Rządowy projekt ustawy o ratyfikacji Umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej, sporządzonej w Waszyngtonie dnia 20 lipca 1956 r.

Warszawa, 7 lipca 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-86-25

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o ratyfikacji Umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej, sporządzonej w Waszyngtonie dnia 20 lipca 1956 r. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych zostali upoważnieni Minister Finansów i Minister Spraw Zagranicznych.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA

z dnia

o ratyfikacji Umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej, sporządzonej w Waszyngtonie dnia 20 lipca 1956 r.

Art. 1. Wyraża się zgodę na dokonanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ratyfikacji Umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej, sporządzonej w Waszyngtonie dnia 20 lipca 1956 r.

Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Projekt

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

Dnia 20 lipca 1956 roku w Waszyngtonie została sporządzona Umowa o Międzynarodowej Korporacji Finansowej.

Po zaznajomieniu się z powyższą Umową, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że: − została ona uznana za słuszną zarówno w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych, − jest przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona, − będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie, dnia 2025 roku.

PREZYDENT

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Andrzej Duda

PREZES RADY MINISTRÓW

Donald Tusk

UZASADNIENIE

I. Potrzeba i cel ratyfikacji Umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej

Ratyfikacja Umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej (dalej: „Umowa”) służy uporządkowaniu statusu prawnego umowy tworzącej tę instytucję i właściwego jej usytuowania w polskim porządku prawnym. Umowa w wyniku przeprowadzenia ratyfikacji stanie się aktem prawa powszechnie obowiązującego w Polsce.

Międzynarodowa Korporacja Finansowa (dalej: „MKF”) jest jedną z pięciu instytucji Grupy Banku Światowego (obok Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju – MBOiR; Międzynarodowego Stowarzyszenia Rozwoju; Wielostronnej Agencji Gwarancji Inwestycyjnych oraz Międzynarodowego Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych). Członkami MKF mogą być wyłącznie państwa członkowskie MBOiR. Umowa została sporządzona w Waszyngtonie dnia 20 lipca 1956 r. Obecnie do MKF należy 186 państw.

Zadaniem MKF jest udzielanie długoterminowych kredytów na cele inwestycyjne prywatnym przedsiębiorstwom w krajach członkowskich lub nabywanie akcji tych przedsiębiorstw. Udziela ona także gwarancji na papiery wartościowe emitowane przez prywatne spółki w krajach o niższym poziomie rozwoju gospodarczego.

II. Różnica między dotychczasowym i projektowanym stanem prawnym

Umowa została zatwierdzona uchwałą nr 142/87 Rady Ministrów z dnia 28 września 1987 r., a jej tekst ogłoszono w Dz. U. z 1988 r. poz. 290 jako załącznik do oświadczenia rządowego z dnia 20 października 1988 r. w sprawie wejścia w życie dokumentu pt. „Postanowienia umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej”, sporządzonego w Waszyngtonie dnia 20 lipca 1956 r. Oświadczenie rządowe informuje o podpisaniu przez Polskę ww. Umowy oraz o jej wejściu w życie w stosunku do Polski w dniu 29 grudnia 1987 r.

Polska przystąpiła do Umowy w 1987 r., ale dotychczas nie nadała jej charakteru źródła prawa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Umowa nie była ratyfikowana. Wynika to z faktu, że w momencie przystąpienia do MKF w 1987 r. obowiązywała Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 22 lipca 1952 r., której przepisy nie zawierały wyraźnych rozstrzygnięć co do trybu zawierania umów międzynarodowych. W praktyce jednak został wykształcony tryb zawierania umów rządowych, które nie były poddawane procedurze ratyfikacji oraz ogłoszenia. Potwierdza to wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt OSA 2/98, w którym stwierdzono, że „w okresie

obowiązywania Konstytucji z 1952 r. występowała wyraźna tendencja do upraszczania trybu zawierania umów międzynarodowych, zaś znaczna część umów międzynarodowych nie była poddawana formalnej procedurze ratyfikacyjnej”.

Przedłożona do ratyfikacji Umowa w języku polskim stanowi przekład tekstu ujednoliconego w języku angielskim, przekazanego przez MKF wraz z Poświadczeniem z dnia 8 sierpnia 2023 r.

Tekst ujednolicony jest oficjalnym tekstem Umowy, przedstawionym przez MKF, która w oficjalnym dokumencie – Poświadczenie – stwierdziła, że załączony ujednolicony tekst jest „prawdziwą i właściwą Umową o Korporacji, której przepisy są obowiązujące na dzień tego Poświadczenia”. Tym samym stwierdzono, że nie ma innego oficjalnego tekstu Umowy. Na podstawie art. VII Umowy wszystkie pięć poprawek do Umowy zostały inkorporowane do jej tekstu i stanowią jej integralną całość. Tekst Umowy, przesłany przez MKF, zawiera przypisy informujące o dokonanych wszystkich poprawkach, wprowadzonych do jej tekstu, i treści Umowy przed poprawkami. Nie ma więc potrzeby podkreślania w tytule, że Umowa jest zmieniona bądź zawiera zmiany.

W kontekście procedury przyjmowania zmian do Umowy, odmiennie niż w przypadku MBOiR, Umowa nie przewiduje jakiegokolwiek działania następczego państwa – członka MKF w reakcji na zawiadomienie o zmianie Umowy. Decyzja o zmianie Umowy należy wyłącznie do MKF i jest samoistnym aktem tej instytucji, który nie wymaga ponownego legitymizowania (a w przypadku Polski – ratyfikacji). Zgoda państwa – strony Umowy na takie zasady i tryb wprowadzania zmian Umowy następuje wraz z wyrażeniem zgody na związanie się Umową. Pogląd taki wyraziła w swoim stanowisku z 2013 r. Rada Legislacyjna przy Prezesie Rady Ministrów, wydając opinię w sprawie miejsca w polskim porządku prawnym oraz ogłoszenia aktualnych tekstów Umowy o utworzeniu Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz Postanowień umowy o utworzeniu MKF z 1956 r. (RL-0303 5/13).

