Uchwała Senatu w sprawie ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych.

UCHWAŁA

SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 31 lipca 2025 r.

w sprawie ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych

Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 25 lipca 2025 r. ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych, wprowadza do jej tekstu następujące poprawki:

1) w art. 1 w ust. 2 i 3 po wyrazach „udzielania zamówień” dodaje się wyraz „publicznych”;

2) art. 2 otrzymuje brzmienie:

„Art. 2. Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o:

1)postępowaniu o udzielenie zamówienia – należy przez to rozumieć postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w rozumieniu art. 7 pkt 18 Prawa zamówień publicznych;

2)postępowaniu w sprawie udzielenia certyfikacji – należy przez to rozumieć postępowanie prowadzone przez podmiot certyfikujący, które zmierza do udzielenia certyfikacji, obejmujące także procedurę certyfikacji, o ile będzie ona przeprowadzana;

3)wykonawcy – należy przez to rozumieć wykonawcę, o którym mowa w art. 7 pkt 30 Prawa zamówień publicznych, który ubiega się o certyfikację albo któremu udzielono certyfikacji;

4)zamówieniu – należy przez to rozumieć zamówienie publiczne w rozumieniu art. 7 pkt 32 Prawa zamówień publicznych.”;

3) w art. 5 w ust. 2 przed wyrazem „klasyfikacjami” dodaje się wyraz „określonymi” oraz skreśla się wyrazy „ustalonymi w przepisach odrębnych”;

4) użyty w art. 9, w art. 10 w ust. 1 w pkt 2 w lit. b dwukrotnie, w art. 12 w ust. 1 w pkt 2, w art. 15 w ust. 3, w art. 16 w ust. 2 w pkt 1, w art. 19 w pkt 5, w art. 24 w ust. 2 w pkt 3, w art. 27 w ust. 1 w pkt 2 i w ust. 3 dwukrotnie oraz w art. 30 w ust. 2 w pkt 1 wyraz „lub” zastępuje się wyrazem „albo”;

5) w art. 12 w ust. 3 po wyrazie „dowodowych” dodaje się wyrazy „określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 128 ust. 6 Prawa zamówień publicznych”;

6) w art. 14 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Certyfikacji niepodlegania wykluczeniu udzielają podmioty certyfikujące będące:

1)jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, 1572, 1717, 1756 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 39),

2)państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, inną niż określona w pkt 1,

3)jednoosobową spółką Skarbu Państwa

– akredytowane zgodnie z art. 34.”;

7) w art. 15:

a)w ust. 1 wyraz „lub” zastępuje się wyrazem „oraz”,

b)w ust. 4 wyrazy „lub rozwiązaniu umowy o dzieło, umowy zlecenia lub innej umowy o podobnym charakterze” zastępuje się wyrazami „albo rozwiązaniu tej umowy”;

8) w art. 16 w ust. 2 w pkt 2 skreśla się wyrazy „do należytego wykonania zamówienia”;

9) w art. 18 w ust. 2 w pkt 1 i w ust. 3 skreśla się wyraz „odpowiednio”;

10) w art. 20 w ust. 4 w pkt 2 wyrazy „przyznanego temu podmiotowi, w przepisach odrębnych,” zastępuje się wyrazami „posiadanego przez ten podmiot”;

11) w art. 24 w ust. 2 w pkt 7 wyrazy „lub prawomocnego ukarania za wykroczenie oraz” zastępuje się wyrazami „ , prawomocnego ukarania za wykroczenie,”;

12) w art. 25 w części wspólnej skreśla się wyraz „prowadzonego”;

13) w art. 26 w ust. 4 w pkt 3 wyrazy „zgodności złożenia wniosku z warunkiem” zastępuje się wyrazami „spełnienia warunku”;

14) w art. 27 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Dane, o których mowa w art. 26 ust. 2 pkt 2, gromadzone w bazie certyfikacji obejmują dane:

1)o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2;

2)dotyczące złożonych wniosków o certyfikację, w tym:

a)zakresu certyfikacji objętej wnioskiem,

b)daty złożenia wniosku,

c)podmiotu certyfikującego, do którego wniosek został złożony, o których mowa w ust. 1 pkt 4;

3)dotyczące odmowy udzielenia certyfikacji, w tym dane, o których mowa w ust. 1 pkt 9, o ile przepis ten miał zastosowanie.”;

15) w art. 29 w ust. 1 w pkt 4 i w art. 35 w ust. 1 wyraz „lub” zastępuje się wyrazem „oraz”;

16) w art. 29 w ust. 2 we wprowadzeniu do wyliczenia skreśla się wyraz „odpowiednio”;

17) w art. 29 w ust. 2 :

a)pkt 4 otrzymuje brzmienie:

„4)stwierdzenia przez ten podmiot okoliczności, o których mowa w art. 10 ust. 1 albo 2, albo art. 12 ust. 1 pkt 1;”,

b)dodaje się pkt 5 w brzmieniu:

„5)otrzymania przez ten podmiot informacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 lit. b albo art. 12 ust. 1 pkt 2.”;

18) w art. 30 w ust. 2:

a)we wprowadzeniu do wyliczenia po wyrazie „certyfikujące” dodaje się wyrazy „w celu zapewnienia”,

b)w pkt 1 i 2 skreśla się wyrazy „w celu zapewnienia”;

19) w art. 30 w ust. 4 wyraz „lub,” zastępuje się wyrazem „ , a”;

20) w art. 31 w ust. 1 w pkt 1 wyrazy „lub prawomocnego” zastępuje się wyrazem „ , prawomocnego”;

21) w art. 31 w ust. 1 w pkt 3 po wyrazie „konkurencji,” dodaje się wyrazy „w zakresie danych,”;

22) w art. 34 w ust. 1 wyraz „spełnienia” zastępuje się wyrazem „spełniania”;

23) w art. 35 w ust. 2:

a)pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1)oznaczenie podmiotu, któremu udzielono akredytacji, któremu cofnięto albo zawieszono akredytację, albo któremu ograniczono jej zakres;”,

b)pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3)w przypadku cofnięcia, zawieszenia albo ograniczenia zakresu akredytacji – wskazanie przyczyny i daty cofnięcia, zawieszenia albo ograniczenia zakresu akredytacji, a w przypadku ograniczenia zakresu akredytacji także określenie zakresu ograniczenia.”;

24) w art. 38:

a)w pkt 9, w art. 568a,

b)w pkt 10, w art. 588a

– wyrazy „całości lub” zastępuje się wyrazami „całości albo”.

MARSZAŁEK SENATU

Małgorzata KIDAWA-BŁOŃSKA

uzasadnienie

Na posiedzeniu w dniu 31 lipca 2025 r. Senat rozpatrzył ustawę o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych i uchwalił do niej 24 poprawki.

Formułując słownik ustawy, ustawodawca powinien kierować się dyrektywami techniki prawodawczej odnoszącymi się do definicji, sformułowanymi w Zasadach techniki prawodawczej, zwanych dalej „ZTP”, a przede wszystkim w § 146 ust. 1 tego aktu. Zgodnie z tym przepisem w ustawie formułuje się definicję danego określenia, jeżeli określenie to jest wieloznaczne lub nieostre (a pożądane jest ograniczenie nieostrości), w przypadku gdy znaczenie danego określenia nie jest powszechnie zrozumiałe, a także w przypadku gdy ze względu na dziedzinę regulowanych spraw istnieje potrzeba ustalenia nowego znaczenia danego określenia (innego niż przyjęte na potrzeby ustawy podstawowej albo innego niż słownikowe – podstawowe). Definicja jest szczególnym środkiem techniki prawodawczej. Służy ona dokonaniu przez prawodawcę tzw. wykładni autentycznej (ma ona charakter wiążący; żaden interpretator w procesie wykładni nie powinien nadawać określeniu zdefiniowanemu innego znaczenia niż „narzucone” przez prawodawcę w definicji) – § 147 ZTP. Analizując art. 2 ustawy, należy stwierdzić, że część z definicji sformułowanych w tym przepisie nie spełnia warunków określonych w ZTP. Dotyczy to w szczególności definiowania określeń, których znaczenie jest oczywiste, a także definiowania w taki sposób, że wątpliwości dotyczące znaczenia danego określenia nie są eliminowane. Poprawka nr 2 ma na celu uporządkowanie słownika ustawy w taki sposób, aby – na ile to możliwe – odpowiadał on standardom wynikającym z ZTP.

