delegowanego sędziego, nie można postrzegać i kształtować tej instytucji przez pryzmat ułatwienia przyszłego awansu.
4. Dodatkowe uwagi zgłosił Pan sędzia Paweł Łuczyński – sędzia Sądu Rejonowego dla Uwaga nieuwzględniona. Krakowa – Śródmieścia w Krakowie. Zgodnie z nimi, w projektowanym art. 1 pkt 2) w Projektodawca wskazał w projektowanym art. 77 § 3d zakresie projektowanego art. 77 § 3d powinno być w przykładowym wyliczeniu tam u.s.p., że przy delegowaniu sędziego do pełnienia zawartym także dopisanie okresu wykonywania zawodu radcy prawnego i adwokata. obowiązków w innym sądzie (a zatem przy wyborze Skoro wykonywanie zawodu radcy prawnego/adwokata jest uwzględniane wśród kandydata do delegowania) uwzględnia się wskazane przesłanek wymaganych do powołania na stanowisko sędziego sądu rejonowego, sędziego w tym przepisie kryteria (okres pełnienia służby sądu okręgowego, czy sędziego sądu apelacyjnego, to wykonywanie tych zawodów sędziowskiej, w tym na zajmowanym stanowisku powinno być także brane pod uwagę przy delegowaniu sędziego do pełnienia obowiązków sędziowskim, doświadczenie w rozpoznawaniu spraw sędziego w innym sądzie, tym bardziej, że sędziowie, którzy w przeszłości, gdy z określonego zakresu, sprawność postępowania w wykonywali zawód radcy prawnego czy adwokata najczęściej występowali w sprawach prowadzonych sprawach oraz ocenę wpływu przed sądami, o delegowanie do których ubiegają się, gdy wykonują już zawód sędziego, delegowania na pracę sądu, w którym sędzia ma a zatem mają doświadczenie w występowaniu przed takimi sądami. W drodze dużej miejsce służbowe) w szczególności. A zatem nie są to analogii, ale jednak warto przywołać wyrok SN z 16.01.2009 r., I PK 103/08, OSNP 2010, kryteria wyłączne, lecz najistotniejsze z punktu nr 15-16, poz. 181, który dotyczył wprawdzie dodatku za długoletnią pracę sędziego, który widzenia projektodawcy, jako dotyczące służby wykonywał w przeszłości zawód adwokata, lecz wynika z niego idea, aby nie umniejszać sędziowskiej kandydata. Nie wyklucza to możliwości praw osób, które zostały sędziami, a w przeszłości wykonywały inny zawód prawniczy, wzięcia pod uwagę także wcześniejszych doświadczeń uwzględniany przy powołaniu na stanowisko sędziego. Brak wzmianki w projektowanym zawodowych sędziego. Nie wydaje się jednak zasadne brzmieniu art. 77 § 3d wśród zawartego tam wyliczenia – o wykonywaniu zawodu radcy dokonywanie porównań projektowanych regulacji z prawnego/adwokata oznacza brak przytoczenia okoliczności, które powinny być istotne regulacjami dotyczącymi wykonywania zawodu radcy przy delegowaniu sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie. prawnego/adwokata jako przesłankami wymaganymi do powołania na stanowisko sędziego sądu rejonowego, sędziego sądu okręgowego, czy sędziego sądu apelacyjnego. Dotyczy to bowiem co do zasady przypadków osób niebędących sędziami, a ubiegających się o powołanie na stanowisko sędziowskie.
5. Sądy apelacji Wskazano, że zmiana usp powinna obejmować również kwestie związane z zasadami Uwaga nieuwzględniona warszawskiej wynagrodzenia sędziego z tytułu delegowania, gdyż obecny stan prawny w tym względzie Uwaga niezrozumiała o tyle, że projektowana ustawa jest niesatysfakcjonujący. Po skreśleniu § 5 art. 77 ustawa przewiduje bowiem tylko jeden przewiduje przyznanie dodatku z tytułu delegowania – przypadek, gdy delegowanie do sądu uprawnia do otrzymania dodatku. Zgodnie z obecnym w przeciwieństwie do dotychczasowego stanu brzmieniem § 7 art. 77 usp następuje to w przypadku, gdy dochodzi do delegacji sędziego prawnego – każdemu delegowanemu sędziemu, bez do innego sądu równorzędnego. Pomijany jest natomiast najbardziej oczywisty przypadek, względu na to, czy delegowanie następuje do sądu w którym delegacja łączyć się winna ze wzrostem uposażenia, tj. przypadek delegacji do niższego rzędu, wyższego rzędu czy też sądu wyższego rzędu. Skoro, co do zasady, delegacja taka łączy się ze zwiększeniem równorzędnego. zakresu obowiązków, rozpoznawaniem spraw trudniejszych, co znajduje odzwierciedlenie Wysokość dodatku z tytułu delegowania – po pół roku w tabeli stawek zaszeregowania sędziów, to pozostawienie sędziego przy uposażeniu delegowania wynosząca 25% podstawy ustalenia właściwym dla sądu, w którym pełni służbę narusza nakaz kształtowania w sposób wynagrodzenia zasadniczego sędziego jest przy tym maksymalnie odzwierciedlający zasadę jednakowego wynagrodzenia za pracę jednakowej wyższa, niż różnica między najwyższą stawką możliwą wartości (art. 33 ust. 2 Konstytucji) narusza systemowo zasadę równego traktowania w do uzyskania w sądzie rejonowym (okręgowym) a zatrudnieniu. Ponadto z punktu widzenia treści art. 178 ust. 2 Konstytucji i szczególnej kolejną stawką, możliwą do uzyskania w sądzie ochrony wynagrodzeń sędziów, niezrozumiałą systemowo jest sytuacja, w której zasada okręgowym (apelacyjnym) a zatem w pełni zasadnie i wyrównywania wynagrodzeń stosownie do zwiększenia nakładu pracy, zachowuje moc w właściwie współkształtować wynagrodzenie sędziego odniesieniu do prokuratorów (art. 108 prawa o prokuraturze), a więc służby, której zasady delegowanego do wykonywania czynności wynagrodzenia nie podlegają konstytucyjnej ochronie a czerpią swą moc z uzusu orzeczniczych także w sądzie wyższego rzędu. wiążącego te zasady z zasadami kształtowania wynagrodzeń sędziowskich, nie obowiązuje natomiast w przypadku sędziów. W świetle tych uwag niezrozumiałą jest również sytuacja, w której dodatek, i to w wysokości dodatku wizytatorskiego, przysługuje wyłącznie w razie delegowania do sądu równorzędnego, przy pominięciu pozostałych szczebli delegacyjnych.
6. Zgłoszono, że trudno zgodzić się z argumentacją proponowanego rozwiązania, w którym Uwaga nieuwzględniona dodatek stanowi gratyfikację za delegowanie, uzasadnioną zmianą miejsca i warunków Dodatkowe świadczenia przysługujące sędziemu pracy. Zmiana miejsca pracy niekoniecznie łączyć się musi z niedogodnościami, w delegowanemu, takie jak nieodpłatne zakwaterowanie, szczególnym przypadku, gdy prowadzi ona do zmiany miejscowości pełnienia służby – dieta, zwroty kosztów przejazdów czy codziennych właściwą rekompensatą z tego tytułu są dodatki do wynagrodzenia. Należy zaś założyć, że dojazdów do nowego miejsca pełnienia służby służą w zdecydowanej większości przypadków wzmocnienia kadrowe dotyczyć będą sądów jedynie temu, by delegowany sędzia nie był zmuszony okręgowych i apelacyjnych wielkomiejskich, a delegacje następować będą z niższych do ponoszenia dodatkowych kosztów w związku z sądów z okręgów tych sądów. delegowaniem, nie mają zaś waloru świadczeń pozwalających skompensować niedogodność związaną z koniecznością pełnienia służby w innym sądzie. Bez znaczenia pozostaje tu, czy delegowanie będzie następowało z sądu położonego w mniejszej miejscowości do sądu wielkomiejskiego, czy odwrotnie. Dodatek z tytułu delegowania ma stanowić zachętę do zmiany miejsca pełnienia służby i podjęcia jej w miejscu, w którym co do zasady wymagany będzie większy nakład pracy sędziego w ramach czasowego wsparcia danej jednostki.
7. Skoro delegacja, co do zasady ma służyć wsparciu jednostek znajdujących się w Uwaga nieuwzględniona trudniejszej sytuacji kadrowej i organizacyjnej, to wysokość wynagrodzenia powinna ulec Dostrzegając sygnalizowane różnice, jakie powstaną w zmianie tak, aby stanowić zachętę dla sędziego, który wsparciem ma służyć. Należy jednak wynagrodzeniach sędziów delegowanych względem dbać o to, by ta forma podstawy wykonywania władzy jurysdykcyjnej nie prowadziła z innych sędziów orzekających w miejscu delegowania kolei do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu oraz równej płacy za pracę wskazać należy, że w ocenie projektodawcy nie tej samej wartości, tym razem na korzyść sędziego delegowanego w relacji do sędziów spowoduje to naruszenia zasady równego traktowania pełniących służbę w sądzie, do którego nastąpiła delegacja. Należy w tym względzie mając na względzie, że dodatek jest świadczeniem zauważyć, że docelowy dodatek 0,25 może doprowadzić do sytuacji, w której: nakierowanym na zrekompensowanie niedogodności
- sędziemu sądu okręgowego i sędziemu sądu apelacyjnego, w najniższej stawce związanej ze zmianą miejsca służbowego sędziego co zaszeregowania, po delegacji odpowiednio do sądu rejonowego i okręgowego do zasady na sąd, w którym sędzia będzie bardziej przysługiwać będzie wynagrodzenie określane za pomocą mnożnika przekraczającego obciążony, niż w swoim miejscu służbowym, i wysokością najwyższą stawkę zaszeregowania w tych sądach; gotowości podjęcia pracy w takim sądzie, do którego
- sędziemu sądu rejonowego delegowanemu do innego sądu rejonowego przysługiwać wszak nie ma możliwości przeniesienia sędziego bez będzie wynagrodzenie wyższe o co najmniej dwie stawki awansowe; jego zgody. Dodatkowo delegowanie nie wyłącza konieczności zakończenia spraw prowadzonych w sądzie miejsca służbowego sędziego.
