Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw.

1) ustalania i pobierania opłaty od środków spożywczych, której przedmiotem są napoje;

Art. 12a.

1. Opłacie od środków spożywczych, zwanej dalej „opłatą”, podlega pierwsza sprzedaż na terytorium kraju napojów:

1) nabytych wewnątrzwspólnotowo;

2) importowanych;

3) wyprodukowanych na terytorium kraju.

2. Przez sprzedaż napojów rozumie się ich:

1) sprzedaż w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny;

2) zamianę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny;

3) wydanie w zamian za wierzytelności;

4) wydanie w miejsce świadczenia pieniężnego;

1) Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu ………….. pod numerem ……….., zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str.

1).

2) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe oraz ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

5) darowiznę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, z wyłączeniem darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez tę organizację;

6) użycie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej przez podmiot obowiązany do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, w ramach usług związanych z wyżywieniem klasyfikowanych w dziale 56 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług – w przypadku napojów przywiezionych na terytorium kraju w ramach importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego przez ten podmiot;

7) wydanie w zamian za dokonanie określonej czynności;

8) przekazanie lub wykorzystanie na potrzeby reprezentacji albo reklamy;

9) przekazanie przez podmiot obowiązany do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, na potrzeby osobiste tego podmiotu, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, a także zatrudnionych przez niego pracowników oraz byłych pracowników.

3. Przez napój rozumie się płyn do bezpośredniego spożycia oraz syrop będący środkiem spożywczym, objęte pozycjami 2009, 2101, 2106 i 2202 Nomenklatury Scalonej (CN) zgodnej z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.), z dodatkiem:

1) cukrów będących monosacharydami lub disacharydami, zwanych dalej „cukrami”, środków spożywczych zawierających cukry lub substancji słodzących, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 16, z późn. zm.), zwanych dalej „substancjami słodzącymi”;

2) kofeiny lub tauryny.

4. Przez producenta napojów rozumie się podmiot wytwarzający, przetwarzający, a także rozlewający napoje, z wyłączeniem podmiotu wytwarzającego napoje wyłącznie w ramach usług związanych z wyżywieniem klasyfikowanych w dziale 56 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług.

5. Przez nabycie wewnątrzwspólnotowe napojów rozumie się przemieszczenie napojów z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju.

6. Przez import napojów rozumie się przywóz napojów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju.

7. Przez dostawę wewnątrzwspólnotową napojów rozumie się przemieszczenie napojów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.

8. Przez eksport napojów rozumie się wywóz napojów z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej.

9. Przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

10. Przez terytorium państwa członkowskiego rozumie się terytorium państwa członkowskiego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

11. Przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytorium Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

12. Przez terytorium państwa trzeciego rozumie się terytorium państwa niewchodzącego w skład terytorium Unii Europejskiej.

13. Zmiany w Nomenklaturze Scalonej (CN) nie powodują zmian w ustalaniu i pobieraniu opłaty, jeżeli nie zostały określone w niniejszej ustawie.

Zwalnia się od opłaty pierwszą sprzedaż na terytorium kraju napojów:

1. Obowiązek zapłaty opłaty ciąży na osobie fizycznej, osobie prawnej oraz jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prowadzącej działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846, 875, 1098, 1154 i 1206), będącej:

1) producentem napojów,

2) podmiotem zamawiającym, w przypadku gdy skład napoju objętego opłatą stanowi element umowy zawartej przez producenta, dotyczącej produkcji tego napoju dla zamawiającego,

3) podmiotem dokonującym nabycia wewnątrzwspólnotowego napojów,

4) podmiotem dokonującym importu napojów – która dokonuje pierwszej sprzedaży tych napojów na terytorium kraju.

2) informacje o składzie napojów będących przedmiotem umowy, w tym o dodatku substancji słodzących, kofeiny lub tauryny oraz o zawartości cukrów w przeliczeniu na objętość napojów, w zakresie niezbędnym do obliczenia wysokości opłaty, zgodnie z ich etykietą;

1. Obowiązek zapłaty opłaty w przypadku czynności, o której mowa w art. 12a ust. 2 pkt 1, powstaje z dniem wydania napojów, a w przypadku czynności, o których mowa w art. 12a ust. 2 pkt 2–9 – z dniem wykonania tych czynności.

Art. 12ea.

1. Podstawą obliczenia wysokości opłaty jest zawartość w napoju:

1) cukrów lub dodatku substancji słodzących;

2) dodatku kofeiny lub tauryny.

2. Do ustalenia podstawy obliczenia wysokości opłaty przyjmuje się zawartość cukrów w ilości wskazanej w informacji o wartości odżywczej, o której mowa w art. 30 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm.).

1) stała wysokość opłaty obliczona według stawki 0,50 zł za zawartość cukrów w ilości równej lub mniejszej niż 5 g w 100 ml napoju lub za zawartość w jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej z substancji słodzących,

2) zmienna wysokość opłaty obliczona według stawki 0,05 zł za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju

„substancje, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2,” → „cukry lub substancje słodzące”

5. Do obliczenia wysokości opłaty:

1) zawartość cukrów w 100 ml napoju jest zaokrąglana w górę do pełnego grama;

2) ilość litrów napoju jest zaokrąglana w górę do części setnych.

„wynosi” → „dla danego napoju jest obliczana według stawki”

8. Wysokość należnej opłaty pomniejsza się o wysokość opłaty naliczonej od napojów zwróconych podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1.

9. Wysokość opłaty naliczonej od napojów zwróconych ustala się na podstawie faktury korygującej lub innych dokumentów potwierdzających dokonanie zwrotu napojów i rozlicza się w informacji, o której mowa w art. 12g ust. 1 pkt 1, składanej za miesiąc, w którym dokonano zwrotu napojów.

10. W przypadku gdy rozliczenie opłaty naliczonej od napojów zwróconych nie może być dokonane zgodnie z ust. 8 i 9, podmiot obowiązany do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, może w terminie 30 dni od dnia wystawienia faktury korygującej lub innego dokumentu potwierdzającego dokonanie zwrotu napojów wystąpić do organu właściwego w sprawie opłaty z wnioskiem o zwrot opłaty zawierającym dane podmiotu oraz dane pozwalające na prawidłowe określenie wysokości zwracanej opłaty, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 12ie pkt 2. Do wniosku dołącza się faktury korygujące lub inne dokumenty potwierdzające dokonanie zwrotu napojów.

1. Podmioty obowiązane do zapłaty opłaty, o których mowa w art. 12d ust. 1, są obowiązane:

1) składać organowi właściwemu w sprawie opłaty informację o wysokości opłaty, opatrzoną podpisem kwalifikowanym, za pomocą środków komunikacji elektronicznej określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5 pkt 1,

2) obliczać i wpłacać opłatę w należnej wysokości na rachunek organu właściwego w sprawie opłaty – za okresy miesięczne do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty opłaty.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera dane podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, oraz dane pozwalające na prawidłowe obliczenie wysokości opłaty, określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 5 pkt 1.

4. Organami właściwymi w sprawie opłaty są naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, oraz właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby administracji skarbowej.

5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowy zakres danych, jakie powinna zawierać informacja, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wraz z niezbędnymi pouczeniami oraz sposób składania tej informacji,

2) właściwość organów w sprawie opłaty, jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób określony w ust. 4 – uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty oraz skuteczności jej poboru, a także przygotowanie urzędu obsługującego organ właściwy w sprawie opłaty zapewniające sprawne wykonywanie zadań tego organu.

Art. 12h.

1. Organ właściwy w sprawie opłaty, a w przypadku gdy opłata i dodatkowa opłata są obsługiwane przy użyciu wspólnego rachunku bankowego – naczelnik urzędu skarbowego wyznaczony do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na tym rachunku w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, z późn. zm.3)), przekazuje 96,5 % środków z pobranej opłaty i dodatkowej opłaty na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 30 dni od dnia wpływu środków na rachunek organu właściwego w sprawie opłaty albo przekazania środków na ten rachunek przez organ egzekucyjny.

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 1423, 1820 i 1863 oraz z 2026 r. poz. 415, 483, 846 i 1098.

2. W przypadku powstania nadpłaty w opłacie organ właściwy w sprawie opłaty, na wniosek podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, dokonuje zwrotu nadpłaty. Zwrot nadpłaty jest dokonywany ze środków należnych Narodowemu Funduszowi Zdrowia.

Art. 12ia.

1. W przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, zwrot opłaty przysługuje:

1) podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych napojów, albo 2) podmiotowi, który nabył te napoje od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, i dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych napojów ‒ na wniosek złożony w terminie 12 miesięcy od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów zawierającego dane podmiotu oraz dane pozwalające na prawidłowe określenie wysokości zwracanej opłaty, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 12ie pkt 2.

2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, składa wniosek o zwrot opłaty do organu właściwego do orzekania w sprawie zwrotu opłaty. Do wniosku o zwrot opłaty dołącza się:

1) dokument potwierdzający zapłatę opłaty na terytorium kraju oraz 2) dowody potwierdzające, że napoje będące przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

3. Dowodami, o których mowa w ust. 2 pkt 2, są:

1) dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz napojów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że napoje zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju ‒ w przypadku gdy przewóz napojów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi);

2) dokument zawierający następujące dane: imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania podmiotu dokonującego dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów oraz nabywcy tych napojów, adres, pod który zostały dostarczone napoje, w przypadku gdy jest inny niż adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania nabywcy tych napojów, a także co najmniej:

a) określenie nazwy napojów i ich ilości wyrażonej w litrach,

b) potwierdzenie przyjęcia napojów przez ich nabywcę oraz datę dostawy,

c) rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym zostały przewiezione napoje ‒ w przypadku gdy przewóz napojów jest dokonywany przy użyciu własnego środka transportu podmiotu dokonującego takiej dostawy lub ich nabywcy;

3) specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku, jeżeli potwierdza dostarczenie napojów będących przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

4. W przypadku gdy dokumenty, o których mowa w ust. 3, nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia napojów będących przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, dowodami, o których mowa w ust. 2 pkt 2, mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa napojów, w szczególności:

1) korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie;

2) dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu;

3) dokument potwierdzający zapłatę za napoje, a w przypadku gdy dostawa jest nieodpłatna lub zobowiązanie jest wykonywane w inny sposób niż zapłata – inny dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania;

4) dokument potwierdzający przyjęcie przez nabywcę napojów na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

Art. 12ib.

1. W przypadku eksportu napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, zwrot opłaty przysługuje:

1) podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, który dokonał eksportu tych napojów, albo 2) podmiotowi, który nabył te napoje od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, i dokonał eksportu tych napojów ‒ na wniosek złożony w terminie 12 miesięcy od dnia dokonania eksportu zawierającego dane podmiotu oraz dane pozwalające na prawidłowe określenie wysokości zwracanej opłaty, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 12ie pkt 2.

2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, składa wniosek o zwrot opłaty do organu właściwego do orzekania w sprawie zwrotu opłaty. Do wniosku o zwrot opłaty dołącza się:

1) dokument potwierdzający zapłatę opłaty na terytorium kraju oraz 2) dowody potwierdzające wywóz napojów poza terytorium Unii Europejskiej.

3. Dowodami, o których mowa w ust. 2 pkt 2, są w szczególności:

1) dokument w postaci elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu;

2) dokument w postaci elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli jest zapewniona jego autentyczność;

3) zgłoszenie wywozowe na piśmie utrwalonym w postaci papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny;

4) zaświadczenie, o którym mowa w art. 68b ustawy z dnia 19 marca 2004 r. ‒ Prawo celne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1373).

Art. 12ic.

1. Organami właściwymi do orzekania w sprawie zwrotu opłaty, o którym mowa w art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1, są naczelnik urzędu skarbowego, któremu została złożona informacja, o której mowa w art. 12g ust. 1 pkt 1, albo który wydał decyzję określającą wysokość opłaty, i właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby administracji skarbowej.

2. Organ właściwy do orzekania w sprawie zwrotu opłaty, o którym mowa w art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1, dokonuje weryfikacji wniosku o zwrot opłaty na podstawie dokumentów i dowodów, o których mowa w art. 12ia ust. 2–4 oraz art. 12ib ust. 2 i 3.

Art. 12id.

1. Zwrot opłaty, o którym mowa w art. 12f ust. 10, art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1, jest dokonywany ze środków należnych Narodowemu Funduszowi Zdrowia.

2. W przypadku niedokonania przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego zwrotu opłaty, o którym mowa w art. 12f ust. 10, art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1, w terminach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 12ie zwrot opłaty podlega oprocentowaniu, które przysługuje od dnia następującego po dniu upływu tych terminów.

Art. 12ie. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób i terminy dokonywania zwrotu opłaty, o którym mowa w art. 12f ust. 10, art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1,

2) szczegółowy zakres danych, jakie powinien zawierać wniosek o zwrot opłaty, o którym mowa w art. 12f ust. 10, art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1, oraz sposób składania tego wniosku,

3) właściwość organów do orzekania w sprawie zwrotu opłaty, jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób określony w art. 12ic ust. 1 – uwzględniając konieczność sprawnego dokonania zwrotu opłaty oraz prawidłowego określenia wysokości zwracanej opłaty, a także przygotowanie urzędu obsługującego organ właściwy do orzekania w sprawie zwrotu opłaty zapewniające sprawne wykonywanie zadań tego organu.

1. Do opłaty i dodatkowej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, przy czym uprawnienia organów podatkowych przysługują odpowiednio naczelnikowi urzędu skarbowego, dyrektorowi izby administracji skarbowej, Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej, Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej i ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych.

2) opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłaty od środków spożywczych, o której mowa w art. 12a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 149, 1004 i …), oraz opłat o charakterze sankcyjnym.