W poprawce nr 2 proponuje się dodatkowo uzupełnienie słownika o definicję pojęcia „postępowanie w sprawie udzielenia certyfikacji”. Decydując się na dodanie tej definicji, wzięto pod uwagę, że ustawodawca posługuje się w ustawie także określeniem „procedura certyfikacji”. Wziąwszy pod uwagę podstawową słownikową definicję pojęcia „procedura”), mogłyby pojawić się wątpliwości, czy „postępowanie w sprawie udzielenia certyfikacji” i „procedura certyfikacji” oznaczają na gruncie ustawy to samo. Uwzględniając art. 18 ust. 1 ustawy, należy stwierdzić, że intencją ustawodawcy jest, aby wskazane pojęcia miały inny (choć w dużej mierze zbieżny) zakres. Określenie „postępowanie w sprawie o udzielenia certyfikacji” jest zakresowo szersze, choćby z tego powodu, że obejmuje również czynności podejmowane przed zawarciem umowy.

Wyeliminowanie ze słownika ustawy definicji pojęcia „zamawiający” wynika z tego, że ustawodawca używa tego pojęcia w ustawie w znaczeniu podstawowym.

Definicja pojęcia „podmiotowy środek dowodowy” nie jest potrzebna w ustawie z tego powodu, że ten sam skutek co definicja (z punktu widzenia komunikatywności interpretacyjnej aktu) ma technika zastosowana w art. 6. Odnosząc się do podmiotowego środka dowodowego ustawodawca, w celu określenia zakresu tego pojęcia, odsyła do przepisów wydanych na podstawie art. 128 ust. 6 ustawy – Prawo zamówień publicznych, zwanej dalej „ustawą Pzp”. Konsekwencją poprawki nr 2 jest korekta art. 12 ust. 3 (poprawka nr 5).

Definicje pojęć „postępowanie o udzielenie zamówienia” i „zamówienie” proponuje się pozostawić w ustawie (z modyfikacjami) wyłącznie z tego powodu, że w ustawie Pzp w słowniku popełniono błąd, polegający na tym, że ustawodawca zamiast pojęcia „zamówienie publiczne” zdefiniował skrót tego określenia (skrót jest środkiem techniki prawodawczej, którego skutek oddziaływania ogranicza się wyłącznie do aktu, w którym został on wprowadzony). Tym samym mogłoby być niejasne, że na gruncie rozpatrzonej ustawy, mówiąc o zamówieniu i odnoszącym się do niego postępowaniu, ustawodawca ma na myśli zamówienie publiczne. Ten sam powód uzasadnia korektę art. 1 ust. 2 i 3 (poprawka nr 1).

Mając na uwadze § 156 ZTP, dobrą praktykę legislacyjną) oraz fakt, że odesłanie do bliżej nieokreślonych przepisów nie przesądza o jakich konkretnie klasyfikacjach przepis stanowi (rozstrzygnięcie w tym zakresie pozostawione będzie de facto podmiotowi certyfikującemu), przyjęto poprawkę nr 3. Uwagę zwraca, że odnosząc się w art. 5 ust. 1 do „określonych norm zarządzania jakością” oraz „określonych systemów lub norm zarządzania środowiskowego”, ustawodawca (słusznie) nie odsyła do odrębnych przepisów w celu identyfikacji tych norm i systemów. Analogiczna uwaga odnosi się do art. 20 ust. 4 pkt 2 (poprawka nr 10).

Mając na względzie poprawność logiczną, językową i terminologiczną przepisów art. 9, art. 10 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1, 3 i 4, art. 16 ust. 2 pkt 1, art. 19 pkt 5, art. 24 ust. 2 pkt 3 i 7, art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, art. 29 ust. 1 pkt 4, art. 30 ust. 2 pkt 1 i ust. 4, art. 31 ust. 1 pkt 1 oraz art. 35 ust. 1 i 2, należy skorygować w nich spójniki. Spójnik alternatywy łącznej powinien być zastąpiony spójnikiem alternatywy rozłącznej albo spójnikiem koniunkcji. W części przepisów należy również zrezygnować z nadmiarowych (niekiedy błędnych) spójników. Analogiczna uwaga dotyczy dodawanych do ustawy Pzp art. 568a i art. 588a (art. 38 pkt 9 i 10 ustawy) – poprawki nr 4, 7, 11, 15, 19, 20, 23 i 24.

Dążąc do zapewnienia należytej komunikatywności art. 14 ust. 1 oraz mając na uwadze konieczność uporządkowania użytych w nim spójników, uchwalono poprawkę nr 6. Formułując tę poprawkę, wzięto pod uwagę brzmienie art. 4 ustawy Pzp.

Poprawkę nr 8 uchwalono kierując się brzmieniem art. 3 ust. 2 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz zasadą konsekwencji terminologicznej, wynikającą z § 10 ZTP.

W art. 18 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 i art. 29 ust. 2 wprowadzenie do wyliczenia należy skreślić wyraz „odpowiednio”, jako niemający wartości normatywnej (zob. § 11 ZTP). Wyeliminowanie tego wyrazu nie zmieni treści przepisów (poprawki nr 9 i 16).

Kierując się § 10 ZTP (zasada konsekwencji terminologicznej) oraz mając na względzie tytuł oddziału 2 w rozdziale 2 ustawy, uchwalono poprawkę nr 12.

Poprawka nr 13 zmierza do uwzględnienia w art. 26 ust. 4 pkt 3 dyrektyw wynikających z § 5–7 ZTP. Zaproponowana modyfikacja uprości język prawny, a tym samym uczyni przepis bardziej komunikatywnym.

W związku z tym, że dane, o których mowa w art. 27 ust. 1 pkt 4, nie dotyczą wykonawcy, a podmiotu certyfikującego, konieczne jest przeformułowanie art. 27 ust. 2, w taki sposób, aby zakres odesłania i przepisy, do których się odsyła, były spójne – poprawka nr 14.

W celu zapewnienia komunikatywności art. 29 ust. 2 pkt 4 oraz mając na względzie, że technika legislacyjna stosowana w obrębie jednej jednostki redakcyjnej powinna być spójna i konsekwentna, uchwalono poprawkę nr 17. W związku z tym, że ustawodawca wyodrębnia w punkty poszczególne zdarzenia, od zaistnienia których liczony będzie termin na wykonanie przez podmiot certyfikujący określonych czynności, art. 29 ust. 2 pkt 4 powinien być podzielony na dwa odrębne punkty. W przepisie tym odniesiono się bowiem do dwóch różnych zdarzeń.

Biorąc pod uwagę zasady formułowania przepisów zawierających wyliczenie, wynikające z § 56 ust. 1 ZTP oraz powszechnej praktyki, uchwalono poprawkę nr 18.

Odesłanie wewnętrzne w art. 31 ust. 1 pkt 3 sugeruje, że w art. 27 ust. 1 pkt 8–10 mowa jest o danych zastrzeżonych przez wykonawcę, które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Nie jest to zgodne z treścią przepisów, do których się odsyła. Poprawka nr 21 zmierza do wyeliminowania wprowadzającej w błąd sugestii. Poprawka oddaje intencję prawodawcy w prawidłowy sposób. Zakres odesłania musi być spójny z przepisami, do których ono odsyła.

W związku z tym, że podmiot certyfikujący będzie musiał spełniać wymagania w zakresie określonym w normie PN-EN ISO/IEC 17029 „Ocena zgodności – Ogólne zasady i wymagania dla jednostek walidujących i weryfikujących” przez cały okres posiadania akredytacji, a nie tylko w momencie ubiegania się o nią (art. 34 ust. 1), uchwalono poprawkę nr 22, która jednoznacznie przesądzi o intencji prawodawcy w tym zakresie.