- sędziemu sądu rejonowego delegowanemu do sądu okręgowego, zaszeregowanemu do trzeciej stawki awansowej przysługiwać będzie wynagrodzenie ponad piątą stawkę awansową, czyli drugą stawkę awansową w tym sądzie. Przy istniejącej siatce stawek awansowych docelowa wysokość proponowanego dodatku może prowadzić do sytuacji naruszających zasadę równego traktowania w wynagrodzeniu i równej płacy za pracę jednakowej wartości.
8. Dodanie § 4a do art. 77 usp o treści: „Minister Sprawiedliwości ogłasza w Biuletynie Uwaga nieuwzględniona. Informacji Publicznej o każdym dokonanym przez niego delegowaniu sędziego oraz o Wskazanie przyczyn odwołania z delegowania (nie zaś każdym odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania. W ogłoszeniu wskazuje się przyczyny szczegółowego uzasadnienia, które doręczane będzie delegowania albo odwołania.”, wydaje się nieuzasadnione w zakresie wskazywania wyłącznie zainteresowanemu) jest niezbędne dla przyczyn odwołania sędziego z delegacji w BIP. Może to prowadzić do upubliczniania zapewnienia transparentności działań Ministra informacji negatywnych na temat sędziego odwołanego z delegacji, co z kolei prowadzić Sprawiedliwości i nie wydaje się, by mogło prowadzić może do stygmatyzacji i naruszenia dobrego jego imienia. do stygmatyzacji czy naruszenia dobrego imienia sędziego, podobnie jak choćby uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odmawiające przedstawienia Prezydentowi RP kandydatury danego sędziego na stanowisko sędziowskie w sądzie wyższego rzędu.
9. Sądy okręgu Problematyka delegowania sędziego wojskowego sądu garnizonowego do pełnienia Uwaga nieuwzględniona. Wojskowego obowiązków sędziego na obszarze właściwości danego wojskowego sądu okręgowego, o Zagadnienie delegowań dokonywanych przez Sądu której to możliwości mowa w art. 26 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju prezesów sądów nie jest przedmiotem projektowanej Okręgowego w sądów wojskowych. nowelizacji realizującej punktowy cel wykonania Poznaniu Jednoznacznego dookreślenia wymagałaby kwestia tego, czy delegowanie w trybie art. 26 orzeczenia TSUE.
§ 2 u.s.w. obejmuje tylko delegację do sądu równorzędnego, czy też delegację do sądu wyższego rzędu; brak też jest możliwości delegowania w tym trybie sędziego wojskowego sądu okręgowego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie niższego rzędu (zob. art.77
§ 8i9u.s.p.).
10. Pilnego uregulowania wymaga, z uwagi na sytuację geopolityczną w Europie, aby w razie Uwaga nieuwzględniona. ogłoszenia mobilizacji lub stanu wojny, sędziowie sądów powszechnych, w przypadku Zagadnienie objęte uwagą nie jest przedmiotem powołania do niezawodowej służby wojskowej, (zob.: art.97 u.s.p.), posiadający przydział projektowanej nowelizacji realizującej punktowy cel na czas „W” w w sądach wojskowych – z mocy samej ustawy od razu byli sędziami wykonania orzeczenia TSUE. oddelegowanymi do tych sądów oraz posiadającymi w nich prawo do orzekania. (…)
11. Celowe jest odstąpienie od określenia dodatku z tytułu delegowania poprzez odwołanie o Uwaga nieuwzględniona. się do wysokości dodatku funkcyjnego dla wizytatora sądu okręgowego. Jak słusznie W ocenie projektodawcy delegowanie nie jest i nie wskazano w uzasadnieniu projektu delegowanie do innego sądu nie jest pełnieniem żadnej powinno być traktowane jako naturalny etap funkcji. Należy jedynie odnieść się do kwestii wysokości dodatku. Z jednej strony za ewentualnego przyszłego ubiegania się przez takiego celowe należy uznać rozszerzenie jego obowiązywania na sędziów delegowanych do sądu sędziego o stanowisko w takim sądzie, delegowanie nie wyższego rzędu. służy bowiem promowaniu wybranych sędziów czy Wątpliwości budzi jednak obniżenie wysokości dodatku należnego dla sędziego ułatwianiu im kariery zawodowej (co jednak może delegowanego do sądu równorzędnego – w projekcie maksymalna wysokość tego dodatku mieć miejsce przy okazji delegowania) a wyłącznie będzie równa minimalnej wysokości wynikającej z przepisów obecnie obowiązujących. czasowemu wsparciu danego sądu w nadzwyczajnej Podkreślić należy, iż delegowanie do sądu wyższego jest naturalnym etapem ewentualnego sytuacji związanej z jego obciążeniem zadaniami przyszłego ubiegania się przez takiego sędziego o stanowisko w takim sądzie. Główną orzeczniczymi. Tak postrzegane delegowanie motywacją dla takiego sędziego jest zatem chęć rozwoju swojej kariery zawodowej, zaś uzasadnia przyznanie dodatku w każdym przypadku, kwestia uzyskania dodatku ma znaczenie drugoplanowe. Inaczej sytuacja kształtuje się w niezależnie od miejsca delegowania, ustalenie zaś przypadku delegowania do sądu równorzędnego, gdzie bodziec w postaci wysokości dodatków na tożsamym poziomie niezależnie od dodatku ma dużo bardziej istotne znaczenie. Z uwagi na to należy postulować odmienne miejsca delegowania jest wyrazem stanowiska ukształtowanie wysokości dodatku do sądu równorzędnego poprzez jego określenie jako projektodawcy, że świadczenie to stanowi na zasadach przyjętych w projekcie jednakże w wysokości tożsamej jak w przepisach rekompensatę za gotowość zmiany miejsca pełnienia obecnie obowiązujących. Biorąc pod uwagę ilość sędziów delegowanych do sądów przez sędziego służby i podjęcia się wyzwań w sądzie równorzędnych (w projekcie wskazani, że jest to 16 osób) postulowane rozwiązanie nie wymagającym od sędziego zwiększonego nakładu będzie generowało odczuwalnego obciążenia dla budżetu. pracy, niezależnie od tego, czy jest on sądem wyższego rzędu, niższego rzędu czy też równorzędnym.
12. Sądy okręgu Uwaga nieuwzględniona Wojskowego Projektodawca nie podziela poglądu, by dla wykonania Sądu orzeczenia TSUE niezbędne było wprowadzenie Okręgowego w zaskarżalności decyzji o odwołaniu z delegowania. Warszawie Należy przy tym wskazać, że delegowanie nie jest realizacją prawa sędziego do delegowania i nie służy jego interesom, lecz stanowi narzędzie pozwalające Ministrowi Sprawiedliwości, przy poszanowaniu zasad sędziowskiej niezawisłości, wpływać na etatyzację sądów w zakresie niezbędnego, czasowego wsparcia określonych jednostek sądownictwa. Sędzia delegowany winien zdawać sobie sprawę z celu delegowania i możliwości jego zakończenia w określony ustawą sposób. Przysługuje mu przy tym, jako rekompensata za podjęcie się pracy w innym miejscu, dodatek z tytułu delegowania i świadczenia nakierowane na zapewnienie możliwości pełnienia służby w nowym miejscu. Z tej perspektywy niezasadne pozostaje dopuszczenie wdawania się w spór co do zasadności utrzymania delegowania sędziego w przypadku odmiennej oceny ze strony Ministra Sprawiedliwości, kwestię wpływu odwołania z delegowania na „polityczną kontrolę treści orzeczeń sądowych” wydaje się zaś przesądzać regulacja nakazująca sędziemu delegowanemu zakończenie spraw prowadzonych w miejscu delegowana także po jego zakończeniu,
13. Uwaga nieuwzględniona Pierwsza z uwag opisanych jako „uwaga druga” pozostaje niezrozumiała co do tego, czy i w jaki sposób projektowana zmiana dotycząca sposobu ustalania dodatku z tytułu delegowania miałaby wywoływać wątpliwości w zakresie odpowiedniego stosowania względem sędziów sądów wojskowych. Co do drugiej z uwag, projektodawca nie podziela poglądu o zasadności tożsamej regulacji kwestii wynagrodzeń (czy dodatków) dla sędziów i prokuratorów, niezależnie od tego, że ustawa – Prawo o prokuraturze także podlegać będzie odpowiednim zmianom.
14. Uwaga nieuwzględniona. Należy powtórzyć, że delegowanie służy wyłącznie czasowemu wsparciu danego sądu w nadzwyczajnej sytuacji związanej z jego obciążeniem zadaniami orzeczniczymi. Tak postrzegane delegowanie uzasadnia przyznanie dodatku w każdym przypadku, niezależnie od miejsca delegowania, ustalenie zaś dodatków na tożsamym poziomie niezależnie od miejsca delegowania jest wyrazem stanowiska projektodawcy, że świadczenie to stanowi rekompensatę za gotowość zmiany miejsca pełnienia przez sędziego służby i podjęcia się wyzwań w sądzie wymagającym od sędziego zwiększonego nakładu pracy, niezależnie od tego, czy jest on sądem wyższego rzędu, niższego rzędu czy też równorzędnym. Obniżenie wysokości dodatku z tytułu delegowania (a przy tym jego ustalenie na poziomie określonego wskaźnika, nie zaś „widełkowo”) jest zaś wyrazem kompromisu pomiędzy głosami postulującymi, że był on (i jest nadal, wedle proponowanego rozwiązania) zbyt wysoki przy uwzględnieniu relacji do wynagrodzeń innych sędziów wykonujących pracę w miejscu delegowania jako swym miejscu służbowym, a potrzebą utrzymania zachęty do delegowania do różnych rodzajów sądów wyrażającej się dodatkiem znacząco wyższym – po 6 miesiącach delegowania – aniżeli różnica pomiędzy kolejnymi stawkami awansowymi. Projektodawca nie podziela przy tym poglądu o zasadności tożsamej regulacji kwestii wynagrodzeń (czy dodatków) dla sędziów i prokuratorów, niezależnie od tego, że ustawa – Prawo o prokuraturze także podlegać będzie odpowiednim zmianom.
15. Rzecznik Praw Niniejszym na podstawie art. 10 a ustawy z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Uwaga nieuwzględniona. Dziecka Dziecka (Tekst. Jedn. Dz.U. 292 z 2023 r., zwanej dalej „u.r.p.d.”) zgłaszam propozycje Niezależne od tego, że uwaga wykracza poza zakres zmian do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz projektowanej ustawą zmiany, nakierowanej na ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych (nr projektu UC 35), których celem jest wykonanie orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości wprowadzenie podstawy prawnej do delegowania sędziów i kuratorów sądowych do Biura Unii Europejskiej, w ocenie projektodawcy nie Rzecznika Praw Dziecka. Przedstawione poprawki, wprawdzie wykraczają częściowo znajduje uzasadnienia poszerzanie katalogu instytucji i poza zakres implementacji wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia podmiotów, mogących być miejscem delegowania 16 listopada 2021 r. w sprawach połączonych od C‑748/19 do C‑754/19, ale są ściśle sędziego, co prowadzi do uszczuplania kadry wymiaru powiązane funkcjonalnie z przedmiotem nowelizacji i dotyczą w znacznej mierze tych sprawiedliwości realizującej zadania z zakresu samych jednostek redakcyjnych tekstu ustawy. wymiaru sprawiedliwości. Nie jest przekonujące Delegowanie sędziów do Biura Rzecznika Praw Dziecka pozwoli na uwzględnienie wskazanie, że delegowanie sędziego z doświadczeniem unikalnego doświadczenia i wiedzy orzeczniczej tych osób w ramach spraw w orzekaniu w sprawach rodzinnych bądź karnych indywidualnych, w których Rzecznik Praw Dziecka podejmuje interwencję jak i w ramach pozwoliłoby natomiast w pełniejszy sposób uwzględnić wystąpień o charakterze ogólnym. Obecnie w ramach Biura Rzecznika Praw Dziecka perspektywę orzeczniczą w realizacji zadań prowadzonych jest kilka tysięcy spraw, w ramach których Rzecznik wykonuje uprawnienia wskazanych w art. 3 u.r.p.d. w kontekście braku przewidziane w art. 10-11 u.r.p.d. Jednocześnie w zespołach merytorycznych prowadzone możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych Biura są prace nad zmianami systemowymi mającymi zwiększyć poziom ochrony praw dziecka. Rzecznika Praw Dziecka odpowiednio Biuro w ramach czynności korzysta z wiedzy i doświadczenia wieloletnich pracowników wykwalifikowanymi pracownikami, także o Biura z pomocy ekspertów jak i adwokatów i radców prawnych współpracujących z doświadczeniu procesowym, czy choćby Biurem. Delegowanie sędziego z doświadczeniem w orzekaniu w sprawach rodzinnych podejmowanie współpracy z sędziami orzekającymi w bądź karnych pozwoliłoby natomiast w pełniejszy sposób uwzględnić perspektywę sposób umożliwiający korzystanie z ich wiedzy i orzeczniczą w realizacji zadań wskazanych w art. 3 u.r.p.d. doświadczeń. Mając na uwadze powyższe przedstawiam poniżej ewentualne zmiany w przedstawionym projekcie o nr UC 35, które realizowałyby powyższy postulat. (…)
16. Rzecznik Praw Po pierwsze, projekt ustawy wymaga wprost uzasadnienia decyzji jedynie w odniesieniu Uwaga nieuwzględniona Obywatelskich do odwołania z delegowania do innego sądu (art. 1 pkt 3 projektu dodający zdanie trzecie Projektowana ustawa wykonująca wyrok Trybunału do art. 77 § 4 Prawa o ustroju sądów powszechnych1), natomiast brak jest przepisu Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada wymagającego uzasadnienia decyzji o samym delegowaniu. Tymczasem zgodnie z 2021 r. w sprawach połączonych od C‑748/19 do orzecznictwem TSUE, nie tylko decyzja o zakończeniu delegowania, ale również decyzja C‑754/19 realizuje postanowienia jego sentencji, dotycząca delegowania sędziego powinna być należycie uzasadniona. Choć można odnoszące się do wymogu podania do publicznej próbować wywodzić wymóg uzasadnienia decyzji o delegowaniu z obowiązku podawania wiadomości kryteriów delegowania sędziego oraz przyczyn delegacji w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 1 pkt 4 projektu dodający § 4a wymogu uzasadnienia decyzji o odwołaniu z do art. 77 pusp), to jednak nie są to pojęcia tożsame – to pierwsze odnosi się do adresata delegowania. Powyższe nie oznacza, że projektodawca decyzji, a to drugie do opinii publicznej. Na marginesie warto zauważyć, że nowy art. 77 lekceważy rozważania Trybunału zawarte w
§ 4a pusp nie określa żadnego terminu na ogłoszenie w BIP przyczyn delegacji lub uzasadnieniu wskazanego wyroku. Wydaje się jednak, odwołania z delegacji. że brak jest konieczności uzasadniania decyzji o delegowaniu orzeczniczym (motywującego potrzebę wsparcia konkretnego sądu delegowaniem konkretnego sędziego) przy uwzględnieniu, że w takim przypadku nie dochodzi do obawy jakichkolwiek manipulacji czy naruszenia niezależności sądu albo niezawisłości sędziego. Projektodawca zdecydował się przy tym na wprowadzenie obowiązku uzasadniania decyzji o odwołaniu sędziego z delegowania wyłącznie w przypadku delegowania do innego sądu zważywszy, że w przypadku innych delegacji nie dochodzi do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sędziego delegowanego, a zatem – z punktu widzenia ochrony gwarancji niezawisłości sędziowskiej – nie istnieje potrzeba szczegółowego umotywowania sędziemu powodów, jakie legły u podstaw zakończenia delegowania. W zakresie terminu publikacji w BIP ogłoszenia o każdym dokonanym przez Ministra Sprawiedliwości delegowaniu sędziego oraz o każdym odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania, jakkolwiek nie wskazano go wprost, w ocenie projektodawcy winno to nastąpić bez nieuzasadnionej zwłoki w celu zapewnienia realizacji funkcji informacyjnej i kontrolnej ogłoszenia.