Umowa była zmieniana pięciokrotnie, a poprawki do niej weszły w życie w 1961 r., 1965 r., 1993 r., 2012 r. oraz 2020 r. Pierwsza poprawka została przyjęta na mocy Rezolucji nr 21 z dnia 1 września 1961 r., weszła w życie z dniem 21 września 1961 r. i dotyczyła zmiany brzmienia dwóch ustępów w art. III. W ust. 2 pt. Formy Finansowania – poprawka ta zdjęła dotychczasowe zakazy inwestycji w kapitale zakładowym oraz subskrybowania kapitału zakładowego przez MKF. W ust. 3 pkt iv uzyskał nowe brzmienie określające, że MKF nie przyjmuje odpowiedzialności za zarządzanie jakimkolwiek przedsiębiorstwem, w którym dokonała inwestycji, ani nie wykonuje prawa głosu w tym celu, ani w jakimkolwiek innym celu, który jej zdaniem mieści się w zakresie kontroli zarządczej. Druga poprawka została przyjęta na mocy Rezolucji nr 56 z dnia 25 sierpnia 1965 r., weszła w życie z dniem 1 września 1965 r. i dotyczyła zmiany dwóch artykułów. W art. IV ust. 6 usunięto drugie zdanie: „Korporacja nie udziela pożyczek Bankowi ani nie korzysta z pożyczek udzielonych przez Bank”. W art. III ust. 6 lit. i dodano fragment o następującej treści: „jeżeli – i tak długo jak – Korporacja będzie zadłużona z tytułu pożyczek udzielonych przez Bank lub gwarantowanych przez Bank, całkowita wartość pozostających do spłaty zobowiązań lub gwarancji udzielonych przez Korporację nie będzie powiększona, jeśli – w tym czasie lub jako skutek powyższego – łączna wartość długu (w tym gwarancje zabezpieczające jakikolwiek dług) zaciągniętego przez Korporację z jakiegokolwiek źródła i pozostająca w tym czasie niespłacona, przewyższy czterokrotną wartość jej nienaruszalnego subskrybowanego kapitału i nadwyżki”. Trzecia poprawka została przyjęta na mocy Rezolucji nr 197 z dnia 28 grudnia 1992 r., weszła w życie z dniem 28 kwietnia 1993 r. i dotyczyła zmiany brzmienia dwóch artykułów. W art. II ust. 2 lit. c pkt ii zastąpiono wyrażenie: „trzech czwartych” wyrażeniem: „cztery piąte”. Zmiana dotyczyła wymaganej większości w przypadku podwyższenia przez Radę Gubernatorów kapitału zakładowego Korporacji. W art. VII lit. a zastąpiono wyrażenie „cztery piąte” wyrażeniem „osiemdziesiąt pięć procent” w zdaniu: „Niniejsza Umowa może zostać zmieniona głosami trzech piątych Gubernatorów posiadających cztery piąte wszystkich głosów”. Czwarta poprawka została przyjęta na mocy Rezolucji nr 256 z dnia 9 marca 2012 r., weszła w życie z dniem 27 czerwca 2012 r. i dotyczyła selektywnego podwyższenia kapitału zakładowego MKF oraz zwiększenia liczby głosów podstawowych (udział każdego członka w całkowitej liczbie głosów jest równy sumie jego podstawowych głosów i głosów z tytułu posiadanych udziałów). Piąta poprawka została przyjęta na mocy Rezolucji nr 273 z dnia 16 kwietnia 2020 r. i z tym dniem weszła w życie i dotyczyła kolejnej zmiany art. II ust. 2 lit. c pkt ii Umowy o Korporacji. Dotychczasowe wyrażenie „cztery piąte” zostało zastąpione „osiemdziesięcioma pięcioma procentami całkowitej liczby głosów”. Brzmienie treści w lit. c jest obecnie następujące: „(c) Zatwierdzona kwota kapitału zakładowego może być w dowolnym czasie podwyższona przez Radę Gubernatorów w następujący sposób: (i) większością oddanych głosów w przypadku, gdy takie podwyższenie jest niezbędne do przeprowadzenia emisji udziałów w kapitale zakładowym dla początkowej subskrypcji przez innych członków niż członkowie założyciele, pod warunkiem, że łączna liczba jakichkolwiek podwyższeń, zatwierdzonych zgodnie z niniejszym punktem, nie przekroczy 10 000 udziałów; (ii) w każdym innym przypadku większością osiemdziesięciu pięciu procent całkowitej liczby głosów”. Poprawka ta przewidywała również podwyższenie kapitału MKF. Należy podkreślić ciągłość członkostwa Polski w MKF. Na gruncie prawa międzynarodowego Umowa wiąże Polskę, ma do niej zastosowanie art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ratyfikacja nie wywoła prawnomiędzynarodowego skutku związania Polski z mocą ex nunc, lecz podwyższenie rangi tego związania w stosunku do pierwotnego aktu, ze skutkiem w prawie wewnętrznym.

Wobec powyższego zasadne jest uregulowanie statusu tej Umowy w polskim porządku prawnym w należyty sposób, określony przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 127).

Zgodnie z ustawą z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych ratyfikowana Umowa będzie ogłoszona w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

III. Przewidywane skutki społeczne, gospodarcze, finansowe, polityczne i prawne związane z ratyfikacją Umowy

1) Skutki społeczne Ratyfikacja Umowy nie powoduje skutków społecznych. Umowa nie dotyczy bezpośrednio osób fizycznych ani prawnych.

2) Skutki gospodarcze Nie przewiduje się skutków gospodarczych w wyniku ratyfikacji Umowy. Ewentualne zaangażowanie podmiotów polskich w działania MKF może odbywać się na dotychczasowych zasadach i w oparciu o obowiązujące prawo.

3) Skutki finansowe Nie przewiduje się dodatkowych skutków finansowych dla Polski w wyniku ratyfikacji Umowy.

4) Skutki polityczne i prawne Ratyfikacja Umowy nie powoduje skutków politycznych. Nie zmienia również spraw uregulowanych w prawie wewnętrznym. W wyniku ratyfikacji Umowy stanie się ona, w sposób prawidłowy, aktem prawa powszechnie obowiązującego w Polsce. IV. Tryb związania Polski Umową Umowa nie podlega formalnym negocjacjom, Polska może jedynie do niej przystąpić, a zatem nie jest właściwe prowadzenie prac legislacyjnych nad wnioskiem o udzielenie zgody na prowadzenie negocjacji w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Dlatego też właściwym trybem jest procedura ratyfikacji Umowy za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie i zastosowanie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – z uwagi na fakt, że Umowa dotyczy członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w organizacji międzynarodowej, oraz art. 89 ust. 1 pkt 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – z uwagi na zawarte w Umowie zapisy dotyczące przywilejów i immunitetów. Wykaz 56 państw-sygnatariuszy Umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej

1. Australia

2. Austria

3. Belgia

4. Birma

5. Boliwia

6. Brazylia

7. Cejlon

8. Chile

9. Chiny

10. Dania

11. Dominikana

12. Egipt

13. Ekwador

14. Etiopia

15. Finlandia

16. Filipiny

17. Francja

18. Grecja

19. Gwatemala

20. Haiti

21. Honduras

22. Indie

23. Indonezja

24. Irak

25. Iran

26. Islandia

27. Izrael

28. Japonia

29. Jordania

30. Jugosławia

31. Kanada

32. Kolumbia

33. Kostaryka

34. Kuba

35. Liban

36. Luksemburg

37. Meksyk

38. Niderlandy

39. Niemcy

40. Nikaragua

41. Norwegia

42. Pakistan

43. Panama

44. Paragwaj

45. Peru

46. Salwador

47. Stany Zjednoczone Ameryki

48. Syria

49. Szwecja

50. Tajlandia

51. Turcja

52. Urugwaj

53. Wenezuela

54. Wielka Brytania

55. Włochy

56. Związek Południowej Afryki Wykaz 186 państw-stron Umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej

1. Islamska Republika Afganistanu

2. Republika Albanii

3. Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna

4. Republika Angoli

5. Antigua i Barbuda

6. Królestwo Arabii Saudyjskiej

7. Republika Argentyńska

8. Republika Armenii

9. Związek Australijski

10. Republika Austrii

11. Republika Azerbejdżanu

12. Wspólnota Bahamów

13. Królestwo Bahrajnu

14. Ludowa Republika Bangladeszu

15. Barbados

16. Królestwo Belgii

17. Belize

18. Republika Beninu

19. Królestwo Bhutanu

20. Republika Białorusi

21. Wielonarodowe Państwo Boliwia

22. Bośnia i Hercegowina

23. Republika Botswany

24. Federacyjna Republika Brazylii

25. Państwo Brunei Darussalam

26. Republika Bułgarii

27. Burkina Faso

28. Republika Burundi

29. Republika Chile

30. Chińska Republika Ludowa

31. Republika Chorwacji

32. Republika Cypryjska

33. Republika Czadu

34. Czarnogóra

35. Republika Czeska

36. Królestwo Danii

37. Republika Dominikańska

38. Wspólnota Dominiki

39. Republika Dżibuti

40. Arabska Republika Egiptu

41. Republika Ekwadoru

42. Państwo Erytrea

43. Republika Estońska

44. Królestwo Eswatini

45. Federalna Demokratyczna Republika Etiopii

46. Republika Wysp Fidżi

47. Republika Filipin

48. Republika Finlandii

49. Republika Francuska

50. Republika Gabońska

51. Republika Gambii

52. Republika Ghany

53. Republika Grecka

54. Grenada

55. Gruzja

56. Kooperacyjna Republika Gujany

57. Republika Gwatemali

58. Republika Gwinei

59. Republika Gwinei Bissau

60. Republika Gwinei Równikowej

61. Republika Haiti

62. Królestwo Hiszpanii

63. Republika Hondurasu

64. Republika Indii

65. Republika Indonezji

66. Republika Iraku

67. Islamska Republika Iranu

68. Irlandia

69. Islandia

70. Państwo Izrael

71. Jamajka

72. Japonia

73. Republika Jemeńska

74. Jordańskie Królestwo Haszymidzkie

75. Królestwo Kambodży

76. Republika Kamerunu

77. Kanada

78. Państwo Katar

