Dodatkowe sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną.

przed art. 1 dodać artykuł w brzmieniu: „Art. ….. W ustawie z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2024 r. poz. 1264) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1 dodaje się ust. 6 w brzmieniu: „6. Przy Rzeczniku Praw Obywatelskich, w ramach Biura Rzecznika, działa Zespół Rzeczników Prywatności, złożony z adwokatów i radców prawnych, spośród których Rzecznik wskazuje swoich przedstawicieli do udziału w postępowaniu określonym w art. 19 ust. 11 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636).”; 2) po art. 17b dodaje się art. 17ba w brzmieniu: „Art. 17ba. 1. Rzecznik w porozumieniu z Naczelną Radą Adwokacką oraz Krajową Radą Radców Prawnych prowadzi nabór kandydatów do wykonywania funkcji rzeczników prywatności spośród adwokatów i radców prawnych legitymujących się co najmniej dziesięcioletnim stażem w wykonywaniu zawodu oraz posiadaniem poświadczenia bezpieczeństwa w dostępie do informacji niejawnych o klauzuli „ściśle tajne” w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 632 i 1222 oraz z 2025 r. poz. 820) lub wyrażających zgodę na poddanie się procedurze postępowania sprawdzającego w celu uzyskania takiego poświadczenia. 2. Rzecznikiem prywatności nie może być adwokat lub radca prawny, który w okresie pięciu lat przed przystąpieniem do naboru, o którym mowa w ust. 5b, pełnił służbę albo był zatrudniony w służbie lub innym podmiocie posiadającym ustawowe prawo do prowadzenia czynności operacyjno- rozpoznawczych. 3. Rzecznik w porozumieniu z prezesami właściwych sądów okręgowych określa sposób wykonywania funkcji rzeczników prywatności, w tym organizacji oraz pełnienia dyżurów dla potrzeb ich udziału w postępowaniu określonym w art. 1 ust. 6.”.”;

w art. 1 po pkt 1 dodać pkt 1a w brzmieniu: „1a) ust. 11 otrzymuje brzmienie: „11. W posiedzeniu sądu może wziąć udział wyłącznie prokurator i przedstawiciel organu Policji wnioskującego o zarządzenie kontroli operacyjnej oraz wyznaczony przez Rzecznika Praw Obywatelskich jego przedstawiciel będący adwokatem lub radcą prawnym, zwany dalej „rzecznikiem prywatności”, któremu umożliwia się dostęp do materiałów dołączonych do wniosku o zastosowanie lub przedłużenie kontroli operacyjnej.”;

w art. 1 po pkt 1a dodać pkt 1b w brzmieniu: „1b) po ust. 11 dodaje się ust. 11a w brzmieniu: „11a. Do rzecznika prywatności stosuje się odpowiednio art. 196 § 1 Kodeksu postępowania karnego.”;”;

w art. 1 pkt 6 nadać brzmienie: „6) ust. 20 otrzymuje brzmienie: „20. Na postanowienia sądu, o których mowa w: 1) ust. 1, 3, 8 i 9 – przysługuje zażalenie organowi Policji, który złożył wniosek o wydanie tego postanowienia oraz rzecznikowi prywatności; 2) ust. 3 – przysługuje zażalenie właściwemu prokuratorowi, o którym mowa w ust. 1. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Jeżeli zażalenie wnosi organ Policji lub rzecznik prywatności, art. 425 § 3 Kodeksu postępowania karnego nie stosuje się.”;”;

w art. 1 dodać pkt 7 w brzmieniu: „7) po ust. 20 dodaje się ust. 20a w brzmieniu: „20a. W przypadku zastosowania kontroli operacyjnej: 1) jeżeli w sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane w art. 321 Kodeksu postępowania karnego, osobę, której dotyczy postanowienie o zastosowaniu kontroli operacyjnej, należy zawiadomić o jego treści bez zbędnej zwłoki po zakończeniu postępowania przygotowawczego, nie później niż w terminie 12 miesięcy od jego zakończenia, a jeżeli postępowanie to nie zostało wszczęte nie później niż w terminie 12 miesięcy od zakończenia stosowania kontroli operacyjnej w danej sprawie; 2) sąd okręgowy właściwy miejscowo ze względu na siedzibę organu Policji, który składał wniosek o zastosowanie kontroli operacyjnej, na wniosek tego organu, może przedłużyć wskazany w pkt 1 termin na dalszy czas oznaczony. Przedłużenia terminu na okres przekraczający łącznie 2 lata może dokonać właściwy miejscowo sąd apelacyjny. Każdorazowe przedłużenie może nastąpić na okres niedłuższy niż 6 miesięcy; 3) przepisu pkt 1 nie stosuje się, jeżeli kontrolę operacyjną zastosowano w celu zapobieżenia, wykrycia, ustalenia sprawców czynu zabronionego wyczerpującego znamiona przestępstwa o charakterze terrorystycznym lub w sprawie przestępstwa wskazanego w art. 130 Kodeksu karnego (szpiegostwo); 4) w wyjątkowych wypadkach, jeżeli jest to konieczne ze względu na ochronę bezpieczeństwa narodowego, zapobiegnięcie zagrożeniu dla życia, zdrowia lub wolności osoby, sąd apelacyjny, o którym mowa w pkt 2, na wniosek organu Policji, który składał wniosek o zastosowanie kontroli operacyjnej, może wyrazić zgodę na odstąpienie od zawiadamiania osoby, której dotyczyło postanowienie o zastosowaniu kontroli operacyjnej o treści tego postanowienia; 5) w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w pkt 1, osoba której dotyczy postanowienie o zastosowaniu kontroli operacyjnej, może wystąpić do sądu okręgowego, o którym mowa w pkt 2, o zbadanie legalności i zasadności prowadzenia kontroli operacyjnej. Sąd orzeka jednoosobowo na posiedzeniu bez udziału stron. Przepisy ust. 1a, ust. 11 zdanie pierwsze i ust. 16 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio. Na wniosek osoby której dotyczy postanowienie o zastosowaniu kontroli operacyjnej, w przypadku stwierdzenia niewątpliwie niesłusznego stosowania tej kontroli, sąd może przyznać jej od Skarbu Państwa sumę pieniężną w wysokości od 2000 do 20 000 złotych; 6) w postępowaniu, o którym mowa w pkt 5, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Na postanowienie sądu zażalenie nie przysługuje; 7) przepisy pkt 5 zdanie pierwsze, drugie i czwarte oraz pkt 6 stosuje się odpowiednio w sytuacji gdy wystąpiły okoliczności wskazane w art. 321 Kodeksu postępowania karnego, zaś w sprawie doszło do uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania. W takim wypadku termin na złożenie wniosku, o którym mowa w pkt 5, wynosi 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.”;”;

w art. 2 dodać pkt 1a w brzmieniu: „1a) w ust. 12 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „W posiedzeniu sądu może wziąć udział wyłącznie prokurator i przedstawiciel organu Straży Granicznej wnioskującego o zarządzenie kontroli operacyjnej oraz wyznaczony przez Rzecznika Praw Obywatelskich jego przedstawiciel będący adwokatem lub radcą prawnym, zwany dalej „rzecznikiem prywatności”, któremu umożliwia się dostęp do materiałów dołączonych do wniosku o zastosowanie lub przedłużenie kontroli operacyjnej.”;”;

w art. 2 w pkt 5 ust. 19 nadać brzmienie: „19. Na postanowienia sądu, o których mowa w ust. 1, 4, 9 i 10, właściwemu prokuratorowi, o którym mowa w ust. 1, organowi Straży Granicznej, który złożył wniosek o wydanie tego postanowienia, oraz rzecznikowi prywatności przysługuje zażalenie. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.”;

w art. 4 po pkt 1 dodać pkt 1a w brzmieniu: „1a) w ust. 12 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „W posiedzeniu sądu może wziąć udział wyłącznie prokurator do spraw wojskowych prokuratury okręgowej i przedstawiciel organu Żandarmerii Wojskowej wnioskującego o zarządzenie kontroli operacyjnej oraz wyznaczony przez Rzecznika Praw Obywatelskich jego przedstawiciel będący adwokatem lub radcą prawnym, zwany dalej „rzecznikiem prywatności”, któremu umożliwia się dostęp do materiałów dołączonych do wniosku o zastosowanie lub przedłużenie kontroli operacyjnej.”;”;

w art. 4 po pkt 1a dodać pkt 1b w brzmieniu: „1b) po ust. 12 dodaje się ust. 12a w brzmieniu: „12a. Na postanowienia sądu, o których mowa w ust. 3, 4 i 10, właściwemu prokuratorowi, o którym mowa w ust. 1, organowi Żandarmerii Wojskowej, który złożył wniosek o wydanie tego postanowienia, oraz rzecznikowi prywatności przysługuje zażalenie. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.”;”;

w art. 5 po pkt 1 dodać pkt 1a w brzmieniu: „1a) w ust. 11 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „W posiedzeniu sądu może wziąć udział wyłącznie prokurator, przedstawiciel Szefa ABW oraz wyznaczony przez Rzecznika Praw Obywatelskich jego przedstawiciel będący adwokatem lub radcą prawnym, zwany dalej „rzecznikiem prywatności”, któremu umożliwia się dostęp do materiałów dołączonych do wniosku o zastosowanie lub przedłużenie kontroli operacyjnej.”;”

w art. 5 w pkt 2 w ust. 11a wyrazy „i Szefowi ABW” zastąpić wyrazami „rzecznikowi prywatności i Szefowi ABW”;

w art. 6 po pkt 1 dodać pkt 1a w brzmieniu: „1a) w ust. 11 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „W posiedzeniu sądu może wziąć udział wyłącznie prokurator, wyznaczony przez Szefa CBA funkcjonariusz CBA oraz wyznaczony przez Rzecznika Praw Obywatelskich jego przedstawiciel będący adwokatem lub radcą prawnym, zwany dalej „rzecznikiem prywatności”, któremu umożliwia się dostęp do materiałów dołączonych do wniosku o zastosowanie lub przedłużenie kontroli operacyjnej.”;”;

w art. 6 w pkt 5 w ust. 17 wyrazy „i Szefowi CBA” zastąpić wyrazami „rzecznikowi prywatności i Szefowi CBA”;

w art. 7 po pkt 1 dodać pkt 1a w brzmieniu: „1a) w ust. 9 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „W posiedzeniu sądu może wziąć udział wyłącznie prokurator, przedstawiciel Szefa SKW oraz wyznaczony przez Rzecznika Praw Obywatelskich jego przedstawiciel będący adwokatem lub radcą prawnym, zwany dalej „rzecznikiem prywatności”, któremu umożliwia się dostęp do materiałów dołączonych do wniosku o zastosowanie lub przedłużenie kontroli operacyjnej.”;”;

w art. 7 w pkt 2 w ust. 10 wyrazy „i Szefowi SKW” zastąpić wyrazami „Szefowi SKW i rzecznikowi prywatności”;

w art. 8 w pkt 1 po lit. a dodać lit. aa w brzmieniu: „aa) w ust. 9 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „W posiedzeniu Sądu może wziąć udział wyłącznie Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego Prokurator Krajowy lub upoważniony przez niego prokurator, przedstawiciel Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz wyznaczony przez Rzecznika Praw Obywatelskich jego przedstawiciel będący adwokatem lub radcą prawnym, zwany dalej „rzecznikiem prywatności”, któremu umożliwia się dostęp do materiałów dołączonych do wniosku o zastosowanie lub przedłużenie kontroli operacyjnej.”,”;

w art. 8 w pkt 1 w lit. d w ust. 16 wyrazy „i Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej” zastąpić wyrazami „Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej oraz rzecznikowi prywatności”;

w art. 9 w pkt 1 dotychczasową treść oznaczyć jako lit. a i dodać lit. b i c w brzmieniu: „b) w ust. 2 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „W posiedzeniu Sądu Okręgowego w Warszawie może wziąć udział wyłącznie Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego Prokurator Krajowy, przedstawiciel Komendanta SOP oraz wyznaczony przez Rzecznika Praw Obywatelskich jego przedstawiciel będący adwokatem lub radcą prawnym, zwany dalej „rzecznikiem prywatności”, któremu umożliwia się dostęp do materiałów dołączonych do wniosku o zastosowanie lub przedłużenie kontroli operacyjnej.”, c) dodaje się ust. 4 w brzmieniu: „4. Na postanowienia Sądu, o których mowa w ust. 1, Komendantowi SOP, Prokuratorowi Krajowemu oraz rzecznikowi prywatności przysługuje zażalenie.”.