17. Po drugie, projekt określa przesłanki delegowania sędziego, natomiast nie określa żadnych Uwaga nieuwzględniona. przesłanek odwołania z delegacji. Sam wymóg podania uzasadnienia odwołania (nowy art. Projektowana ustawa wykonująca wyrok Trybunału 77 § 3 pusp) jest ogólnikowy i nie wynikają z niego żadne kryteria oceny zasadności Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada odwołania. W ocenie RPO, projekt nie gwarantuje, że uzasadnienie odwołania będzie 2021 r. w sprawach połączonych od C‑748/19 do „należyte” w rozumieniu przyjętym w orzecznictwie TSUE, a zatem oparte na C‑754/19 realizuje postanowienia jego sentencji, precyzyjnych i sprawiedliwych przesłankach. odnoszące się do wymogu podania do publicznej wiadomości kryteriów delegowania sędziego oraz wymogu uzasadnienia decyzji o odwołaniu z delegowania. Powyższe nie oznacza, że projektodawca lekceważy rozważania Trybunału zawarte w uzasadnieniu wskazanego wyroku. Należy jednak mieć na uwadze, że nie istnieje możliwość kazuistycznego, w szczególności enumeratywnego określenia przesłanek odwołania sędziego z delegowania, albowiem decydujące znaczenie winny mieć w tym zakresie w szczególności uwarunkowania dotyczące funkcjonowania sądu miejsca służbowego i sądu, do którego sędzia został delegowany, czy też kwestie związane z osobistymi czynnikami dotyczącymi sędziego i jego efektywności w miejscu delegowania, co wymaga każdorazowej oceny ad casum. Nie wydaje się zaś zasadne powielanie – na potrzeby regulacji dotyczących odwołania z delegowania – a contrario, przesłanek uzasadniających delegowanie, przy jednoczesnym zobowiązaniu Ministra Sprawiedliwości do wyjaśnienia przyczyn podjętej decyzji tak w uzasadnieniu odwołania z delegowania, jak i, w węższym zakresie w ogłaszanej publicznie informacji o zasadniczych przyczynach zakończenia delegacji. Marginalnie godzi się wskazać, że nawet określenie w sposób przykładowy, przy wykorzystaniu klauzul generalnych, dopuszczalnych warunków odwołania z delegowania nie zapobiegłoby – przy założeniu złej woli właściwego organu – możliwości nadużycia tego uprawnienia
18. Po trzecie, samo uregulowanie kryteriów delegowania sędziów nie gwarantuje, że decyzje Uwaga nieuwzględniona. Ministra Sprawiedliwości będą w istocie rzetelne. Gwarancją rzetelności decyzji byłoby Projekt ustawy koncentruje się na wykonaniu sentencji poddanie ich kontroli sądowej. Opiniowany projekt utrzymuje co do istoty dyskrecjonalny wyroku Trybunału, w ocenie projektodawcy nie jest model delegacji sędziowskich, w ramach którego Minister Sprawiedliwości z urzędu bowiem ani konieczne, ani uzasadnione czynienie decyduje o delegowaniu konkretnego sędziego do konkretnego sądu. Sędziowie nadal nie zadość każdemu z zapatrywań Trybunału wyrażonemu będą więc mieli formalnej możliwości zgłoszenia swojej kandydatury do delegacji. w uzasadnieniu wyroku. Ministerstwo Oczywiście mogą oni nieformalnie wystąpić z pismem do Ministra z prośbą o delegowanie Sprawiedliwości stoi przy tym na stanowisku, że nie do określonego sądu, ale z uwagi na brak regulacji, Minister nie ma obowiązku udzielenia jest zasadne zapewnienie sędziemu odwołanemu z na nie odpowiedzi, a od odmowy delegowania chętnego sędziego do określonego sądu nie delegowania drogi sądowej w celu poddania sądowej można się odwołać. Minister nie ma nawet formalnego obowiązku wydania decyzji kontroli decyzji o odwołaniu z delegowania. odmownej w przypadku wniosku sędziego o delegowanie go do innego sądu. Jak wiadomo Odwołanie z delegowania nie powoduje – tak jak z dotychczasowej praktyki, wiąże się z tym ryzyko faworyzowania określonych sędziów wskazywana porównawczo w uzasadnieniu wyroku przez Ministra Sprawiedliwości przy delegowaniu ich do sądów wyższej instancji, a Trybunału kara dyscyplinarna – zmiany miejsca zarazem pomijania innych sędziów. służbowego sędziego, a jedynie jego powrót do Pominięcie w przepisach pusp regulacji dotyczącej procedury ubiegania się o delegację wykonywania obowiązków w miejscu służbowym z oraz ścieżki odwoławczej od decyzji odmownej budzi wątpliwości z punktu widzenia miejsca delegowania, co od samego początku prawa dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji RP) oraz zakazu zamykania drogi delegowania winno stanowić oczywistą perspektywę sądowej (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). dla sędziego delegowanego, przy uwzględnieniu celu i Jak słusznie wskazuje się w doktrynie prawa konstytucyjnego, prawo dostępu do służby charakteru delegowania, instytucji nakierowanej na publicznej odnosi się nie tylko do ubiegania się o przyjęcie do służby w ogóle, ale również czasowe wsparcie orzecznicze danego sądu. do ubiegania się o określone stanowisko w obrębie tej służby. Delegacja do sądu wyższej Delegowanie nie jest formą awansu, dowartościowania instancji powinna być zatem dostępna dla wszystkich zainteresowanych sędziów na sędziego, czy elementem rozwoju jego kariery, lecz klarownych i precyzyjnych zasadach, a nie tylko dla sędziów uznaniowo wskazanych przez realizacją potrzeby wymiaru sprawiedliwości Ministra Sprawiedliwości. Dlatego też, w ocenie RPO, przepisy powinny przewidywać zaspokajaną z udziałem sędziego, który wyraża zgodę możliwość delegowania przez Ministra Sprawiedliwości na wniosek sędziego, a odmowa na podjęcie się obowiązków orzeczniczych w innym delegacji sędziego do określonego sądu powinna następować w formie uzasadnionej sądzie w zamian za dodatkowe świadczenie w postaci decyzji z gwarancją możliwości odwołania do sądu. W doktrynie podkreśla się też, że dodatku, ze świadomością, że czas trwania gwarancją realnego charakteru prawa dostępu do służby publicznej na jednakowych delegowania nie jest zależny od jego woli i chęci, a zasadach jest to, by kluczowe decyzje personalne w obrębie tej służby były poddane faktycznych potrzeb sądownictwa. Należy wyraźnie kontroli sądowej: „Brak odpowiednich procedurkontrolnych i odwoławczych może podkreślić, że delegowanie do wykonywania bowiem stanowić istotną przeszkodę w stosowaniu przyjętych reguł, a tym samym narusza czynności orzeczniczych w innym sądzie nie jest konstytucyjny wymóg traktowania starających się o dostęp do służby na jednakowych prawem podmiotowym sędziego, a istnienie w zasadach”. porządku prawnym instytucji delegowania nie rodzi po stronie sędziego uprawnienia do domagania się zastosowania względem niego tej instytucji. Delegowanie stanowi narzędzie ze sfery prawa publicznego służące do – realizowanej w interesie ogółu, nie zaś w interesie sędziego – konsensualnej (wymagającej zgody delegowanego), czasowej zmiany miejsca wykonywania przez sędziego obowiązków służbowych, oddziałujące na uprawnienia cywilne sędziego, ale w sposób wtórny, wskutek wyrażenia zgody na publicznoprawny akt delegowania. Przy uwzględnieniu tej, właściwej perspektywy, nie znajduje uzasadnienia dopuszczalność zaskarżania decyzji w przedmiocie odwołania z delegowania, także przy uwzględnieniu, że prowadziłaby ona do znacznego ograniczenia i tak ograniczonego wpływu Ministra Sprawiedliwości na możliwości zarządzania kadrą wymiaru sprawiedliwości. W ocenie projektodawcy delegowanie orzecznicze nie stanowi realizacji prawa dostępu do służby publicznej, nie jest bowiem związane z uzyskaniem jakiegokolwiek nowego stanowiska, a jedynie z czasową zmianą miejsca wykonywania zadań służbowych i – choć nie w każdym przypadku – ich zakresu. Należy ponownie podkreślić, że delegowanie nie jest instytucją nakierowaną na realizację interesu sędziego, o zastosowanie której sędzia miałby móc wnioskować z prawem sądowej kontroli zasadności odmowy, a formą czasowego zapewnienia najbardziej optymalnej obsady kadrowej sądów w szczególnych przypadkach i służyć mają wymiarowi sprawiedliwości.
19. Po czwarte, opiniowany projekt nie przewiduje żadnej ścieżki odwoławczej oddecyzji Uwaga nieuwzględniona Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania z delegacji. Tymczasem Stanowisko projektodawcy zostało wyrażone w wewspomnianym wyżej wyroku TSUE wyraźnie stwierdził, że „ponieważ odwołanie odpowiedzi na trzecią uwagę Rzecznika. sędziego z delegowania bez jego zgody może spowodować dla niego skutki analogiczne do tych, z którymi wiążą się kary dyscyplinarne, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE wymaga,aby system regulujący zastosowanie takiego środka był obwarowany wszelkimi gwarancjami koniecznymi do uniknięcia ryzyka wykorzystania takiego systemu do politycznej kontroli treści orzeczeń sądowych, co zakłada w szczególności, że wspomniany środek powinien podlegać zaskarżeniu na drodze sądowej zgodniez procedurą w pełni gwarantującą prawa zapisane w art. 47 i 48 Karty Praw Podstawowych”5. Aktualnie decyzje o odwołaniu z delegacji bywają kontestowane przezsędziów w drodze pozwów o ochronę dóbr osobistych oraz wniosków o zabezpieczenie, co trudno jednak uznać za optymalny model ścieżki odwoławczej w przypadku zagadnienia publicznoprawnego.
20. Po piąte, opiniowany projekt nie zmienia aktualnego stanu prawnego, w ramach którego Uwaga nieuwzględniona możliwe jest delegowanie do sądu wyższej instancji Zastępców Rzecznika Projektodawca nie podziela poglądu, jakoby istniały Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, co zdaniem TSUE „może wzbudzić w uzasadnione wątpliwości co do niepodatności sędziów przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niepodatności innych członków zasiadających w danym składzie na czynniki rozpatrywanych składów sędziowskich na czynniki zewnętrzne (…), ponieważ członkowie zewnętrzne w przypadku, kiedy sędzia delegowany ci mogą obawiać się, że sędzia delegowany będzie brał udział w dotyczących ich zasiadający w tym samym składzie może być postępowaniach dyscyplinarnych”. jednocześnie Zastępcą Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych powoływanym przez Ministra Sprawiedliwości. Pogląd, w myśl którego w takim przypadku może dojść do powstania wątpliwości co do niepodatności innych członków takich składów sędziowskich na czynniki zewnętrzne, ponieważ członkowie ci mogą obawiać się, że sędzia delegowany będzie brał udział w dotyczących ich postępowaniach dyscyplinarnych, zdaje się zbyt hipotetyczny, w takim samym bowiem stopniu sędzia niebędący sędzią delegowanym, a orzekający w swym własnym miejscu służbowym, pełniąc funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych albo jego Zastępcy mógłby wzbudzać obawy innych członków składu, w którym zasiada, że może brać udział w dotyczących ich postępowaniach dyscyplinarnych, czy wręcz je inicjować. Obawy takiej nie sposób wyeliminować, podobnie jak obawy przed zasiadaniem w tym samym składzie z sędzią będącym prezesem sądu czy przewodniczącym wydziału, w którym orzekają pozostali członkowie składu. Konieczność współpracy w składach wieloosobowych z sędziami pełniącymi różne powierzone im funkcje jest okolicznością w pełni naturalną i nie może być odbierana jako mogąca wpływać na niezawisłość i bezstronność innych członków składu orzekającego, czy wywołująca u nich efekt mrożący. Tym samym, w ocenie Ministra Sprawiedliwości nie zachodzi ani potrzeba eliminowania z systemu prawa możliwości występowania takich przypadków, ani nawet potrzeba wyjaśniania tego w uzasadnieniu projektowanej ustawy.
