Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny.

Warszawa, 25 czerwca 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-106-25

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o zmianie ustawy - Kodeks cywilny. Projekt ma charakter deregulacyjny. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Sprawiedliwości.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy – Kodeks cywilny

Art. 1. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 i 1237 oraz z 2025 r. poz. 769) w art. 6471:

1) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą (generalnym wykonawcą) za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy z tytułu wykonanych przez niego robót budowlanych, których szczegółowy przedmiot został zgłoszony inwestorowi przez wykonawcę lub podwykonawcę przed przystąpieniem do wykonywania tych robót, chyba że inwestor złożył podwykonawcy i wykonawcy sprzeciw wobec wykonywania tych robót przez podwykonawcę.”;

2) po § 1 dodaje się § 11 i 12 w brzmieniu:

„§ 11. Sprzeciw, o którym mowa w § 1, składa się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia inwestorowi zgłoszenia. W umowie inwestor i wykonawca (generalny wykonawca) mogą zastrzec krótszy termin na złożenie sprzeciwu.

§12. Określony w umowie wykonawcy z podwykonawcą lub w dalszych umowach o podwykonawstwo termin na złożenie sprzeciwu, o którym mowa w § 1, nie może być krótszy od terminu określonego w umowie zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą).”.

Art. 2 .Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE

Projektowana ustawa zakłada zmianę ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, z późn. zm.). Celem projektowanej regulacji jest umożliwienie stronom umowy o roboty budowlane uelastycznienia terminu na złożenie sprzeciwu wobec podwykonawcy, przy jednoczesnym zachowaniu funkcji ochronnej przepisów dotyczących solidarnej odpowiedzialności inwestora.

W aktualnym stanie prawnym termin ten wynosi 30 dni i ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co w wielu przypadkach – w szczególności przy inwestycjach mniejszych rozmiarów – prowadzi do nieuzasadnionego przedłużenia procesu inwestycyjnego oraz nadmiernej niepewności prawnej.

Projekt zmierza do przyznania stronom prawa do ustalenia w umowie krótszego terminu na złożenie sprzeciwu. Powinien on zostać wyraźnie określony w umowie. Projektowana zmiana jest zgodna z zasadą proporcjonalności oraz zasadą swobody umów (art. 353¹ k.c.).

Sami zainteresowani (przede wszystkim inwestor) mogą bowiem ocenić, czy skrócony termin jest dla nich odpowiedni, zanim zaakceptują taką treść umowy. Dodatkowo skrócenie 30 dniowego terminu w umowie inwestora z wykonawcą nie zagraża interesom podwykonawców (osób trzecich względem tej umowy). Tym samym nie narusza standardów ochrony podwykonawcy jako wierzyciela gwarancyjnego. W projekcie przewidziano również regulację, zgodnie z którą termin na złożenie sprzeciwu określony w umowie z podwykonawcą lub dalszym podwykonawcą nie może być krótszy od terminu określonego w umowie zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą).

W art. 2 projektu przyjęto, że ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Nie ma możliwości podjęcia alternatywnych, w stosunku do projektowanych rozwiązań, działań umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu.

Projekt ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.

Projektowana ustawa nie wymaga przedstawiania organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.

Zawarte w projekcie regulacje nie stanowią przepisów technicznych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania

krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.), dlatego też projekt ustawy nie podlega procedurze notyfikacji.

Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) oraz § 70 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806, z późn. zm.) projekt ustawy będzie podlegał udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny.

Żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem ustawy w trybie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.

Projekt nie podlegał dokonaniu oceny OSR przez koordynatora OSR w trybie § 32 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów.

Projekt nie dotyczy warunków określonych w uchwale nr 20 Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie zaleceń ujednolicenia terminów wejścia w życie niektórych aktów normatywnych (M.P. poz. 205).

Zawarte w projekcie regulacje będą miały pozytywny wpływ na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców zgodnie z ustawą z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.).

Projektowana regulacja wywiera wpływ na sektor przedsiębiorstw budowlanych przez wprowadzenie większej elastyczności w kształtowaniu relacji umownych:

– zwiększenie elastyczności w ustalaniu warunków umowy,

– przyspieszenie procesu inwestycyjnego,

– zmniejszenie ryzyka związanego z przewlekłością procesu decyzyjnego. Nazwa projektu Data sporządzenia Projekt ustawy o zmianie ustawy kodeks cywilny 9.06.2025 r.

Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości DEREGULACJA Nr w Wykazie prac legislacyjnych Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza i programowych Rady Ministrów: UDER55 Stanu lub Podsekretarza Stanu pod względem legislacyjnym: Arkadiusz Myrcha – Sekretarz Stanu pod względem merytorycznym: Zuzanna Rudzińska-Bluszcz – Podsekretarz Stanu

Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu opiekun legislacyjny: Łukasz Paszka – Zastępca Dyrektora Departamentu Legislacyjnego e-mail: sekretariat.dl@ms.gov.pl, tel. 22 52-12-764 Mariola Lasia – Radca Prawny, Departament Legislacyjny e-mail: Mariola.Lasia@ms.gov.pl, tel. 22 52-12-631

opiekun merytoryczny: Przemysław Wołowski – Zastępca Dyrektora Departamentu Prawa Cywilnego i Gospodarczego e-mail: sekretariat.dpcig@ms.gov.pl, tel. 22 52-12-423 OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany? Obecnie art. 647¹ § 2 Kodeksu cywilnego nakłada na inwestora obowiązek złożenia sprzeciwu wobec podwykonawcy w terminie 30 dni od zawarcia umowy. Termin ten jest bezwzględnie obowiązujący, co w praktyce prowadzi do nieuzasadnionego przedłużenia procesu inwestycyjnego, zwłaszcza w przypadku mniejszych inwestycji. Brak elastyczności w ustalaniu tego terminu utrudnia dostosowanie umowy do specyfiki konkretnego projektu. Celem projektowanej regulacji jest umożliwienie stronom umowy o roboty budowlane uelastycznienia terminu na złożenie sprzeciwu wobec podwykonawcy, przy jednoczesnym zachowaniu funkcji ochronnej przepisów dotyczących solidarnej odpowiedzialności inwestora.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Projekt ustawy proponuje umożliwienie stronom umowy o roboty budowlane ustalenia krótszego terminu na złożenie sprzeciwu wobec podwykonawcy, pod warunkiem że termin ten będzie wyraźnie określony w umowie. Dodatkowo wprowadza się regulację, zgodnie z którą termin złożenia sprzeciwu określony w umowie z podwykonawcą nie będzie mógł być krótszy niż termin określony w umowie zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą). Projektowana regulacja zwiększy elastyczność w obrocie gospodarczym i ograniczy nieuzasadnione wydłużanie procesu inwestycyjnego.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Ze względu na stopień szczegółowości projektowanej ustawy odstąpiono od analizy prawno-porównawczej.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Inwestorzy ok. 180 tys. Główny Urząd Nadzoru Regulacja umożliwi inwestorom ustalenie w Budowlanego1 umowie z wykonawcą krótszego niż 30-

– w 2024 r. wydano dniowy terminu na złożenie sprzeciwu wobec ogółem 143 372 decyzji podwykonawcy. o pozwoleniu na budowę Uelastycznienie tego terminu pozwoli na dla 182 563 obiektów przyspieszenie realizacji inwestycji oraz budowlanych. zmniejszenie ryzyka związanego z Wykonawcy ok. 423 tys. Przedsiębiorstwa przedłużającym się stanem niepewności (główni aktywne w IV kwartale prawnej. wykonawcy) – liczba przedsiębiorstw Podwykonawcy i aktywnych w Wprowadzenie regulacji, zgodnie z którą dalsi budownictwie według termin na złożenie sprzeciwu określony w podwykonawcy umowie z podwykonawcą lub dalszym Analiza ruchu budowlanego w 2024 roku – przedstawiamy najważniejsze wyniki – Główny Urząd Nadzoru Budowlanego

klas wielkości i sekcji 2024 r. Główny Urząd podwykonawcą nie będzie krótszy od terminu PKD 2007 Statystyczny2 określonego w umowie zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą).

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Stosownie do postanowień § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2022 r. poz. 348, z późn. zm.) oraz zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) projekt ustawy zostanie zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z 2025 r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0–10) Dochody ogółem budżet państwa JST Wydatki ogółem budżet państwa JST Saldo ogółem budżet państwa JST Źródła finansowania Projektowana regulacja nie ma wpływu na wydatki sektora finansów publicznych. Dodatkowe informacje, Zmiana dotyczy relacji cywilnoprawnych między podmiotami prywatnymi (inwestor – w tym wskazanie źródeł wykonawca – podwykonawca). Nie przewiduje się dodatkowych wydatków sektora finansów danych i przyjętych do publicznych. obliczeń założeń

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0–10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa pieniężnym sektor mikro-, małych i (w mln zł, średnich ceny stałe z przedsiębiorstw 2025 r.) rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe W ujęciu duże przedsiębiorstwa Projektowana regulacja wywiera wpływ na sektor przedsiębiorstw niepieniężnym sektor mikro-, małych i budowlanych przez wprowadzenie większej elastyczności w kształtowaniu średnich relacji umownych: przedsiębiorstw  zwiększenie elastyczności w ustalaniu warunków umowy,  przyspieszenie procesu inwestycyjnego,  zmniejszenie ryzyka związanego z przewlekłością procesu decyzyjnego. rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe, w tym osoby starsze i z niepełnosprawnością Niemierzalne Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń Proponowana zmiana nie wpływa na konkurencyjność gospodarki. założeń https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-wyniki-finansowe/przedsiebiorstwa-niefinansowe/przedsiebiorstwa-aktywne-w-4-kwartale-2024-r-,42,1.html

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli nie zgodności). nie dotyczy

zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne: Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie nie dotyczy Komentarz: Projektowana zmiana umożliwi stronom umowy o roboty budowlane uelastycznienie terminu na zgłoszenie sprzeciwu wobec podwykonawcy, przy jednoczesnym zachowaniu funkcji ochronnej przepisów dotyczących solidarnej odpowiedzialności inwestora.

9. Wpływ na rynek pracy Projektowana regulacja nie ma bezpośredniego wpływu na rynek pracy. Nie wprowadza zmian w przepisach prawa pracy ani nie powoduje potrzeby tworzenia nowych miejsc pracy, ani ich likwidacji.

10. Wpływ na pozostałe obszary środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, administracyjne inne: lub wojskowe Omówienie wpływu Brak wpływu.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Ustawa wejdzie w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Z uwagi na szczegółowość projektowanych rozwiązań nie jest planowane przeprowadzenie ewaluacji efektów projektu.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Brak.