79. Republika Kazachstanu

80. Republika Kenii

81. Republika Kirgiska

82. Republika Kiribati

83. Republika Kolumbii

84. Związek Komorów

85. Demokratyczna Republika Konga

86. Republika Konga

87. Republika Korei

88. Republika Kosowa

89. Republika Kostaryki

90. Państwo Kuwejt

91. Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna

92. Królestwo Lesotho

93. Republika Libańska

94. Republika Liberii

95. Państwo Libia

96. Republika Litewska

97. Wielkie Księstwo Luksemburga

98. Republika Łotewska

99. Republika Macedonii Północnej

100. Republika Madagaskaru

101. Republika Malawi

102. Republika Malediwów

103. Malezja

104. Republika Mali

105. Republika Malty

106. Królestwo Marokańskie

107. Islamska Republika Mauretańska

108. Republika Mauritiusu

109. Meksykańskie Stany Zjednoczone

110. Sfederowane Stany Mikronezji

111. Republika Związku Mjanmy

112. Republika Mołdawii

113. Mongolia

114. Republika Mozambiku

115. Republika Namibii

116. Nepal

117. Republika Federalna Niemiec

118. Królestwo Niderlandów

119. Federalna Republika Nigerii

120. Republika Nigru

121. Republika Nikaragui

122. Królestwo Norwegii

123. Nowa Zelandia

124. Sułtanat Omanu

125. Islamska Republika Pakistanu

126. Republika Palau

127. Republika Panamy

128. Niezależne Państwo Papui-Nowej Gwinei

129. Republika Paragwaju

130. Republika Peru

131. Rzeczpospolita Polska

132. Republika Południowej Afryki

133. Republika Portugalska

134. Republika Zielonego Przylądka

135. Federacja Rosyjska

136. Rumunia

137. Republika Rwandy

138. Federacja Saint Kitts i Nevis

139. Saint Lucia

140. Republika Salwadoru

141. Niezależne Państwo Samoa

142. Republika Senegalu

143. Republika Serbii

144. Republika Seszeli

145. Republika Sierra Leone

146. Republika Singapuru

147. Republika Słowacka

148. Republika Słowenii

149. Federalna Republika Somalii

150. Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki

151. Stany Zjednoczone Ameryki

152. Republika Sudanu

153. Republika Sudanu Południowego

154. Republika Surinamu

155. Syryjska Republika Arabska

156. Konfederacja Szwajcarska

157. Królestwo Szwecji

158. Republika Środkowoafrykańska

159. Republika Tadżykistanu

160. Królestwo Tajlandii

161. Zjednoczona Republika Tanzanii

162. Demokratyczna Republika Timoru Wschodniego

163. Republika Togijska

164. Królestwo Tonga

165. Republika Trynidadu i Tobago

166. Republika Tunezyjska

167. Republika Turcji

168. Turkmenistan

169. Tuvalu

170. Republika Ugandy

171. Ukraina

172. Wschodnia Republika Urugwaju

173. Republika Uzbekistanu

174. Republika Vanuatu

175. Boliwariańska Republika Wenezueli

176. Węgry

177. Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

178. Socjalistyczna Republika Wietnamu

179. Republika Włoska

180. Republika Wybrzeża Kości Słoniowej

181. Republika Wysp Marshalla

182. Wyspy Salomona

183. Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej

184. Republika Zambii

185. Republika Zimbabwe

186. Zjednoczone Emiraty Arabskie Adam Szłapka

DPUE.920.245.2023.RS(8) Warszawa, 13 marca 2024 r. Dot: WM4.913.68.2024 z 29.02.2024 r.

Pan Andrzej Domański Minister Finansów

Opinia o zgodności z prawem Unii Europejskiej Porozumienia o Międzynarodowej Korporacji Finansowej, wyrażona przez ministra właściwego do spraw członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z przedłożonym projektem wniosku o ratyfikację umowy międzynarodowej pozwalam sobie wyrazić poniższą opinię.

Umowa jest zgodna z prawem Unii Europejskiej.

Z wyrazami szacunku

z upoważnienia

Agnieszka Bartol-Saurel Sekretarz Stanu /dokument podpisany elektronicznie/

Telefon: +48 22 694 7540 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów SMUE@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3 www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa