Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE J X kadencja

SPRAWOZDANIE KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (druk nr 804)

Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu – po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu - skierował w dniu 8 listopada 2024 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi do pierwszego czytania.

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 19 listopada 2024 r. wnosi:

Wysoki Sejm uchwalić raczy załączony projekt ustawy.

Warszawa, dnia 19 listopada 2024 r.

Sprawozdawca Przewodniczący Komisji

(-) Piotr Głowski (-) Mirosław Maliszewski Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

Art. 1. W ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) producent rolny – osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, w której posiadaniu lub współposiadaniu jest gospodarstwo rolne, prowadzącą działalność rolniczą określoną w art. 4 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.1)).”;

2) w art. 3:

a) w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1) upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku, rzepiku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych, bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, upraw bobowatych drobnonasiennych lub roślin zielarskich, od zasiewu lub wysadzenia

1) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 119 z 21.04.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 181 z 07.07.2022, str. 35, Dz. Urz. UE L 227 z 01.09.2022, str. 136, Dz. Urz. UE L 102 z 17.04.2023, str. 1, Dz. Urz. UE L 148 z 08.06.2023, str. 130, Dz. Urz. UE L 2024/946 z 26.03.2024 oraz Dz. Urz. UE L 2024/1468 z 24.05.2024. do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne lub”,

b) w ust. 3:

– pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3) zbóż, w tym gryki i kukurydzy przeznaczonej na ziarno, oraz rzepaku, rzepiku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu i konopi włóknistych – ziarna lub nasiona;”,

– pkt 9 otrzymuje brzmienie:

„9) bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, oraz bobowatych drobnonasiennych – nasiona;”,

– dodaje się pkt 10 w brzmieniu:

„10) roślin zielarskich – części użytkowane gospodarczo.”;

3) w art. 5:

a) w ust. 2:

– w pkt 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie: „do 65 % składki z tytułu ubezpieczenia upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku, rzepiku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, ziemniaków, buraków cukrowych, bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, upraw bobowatych drobnonasiennych lub roślin zielarskich, jeżeli określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia od ubezpieczenia upraw od wszystkich rodzajów ryzyka, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, nie przekraczają 9 % sumy ubezpieczenia, a w przypadku:”,

– po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:

„1a) do 65 % składki z tytułu ubezpieczenia upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek, jeżeli określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia od ubezpieczenia upraw od wszystkich rodzajów ryzyka, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, nie przekraczają 20 % sumy ubezpieczenia, a w przypadku:

a) upraw prowadzonych na użytkach rolnych klasy V – nie przekraczają 22 % sumy ubezpieczenia tych upraw,

b) upraw prowadzonych na użytkach rolnych klasy VI – nie przekraczają 25 % sumy ubezpieczenia tych upraw;”,

b) w ust. 5 pkt 1a otrzymuje brzmienie:

„1a) odpowiednio 20 %, 22 % i 25 % sumy ubezpieczenia upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek, od ubezpieczenia tych upraw od wszystkich rodzajów ryzyka, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, dopłaty przysługują w wysokości określonej w ust. 2 pkt 1a;”,

c) ust. 7b otrzymuje brzmienie: „7b. Jeżeli określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek przekroczą stawki taryfowe ubezpieczenia określone w ust. 2 pkt 1a, dopłaty przysługują w wysokości określonej w ust. 2 pkt 1a.”,

d) po ust. 7b dodaje się ust. 7c w brzmieniu: „7c. W przypadku umów ubezpieczenia upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek zawieranych za pośrednictwem dystrybutora ubezpieczeń w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz. U. z 2024 r. poz. 1214) innego niż zakład ubezpieczeń dopłaty przysługują w wysokości określonej w ust. 2 pkt 1a, jeżeli wynagrodzenie tego dystrybutora ubezpieczeń wynosi nie więcej niż 3 % składki z tytułu ubezpieczenia tych upraw, a jeżeli to wynagrodzenie wynosi więcej niż 3 % składki z tytułu ubezpieczenia tych upraw – wysokość dopłaty jest pomniejszana o różnicę między wysokością tego wynagrodzenia a równowartością 3 % tej składki.”;

4) w art. 6 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Odszkodowanie za szkody, o których mowa w ust. 2:

1) pkt 1 – może być pomniejszone nie więcej niż o:

a) 35 % sumy ubezpieczenia – w odniesieniu do upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek,

b) 10 % wartości tych szkód – w odniesieniu do upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku, rzepiku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, ziemniaków, buraków cukrowych, bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, upraw bobowatych drobnonasiennych lub roślin zielarskich;

2) pkt 2 – może być pomniejszone o 20 %, 25 % albo 30 % sumy ubezpieczenia, w zależności od wysokości pomniejszenia wskazanej w umowie ubezpieczenia.”;

5) w art. 10c ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Rolnik w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013, zwany dalej „rolnikiem”, który uzyskał płatności bezpośrednie, o których mowa w przepisach o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia obowiązkowego upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez powódź, suszę, grad, ujemne skutki przezimowania lub przymrozki wiosenne.”.

Art. 2. Zakłady ubezpieczeń, z którymi minister właściwy do spraw rolnictwa zawarł na 2025 r. umowy w sprawie dopłat, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, przedstawią ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa zaktualizowane oferty z warunkami ubezpieczenia upraw i zwierząt w zakresie, o którym mowa w art. 9 ust. 4 pkt 4–7 i 10 ustawy zmienianej w art. 1, w odniesieniu do upraw słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, bobowatych drobnonasiennych lub roślin zielarskich, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, w przypadku gdy będą zawierać z producentami rolnymi umowy ubezpieczenia tych upraw.

Art. 3. W terminie do dnia 15 lutego 2025 r. minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, maksymalne sumy ubezpieczenia na rok 2025 dla upraw słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, bobowatych drobnonasiennych i roślin zielarskich, mając na uwadze zapewnienie odpowiedniego poziomu ochrony ubezpieczeniowej producentów rolnych, a także uwzględniając możliwości budżetu państwa.

Art. 4. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 5 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 5 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 1.

Art. 5. W 2025 r. dopłata do składki z tytułu ubezpieczenia upraw słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, bobowatych drobnonasiennych i roślin zielarskich wynosi 65 % składki do 1 ha uprawy.

Art. 6. Przepisy art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 3 i 9, art. 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 pkt 1a oraz art. 6 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą oraz przepisy art. 3 ust. 3 pkt 10 i art. 5 ust. 2 pkt 1a ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się od dnia ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności ze wspólnym rynkiem zmiany programu pomocy dotyczącego dopłat do składek z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz częściowego dofinansowania odszkodowań wypłacanych producentom rolnym w związku z suszą (reasekuracja).

Art. 7. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.