Rządowy projekt ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic".

Do dochodu gospodarstwa domowego kredytobiorcy nie wlicza się także świadczenia dobry start oraz świadczenia „aktywny rodzic”, o których mowa w ustawie z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. …).

8f) świadczenia „aktywny rodzic”, o których mowa w ustawie z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. …);

10) Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – w celu weryfikacji danych dotyczących dziecka, na które jest ustalane lub weryfikowane prawo do świadczenia „aktywni rodzice w pracy” lub świadczenia „aktywnie w żłobku”, i osób pobierających te świadczenia.

7c) kwoty nienależnie pobranych świadczeń „aktywny rodzic”, o których mowa w ustawie z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. …);

6) art. 42 ustawy z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” u osoby ubiegającej się o świadczenie „aktywny rodzic” lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem.

60a) kosztów związanych z realizacją zadań wynikających z ustawy z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. …);

2. Minister właściwy do spraw pracy może przekazać, corocznie, na zadania realizowane przez ministra właściwego do spraw rodziny, środki Funduszu Pracy na realizację zadań wynikających z ustawy z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic”.

3. Na zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, przeznacza się środki w kwocie nie większej niż 250 mln zł rocznie.

4. Na zadania, o których mowa w ust. 1, realizowane przez wojewodę środki są przekazywane na wyodrębniony rachunek wojewody na wniosek wojewody.

4c) wypłat i obsługi świadczeń „aktywny rodzic”, o których mowa w ustawie z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. …);

2a) podejmuje działania zmierzające do zapewnienia właściwych warunków i jakości świadczonej opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, w szczególności mające na celu wsparcie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w sprawowaniu w tym zakresie nadzoru nad żłobkiem, klubem dziecięcym oraz dziennym opiekunem;

Art. 25a.

1. Podmiot prowadzący żłobek lub klub dziecięcy jest obowiązany do obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka odpowiednio w żłobku lub klubie dziecięcym o kwotę otrzymanego świadczenia „aktywnie w żłobku”, o którym mowa w ustawie z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic”.

2. Podmiot prowadzący żłobek lub klub dziecięcy, który otrzymał świadczenie „aktywnie w żłobku”, o którym mowa w ustawie z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic”, i nie obniżył opłaty rodzica za pobyt dziecka odpowiednio w żłobku lub klubie dziecięcym o kwotę otrzymanego świadczenia „aktywnie w żłobku”, jest obowiązany do zwrotu tego świadczenia. Przepisy art. 52 ust. 3–6 i 8–10 ustawy z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” stosuje się odpowiednio.

9a) informację o uwzględnieniu przez żłobek lub klub dziecięcy poszczególnych standardów opieki określonych:

a) w przepisach wydanych na podstawie art. 6c, z podziałem na poszczególne standardy niezbędne i fakultatywne,

b) na podstawie przepisów odrębnych;

a) wydatki na funkcjonowanie jednego miejsca opieki miesięcznie, bez wydatków inwestycyjnych i wydatków na remonty – w przypadku żłobków lub klubów dziecięcych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego,

b) maksymalna miesięczna wysokość opłat za pobyt dziecka w żłobku lub klubie dziecięcym jaką poniósłby rodzic w przypadku braku ulg lub dofinansowań ze środków publicznych – w przypadku żłobków lub klubów dziecięcych prowadzonych przez podmioty inne niż jednostki samorządu terytorialnego;

19) Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych i wojewodzie – dane, o których mowa w art. 38d ust. 3 pkt 1 – w zakresie danych dotyczących dziecka, pkt 4 – w zakresie daty urodzenia dziecka, pkt 5, pkt 6 – w zakresie danych dotyczących dziecka, pkt 7 lit. b i e, pkt 8 lit. a i b – w zakresie danych dotyczących dziecka, pkt 9 – w zakresie dat pobytu dziecka w pieczy zastępczej, w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenie „aktywni rodzice w pracy”, o którym mowa w ustawie z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. …), osób pobierających to świadczenie oraz członków ich rodzin;

20) Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – dane, o których mowa w art. 38d ust. 3 pkt 1 – w zakresie danych dotyczących dziecka, pkt 4 – w zakresie daty urodzenia dziecka, pkt 5, pkt 6 – w zakresie danych dotyczących dziecka, pkt 7 lit. b i e, pkt 8 lit. a i b – w zakresie danych dotyczących dziecka, pkt 9 – w zakresie dat pobytu dziecka w pieczy zastępczej, w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenie „aktywnie w żłobku”, o którym mowa w ustawie z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic”, osób pobierających to świadczenie oraz członków ich rodzin;

21) Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych i wojewodzie – dane, o których mowa w art. 38d ust. 3 pkt 1 – w zakresie danych dotyczących dziecka, pkt 4 – w zakresie daty urodzenia dziecka, pkt 5, pkt 6 – w zakresie danych dotyczących dziecka, pkt 7 lit. b i e, pkt 9 – w zakresie dat pobytu dziecka w pieczy zastępczej, w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenie „aktywnie w domu”, o którym mowa w ustawie z dnia ... o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic”, osób pobierających to świadczenie oraz członków ich rodzin.

2) użyty w art. 1 w ust. 4, w art. 3 w ust. 1, w art. 4 w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia i w ust. 2, w art. 5 w ust. 1 w pkt 1 i 2, w art. 6 w ust. 3, 4 i w ust. 5 we wprowadzeniu do wyliczenia oraz w ust. 7, w art. 7 w ust. 2, w art. 8 w ust. 2 oraz w art. 14 w ust. 1, w różnym przypadku wyraz „rodzice” zastępuje się użytym w odpowiednim przypadku wyrazem „rodzic”;

3) w art. 4 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Dane ubezpieczeniowe, o których mowa w ust. 2, są przekazywane na profilu informacyjnym pracodawcy, zleceniodawcy albo rodzica utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jeżeli pracodawca, zleceniodawca albo rodzic nie posiadają profilu informacyjnego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakłada ten profil po autoryzacji dostępu do systemu teleinformatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.”. Rozdział 9 Przepisy przejściowe, dostosowujące i przepisy końcowe Art. 74.

1. Osoby, którym zostało przyznane prawo do dofinansowania, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, zachowują prawo do tego dofinansowania, jeżeli spełniają warunki określone w ustawie zmienianej w art. 67 w brzmieniu dotychczasowym.

2. W sprawach dotyczących dofinansowania, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, do którego prawo powstało do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

3. Dofinansowanie, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, nie przysługuje, jeżeli na to samo dziecko, za dany miesiąc, zostało przyznane prawo do świadczeń „aktywny rodzic”.

4. Świadczenia „aktywny rodzic” nie przysługują, jeżeli na to samo dziecko, za dany miesiąc, zostało przyznane prawo do dofinansowania, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, z uwzględnieniem ust. 5.

5. W przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia „aktywnie w żłobku” w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, prawo do świadczenia „aktywnie w żłobku” ustala się, począwszy od miesiąca wejścia w życie niniejszej ustawy. Przepisy art. 47 ust. 2–4 stosuje się.

6. W przypadku osób, które nabyły prawo do świadczenia „aktywny rodzic” za okres, za który zostało wypłacone dofinansowanie, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, albo prawo do rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie uchylanej w art. 86, świadczenie „aktywny rodzic” rozlicza się poprzez zaliczenie odpowiednio wypłaconego dofinansowania, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, albo rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie uchylanej w art. 86, w poczet przyznanego świadczenia „aktywny rodzic”. Rozliczenie nie wymaga wydania decyzji o nienależnie pobranym świadczeniu.

7. Osoby, którym zostało przyznane prawo do rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie uchylanej w art. 86, zachowują prawo do tego kapitału, jeżeli spełniają dotychczasowe warunki określone w ustawie uchylanej w art. 86.

8. W sprawach dotyczących rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie uchylanej w art. 86, do którego prawo powstało do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

9. Rodzinny kapitał opiekuńczy, o którym mowa w ustawie uchylanej w art. 86, nie przysługuje, jeżeli na to samo dziecko, za dany miesiąc, zostało przyznane prawo do świadczeń „aktywny rodzic”.

10. Świadczenia „aktywny rodzic” nie przysługują, jeżeli na to samo dziecko, za dany miesiąc, zostało przyznane prawo do rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie uchylanej w art. 86.

11. Łączna maksymalna wysokość rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie uchylanej w art. 86, oraz świadczenia „aktywnie w domu” pobranych na dane dziecko nie może być wyższa niż 12 000 zł.

12. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia „aktywny rodzic” łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, ustalone ostateczną decyzją, podlegają potrąceniu z wypłacanego na podstawie przepisów dotychczasowych dofinansowania, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, i z wypłacanego na podstawie przepisów dotychczasowych rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie uchylanej w art. 86.

13. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, ustalone ostateczną decyzją, podlegają potrąceniu z wypłacanego na podstawie przepisów dotychczasowych dofinansowania, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, i z wypłacanego na podstawie przepisów dotychczasowych rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie uchylanej w art. 86.

14. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu, informuje osoby pobierające dofinansowanie, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, oraz osoby pobierające na podstawie przepisów dotychczasowych rodzinny kapitał opiekuńczy, o którym mowa w ustawie uchylanej w art. 86, o możliwości ubiegania się o świadczenia „aktywny rodzic” i o warunkach uprawniających do tych świadczeń.

Art. 75.

1. Podmioty prowadzące żłobki i kluby dziecięce są obowiązane do złożenia do dnia 28 lutego 2026 r. wniosku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, zawierającego oświadczenie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 5a ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

2. Od wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie pobiera się opłaty.

3. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta prowadzący rejestr, o którym mowa w art. 26 ustawy zmienianej w art. 67, jest obowiązany do dnia 31 marca 2026 r. do uzupełnienia danych zawartych w tym rejestrze o dane, o których mowa w art. 27 ust. 4 pkt 9a ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 76.

1. Podmioty zatrudniające dziennego opiekuna oraz osoby, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 67, są obowiązane do złożenia do dnia 28 lutego 2026 r. wniosku, o którym mowa w art. 46b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, zawierającego oświadczenie, o którym mowa w art. 46b ust. 2 pkt 4a ustawy zmienianej w art. 67.

2. Od wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie pobiera się opłaty.

3. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta prowadzący wykaz, o którym mowa w art. 36 ust. 1a ustawy zmienianej w art. 67, jest obowiązany do dnia 31 marca 2026 r. do uzupełnienia danych zawartych w tym wykazie o dane, o których mowa w art. 46 ust. 2 pkt 7a ustawy zmienianej w art. 67.

Art. 77.

1. Uznaje się, że od dnia 19 stycznia 2023 r.:

1) ogłoszone przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu programy, o których mowa w art. 62 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, mogą być dofinansowane ze środków na finansowanie planu rozwojowego, o których mowa w art. 14ln ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2024 r. poz. 324);

2) o przyznanie środków finansowych, o których mowa w pkt 1, w ramach realizacji programów, o których mowa w pkt 1, mogą ubiegać się podmioty, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, które nie figurują w rejestrze podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, o którym mowa w art. 210 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 66;

3) wojewoda może przyznawać dofinansowanie do wysokości łącznej kwoty wydatków określonych przez ministra właściwego do spraw rodziny na cały okres realizacji programów, o których mowa w pkt 1;

4) do terminu zwrotu środków, o których mowa w art. 62 ust. 1a pkt 3 ustawy zmienianej w art. 67, stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 189 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 66.

2. Do ogłoszonych przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu programów, o których mowa w art. 62 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, stosuje się przepisy art. 62 ust. 10–15 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. W sprawach o zwrot środków, o których mowa w art. 62 ust. 1a pkt 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 78.

1. Do zamówień na usługi lub dostawy udzielane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz urząd obsługujący ministra właściwego do spraw rodziny w związku z wdrożeniem zadań wynikających z niniejszej ustawy, realizacją zadań związanych z określaniem warunków nabywania prawa do świadczeń „aktywny rodzic” oraz zasad przyznawania i wypłacania tych świadczeń, nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych.

2. Zamawiający, w terminie 7 dni od dnia udzielenia zamówienia, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza w Biuletynie Zamówień Publicznych informację o udzieleniu tego zamówienia, w której podaje:

1) nazwę i adres siedziby zamawiającego;

2) datę i miejsce zawarcia umowy lub informację o zawarciu umowy drogą elektroniczną;

3) opis przedmiotu umowy, z wyszczególnieniem odpowiednio ilości rzeczy lub innych dóbr oraz zakresu usług;

4) cenę albo cenę maksymalną, jeżeli cena nie jest znana w chwili zamieszczenia ogłoszenia;

5) okoliczności faktyczne uzasadniające udzielenie zamówienia bez zastosowania przepisów o zamówieniach publicznych;

6) nazwę (firmę) podmiotu albo imię i nazwisko osoby, z którymi została zawarta umowa.

Art. 79. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie niniejszej ustawy, zamieści na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej informację o wymogach, które muszą spełniać, na potrzeby złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia „aktywni rodzice w pracy”, wniosku o ustalenie prawa do świadczenia „aktywnie w żłobku” i wniosku o ustalenie prawa do świadczenia „aktywnie w domu” oraz załączników do tych wniosków, banki krajowe, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe świadczące usługi drogą elektroniczną oraz minister właściwy do spraw rodziny.

Art. 80.

1. W 2024 r. podział rezerw celowych, o którym mowa w art. 154 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 66, na realizację niniejszej ustawy oraz ustawy zmienianej w art. 67 jest dokonywany do dnia 31 grudnia 2024 r. 2. W 2024 r. minister właściwy do spraw rodziny może występować do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o podział rezerw celowych, w wyniku którego następuje zwiększenie wydatków części budżetowych państwa, których jest dysponentem, w terminie do dnia 5 listopada 2024 r. Art. 81. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwi ze względu na miejsce prowadzenia odpowiednio żłobka, klubu dziecięcego lub zatrudniania dziennego opiekuna, w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r., informuje podmioty prowadzące żłobki i kluby dziecięce, podmioty zatrudniające dziennego opiekuna oraz osoby, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 67, o zmianach w zasadach dotyczących funkcjonowania odpowiednio żłobków, klubów dziecięcych i dziennych opiekunów.

Art. 82. Przepisy art. 62 ust. 7b ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie po raz pierwszy do decyzji wydanych przez wojewodów w sprawach dotyczących programów, o którym mowa w art. 62 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 67, ogłoszonych po dniu wejścia w życie niniejszego przepisu.

Art. 83. Wysokość kosztu, o którym mowa w art. 15 ust. 4, na okres od dnia 1 października 2024 r. do dnia 31 marca 2025 r., wynosi 2200 zł.

Art. 84. Rada Ministrów składa po raz pierwszy Sejmowi i Senatowi sprawozdanie, o którym mowa w art. 6, za okres od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2025 r., w terminie do dnia 30 września 2026 r. Art. 85. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 6c ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, zachowują moc do dnia wydania przepisów wykonawczych na podstawie art. 6c ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 86. Traci moc ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (Dz. U. z 2023 r. poz. 883).

Art. 87. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2024 r., z wyjątkiem:

1) art. 5, art. 55 ust. 4–7, art. 67 pkt 18 i 19, art. 74 ust. 14 i art. 77–80, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;

2) art. 67 pkt 3 i art. 85, które wchodzą w życie z dniem 28 czerwca 2024 r.;

3) art. 67 pkt 7 lit. a tiret pierwsze, pkt 8, pkt 9, pkt 10 lit. a tiret pierwsze i pkt 11, art. 75 i art. 76, które wchodzą w życie z dniem 1 czerwca 2025 r.;

4) art. 67 pkt 4, pkt 15 lit. b, pkt 16 lit. b, pkt 17 lit. a i pkt 18 lit. d oraz art. 82, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r