Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie ustanowienia Dnia Pamięci Prezydenta Gabriela Narutowicza.
Druk nr 2042 · strona druku w Sejmie · 2042.pdf
Głosowania powołujące się na ten druk (1)
| 47/104 | głosowanie nad całością projektu. | Projekt przyjęty |
Pełny tekst
Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja
SPRAWOZDANIE
KOMISJI KULTURY, DZIEDZICTWA NARODOWEGO I ŚRODKÓW PRZEKAZU
o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie ustanowienia Dnia Pamięci Prezydenta Gabriela Narutowicza (druk nr 2012)
Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu skierował w dniu 24 listopada 2025 r. powyższy projekt uchwały do Komisji Kultury, Dziedzictwa
Narodowego i Środków Przekazu do pierwszego czytania.
Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu uchwały na posiedzeniu w dniu
3 grudnia 2025 r.
wnosi:
Wysoki Sejm podjąć raczy załączony projekt uchwały.
Warszawa, dnia 3 grudnia 2025 r.
Sprawozdawca Przewodniczący Komisji
(-) Daria Gosek-Popiołek (-) Piotr Adamowicz
f= UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia ... 2025r.
w sprawie ustanowienia Dnia Pamięci Prezydenta Gabriela Narutowicza
Pierwszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Gabriel Narutowicz zginął 16 grudnia 1922 roku z rąk nacjonalistycznego fanatyka. Wydarzyło się to w atmosferze ostrego konfliktu politycznego. Krytycy nowo wybranego prezydenta w większości wywodzący się ze środowisk narodowców dawali wówczas wyraz swemu sprzeciwowi w stopniu przekraczającym granice
demokratycznej debaty.
Prezydent Gabriel Narutowicz był wielkim patriotą, wybitnym przedstawicielem polskiej inteligencji, wywodzącym się z rodziny o szlacheckich i powstańczych tradycjach. Skończył politechnikę w Szwajcarii i tam rozwinął karierę zawodową. Był inżynierem i profesorem na Uniwersytecie w Zurychu, autorem wielu projektów industrialnych we Francji i w Szwajcarii. Wspierał Połaków na emigracji i angażował się w działalność organizacji w Szwajcarii zabiegających o odzyskanie przez Polskę niepodległości. W 1919 roku porzucił Szwajcarię i wygodne, zamożne życie na rzecz budowy nowej Polski. Wrócił do kraju i wkrótce został ministrem w rządach Rzeczypospolitej – najpierw ministrem robót publicznych, potem ministrem spraw zagranicznych. W grudniu 1922 roku został wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na stanowisko prezydenta. Spotkało się to z gwałtownym sprzeciwem znaczącej części sceny politycznej, który przerodził się w nagonkę na legalnie wybranego prezydenta. Organizowano demonstracje, które przekształciły się w zamieszki uliczne, a w prasie pojawiały
się szkalujące prezydenta artykuły.
Śmierć pierwszego prezydenta niewątpliwie była efektem toczącego się wówczas sporu politycznego, podczas którego rozbudzone zostały negatywne emocje – merytoryczny dyskurs
zastąpiła nienawiść.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia dzień 16 grudnia Dniem Pamięci Prezydenta Gabriela Narutowicza w celu upamiętnienia Jego postaci oraz ku przestrodze, że język pogardy
oraz uporczywe eskalowanie nienawiści i przemocy w debacie publicznej prowadzą do tragedii.