21. Po szóste, w przekonaniu RPO, ponownego namysłu wymaga kwestia delegowania Uwaga nieuwzględniona sędziów do urzędów obsługujących władzę wykonawczą i ustawodawczą,tj. Ministerstwa Nie kwestionując zasadności pogłębionej analizy Sprawiedliwości, Kancelarii Prezydenta RP, Ministerstwa SprawZagranicznych, instytucji delegowań pozaorzeczniczych sędziów, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. W pierwszej kolejności warto wskazać, że zagadnienie to wykracza poza zakres regulacji rozwiązanie to rodzi ryzyko wytwarzania się nieformalnych więzów lojalności między projektowanej ustawy i zostanie poddane ocenie przy sędzią a egzekutywą i legislatywą, które mogą podać w wątpliwość jego niezawisłość. okazji prac nad kompleksową zmianą regulacji Ponadto, wątpliwości budzi zjawisko sędziów przebywających na wieloletnich dotyczących ustroju sądów. delegacjach w urzędach, którzy de facto tracą kontakt z orzekaniem, a zachowują przywileje mające gwarantować im niezawisłość w orzekaniu (jak wyższewynagrodzenie czy stan spoczynku), co kontrastuje ze zwykłymi urzędnikami, którzy w tym samym czasie wykonują podobne obowiązki w danym urzędzie, a nie mają takich przywilejów. Stąd należałoby rozważyć np. wprowadzenie maksymalnego okresu delegacji sędziów do urzędów obsługujących egzekutywę i legislatywę albo całkowite zniesienie tego rodzaju delegacji
22. Po siódme, z punktu widzenia postanowień art. 19 ust. 1 TUE oraz art. 60 Konstytucji RP Uwaga nieuwzględniona nie ma powodów do rozróżniania między procedurą delegowania sędziów powszechnych Odmienna struktura sądownictwa administracyjnego a procedurą delegowania sędziów administracyjnych. Dlatego też analogiczne zmiany do od sądownictwa powszechnego, a także odmienny proponowanych powinny również zostać wprowadzone do art. 13 § 1 ustawy z dnia 25 status podmiotu władnego do delegowania uzasadniają lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze możliwość istnienia różnic pomiędzy zasadami zm.). W aktualnym stanie prawnym, Prezes NSA przy podejmowaniu decyzji o delegacji orzeczniczych w sądownictwie delegowaniu sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych do Naczelnego Sądu administracyjnym i sądownictwie powszechnym. Administracyjnego nie jest związany żadnymi kryteriami ani wymogiem uzasadnienia.
23. Stowarzyszenie Naszym zdaniem, i z naszego doświadczenia z tą instytucją, delegacje sędziów zawsze Uwaga nieuwzględniona Homokomando były i zawsze będą instytucją naruszającą niezawisłość sędziów, instytucją która może być Projektodawca nie podziela poglądu, jakoby delegacje wykorzystywana do celów politycznych.Głosując w wyborach - głosowaliśmy za pełną orzecznicze sędziów stanowiły instytucją naruszającą praworządnością, a nie tylko za zmianą ekipy mogącej stosować naciski. Postulujemy niezawisłość sędziów nie wiadomo bowiem, przy całkowite skreślenie delegowania sędziów z polskiego porządku prawnego. uwzględnieniu zasad i charakteru delegacji oraz wymaganej zgody sędziego na delegowanie, na czym to naruszenie miałoby polegać. Delegowanie nie jest formą awansu, dowartościowania sędziego, czy elementem rozwoju jego kariery, lecz realizacją potrzeby wymiaru sprawiedliwości zaspokajaną z udziałem sędziego, który wyraża zgodę na podjęcie się obowiązków orzeczniczych w innym sądzie w zamian za dodatkowe świadczenie w postaci dodatku, ze świadomością, że czas trwania delegowania nie jest zależny od jego woli i chęci, a faktycznych potrzeb sądownictwa.
24. Forum Jak wynika z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy oraz ust. 3 lit. b Traktatu o Unii Europejskiej Uwaga nieuwzględniona. Obywatelskiego (TUE), TSUE jest jedynym organem uprawionym do wydawania wiążącej wykładni prawa Projektodawca używa określenia „wykonanie wyroku” Rozwoju unijnego. W trybie prejudycjalnym TSUE wyjaśnia i uściśla w miarę potrzeb znaczenie nie w znaczeniu formalnym, wynikającym z art. 260 oraz zakres normyprawa unijnego tak, jak powinna ona być rozumiana i stosowana od TFUE, lecz w znaczeniu funkcjonalnym, gdyż celem chwili jej wejściaw życie. projektowanej ustawy jest takie ukształtowanie stanu Orzeczenie wydane w trybie art. 267 TFUE ma zatem charakter deklaratoryjny. Jego moc prawnego w Polsce, aby w zakresie delegowania wiążąca zależy od mocy przepisów, na którychwyrok ten się opiera. Zarówno TSUE, jak i sędziów do innych sądów spełniał on standardy jego wyrok nie ustanawiają jednak żadnych nowych norm. Charakter interpretacji TSUE, wyznaczone przez TSUE. Chodzi więc o odpowiednie podobnie jak cel procedury prejudycjalnej, jakim jest ujednolicenie wykładni prawa Unii, dostosowanie prawa polskiego i w ocenie wskazuje, że wyroki te mają skutek erga omnes, zatem wiążą wszelkie organy państwa w projektodawcy taka intencja nie budzi żadnych zakresie ich kompetencji. Ponadto państwa członkowskie są związane nie tylko sentencją wątpliwości, w związku z czym nie zachodzi potrzeba orzeczenia, lecz także jego uzasadnieniem zawierającym rozumowanie składające się zmian treści uzasadnienia oraz OSR. narezultat wykładni. W tym kontekście sformułowanie „wykonanie wyroku”, jakim posługuje się projektodawca w uzasadnieniu i w ocenie skutków regulacji, nie jest do końcatrafne, gdy chodzi o orzeczenia TSUE wydane w trybie art. 267 TFUE. Termin ten powinien być bowiem zarezerwowany d owyroków zapadłych w postępowaniu przeciwnaruszeniowym (art. 258 i 259 TFUE), w którym TSUE stwierdza uchybienia po stronie państw członkowskich. To ich następstwem jes tobowiązek podjęcia środków zapewniających „wykonanie wyroku”(art. 260 ust. 1 TFUE). Wydaje się więc, że należałoby mówić raczej o dostosowaniu krajowego ustawodawstwa (czy też praktyki sądowej lub administracyjnej) do prawa unijnego w rozumieniu nadanym mu przez TSUE.
25. Forum Jak wynika z oceny skutków regulacji, projektodawca nie przewiduje jednak rozszerzenia Uwaga nieuwzględniona. Obywatelskiego nowych przepisów na sędziów sądów administracyjnych, wskazując na kompletność Należy mieć na względzie, że odmienna struktura Rozwoju regulacji w art. 13 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów sądownictwa administracyjnego od sądownictwa administracyjnych (p.u.s.a.). Zgodnie z tym przepisem Prezes Naczelnego Sądu powszechnego, a także odmienny status podmiotu Administracyjnego (NSA) może delegować, na czas określony, sędziego wojewódzkiego władnego do delegowania uzasadniają możliwość sądu administracyjnego (WSA), za jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego w NSA istnienia różnic pomiędzy zasadami delegacji Z perspektywy wspomnianego orzeczenia TSUE problem dotyczył delegowania sędziów orzeczniczych w sądownictwie administracyjnym i przez Ministra Sprawiedliwości. Tymczasem podobne wątpliwości budzi mechanizm sądownictwie powszechnym. Nie negując zasadności delego-wania sędziów przez Prezesa NSA. Niezależnie bowiem od tego, że prezes sądu rozważenia zmian regulacji normatywnych sam dawać ma rękojmię niezawisłości, decyzja o delegowaniu sędziów sądów dotyczących sądownictwa administracyjnego w administracyjnych do NSA powinna być podejmowana wyłącznie z uzasadnionych i zakresie instytucji delegowania, przy uwzględnieniu znanych publicznie powodów i mieć na celu zapewnienie należytego sprawowania istoty wykonywanego w ramach ustawy nowelizującej wymiaru sprawiedliwości. Do naruszenia wymogów niezawisłości dochodzić może wyroku projektodawca nie zdecydował się na bowiem nie tylko ze strony podmiotów spoza sądownictwa, lecz także wewnątrz wymiaru ingerencję w regulacje dotyczące sądownictwa sprawiedliwości. Stąd ważne jest, by sędziowie byli wolni także od wpływów innych administracyjnego, pozostającego, nota bene, poza sędziów lub osób pełniących obowiązki administracyjne w sądzie, takich jak prezes sądu zakresem kompetencji Ministra Sprawiedliwości. Przywołany przepis p.u.s.a. nie przewiduje jednak jakichkolwiek materialnych kryteriów Minister Sprawiedliwości nie podziela przy tym czy zasad proceduralnych dotyczących delegowania, przyznając Prezesowi NSA szeroki poglądu, jakoby istniały wątpliwości co do zakres uznania. Biorąc pod uwagę, że delegowanie sędziów do sądu wyższej instancji (a niepodatności sędziów zasiadających w danym tylko takie możliwe jest w ramach sądownictwa administracyjnego) może mieć istotny składzie na czynniki zewnętrzne w przypadku, kiedy wpływ na przebieg kariery zawodowej, jednostki mogą mieć uzasadnione wątpliwości, że sędzia delegowany zasiadający w tym samym składzie na decyzję o delegowaniu sędziego WSA może mieć wpływ np. aprobata Prezesa NSA co może być jednocześnie Zastępcą Rzecznika do sposobu orzekania. Byłoby to niezgodne z wymogami niezawisłości i bezstronności. Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych Wobec tego wydaje się, że zasady delegowania sędziów sądów administracyjnych powoływanym przez Ministra Sprawiedliwości. powinny być identyczne do tych odnoszących się do sędziów sądów powszechnych i Pogląd, w myśl którego w takim przypadku może dojść wojskowych – z uwzględnieniem specyfiki sądów administracyjnych i roli Prezesa NSA do powstania wątpliwości co do niepodatności innych w wykonywaniu nie-których uprawnień przyznanych Ministrowi Sprawiedliwości na członków takich składów sędziowskich na czynniki mocy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (p.u.s.p.). zewnętrzne, ponieważ członkowie ci mogą obawiać Wreszcie, w zakresie sądów powszechnych i wojskowych propozycja będzie miała się, że sędzia delegowany będzie brał udział w zastosowanie także do sędziów pełniących funkcje w organach dyscyplinarnych: sędziów dotyczących ich postępowaniach dyscyplinarnych, sądów dyscypli-narnych przy sądach apelacyjnych i przy wojskowych sądach okręgowych, zdaje się hipotetyczny, w takim samym bowiem Rzecznika Dyscy-plinarnego Sędziów Sądów Powszechnych i jego Zastępców, Rzecznika stopniu sędzia niebędący sędzią delegowanym, a Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych, a także zastępców rzecznika orzekający w swym własnym miejscu służbowym, dyscyplinarnego działających przy sądach apelacyjnych i okręgowych. pełniąc funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Przypomnieć zaś należy, że już sama perspektywa wszczęcia postępowania Sądów Powszechnych albo jego Zastępcy mógłby dyscyplinarnego może oznaczać wywieranie nacisku na sędziów. Stąd organy wzbudzać obawy innych członków składu, w którym dyscyplinarne powinny działać w sposób obiektywny i bezstronny, i w tym celu być zasiada, że może brać udział w dotyczących ich chronione przed wszelkimi wpływami zewnętrznymi14. Jak wskazał TSUE w postępowaniach dyscyplinarnych, czy wręcz je przytaczanym wyroku, okoliczność, że sędziowie dele-gowani, pełniący zarazem funkcje inicjować. Obawy takiej nie sposób wyeliminować, w organach dyscyplinarnych, zasiadają w składach orzeka-jących z innymi sędziami, może podobnie jak obawy przed zasiadaniem w tym samym budzić u tych drugich obawy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w związku z ich składzie z sędzią będącym prezesem sądu czy działalnością orzeczniczą. Dodać należy, że delegowanie tych sędziów do sądów wyższej przewodniczącym wydziału, w którym orzekają instancji może być odebrane jako wyraz poparcia ministra co do sposobu prowadzenia pozostali członkowie składu. Konieczność współpracy postępowań dyscyplinarnych lub rozstrzygania spraw przez sądy dyscyplinarne – co w składach wieloosobowych z sędziami pełniącymi zagraża niezależności zarówno tych organów, jak i samych sądów. Obawa ta jest tym różne powierzone im funkcje jest okolicznością w pełni bardziej uzasadniona, gdyż to właśnie sam Minister Sprawiedliwości odpowiada za naturalną i nie może być odbierana jako mogąca obsadzanie stanowisk w organach dyscyplinarnych. wpływać na niezawisłość i bezstronność innych Wobec tego zasadne jest również ustawowe wyłączenie możliwości delegowania sędziów członków składu orzekającego, czy wywołująca u nich pełniących funkcje w organach dyscyplinarnych. Wydaje się bowiem, że w przypadku tej efekt mrożący. Tym samym, w ocenie Ministra grupy sędziów stopień odseparowania ich od władzy politycznej powinien być najwyższy, Sprawiedliwości nie zachodzi potrzeba eliminowania gdyż oceniają oni czyny podejmowane przez sędziów, którzy sami powinni dawać z systemu prawa możliwości występowania takich rękojmię niezawisłości. Delegowanie lub odwołanie z delegowania tych sędziów, nawet przypadków. na podstawie proponowanych przepisów, może nadal wzbudzać wątpliwości co do rzeczywistych moty-wów stojących za tymi decyzjami. Może ono także wpływać na zdolność delegowanych sędziów do rzetelnego wykonywania powierzonych im zadań w organach dyscyplinarnych. Delegowanie z natury rzeczy wiąże się z większą ilością obowiązków (co zdaje się zauważać projektodawca, proponując odpowiedni dodatek do wynagrodzenia), a zatem istnieje ryzyko osłabienia skuteczności systemu dyscyplinarnego, za który mieliby odpowiadać sędziowie przebywający na delegacji.
26. Forum W przypadku obu rodzajów kryteriów [delegowania sędziego] projekt posługuje się Uwagi nieuwzględnione Obywatelskiego zwrotem „w szczególności”, co sugeruje, że minister mógłby brać pod uwagę także inne Kryteria delegowania sformułowane są w sposób Rozwoju okoliczności niewymienione w ustawie. Jednocześnie propozycja zakłada, że Minister ogólny i jedynie przykładowy w celu uniknięcia Sprawiedliwości, podejmując decyzję o delegowaniu, miałby jedynie „uwzględniać” sytuacji, gdy nadzwyczajna sytuacja nieujęta w normie kryteria wskazane w projektowanym art. 77 § 3d. prawnej i nieprzewidziana przez projektodawcę Gdy chodzi o procedurę delegowania, propozycja zakłada, że minister ogłaszał będzie w mogłaby spowodować brak możliwości delegowania Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) informację o każdym dokonanym delegowaniu, sędziego do danego sądu, pomimo wystąpienia takiej jak również odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania. W ogłoszeniu tym mają być potrzeby. W ocenie Ministra Sprawiedliwości wskazane przyczyny delegowania albo odwołania z delegowania (art. 77 § 4a). Zarazem niezbędne jest – w zakresie normowanych zagadnień – akt odwołania z delegowania wymagać będzie uzasadnienia (art. 77 § 4 zdanie trzecie). posługiwanie się pewnymi klauzulami generalnymi w W tym względzie należy zauważyć, że, w porównaniu do aktualnego brzmienia p.u.s.p., celu zapewnienia uniwersalności projektowanych zaproponowane przesłanki delegowania są bardziej szczegółowe i obejmują zasadniczo przepisów. Nie wszystkie stany faktyczne dają najistotniejsze kwestie, jakie mogą wiązać się z podjęciem decyzji o delegowaniu. możliwość opisania w sposób szczegółowy Niemniej, wbrew wykładni prawa Unii zaprezentowanej w ww. wyroku, kryteria te nadal parametrów, których zdiagnozowanie na określonym nie pozwalają uniknąć uznaniowości i ryzyka manipulacji. poziomie uzasadniałoby podjęcie określonych działań. Po pierwsze, chociaż projekt dostatecznie szczegółowo wymienia okoliczności Dość choćby zwrócić uwagę, że określone wskaźniki uprawniające do zarządzenia delegowania, to nie są znane poszczególne wartości dotyczące referatu sędziów czy stopnia opanowania parametrów dotyczących sytuacji w sądzie, do którego miałoby nastąpić delegowanie spraw mogą ulegać na przestrzeni czasu zmianom (czy też ich zmiana w czasie). Mając na uwadze, że właściwie w każdym sądzie w taki sposób, że wprowadzenie do ustawy ścisłych powszechnym liczba wpływających spraw, stopień ich opanowania czy średnia wielkość kryteriów delegowań opartych na tych wskaźnikach referatu nie odpowiadają dostępnym zasobom, wymienione kryteria w istocie można mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której za kilka lat będzie zastosować do zdecydowanej większości sądów. regulacje te stracą swą aktualność i nie będą Poza przedmiotem tej opinii pozostaje okoliczność, czy Minister Sprawiedliwości jest lub odpowiadały potrzebom dotyczącym delegowań. będzie w posiadaniu aktualnych danych uzasadniających podęcie decyzji o delegowaniu. Oczywiście projektodawca ma świadomość, że nie jest Chociaż sądy powszechne i wojskowe zobowiązane są do sporządzenia kwartalnych wykluczone nadużywanie uprawnień wynikających sprawozdań w niektórych sprawach15, to – biorąc pod uwagę brzmienie proponowanych z projektowanych przepisów czy też ich stosowanie kryteriów – opinia publiczna nadal może nie być w stanie zweryfikować, czy w sposób niezgodny z celem, jakiem mają służyć. Nie rzeczywiście zachodziła konieczność delegowania. Aby wykluczyć ryzyko nadużyć, dane wydaje się jednak, by istniała możliwość takiego statystyczne istotne z punktu widzenia decyzji o delegowaniu powinny być dostępne ukształtowania systemu delegowań, który z jednej publicznie, w tym w zagregowanej formie umożliwiającej porównanie wartości danych strony dawałaby możliwość elastycznego reagowania parametrów w czasie. Ministrowi Sprawiedliwości, z drugiej zaś zabezpieczał w sposób niebudzący żadnych Ponadto wydaje się, że przed podjęciem decyzji o delegowaniu prezesi sądów, w ramach wątpliwości przed możliwością obiektywnie sprawowania wewnętrznego nadzoru, powinni doprowadzić do optymalnej alokacji kadry nieuzasadnionego delegowania. sędziowskiej lub asesorskiej, dokonując odpowiednich zmian w podziale czynności, w Spostrzeżenie dotyczące konieczności optymalnej tym przeniesień do innych wydziałów. Dopiero wtedy minister będzie w stanie rzetelnie alokacji kadry sędziowskiej lub asesorskiej w sądzie uwzględnić ww. mierniki – a w konsekwencji zarządzić delegowanie w oparciu o jako alternatywy dla instytucji delegowania pozostaje rzeczywiste i dostatecznie uzasadnione podstawy. w pełni uzasadnione. Trudno jednak oczekiwać, by na Po drugie, przewidziane kryteria odnoszą się do delegowania na czas zarówno określony, poziomie ustawy szczegółowo normowano relacje jak i nieokreślony. Tymczasem zarówno obecne, jak i projektowane przepisy zakładają pomiędzy czynnościami możliwymi do podjęcia przez swobodę ministra, gdy chodzi o określenie czasu delegowania. Należałoby zatem prezesa sądu względem uprawnień Ministra doprecyzować przesłanki uzasadniające długość delegowania, w tym podjęcie decyzji o Sprawiedliwości dotyczących delegowania. delegowaniu na czas nieokreślony. Dodatkowo wydaje się, że Minister Sprawiedliwości Okoliczność możliwego przeniesienia sędziego do powinien móc określić okres delegowania w inny sposób niż tylko przez wskazanie innego wydziału jest i będzie okolicznością braną pod liczby miesięcy lub lat czy też daty końcowej; w szczególności delegowanie mogłoby uwagę przez Ministra Sprawiedliwości w toku trwać do końca kwartału następującego po kwartale, w którym z informacji statystycznej rozważania ewentualnej zasadności delegowania wynikałoby, że nastąpiła poprawa ww. paramentów lub że doszło do pogorszenia sędziego. analogicznych wskaźników w macierzystym sądzie. Bez wątpienia wpisywałoby się to w Z tych samych powodów, dla których, w ocenie istotę delegowania, jaką jest reakcja na przejściowe problemy w danym sądzie, jak Ministra Sprawiedliwości, nieuzasadnione pozostaje również stanowiło racjonalne uzasadnienie zakończenia delegowania. precyzyjne normowanie przesłanek delegowania czy Po trzecie, propozycja przyznaje ministrowi szeroki zakres uznania, jeżeli chodzi o odwołania z delegowania, nie jest zasadne określanie wyznaczenie konkretnego sędziego, który miałby być delegowany. Przypomnieć zaś w akcie delegowania z odniesieniem do należy, że delegowanie następuje przede wszystkim do określonego sądu, a Minister skonkretyzowanych danych statystycznych, jako Sprawiedliwości nie ma uprawnień ani do wskazania wydziału, w którym miałby orzekać warunkujących automatyczne zakończenie delegacji. delegowany sędzia, ani tym bardziej do określenia zakresu jego czynności, gdyż Kolejno, jakkolwiek delegowanie następuje do wykraczałoby to poza zakres zewnętrznego nadzoru administracyjnego nad działalnością określonego sądu, nie zaś wydziału, oczywiste jest, że sądów. Kwestie te pozostają aktualnie w gestii prezesa danego sądu. stanowi ono w każdym przypadku reakcję na potrzeby Z powyższego wynika, że kryteria określone w projektowanym art. 77 § 3d, odnoszące wynikające z problemów określonego sądu w danym się do sędziów, nie są do końca adekwatne z punktu widzenia omawianej kompetencji pionie orzeczniczym (bądź w kilku z nich). Tym ministra. Modelowo, Minister Sprawiedliwości nie jest bowiem w stanie ustalić czy samym nawet przy braku dania temu jednoznacznego delegowany sędzia rzeczywiście będzie w stanie wykorzystać doświadczenie w wyrazu w przepisach ustawy, oczywiste jes,t że ocena rozpoznawaniu spraw z określonego zakresu – tym bardziej, że zarządzenie delegowania kandydatów do delegowania dotyczyć będzie ich następuje bez wiedzy, a tym bardziej zgody prezesa właściwego sądu (o czym w kwalifikacji w danym pionie orzeczniczym, który kolejnym punkcie). Podobnie, nie jest do końca jasne, dlaczego o delegowaniu wymaga wsparcia w sądzie docelowym. Kryteria konkretnego sędziego miałby decydować jego staż orzeczniczy. Zakładając, że wyboru sędziego do delegowania zostały zaś projektodawca ma na myśli delegowanie sędziów z większym doświadczeniem na danym skonstruowane w taki sposób, by dać wyraz temu, że stanowisku, nie wydaje się, by kryterium to miało szczególne znaczenie w przypadku założenie delegowania w celu okresowej pomocy delegowania do sądu równorzędnego lub niższego. Z kolei, gdy chodzi o sprawność sądowi wymagającemu wsparcia orzeczniczego winno postępowania, czyli cechę pożądaną z punktu widzenia opanowania spraw, delegowanie być realizowane przy uwzględnieniu cech sędziego nierzadko będzie wpływać negatywnie na sytuację w macierzystym sądzie. takich jak okres pełnienia służby sędziowskiej, w tym Projektodawca powinien zatem ponownie przemyśleć kryteria oceny sędziego, który na zajmowanym stanowisku sędziowskim, miałby podlegać delegowaniu. doświadczenie w rozpoznawaniu spraw z określonego Dodatkowo, wydaje się, że z praktycznego punktu widzenia w pierwszej kolejności do zakresu, sprawność postępowania w prowadzonych delegowania powinni być rozpatrywani sędziowie orzekający na obszarze okręgu lub sprawach, które to kryteria będą podlegały ocenie także apelacji sądu, do którego miałoby nastąpić delegowanie. Ma to szczególne znaczenie z w kontekście rodzaju sądu, do którego ma nastąpić punktu widzenia art. 47b § 4 p.u.s.p., który przewiduje, że zmiana miejsca służbowego delegowanie (małe doświadczenie orzecznicze nie czy też delegowanie albo zakończenie delegowania nie stanowią przeszkody do będzie predysponowało do delegowania do sądu podejmowania czynności w sprawach przydzielonych w dotychczasowym miejscu wyższego rzędu, zaś niska sprawność postepowania nie służbowym albo miejscu pełnienia służby, aż do ich zakończenia. będzie pozytywnym wyznacznikiem delegowania Po czwarte, projekt nie ogranicza ryzyka nadużywania przez ministra instytucji nawet do sądu niższego, gdy celem miałoby być delegowania i traktowania jej jako „nagrody” dla sędziów popierających sposób odciążenie szczególnie obciążonej jednostki), ale przy prowadzenia przez niego polityki w wymiarze sprawiedliwości. Umożliwia on bowiem, uwzględnieniu wpływu, jaki delegowanie mogłoby podobnie jak obecnie, zarządzenie delegowania w każdym czasie („z dnia na dzień”) oraz wywrzeć na pracę sądu, w którym sędzia ma miejsce bez wiedzy, a tym bardziej zgody prezesów obu zainteresowanych sądów – co miało służbowe. miejsce za czasów poprzednich ministrów m.in. w przypadku sędziów zajmujących Kolejno należy powtórzyć, że intencją projektodawcy stanowiska w organach dyscyplinarnych. Wobec tego, aby uniknąć zarzutów o nie było stworzenie instytucji swego rodzaju stronniczość, informacja o konieczności i czasie delegowania do danego sądu powinna rozbudowanej, sformalizowanej procedury być publikowana odrębnie, po konsultacji z prezesem sądu, do którego miałoby nastąpić w przypadku zaistnienia potrzeby delegowania, delegowanie. W kolejnym kroku sędziowie powinni zgłaszać ministrowi zainteresowanie obwarowanej konsultacjami, ogłoszeniami, delegowaniem – by wreszcie, po konsultacji z prezesem macierzystego sądu, minister rozpatrywaniem wniosków chętnych do delegowania. mógł zdecydować o delegowaniu konkretnego sędziego. Stoi to bowiem w sprzeczności z potrzebą nierzadko Ponadto, projektowane przepisy nie określają zakresu informacji o przyczynach szybkiego reagowania na konieczność wzmocnienia delegowania, jakie miałyby być publikowane w BIP, ani obowiązku uzasadnienia kadrowego sądu. Należy przy tym mieć na uwadze, że zarządzenia o delegowaniu. Z punktu widzenia przejrzystości całej procedury, wydaje delegowanie nie stanowi nagrody, czy wyróżnienia się, że uzasadnienie to powinno zawierać precyzyjne informacje pozwalające ustalić a winno być traktowane jako instrument okresowego zarówno potrzebę delegowania, jak i wybór konkretnego sędziego. W takim przypadku w powierzenia sędziemu obowiązków w innym miejscu BIP można by publikować samą treść zarządzenia, względnie wyciąg z uzasadnienia. pełnienia służby z racji potrzeb wymiaru Po piąte, chociaż odwołanie z delegowania do innego sądu wymagać będzie sprawiedliwości. uzasadnienia, przepisy nadal umożliwiać będą zakończenie delegowania w każdym W ocenie Ministra Sprawiedliwości nie istnieje czasie bez zachowania okresu uprzedzenia – niezależnie od tego, czy nastąpi ono na czas możliwość kazuistycznego, w szczególności określony, czy nieokreślony. W tym względzie, z punktu widzenia niezawisłości enumeratywnego określenia przesłanek odwołania delegowanych sędziów, należałoby wprowadzić kryteria zakończenia delegowania oraz sędziego z delegowania, albowiem decydujące określić okres uprzedzenia. Jest to tym bardziej istotne, że w art. 77 § 4 wskazano taki znaczenie winny mieć w tym zakresie w szczególności okres w przypadku delegowania poza sądami. Podobnie, jak w przypadku zarządzenia uwarunkowania dotyczące funkcjonowania sądu delegowania, w BIP powinny być publikowane bardziej szczegółowe informacje miejsca służbowego i sądu, do którego sędzia został dotyczące odwołania. delegowany, czy też kwestie związane z osobistymi Po szóste, wbrew temu, co wynika z komentowanego wyroku TSUE, propozycja w ogóle czynnikami dotyczącymi sędziego i jego efektywności nie przewiduje kontroli sądowej zarządzenia o odwołaniu z delegowania. Dotychczasowe w miejscu delegowania, co wymaga każdorazowej próby zaskarżenia tych zarządzeń były konsekwentnie odrzucane przez sądy oceny ad casum. Nie wydaje się zaś zasadne administracyjne16. powielanie – na potrzeby regulacji dotyczących Należy przypomnieć, że prawo do kontroli odwołania mieści się w zakresie zastosowania odwołania z delegowania – a contrario, przesłanek prawa unijnego, a wobec tego mają do niego zastosowanie art. 47 i 48 karty praw uzasadniających delegowanie, przy jednoczesnym podstawowych. W oparciu o te przepisy (mające charakter bezpośrednio skuteczny, zobowiązaniu Ministra Sprawiedliwości do podobnie jak art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE17), odwołany z delegowania sędzia jest wyjaśnienia przyczyn podjętej decyzji tak uprawniony do wniesienia do sądu krajowego środka zaskarżenia na zarządzenie w uzasadnieniu odwołania z delegowania, jak i, ministra. Niemniej, ustawodawca nie wskazuje ani sądów, które byłyby właściwe do w węższym zakresie, w ogłaszanej publicznie skontrolowania zarządzenia, ani procedury zaskarżenia czy też skutków uwzględnienia informacji o zasadniczych przyczynach zakończenia przez sąd odwołania. Utrzymanie tego stanu rzeczy i oczekiwanie od sędziów delegacji. Marginalnie godzi się wskazać, że nawet odwołanych z delegowania samodzielnego poszukiwania ścieżki prawnej do kontroli określenie w sposób przykładowy, przy wykorzystaniu zarządzenia ministra, a następnie przekonywania sądu, że na podstawie pierwszeństwa klauzul generalnych, dopuszczalnych warunków prawa Unii powinien on przyjąć dany środek do rozpoznania, powoduje, że taka kontrola odwołania z delegowania nie zapobiegłoby – przy jest w istocie iluzoryczna. założeniu złej woli właściwego organu – możliwości W związku z tym należy kompleksowo uregulować kwestie dotyczące kontroli sądowej nadużycia tego uprawnienia. odwołania z delegowania. Minister Sprawiedliwości stoi na stanowisku, że nie jest zasadne zapewnienie sędziemu odwołanemu z delegowania drogi sądowej w celu poddania sądowej kontroli decyzji o odwołaniu z delegowania. Odwołanie z delegowania nie powoduje – tak jak wskazywana porównawczo w uzasadnieniu wyroku Trybunału kara dyscyplinarna – zmiany miejsca służbowego sędziego, a jedynie jego powrót do wykonywania obowiązków w miejscu służbowym z miejsca delegowania, co od samego początku delegowania winno stanowić oczywistą perspektywę dla sędziego delegowanego, przy uwzględnieniu celu i charakteru delegowania, czyli instytucji nakierowanej na czasowe wsparcie orzecznicze danego sądu. Delegowanie nie jest formą awansu, dowartościowania sędziego, czy elementem rozwoju jego kariery, lecz realizacją potrzeby wymiaru sprawiedliwości, zaspokajanej z udziałem sędziego, który wyraża zgodę na podjęcie się obowiązków orzeczniczych w innym sądzie w zamian za dodatkowe świadczenie w postaci dodatku, ze świadomością, że czas trwania delegowania nie jest zależny od jego woli i chęci, a faktycznych potrzeb sądownictwa. Należy wyraźnie podkreślić, że delegowanie do wykonywania czynności orzeczniczych w innym sądzie nie jest prawem podmiotowym sędziego, a istnienie w porządku prawnym instytucji delegowania nie rodzi po stronie sędziego uprawnienia do domagania się zastosowania względem niego tej instytucji. Delegowanie stanowi narzędzie ze sfery prawa publicznego służące do – realizowanej w interesie ogółu, nie zaś w interesie sędziego – konsensualnej (wymagającej zgody delegowanego), czasowej zmiany miejsca wykonywania przez sędziego obowiązków służbowych, oddziałujące na uprawnienia cywilne sędziego, ale w sposób wtórny, wskutek wyrażenia zgody na publicznoprawny akt delegowania. Przy uwzględnieniu tej, właściwej perspektywy, nie znajduje uzasadnienia dopuszczalność zaskarżania decyzji w przedmiocie odwołania z delegowania, także przy uwzględnieniu, że prowadziłaby ona do znacznego ograniczenia i tak ograniczonego wpływu Ministra Sprawiedliwości na możliwości zarządzania kadrą wymiaru sprawiedliwości..
27. Forum Projektodawca stwierdza w art. 3 ust. 1, że delegowanie do pełnienia obowiązków Uwaga nieuwzględniona Obywatelskiego sędziego w innym sądzie dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy ma pozostać w Projektodawca nie zdecydował się na jakąkolwiek Rozwoju mocy. formę normatywnego przesądzenia o weryfikacji Biorąc jednak pod uwagę skutek ex tunc wykładni prawa Unii, wynikającej z orzeczenia delegowań orzeczniczych istniejących w dacie wejścia wydanego w trybie prejudycjalnym, należy zauważyć, że proponowany przepis nie w życie projektowanej ustawy. Dostrzegając, że może będzie w stanie doprowadzić do „uzdrowienia” dotychczasowych delegacji. Chociaż to rodzić zagrożenie z punktu widzenia spełniania przez czynności podjęte przez sędziów delegowanych mogą pozostać w mocy, biorąc pod składy orzekające, w których zasiadają sędziowie uwagę pewność prawa i powagę rzeczy osądzonej, to ich delegowanie nadal będzie się delegowani na dotychczasowych zasadach, dla prawa odbywało na podstawie nieznanych publicznie kryteriów. Rodzi to zagrożenie z punktu podstawowego do rzetelnego procesu przed widzenia spełniania przez składy orzekające, w których zasiadają sędziowie delegowani niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym na dotychczasowych zasadach, dla prawa podstawowego do rzetelnego procesu przed uprzednio na mocy ustawy, należy wskazać, że niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym uprzednio na mocy ustawy Z tych problem ten może znaleźć rozwiązanie w aktywności powodów może to skutkować także brakiem możliwości wystąpienia z odesłaniem stron procesu nakierowanych na wyłączenie sędziego prejudycjalnym przez tak ukształtowany skład sądu. Wobec tego projektodawca od rozpoznania sprawy. Wymaga odnotowania, że powinien bardziej szczegółowo uregulować status dotychczasowych delegacji. Z punktu z dotychczasowego orzecznictwa TSUE, w tym także widzenia wyroku TSUE wydaje się, że optymalnym rozwiązaniem powinno być wykonywanego wyroku w sprawach połączonych od ponowne zarządzenie delegowania – tym razem w oparciu o nowe przepisy, przy C‑748/19 do C‑754/19 (pkt 87 i 89) wynika, że jednoczesnym utrzymaniu w mocy czynności podjętych przez sądy, w składzie których okoliczność delegowania sędziego na podstawie zasiadają sędziowie delegowani na dotychczasowych zasadach. dotychczasowych przepisów nie przesądza się sama przez się i w sposób automatyczny o tym, że skład sądu z udziałem takiego sędziego nie spełnia warunku bycia sądem bezstronnym i niezawisłym, lecz jest okolicznością mogącą stanowić podstawę takiego wniosku po dokonaniu oceny konkretnego przypadku. Należy także zauważyć, że Minister Sprawiedliwości już dokonywał przeglądu trwających delegowań sędziów pod kątem ich uzasadnienia potrzebami kadrowymi sądów, skutkującego kończeniem delegacji motywowanych innymi względami, i sukcesywna weryfikacja zasadności utrzymywania delegowań będzie kontynuowana, także po wejściu w życie projektowanych przepisów i z uwzględnieniem statuowanych nimi zasad. Zapewnia to ten sam rezultat co postulowana konieczność jednoczesnej oceny zasadności utrzymania wszystkich trwających delegowań i ponowienia wszystkich delegowań, których kontynuowanie jest uzasadnione, przy znacznie mniejszym zaangażowaniu niezbędnych do tego zasobów. Proponowane w uwadze rozwiązanie nie jest niezbędne dla zapewnienia skuteczności wykonywanego wyroku TSUE. Adam Szłapka
DPUE.720.486.2024.MK(JS)(21) Warszawa, 16 stycznia 2025 r. Dot. RM-0610-2-25 z 14 stycznia 2025 r.
Pani Joanna Knapińska Sekretarz Rady Ministrów
Opinia o zgodności z prawem Unii Europejskiej projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, wyrażona przez ministra właściwego do spraw członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej
Szanowna Pani Minister,
w związku z przedłożonym projektem ustawy pozwalam sobie wyrazić poniższą opinię.
Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ignacy Niemczycki Sekretarz Stanu /dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości: Pan Adam Bodnar Minister Sprawiedliwości
Telefon: +48 22 694 7540 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów SMUE@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3 www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa