Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Warszawa, 23 grudnia 2024 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Janusza Kowalskiego.

(-) Waldemar Andzel; (-) Dorota Arciszewska-Mielewczyk; (-) Anna Baluch; (-) Barbara Bartuś; (-) Jacek Bogucki; (-) Joanna Borowiak; (-) Lidia Burzyńska; (-) Tadeusz Chrzan; (-) Michał Cieślak; (-) Przemysław Czarnek; (-) Lidia Czechak; (-) Zbigniew Dolata; (-) Przemysław Drabek; (-) Magdalena Filipek-Sobczak; (-) Andrzej Gawron; (-) Grzegorz Gaża; (-) Szymon Giżyński; (-) Robert Gontarz; (-) Mariusz Gosek; (-) Marcin Grabowski; (-) Kazimierz Gwiazdowski; (-) Czesław Hoc; (-) Paweł Hreniak; (-) Norbert Jakub Kaczmarczyk; (-) Jan Kanthak; (-) Fryderyk Sylwester Kapinos; (-) Maria Koc; (-) Janusz Kowalski; (-) Bartosz Józef Kownacki; (-) Wiesław Krajewski; (-) Leonard Krasulski; (-) Andrzej Kryj; (-) Mariusz Krystian; (-) Wioletta Maria Kulpa; (-) Władysław Kurowski; (-) Ewa Leniart; (-) Krzysztof Lipiec; (-) Ewa Malik; (-) Maciej Małecki; (-) Dariusz Matecki; (-) Marek Matuszewski; (-) Anna Milczanowska; (-) Anna Paluch; (-) Teresa Pamuła; (-) Monika Pawłowska; (-) Bolesław Piecha; (-) Anna Pieczarka; (-) Marcin Porzucek; (-) Jacek Sasin; (-) Kazimierz Smoliński; (-) Krzysztof Sobolewski; (-) Katarzyna Sójka; (-) Robert Telus; (-) Włodzimierz Tomaszewski; (-) Piotr Uruski; (-) Marcin Warchoł; (-) Marek Wesoły; (-) Patryk Wicher; (-) Teresa Wilk; (-) Tadeusz Woźniak. Projekt

USTAWA z dnia… o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Art. 1. W ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2024 r., poz. 1361) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 9 w ust. 1a pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3) nie wykorzystywać jako surowców do wytwarzania biogazu na potrzeby wytwarzania biometanu lub do wytwarzania biometanu z biogazu paliw kopalnych lub paliw powstałych z ich przetworzenia lub biomasy, biogazu lub biopłynów, zanieczyszczonych substancjami niebędącymi biomasą, biogazem lub biopłynami zwiększającymi ich wartość opałową, z wyjątkiem konieczności dodania gazu zmieniającego ciepło spalania biometanu, ze względu na wymogi operatora sieci, do którego instalacja jest przyłączona, a ilość i jakość tego gazu można jednoznacznie określić;”;

2) w art. 83l po ust. 3 dodaje się ust. 4 w brzmieniu: „4. Prawo do pokrycia ujemnego salda, o którym mowa w ust. 2 nie przysługuje za ekwiwalent gazu, o którym mowa w art. 9 ust 1a pkt 3. Ekwiwalent gazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1a pkt 3 nie jest uwzględniany przy obliczaniu mocy zainstalowanej instalacji odnawialnego źródła energii służącej do wytwarzania biometanu. Gaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1a pkt 3 jest dodawany, a jego ilość opomiarowana, przez wytwórcę przed wprowadzeniem do sieci gazowej. Dodawanie gazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1a pkt 3, który jest dodawany wyłącznie w celu wypełnienia wymogów w zakresie ciepła spalania, określonych przez operatora sieci, do którego instalacja jest przyłączona, nie wymaga posiadania osobnej koncesji na obrót paliwami gazowymi.

3) w art. 83m w ust. 3 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

„4) miejsce przyłączenia do sieci gazowej instalacji odnawialnego źródła energii służącej do wytwarzania biometanu, określone w warunkach przyłączenia albo w umowie

o przyłączenie, oraz lokalizację i moc zainstalowaną tej instalacji przeliczoną na moc zainstalowaną elektryczną instalacji odnawialnego źródła energii, przyjmując sprawność elektryczną agregatu kogeneracyjnego na poziomie 41 %, z uwzględnieniem schematu miejsca dozowania gazu, o którym mowa w art. 9 ust 1a pkt 3;”

Art. 2. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 62 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 62 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE

Polska dysponuje piątym co do wielkości potencjałem wytwarzania biometanu w Unii Europejskiej, może produkować do 8 mld m3 tego gazu rocznie i znacząco ograniczyć import gazu ziemnego z zagranicy. Jednak dotychczas nie powstała w kraju ani jedna biometanownia, a potencjał wykorzystywany jest w zaledwie 4% do produkcji energii elektrycznej i ciepła z biogazu, czyli mieszaniny biometanu i CO2. Biometan jest wytwarzany z odpadów i pozostałości, które w innym przypadku podlegają biodegradacji, uwalniając do atmosfery metan, który poprzez wykorzystanie tych substratów do wytwarzania biometanu, służyłby do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego i klimatycznego kraju. Dodatkowo w procesie wytwarzania biometanu powstaje masa pofermentacyjna, która ma wysokie wartości odżywcze i może być wykorzystywana jako nawóz. Wymiernym efektem wykorzystania odpadów i pozostałości dla ich producentów (rolnictwo i przetwórstwo spożywcze) oraz zastępowania nawozów sztucznych pofermentem, jest obniżenie śladu węglowego produkcji rolnej i przetwórczej. Wdrażanie restrykcyjnej polityki klimatycznej UE oznacza, że unijny rynek w kolejnych latach będzie dla polskich rolników oraz przetwórców żywności coraz bardziej wymagający. Dodatkowo, zmieniają się także preferencje żywieniowe mieszkańców UE, które są dla wytwórców i przetwórców sektora rolno-spożywczego istotne, ponieważ około 40%. produkowanej w Polsce żywności trafia na eksport, w większości do krajów UE. Instalacje biometanowe przynoszą także korzyści dla samorządów lokalnych, przede wszystkim w postaci odprowadzania podatku od nieruchomości, w wysokości zazwyczaj ok. 2% wartości budowli. Przykładowo, dla niewielkiej instalacji biometanowej o mocy ekwiwalentnej 1 MWel, wartość inwestycji wynosi około 40 mln zł, przychody gminne z tytułu podatku od nieruchomości należy szacować na poziomie ok. 280 tys. zł rocznie. Do tego dochodzi podatek gruntowy w wysokości około 30 tys. zł rocznie. Dodatkowymi korzyściami są 3-4 miejsca pracy na trwale związane ze społecznością lokalną oraz rozwój specjalistycznego przemysłu budowlanego (biometanownie budowane są w 80% w oparciu o produkt polski). Jedną z kluczowych barier dla rozwoju sektora biometanu w Polsce jest charakterystyka sieci dystrybucyjnych. Ze względu na zróżnicowaną wartość ciepła spalania gazu w polskich sieciach gazowych, w wielu przypadkach konieczne jest dostosowanie jakości biometanu przed zatłaczaniem do sieci.

W większości przypadków chodzi o zwiększenie ciepła spalania, ponieważ w wielu regionach gaz w sieciach dystrybucyjnych ma ciepło spalania powyżej 40 MJ/m3 (średnie ciepło spalania paliw gazowych w sieciach gazowych wynosi około 41,5 MJ/m3), co jest wielkością nieosiągalną dla biometanu (wartość ciepła spalania czystego metanu wynosi 39 MJ/m3). Ponadto w niektórych województwach (województwo wielkopolskie, lubuskie, zachodniopomorskie) paliwa gazowe w sieci charakteryzują się dużą zawartością azotu i niższym ciepłem spalania. Dla takich sieci gazowych wymagane może być zubażanie biometanu poprzez dodanie innego gazu przed zatłoczeniem do sieci. Konieczne jest doprecyzowanie w ustawie o odnawialnych źródłach energii, że mieszanie biometanu z innymi gazami jest możliwe, z założeniem, że do obliczania ujemnego salda, paliwo dodatkowe nie jest uwzględniane. W większości krajów europejskich, problem wyższego ciepła spalania nie występuje, w niektórych, takich jak Czechy, gdzie jest podobna sytuacja jak w Polsce, uzgodniono obniżenie wymagania dla biometanu do wysokości 38 MJ/m3. Natomiast w Niemczech i w Wielkiej Brytanii, gdzie w sieciach także często jest różny poziom ciepła spalania, standardowo, przed zatłoczeniem do sieci, stosowane jest dodawanie propanu lub innego gazu do biometanu. Usankcjonowanie możliwości dodawania innego gazu do biometanu spowoduje także konieczność zmiany rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wymagań dotyczących pomiarów, rejestracji i sposobu obliczania ilości biogazu, biogazu rolniczego i biometanu, wytworzonych w instalacjach odnawialnego źródła energii z odnawialnych źródeł energii i transportowanych środkami transportu innymi niż sieci gazowe. W rozporządzeniu należy określić wymagania dla pomiaru pośredniego określające zasady rzetelnego wyliczenia udziału biometanu w produkowanym paliwie gazowym (biometan oraz gaz dodatkowy wzbogacający lub zubożający). Projekt ustawy nie pociąga za sobą negatywnych skutków finansowych dla budżetu państwa, nie tylko nie generuje kosztów dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego, ale dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego generuje dodatkowe dochody. Projekt ustawy może mieć wpływ na operatorów dystrybucyjnych gazu oraz spółki obrotu gazem z uwagi na brak regulacji dotyczących sposobu obrotu i pokrywania kosztów obrotu i dystrybucji paliwa dodatkowego. Projekt wywołuje pozytywne skutki gospodarcze i ma wpływ na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców z uwagi na rozwój nowego sektora gospodarczego w Polsce oraz zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego poprzez produkcję biometanu, który zastępuje importowany gaz ziemny. Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej.