Poselski projekt ustawy o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej.

Warszawa, 18 grudnia 2024 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy:

- o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy panią poseł Henrykę Krzywonos-Strycharską.

(-) Piotr Adamowicz; (-) Paweł Bliźniuk; (-) Piotr Borys; (-) Joanna Frydrych; (-) Patryk Gabriel; (-) Krzysztof Gadowski; (-) Elżbieta Gelert; (-) Małgorzata Gromadzka; (-) Barbara Grygorcewicz; (-) Marek Gzik; (-) Marcin Józefaciuk; (-) Piotr Kandyba; (-) Iwona Karolewska; (-) Zbigniew Konwiński; (-) Iwona Maria Kozłowska; (-) Iwona Małgorzata Krawczyk; (-) Adam Krzemiński; (-) Henryka Krzywonos-Strycharska; (-) Artur Jarosław Łącki; (-) Alicja Łepkowska-Gołaś; (-) Dorota Łoboda; (-) Dorota Marek; (-) Paweł Masełko; (-) Jerzy Meysztowicz; (-) Jolanta Niezgodzka; (-) Tomasz Piotr Nowak; (-) Karolina Pawliczak; (-) Katarzyna Maria Piekarska; (-) Lucjan Marek Pietrzczyk; (-) Elżbieta Anna Polak; (-) Mariusz Popielarz; (-) Renata Rak; (-) Marek Rząsa; (-) Krystyna Sibińska; (-) Krystyna Skowrońska; (-) Andrzej Szewiński; (-) Apoloniusz Tajner; (-) Jarosław Urbaniak; (-) Mariusz Witczak; (-) Anna Wojciechowska; (-) Maciej Wróbel. Projekt

USTAWA z dnia …………… o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej

W hołdzie Żołnierzom Armii Krajowej – największej konspiracyjnej armii w podbitej przez Niemców Europie, która jako zbrojne ramię polskiego Państwa Podziemnego prowadziła bohaterską walkę o odzyskanie suwerennego i niepodległego bytu Rzeczypospolitej Polskiej

- stanowi się, co następuje:

Art. 1. Dzień 14 lutego ustanawia się Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej.

Art. 2. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej jest świętem państwowym.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Uzasadnienie

Celem niniejszego projektu jest ustanowienie dnia 14 lutego świętem państwowym

– Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej – dla upamiętnienia ochotniczego wojska Polskiego Państwa Podziemnego i złożenia hołdu kilkuset tysiącom Polek i Polaków, którzy w ramach struktur zorganizowanych stanęli do bohaterskiej walki z niemieckim okupantem.

Dokładnie 14 lutego 1942 r. Naczelny Wódz, gen. Władysław Sikorski powołał Armię Krajową. Była ona kontynuatorką Służby Zwycięstwu Polski i Związku Walki Zbrojnej.

Rok 2024 obfitował w okrągłe, 80. rocznice wydarzeń, nieodłącznie związanych z Armią Krajową, w ramach których oddano hołd bohaterskim uczestnikom walk, m.in. wileńskiej operacji „Ostra Brama” oraz Powstania Warszawskiego. W organizację przedmiotowych obchodów zaangażowały się liczne instytucje publiczne, stowarzyszenia, społeczności szkolne i harcerskie. Powyższe potwierdza wyraźnie, że wielka spuścizna moralna podziemnego Wojska Polskiego nie zniknęła w okresie komunistycznego zniewolenia i stanowi obecnie niepodważalny kapitał w kształtowaniu postaw patriotycznych wśród kolejnych pokoleń polskiej młodzieży.

Armia Krajowa stanowiła największą armię podziemnej Europy z lat II wojny światowej. Biorąc pod uwagę liczebność, ochotniczy zaciąg, różnorodność podejmowanych działań, oraz poziom wyspecjalizowania poszczególnych komórek organizacyjnych, stanowić mogła wzór dla innych organizacji konspiracyjnych okupowanej Europy.

Jednocześnie Armia Krajowa była działającym w konspiracji Wojskiem Polskim podległym przez cały czas istnienia najwyższym władzom państwowym i wojskowym Rzeczypospolitej, które z konieczności działać musiały na obczyźnie. W każdej fazie swego istnienia była strukturą legitymującą się mandatem legalnych, konstytucyjnych władz Rzeczypospolitej. Ten fakt odróżnia Armię Krajową od innych podziemnych formacji wojskowych, podporządkowanych konkretnym stronnictwom politycznym.

Zgodnie z rozkazem Naczelnego Wodza, gen. Władysława Sikorskiego, to właśnie dowództwu Armii Krajowej przypadło niezwykle trudne zadanie scalenia, na płaszczyźnie ponadpartyjnej, wszystkich organizacji zbrojnych istniejących w kraju. Mimo wielu napotkanych trudności udało się zjednoczyć większość rozproszonych wcześniej wojskowych sił konspiracyjnych.

W konsekwencji, liczebność Armii Krajowej sięgnęła w 1944 r. ponad 350 tys.

zaprzysiężonych żołnierzy, w tym ok. 10 tys. oficerów i ok. 35-40 tys. ochotników walczących w oddziałach leśnych. W szeregach Armii Krajowej odnalazł się pełen przekrój polskiego społeczeństwa: ludność miejska i wiejska, kwiat polskiej młodzieży (w tym harcerze), intelektualiści, artyści oraz przedwojenni żołnierze zawodowi. W przeważającej liczbie przypadków, chęć oswobodzenia kraju spod jarzma niemieckiej okupacji przeważyła nad partykularnymi interesami poszczególnych środowisk i stronnictw politycznych.

Mając na uwadze należyte upamiętnienie Armii Krajowej, kultywowanie pamięci o naszych przodkach walczących o niepodległość i upowszechnienie wiedzy o konspiracji niepodległościowej w latach 1939-1945, ustanowienie 14 lutego świętem państwowym – Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej – jest w pełni uzasadnione. Szczególnie biorąc pod uwagę coraz mniej liczne grono żyjących Weteranów, bohaterskich żołnierzy i żołnierek Polskiego Państwa Podziemnego, dla których to święto stanowić będzie kolejny wyraz pamięci i szacunku obecnych pokoleń.

W przypadku pozytywnego zakończenia procedury legislacyjnej, obchody 83. rocznicy przekształcenia Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową, stanowić będą pierwsze upamiętnienie tego doniosłego wydarzenia w ramach nowo ustanowionego święta państwowego.

Projekt ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.

Projekt nie przewiduje wydania aktów wykonawczych.

Projektowana ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.