Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

§ 2. Kto wbrew przepisom przekracza granicę Rzeczypospolitej Polskiej, używając przemocy, groźby, podstępu lub we współdziałaniu z innymi osobami, podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.

§ 3. Kto organizuje innym osobom przekraczanie wbrew przepisom granicy Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Art. 5a. W ustawie z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2023 r. poz

1) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 10 lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub prawa stałego pobytu, który posiada w Rzeczypospolitej Polskiej stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego;

Art. 7. W ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 49) w art. 187a w ust. 2a w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „3) prawo do świadczeń na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje tylko osobom, które spełniają warunki dotyczące aktywności zawodowej lub podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, wymagane zgodnie z ustawą z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 oraz z 2025 r. poz. 619 i ...).”.

Art. 7. W ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 49) w art. 187a w ust. 2a w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „3) prawo do świadczeń na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje tylko osobom, które spełniają warunki dotyczące aktywności zawodowej lub podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, wymagane zgodnie z ustawą z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 oraz z 2025 r. poz. 619 i ...).”.

1) w art. 1 po ust. 2 dodaje się ust. 2a–2g w brzmieniu: „2a. Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, za dany miesiąc, jeżeli były aktywne zawodowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc z zastrzeżeniem ust. 2b. Warunek ten nie dotyczy osób, które wnioskują o ustalenie prawa lub mają prawo do świadczenia na dziecko będące obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej lub legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym bądź znacznym stopniu niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913). 2b. Jeżeli osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, nie były aktywne zawodowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miesiącu poprzedzającym dany miesiąc, o którym mowa w ust. 2a, ale w tym miesiącu podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.), nabywają prawo do świadczenia wychowawczego: 1) na okres 3 miesięcy lub 2) na okres 6 miesięcy, jeżeli spełniają pozostałe warunki do świadczenia na troje lub więcej dzieci. 2c. Zachowanie prawa do świadczenia wychowawczego na zasadach określonych w ust. 2b przysługuje nie dłużej niż do końca okresu, o którym mowa w art. 18 ust. 1, oraz nie więcej niż jeden raz w okresie, o którym mowa w art. 18 ust. 1. 2d. Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, jeżeli dziecko, na które ubiegają się o świadczenie wychowawcze lub otrzymują świadczenie wychowawcze, realizuje odpowiednio obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny albo obowiązek nauki, zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 i 1160), co zostało potwierdzone w wyniku weryfikacji dokonanej na podstawie art. 66b ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 152, 858,1572 i 1933 oraz z 2025 r. poz. 1019 i 1160), chyba że dziecko jest w wieku, w jakim obowiązki te go nie dotyczą, albo obowiązki te zostały mu odroczone albo dziecko realizuje obowiązek nauki przez uczęszczanie do uczelni należącej do polskiego systemu szkolnictwa wyższego, na kwalifikacyjny kurs zawodowy albo na praktykę absolwencką, o której mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. z 2018 r. poz. 1244 oraz z 2025 r. poz. 620), zgodnie z art. 36 ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. 2e. Realizację przez dziecko obowiązku nauki poprzez naukę w uczelni należącej do polskiego systemu szkolnictwa wyższego lub uczęszczanie na kwalifikacyjne kursy zawodowe albo na praktykę absolwencką, o której mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, osoba ubiegająca się lub pobierająca świadczenie wychowawcze potwierdza zaświadczeniem wydanym przez uczelnię, organizatora kwalifikacyjnego kursu zawodowego albo praktyki absolwenckiej. 2f. Wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli występują wątpliwości dotyczące spełnienia warunków do jego otrzymywania, w szczególności zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez wnioskodawcę, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, lub przez dziecko, na które przysługuje świadczenie. 2g. W celu weryfikacji przesłanki zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w ust. 2f, Komendant Główny Straży Granicznej udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, w drodze teletransmisji danych, informacje o cudzoziemcu oraz dziecku, na które wnioskowane jest świadczenie lub na które pobierane jest świadczenie wychowawcze, w zakresie: 1) imienia (imion) i nazwiska (nazwisk); 2) daty urodzenia; 3) numeru PESEL; 4) rodzaju, serii i numeru dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy; 5) kraju wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy; 6) rodzaju, serii, numeru, daty wydania oraz daty ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 7) przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wjazdowym; 8) przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wyjazdowym.”;

– poseł K. Jachira – poseł M. Józefaciuk Uwaga: wniosek mniejszości nr 16 należy głosować łącznie z wnioskiem mniejszości nr 18

Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, za dany miesiąc, jeżeli były aktywne zawodowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz realizowały zobowiązania podatkowe wobec Skarbu Państwa w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc, chyba, że zaległości z uiszczeniem podatków wynikają z uzyskania przewidzianych prawem zwolnienia, odroczenia, rozłożenia na raty zaległych płatności lub wstrzymania w całości wykonania decyzji właściwego organu z zastrzeżeniem ust. 2b.

5) w art. 21 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Wypłata świadczenia wychowawczego następuje po weryfikacji spełnienia przez osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, warunku, o którym mowa w art. 1 ust. 2a lub 2b, za miesiąc poprzedni.”;

5) w art. 21 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Wypłata świadczenia wychowawczego następuje po weryfikacji spełnienia przez osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, warunku, o którym mowa w art. 1 ust. 2a lub 2b, za miesiąc poprzedni.”;

aa) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Obywatelowi Ukrainy, o którym mowa w ust. 1, który: 1) nie jest aktywny zawodowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz 2) nie realizuje zobowiązania podatkowego wobec Skarbu Państwa, chyba, że zaległości z uiszczeniem podatków wynikają z uzyskania przewidzianych prawem zwolnienia, odroczenia, rozłożenia na raty zaległych płatności lub wstrzymania w całości wykonania decyzji właściwego organu – przysługuje wyłącznie prawo do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w stanach nagłych, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.”;

Art. 12a. Do postępowań w sprawie uznania za obywatela polskiego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 5a w brzmieniu dotychczasowym.

§ 3. Kto organizuje innym osobom przekraczanie wbrew przepisom granicy Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

3) prawo do świadczeń na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje tylko osobom, które spełniają warunki dotyczące aktywności zawodowej lub podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, wymagane zgodnie z ustawą z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 oraz z 2025 r. poz. 619 i ...).