Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

SPRAWOZDANIE KOMISJI FINANSÓW PUBLICZNYCH ORAZ KOMISJI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO I POLITYKI REGIONALNEJ

o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (druk nr 1824) Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu skierował w dniu 15 października 2025 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej do pierwszego czytania. Komisje: Finansów Publicznych oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 16 października 2025 r.

wnoszą:

Wysoki Sejm uchwalić raczy załączony projekt ustawy.

Komisje: Finansów Publicznych oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej – zgodnie z art. 43 ust. 3 regulaminu Sejmu – przedstawiają na żądanie wnioskodawcy, następujące wnioski mniejszości:

1) w art. 1 pkt 1 i 2 określić odpowiednio jako pkt 7 i 8 oraz dodać punkty 1–6 w brzmieniu:

„1) w art. 3 w ust. 1 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:

„2a) subwencja inwestycyjna;”;

2) w art. 23 skreślić pkt 3;

3) skreślić art. 28;

4) w art. 31 w ust. 4 skreślić pkt 2;

5) w art. 32 w ust. 3 wyraz „rozwojowych” zastąpić wyrazami „subwencji inwestycyjnej”;

6) dodać rozdział 4a w brzmieniu: „Rozdział 4a Subwencja inwestycyjna

Art. 35a. 1. Subwencje inwestycyjną dla gmin ustala się jako iloczyn 14 % wartości wydatków inwestycyjnych danej jednostki samorządu terytorialnego w wydatkach ogółem w roku bazowym. W przypadku gmin,

których liczba mieszkańców nie przekracza 20 000 osób, z wyłączeniem gmin, dla których kwota dochodów na rok budżetowy podlega korekcie o jakiej mowa w art. 32 ust. 1

– iloczyn ten zwiększa się o kolejne 10 %.

2. Subwencje inwestycyjną dla miast na prawach powiatu, powiatów i województw ustala się jako iloczyn 14 % wartości wydatków inwestycjach danej jednostki samorządu terytorialnego w wydatkach ogółem w roku bazowym.

3. Subwencja inwestycyjna dla gmin, miast na prawach powiatu, powiatów lub województw może być zwiększona ponad wysokość wynikającą z ust. 1 i 2, jeżeli jest to uzasadnione potrzebą realizacji zadań istotnych dla rozwoju państwa.

4. Do wyliczenia subwencji inwestycyjnej przyjmuje się dane wykazane w sprawozdaniach jednostek samorządu terytorialnego, których obowiązek sporządzania wynika z przepisów o finansach publicznych w zakresie sprawozdawczości, z uwzględnieniem korekt złożonych do właściwych regionalnych izb obrachunkowych, w terminie do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy.

5. Korekta, o której mowa w ust. 4 dokonana po dniu 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy nie powoduje zmiany wysokości subwencji inwestycyjnej.”.”;

– poseł W. Tomaszewski

Uwaga: Wnioski mniejszości nr 1 i 2 należy głosować łącznie.

2) art. 2 nadać brzmienie:

„Art. 2. 1. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Zmiany określone w art. 1 punkty 1–6 mają zastosowanie do naliczania dochodów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026 i lata następne.”.

– poseł W. Tomaszewski

Warszawa, dnia 16 października 2025 r.

Przewodniczący Przewodniczący Komisji Samorządu Terytorialnego Komisji Finansów Publicznych i Polityki Regionalnej

(-) Michał Krawczyk (-) Janusz Cichoń

Sprawozdawca

(-) Marek Sowa Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Art. 1. W ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1572 i 1717) po rozdziale 9 dodaje się rozdział 9a w brzmieniu: „Rozdział 9a

Przepisy epizodyczne

Art. 78a. 1. W celu obliczenia na rok 2026 przeliczeniowej liczby mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego przyjmuje się dla poszczególnych kategorii jednostek samorządu terytorialnego następujące obszary wydatkowe i wartości ich wag, determinanty wpływające na potrzeby wydatkowe w danym obszarze wydatkowym oraz wysokość współczynników regresji dla poszczególnych determinant:

Wysokość Kategoria Wartość wagi Determinanty wpływające na współczynników jednostki obszaru Obszar wydatkowy potrzeby wydatkowe w danym regresji dla samorządu wydatkowego obszarze wydatkowym poszczególnych terytorialnego (𝜆f) determinant (𝛽) iloczyn liczby mieszkańców i relacji przeciętnego miesięcznego administracja publiczna 0,24 1 wynagrodzenia brutto w danym powiecie do średniej krajowej oświata i wychowanie – liczba oddziałów w szkołach 0,17 1 szkoły podstawowych liczba dzieci uczęszczających do przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach gminy podstawowych i innych form oświata i wychowanie – wychowania przedszkolnego 0,19 1 wychowanie przedszkolne prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne liczba gospodarstw domowych polityka społeczna 0,12 korzystających ze środowiskowej 1 pomocy społecznej ilość wody dostarczonej i ścieków gospodarka komunalna i 0,07 bytowych odprowadzonych siecią 1 ochrona środowiska kanalizacyjną [dam3] liczba mieszkańców w wieku 20– transport i łączność 0,06 1 iloczyn liczby mieszkańców i kultura i ochrona relacji przeciętnego miesięcznego 0,07 1 dziedzictwa narodowego wynagrodzenia brutto w danym powiecie do średniej krajowej pozostałe 0,08 liczba mieszkańców 1

transport i łączność 0,18 liczba pracujących ogółem 1 iloczyn liczby mieszkańców i relacji przeciętnego miesięcznego administracja publiczna 0,15 1 wynagrodzenia brutto do średniej krajowej liczba oddziałów w szkołach oświata i wychowanie – podstawowych, 0,15 1 szkoły ponadpodstawowych i policealnych liczba dzieci uczęszczających do przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych form oświata i wychowanie – wychowania przedszkolnego 0,17 1 wychowanie przedszkolne prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne miasta na liczba osób korzystających ze prawach środowiskowej pomocy społecznej 0,8065 powiatu (łącznie z filiami) polityka społeczna 0,15 liczba bezrobotnych 0,1935 zarejestrowanych suma powierzchni parków spacerowo-wypoczynkowych, zieleńców i terenów zieleni osiedlowej oraz średniej powierzchni objętej utrzymaniem gospodarka komunalna i 0,05 czystości i porządku przez gminy 1 ochrona środowiska w okresie letnim i powierzchni objętej utrzymaniem czystości i porządku przez gminy w okresie zimowym – będąca w gestii miasta [w ha] iloczyn liczby mieszkańców i kultura i ochrona relacji przeciętnego miesięcznego 0,06 1 dziedzictwa narodowego wynagrodzenia brutto do średniej krajowej pozostałe 0,09 liczba mieszkańców 1 iloczyn liczby mieszkańców i powiaty administracja publiczna 0,40 1 relacji przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto do średniej krajowej liczba mieszkańców zakładów stacjonarnych pomocy społecznej 0,3712 podległych samorządowi powiatu polityka społeczna 0,25 (łącznie z filiami) liczba bezrobotnych 0,6288 zarejestrowanych długość dróg powiatowych o 0,1632 nawierzchni twardej [w km] transport i łączność 0,12 liczba mieszkańców w wieku 20– 0,8368 liczba oddziałów w szkołach oświata i wychowanie – 0,16 ponadpodstawowych i 1 szkoły policealnych

pozostałe 0,07 liczba mieszkańców 1

suma długości dróg wojewódzkich o nawierzchni twardej i długości transport i łączność 0,36 1 linii kolejowych eksploatowanych [w km]

iloczyn liczby mieszkańców i relacji przeciętnego miesięcznego administracja publiczna 0,24 1 wynagrodzenia brutto do średniej krajowej województwa ochrona zdrowia 0,05 liczba mieszkańców 1

suma liczby bezrobotnych polityka społeczna 0,08 zarejestrowanych i liczby osób w 1 wieku poprodukcyjnym iloczyn liczby mieszkańców i kultura i ochrona relacji przeciętnego miesięcznego 0,16 1 dziedzictwa narodowego wynagrodzenia brutto do średniej krajowej pozostałe 0,11 liczba mieszkańców 1

2. W przypadku gdy na dzień 31 maja 2025 r. wartości determinant wpływających na potrzeby wydatkowe w danym obszarze wydatkowym były objęte tajemnicą statystyczną, do obliczenia przeliczeniowej liczby mieszkańców jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026 przyjmuje się posiadane przez Główny Urząd Statystyczny i ostatnio dostępne wartości determinant, które nie były objęte tą tajemnicą w dniu 30 czerwca 2025 r.

Art. 78b. Do obliczenia dochodów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026 z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku dochodowym od osób prawnych i subwencji ogólnej przyjmuje się:

1) kwoty dochodów za 2025 r. z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych, subwencji ogólnej oraz środków z rezerwy, o których mowa w art. 89 ust. 2 i 3, obliczone w sposób określony w niniejszej ustawie, przy czym:

a) do obliczenia dochodu jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób prawnych przyjmuje się kwotę dochodów podatników podatku dochodowego od osób prawnych, o których mowa w art. 12, ustaloną na podstawie danych według stanu na dzień 30 czerwca 2025 r.,

b) do obliczenia kwoty rocznego dochodu jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2024 i 2025 przyjmuje się kwotę należnego podatku dochodowego od osób prawnych i wskaźnik udziału należnego podatku dochodowego od osób prawnych od podatników posiadających siedzibę na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego w ogólnej kwocie należnego podatku, ustalone, w przypadku lat 2021 i 2022, na podstawie danych według stanu na dzień 30 czerwca 2025 r.,

c) do obliczenia kwoty kalkulacyjnej za rok 2025 przyjmuje się dochody jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób prawnych obliczone z uwzględnieniem danych, o których mowa w lit. a i b,

d) w zakresie potrzeb oświatowych za rok 2025 przyjmuje się dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego kwoty przekazane przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych do dnia 31 maja 2025 r.,

e) do obliczenia potrzeb wyrównawczych i uzupełniających oraz korekty z tytułu zamożności za rok 2025 przyjmuje się dane, o których mowa w lit. a i b, oraz potrzeby oświatowe, o których mowa w lit. d;

2) wskaźnik, o którym mowa w art. 31 ust. 2, ustalony jako iloraz dochodów jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych na rok 2026 i dochodów tej jednostki z tych tytułów za rok 2025, obliczonych z uwzględnieniem danych, o których mowa w pkt 1 lit. a.”.

Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.