Sprawozdanie Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw.

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE J

X kadencja

SPRAWOZDANIE KOMISJI MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH I ETNICZNYCH

o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1346) Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu – po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu – skierował w dniu 23 czerwca 2025 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych do pierwszego czytania.

Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 18 listopada 2025 r.

wnosi:

Wysoki Sejm uchwalić raczy załączony projekt ustawy.

Warszawa, dnia 18 listopada 2025 r.

Sprawozdawca Przewodnicząca Komisji

(-) Monika Rosa (-) Wanda Nowicka Projekt U S T AWA

z dnia …

o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw1)

Art. 1. W ustawie z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 823 oraz z 2025 r. poz.

1021) wprowadza się następujące zmiany:

1) użyte w tytule ustawy, w art. 1 oraz w art. 23 w ust. 2 w pkt 2 i 4, w różnym przypadku, wyrazy „język regionalny” zastępuje się użytymi w odpowiednim przypadku wyrazami „języki regionalne”;

2) tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie:

„Języki regionalne”;

3) w art. 19 w ust. 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Językami regionalnymi w rozumieniu ustawy są język kaszubski oraz język śląski.”;

4) w art. 20 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Realizacja prawa osób posługujących się językami, o których mowa w art. 19, do nauki tych języków lub w tych językach odbywa się na zasadach i w trybie określonych w ustawie wymienionej w art. 17.”;

5) użyte w art. 20 w ust. 2 w zdaniu pierwszym i w ust. 3, w art. 21 w ust. 2 w pkt 5, w art. 22 w ust. 1 w pkt 4 i w ust. 2 oraz w art. 32, w różnym przypadku, wyrazy „język, o którym mowa w art. 19” zastępuje się użytymi w odpowiednim przypadku wyrazami „języki, o których mowa w art. 19”;

1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustawę z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, ustawę z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, ustawę z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim, ustawę z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, ustawę z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych, ustawę z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi, ustawę z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe oraz ustawę z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych.

6) w art. 24:

a) w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3) przedstawiciele społeczności posługujących się językami, o których mowa w art. 19, w liczbie:

a) dwóch przedstawicieli społeczności posługującej się językiem kaszubskim,

b) dwóch przedstawicieli społeczności posługującej się językiem śląskim;”,

b) w ust. 3 wyrazy „posługującej się językiem, o którym mowa w art. 19” zastępuje się wyrazami „posługujących się językami, o których mowa w art. 19”,

c) ust. 5 otrzymuje brzmienie: „5. Poszczególne mniejszości, o których mowa w art. 2, oraz społeczności posługujące się językami, o których mowa w art. 19, zgłaszają ministrowi właściwemu do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych swoich kandydatów na członków Komisji Wspólnej reprezentujących daną mniejszość lub społeczność posługującą się jednym z języków, o których mowa w art. 19, w liczbie określonej dla tej mniejszości lub dla tych społeczności odpowiednio w ust. 1 pkt 2 albo 3, w terminie 90 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 3.”,

d) użyte w ust. 6 w zdaniu pierwszym i w ust. 7, w różnym przypadku, wyrazy „społeczność posługująca się językiem, o którym mowa w art. 19” zastępuje się użytymi w odpowiednim przypadku wyrazami „społeczności posługujące się językami, o których mowa w art. 19”;

7) w art. 25 w ust. 1 w pkt 2 wyrazy „językiem, o którym mowa w art. 19” zastępuje się wyrazami „jednym z języków, o których mowa w art. 19”;

8) użyte w art. 27 w ust. 1, w art. 29 w ust. 2 oraz w art. 30a w ust. 1 wyrazy „posługującej się językiem, o którym mowa w art. 19” zastępuje się wyrazami „posługujących się językami, o których mowa w art. 19”;

9) w art. 28:

a) w ust. 2 wyrazy „posługującej się językiem, o którym mowa w art. 19” zastępuje się wyrazami „posługujących się językami, o których mowa w art. 19”,

b) w ust. 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „W celu wypracowania wspólnego stanowiska mniejszości i społeczności posługujących się językami, o których mowa w art. 19, współprzewodniczący, będący przedstawicielem mniejszości i tych społeczności, może zwoływać posiedzenia, w których udział będą brali tylko członkowie Komisji Wspólnej, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 i 3.”;

10) w art. 31:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Organy administracji rządowej, samorządu terytorialnego oraz organizacje mniejszości oraz społeczności posługujących się językami, o których mowa w art. 19, są obowiązane do przekazywania ministrowi właściwemu do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, na jego wniosek, informacji pozostających w zakresie działania tych organów lub organizacji i dotyczących sytuacji mniejszości oraz społeczności posługujących się językami, o których mowa w art. 19, lub realizacji zadań na rzecz mniejszości lub zachowania i rozwoju języków, o których mowa w art. 19.”,

b) w ust. 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych przygotowuje, nie rzadziej niż raz na dwa lata, raport dotyczący sytuacji mniejszości oraz społeczności posługujących się językami, o których mowa w art. 19, w Rzeczypospolitej Polskiej, uwzględniając informacje, o których mowa w ust. 1.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 i 1824 oraz z 2025 r. poz. 1019 i 1542) w art. 47a w ust. 4 w pkt 4 wyrazy „języku regionalnym” zastępuje się wyrazami „językach regionalnych”.

Art. 3. W ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881 i 1019) w art. 13 w ust. 7 wyrazy „posługującej się językiem regionalnym” zastępuje się wyrazami „posługujących się językami regionalnymi”.

Art. 4. W ustawie z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1722 oraz z 2024 r. poz. 96 i 1222) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 15:

a) w ust. 2 wyrazy „języku regionalnym w rozumieniu art. 19 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym” zastępuje się wyrazami „językach regionalnych, o których mowa w art. 19 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o językach regionalnych”,

b) w ust. 4 w pkt 3 wyrazy „posługującej się językiem regionalnym” zastępuje się wyrazami „posługujących się językami regionalnymi”;

2) w art. 21 w ust. la pkt 8a otrzymuje brzmienie:

„8a) uwzględnianie potrzeb mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługujących się językami regionalnymi, w tym emitowanie programów informacyjnych w językach mniejszości narodowych i etnicznych oraz językach regionalnych;”;

3) w art. 30 ust. 4a otrzymuje brzmienie: „4a. Powołując rady programowe oddziałów emitujących programy w językach mniejszości narodowych i etnicznych oraz językach regionalnych, dyrektorzy oddziałów uwzględnią kandydatów zgłaszanych przez organizacje społeczne mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługujących się językami regionalnymi.”.

Art. 5. W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275) w art. 30 w pkt 2 wyrazy „języka regionalnego” zastępuje się wyrazami „języków regionalnych”.

Art. 6. W ustawie z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2024 r. poz. 1556 oraz z 2025 r. poz. 622 i 1564) w art. 2 w pkt 2 wyrazy „posługującej się językiem regionalnym” zastępuje się wyrazami „posługujących się językami regionalnymi”.

Art. 7. W ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338) w art. 4 w ust. 1 w pkt 5 wyrazy „języka regionalnego” zastępuje się wyrazami „języków regionalnych”.

Art. 8. W ustawie z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443) w art. 5 w ust. 1 w pkt 6 wyrazy „języku regionalnym” zastępuje się wyrazami „językach regionalnych”.

Art. 9. W ustawie z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. z 2023 r. poz. 140 oraz z 2025 r. poz. 620, 794, 1165 i

1173) w art. 34 w pkt 10 wyrazy „języku regionalnym” zastępuje się wyrazami „językach regionalnych”.

Art. 10. W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 i 1160) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 88 w ust. 3 wyrazy „językiem regionalnym” zastępuje się wyrazami „językami regionalnymi”;

2) w art. 104 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

„4) organizowania różnorodnych działań rozwijających wrażliwość kulturową i społeczną uczniów oraz świadomość wieloetnicznej historii, w tym w zakresie podtrzymywania tożsamości narodowej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych, mniejszości etnicznych oraz społeczności posługujących się językami regionalnymi;”.

Art. 11. W ustawie z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.2)) w art. 94 w ust. 1 w pkt 10 wyrazy „języku regionalnym” zastępuje się wyrazami „językach regionalnych”.

Art. 12. Dotacje, o których mowa w art. 18 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, na wspieranie działalności zmierzającej do zachowania i rozwoju języka śląskiego przyznaje się po raz pierwszy na rok 2027.

Art. 13. 1. Minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy,

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 620, 769, 794, 1165, 1173 i 1235. zawiadamia organizacje społeczności posługującej się językiem śląskim o zamiarze wystąpienia do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem, o którym mowa w art. 24 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, dotyczącym powołania członków Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy zmienianej w art. 1.

2. Przepisy art. 24 ust. 4–7 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio.

Art. 14. Wniosek, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 3, w zakresie nauki języka śląskiego jako języka regionalnego składa się po raz pierwszy na rok szkolny 2026/2027.

Art. 15. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 4 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, oraz mogą być zmieniane na podstawie tego przepisu.

Art. 16. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.