Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw.

Warszawa, 24 września 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-150-26

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw. Projekt podlega notyfikacji Komisji Europejskiej. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Finansów i Gospodarki.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S TAWA

z dnia

o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw1), 2)

Art. 1. W ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 149 i 1004) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 1 w ust. 1a:

a) pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1) ustalania i pobierania opłaty od środków spożywczych, której przedmiotem są napoje;”,

b) w pkt 2 skreśla się wyrazy „w produkcie gotowym do spożycia”;

2) art. 12a otrzymuje brzmienie:

„Art. 12a. 1. Opłacie od środków spożywczych, zwanej dalej „opłatą”, podlega pierwsza sprzedaż na terytorium kraju napojów:

1) nabytych wewnątrzwspólnotowo;

2) importowanych;

3) wyprodukowanych na terytorium kraju.

2. Przez sprzedaż napojów rozumie się ich:

1) sprzedaż w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny;

2) zamianę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny;

3) wydanie w zamian za wierzytelności;

4) wydanie w miejsce świadczenia pieniężnego;

1) Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu ………….. pod numerem ……….., zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1).

2) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe oraz ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

5) darowiznę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, z wyłączeniem darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez tę organizację;

6) użycie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej przez podmiot obowiązany do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, w ramach usług związanych z wyżywieniem klasyfikowanych w dziale 56 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług – w przypadku napojów przywiezionych na terytorium kraju w ramach importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego przez ten podmiot;

7) wydanie w zamian za dokonanie określonej czynności;

8) przekazanie lub wykorzystanie na potrzeby reprezentacji albo reklamy;

9) przekazanie przez podmiot obowiązany do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, na potrzeby osobiste tego podmiotu, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, a także zatrudnionych przez niego pracowników oraz byłych pracowników.

3. Przez napój rozumie się płyn do bezpośredniego spożycia oraz syrop będący środkiem spożywczym, objęte pozycjami 2009, 2101, 2106 i 2202 Nomenklatury Scalonej (CN) zgodnej z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.), z dodatkiem:

1) cukrów będących monosacharydami lub disacharydami, zwanych dalej „cukrami”, środków spożywczych zawierających cukry lub substancji słodzących, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 16, z późn. zm.), zwanych dalej „substancjami słodzącymi”;

2) kofeiny lub tauryny.

4. Przez producenta napojów rozumie się podmiot wytwarzający, przetwarzający, a także rozlewający napoje, z wyłączeniem podmiotu wytwarzającego napoje wyłącznie w ramach usług związanych z wyżywieniem klasyfikowanych w dziale 56 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług.

5. Przez nabycie wewnątrzwspólnotowe napojów rozumie się przemieszczenie napojów z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju.

6. Przez import napojów rozumie się przywóz napojów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju.

7. Przez dostawę wewnątrzwspólnotową napojów rozumie się przemieszczenie napojów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.

8. Przez eksport napojów rozumie się wywóz napojów z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej.

9. Przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

10. Przez terytorium państwa członkowskiego rozumie się terytorium państwa członkowskiego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

11. Przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytorium Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

12. Przez terytorium państwa trzeciego rozumie się terytorium państwa niewchodzącego w skład terytorium Unii Europejskiej.

13. Zmiany w Nomenklaturze Scalonej (CN) nie powodują zmian w ustalaniu i pobieraniu opłaty, jeżeli nie zostały określone w niniejszej ustawie.”;

3) w art. 12b:

a) uchyla się ust. 1,

b) w ust. 2:

– wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie: „Zwalnia się od opłaty pierwszą sprzedaż na terytorium kraju napojów:”, ‒ pkt 5 otrzymuje brzmienie:

„5) w których udział masowy soku owocowego, warzywnego, warzywno-owocowego lub owocowo-warzywnego wynosi niemniej niż 20 % składu surowcowego oraz zawartość cukrów jest równa lub mniejsza niż 5 g w przeliczeniu na 100 ml napoju;”, ‒ w pkt 6 wyrazy „mniejsza lub równa 5 g w przeliczeniu na 100 ml napoju” zastępuje się wyrazami „równa lub mniejsza niż 5 g w przeliczeniu na 100 ml napoju”, ‒ w pkt 7 wyrazy „Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług.” zastępuje się wyrazami „Nomenklaturze Scalonej (CN);”, ‒ dodaje się pkt 8i9w brzmieniu:

„8) będących wyrobami, w których w wykazie składników znajdują się wyłącznie woda i sok owocowy, warzywny, warzywno-owocowy lub owocowo-warzywny oraz do których nie dodano cukrów, środków spożywczych zawierających cukry, substancji słodzących, kofeiny ani tauryny;

9) będących nektarami owocowymi:

a) w których zawartość cukrów jest równa lub mniejsza niż 13 g w przeliczeniu na 100 ml napoju oraz do których nie dodano substancji słodzących, kofeiny ani tauryny oraz

b) dla których wymagania zostały określone w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 15 pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1980 oraz z 2026 r. poz. 1154), z następujących owoców o wysokiej kwasowości, z których sok nie nadaje się do bezpośredniego spożycia:

– marakuja (owoc passiflory),

– quito naranjillos (psianka lulo, owoc lulo),

– czarne porzeczki,

– białe porzeczki,

– czerwone porzeczki,

– agrest,

– owoce rokitnika zwyczajnego,

– owoce tarniny,

– śliwki,

– śliwki węgierki,

– owoce jarzębiny,

– owoce dzikiej róży,

– wiśnie właściwe (kwaśne),

– inne odmiany wiśni,

– czarne jagody,

– owoce bzu czarnego,

– maliny,

– morele,

– truskawki,

– owoce morwy

– owoce jeżyny,

– żurawiny,

– owoce pigwy,

– cytryny i limonki.”;

4) w art. 12c w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy „dodatkowa opłata, o której mowa w art. 12i ust. 1 i 1a,” zastępuje się wyrazami „dodatkowa opłata, o której mowa w art. 12i ust. 1 i 1a, zwana dalej „dodatkową opłatą”,”;

5) w art. 12d:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Obowiązek zapłaty opłaty ciąży na osobie fizycznej, osobie prawnej oraz jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prowadzącej działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

– Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846, 875, 1098, 1154 i

1206), będącej:

1) producentem napojów,

2) podmiotem zamawiającym, w przypadku gdy skład napoju objętego opłatą stanowi element umowy zawartej przez producenta, dotyczącej produkcji tego napoju dla zamawiającego,

3) podmiotem dokonującym nabycia wewnątrzwspólnotowego napojów,

4) podmiotem dokonującym importu napojów

– która dokonuje pierwszej sprzedaży tych napojów na terytorium kraju.”,

b) w ust. 4 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) informacje o składzie napojów będących przedmiotem umowy, w tym o dodatku substancji słodzących, kofeiny lub tauryny oraz o zawartości cukrów w przeliczeniu na objętość napojów, w zakresie niezbędnym do obliczenia wysokości opłaty, zgodnie z ich etykietą;”;

6) w art. 12e:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Obowiązek zapłaty opłaty w przypadku czynności, o której mowa w art. 12a ust. 2 pkt 1, powstaje z dniem wydania napojów, a w przypadku czynności, o których mowa w art. 12a ust. 2 pkt 2–9 – z dniem wykonania tych czynności.”,

b) uchyla się ust. 3‒5;

7) po art. 12e dodaje się art. 12ea w brzmieniu:

„Art. 12ea. 1. Podstawą obliczenia wysokości opłaty jest zawartość w napoju:

1) cukrów lub dodatku substancji słodzących;

2) dodatku kofeiny lub tauryny.

2. Do ustalenia podstawy obliczenia wysokości opłaty przyjmuje się zawartość cukrów w ilości wskazanej w informacji o wartości odżywczej, o której mowa w art. 30 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm.).”;

8) w art. 12f:

a) w ust. 1 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„1) stała wysokość opłaty obliczona według stawki 0,50 zł za zawartość cukrów w ilości równej lub mniejszej niż 5 g w 100 ml napoju lub za zawartość w jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej z substancji słodzących,

2) zmienna wysokość opłaty obliczona według stawki 0,05 zł za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju”,

b) w ust. 3 po wyrazach „opłatą w wysokości” dodaje się wyrazy „obliczonej według stawki”,

c) w ust. 4 wyrazy „substancje, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2,” zastępuje się wyrazami „cukry lub substancje słodzące”,

d) ust. 5 otrzymuje brzmienie: „5. Do obliczenia wysokości opłaty:

1) zawartość cukrów w 100 ml napoju jest zaokrąglana w górę do pełnego grama;

2) ilość litrów napoju jest zaokrąglana w górę do części setnych.”,

e) w ust. 6 wyraz „wynosi” zastępuje się wyrazami „dla danego napoju jest obliczana według stawki”,

f) w ust. 7 w pkt 1 po wyrazie „warzywnego” dodaje się wyrazy „ , warzywno-owocowego”,

g) ust. 8 otrzymuje brzmienie: „8. Wysokość należnej opłaty pomniejsza się o wysokość opłaty naliczonej od napojów zwróconych podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1.”,

h) dodaje się ust. 9 i 10 w brzmieniu: „9. Wysokość opłaty naliczonej od napojów zwróconych ustala się na podstawie faktury korygującej lub innych dokumentów potwierdzających dokonanie zwrotu napojów i rozlicza się w informacji, o której mowa w art. 12g ust. 1 pkt 1, składanej za miesiąc, w którym dokonano zwrotu napojów.

10. W przypadku gdy rozliczenie opłaty naliczonej od napojów zwróconych nie może być dokonane zgodnie z ust. 8 i 9, podmiot obowiązany do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, może w terminie 30 dni od dnia wystawienia faktury korygującej lub innego dokumentu potwierdzającego dokonanie zwrotu napojów wystąpić do organu właściwego w sprawie opłaty z wnioskiem o zwrot opłaty zawierającym dane podmiotu oraz dane pozwalające na prawidłowe określenie wysokości zwracanej opłaty, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 12ie pkt 2. Do wniosku dołącza się faktury korygujące lub inne dokumenty potwierdzające dokonanie zwrotu napojów.”;

9) w art. 12g:

a) ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie: „1. Podmioty obowiązane do zapłaty opłaty, o których mowa w art. 12d ust. 1, są obowiązane:

1) składać organowi właściwemu w sprawie opłaty informację o wysokości opłaty, opatrzoną podpisem kwalifikowanym, za pomocą środków komunikacji elektronicznej określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5 pkt 1,

2) obliczać i wpłacać opłatę w należnej wysokości na rachunek organu właściwego w sprawie opłaty

– za okresy miesięczne do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty opłaty.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera dane podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, oraz dane pozwalające na prawidłowe obliczenie wysokości opłaty, określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 5 pkt 1.”,

b) uchyla się ust. 3,

c) dodaje się ust. 4i5w brzmieniu: „4. Organami właściwymi w sprawie opłaty są naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, oraz właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby administracji skarbowej.

5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowy zakres danych, jakie powinna zawierać informacja, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wraz z niezbędnymi pouczeniami oraz sposób składania tej informacji,

2) właściwość organów w sprawie opłaty, jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób określony w ust. 4

– uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty oraz skuteczności jej poboru, a także przygotowanie urzędu obsługującego organ właściwy w sprawie opłaty zapewniające sprawne wykonywanie zadań tego organu.”;

10) art. 12h otrzymuje brzmienie:

„Art. 12h. 1. Organ właściwy w sprawie opłaty, a w przypadku gdy opłata i dodatkowa opłata są obsługiwane przy użyciu wspólnego rachunku bankowego – naczelnik urzędu skarbowego wyznaczony do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na tym rachunku w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, z późn. zm.3)), przekazuje 96,5 % środków z pobranej opłaty i dodatkowej opłaty na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 30 dni od dnia wpływu środków na rachunek organu właściwego w sprawie opłaty albo przekazania środków na ten rachunek przez organ egzekucyjny.

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 1423, 1820 i 1863 oraz z 2026 r. poz. 415, 483, 846 i 1098.

2. W przypadku powstania nadpłaty w opłacie organ właściwy w sprawie opłaty, na wniosek podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, dokonuje zwrotu nadpłaty. Zwrot nadpłaty jest dokonywany ze środków należnych Narodowemu Funduszowi Zdrowia.”;

11) po art. 12i dodaje się art. 12ia–12ie w brzmieniu:

„Art. 12ia. 1. W przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, zwrot opłaty przysługuje:

1) podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych napojów, albo

2) podmiotowi, który nabył te napoje od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, i dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych napojów ‒ na wniosek złożony w terminie 12 miesięcy od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów zawierającego dane podmiotu oraz dane pozwalające na prawidłowe określenie wysokości zwracanej opłaty, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 12ie pkt 2.

2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, składa wniosek o zwrot opłaty do organu właściwego do orzekania w sprawie zwrotu opłaty. Do wniosku o zwrot opłaty dołącza się:

1) dokument potwierdzający zapłatę opłaty na terytorium kraju oraz

2) dowody potwierdzające, że napoje będące przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

3. Dowodami, o których mowa w ust. 2 pkt 2, są:

1) dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz napojów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że napoje zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju ‒ w przypadku gdy przewóz napojów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi);

2) dokument zawierający następujące dane: imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania podmiotu dokonującego dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów oraz nabywcy tych napojów, adres, pod który zostały dostarczone napoje, w przypadku gdy jest inny niż adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania nabywcy tych napojów, a także co najmniej:

a) określenie nazwy napojów i ich ilości wyrażonej w litrach,

b) potwierdzenie przyjęcia napojów przez ich nabywcę oraz datę dostawy,

c) rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym zostały przewiezione napoje ‒ w przypadku gdy przewóz napojów jest dokonywany przy użyciu własnego środka transportu podmiotu dokonującego takiej dostawy lub ich nabywcy;

3) specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku, jeżeli potwierdza dostarczenie napojów będących przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

4. W przypadku gdy dokumenty, o których mowa w ust. 3, nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia napojów będących przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, dowodami, o których mowa w ust. 2 pkt 2, mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa napojów, w szczególności:

1) korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie;

2) dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu;

3) dokument potwierdzający zapłatę za napoje, a w przypadku gdy dostawa jest nieodpłatna lub zobowiązanie jest wykonywane w inny sposób niż zapłata – inny dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania;

4) dokument potwierdzający przyjęcie przez nabywcę napojów na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

Art. 12ib. 1. W przypadku eksportu napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, zwrot opłaty przysługuje:

1) podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, który dokonał eksportu tych napojów, albo

2) podmiotowi, który nabył te napoje od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, i dokonał eksportu tych napojów ‒ na wniosek złożony w terminie 12 miesięcy od dnia dokonania eksportu zawierającego dane podmiotu oraz dane pozwalające na prawidłowe określenie wysokości zwracanej opłaty, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 12ie pkt 2.

2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, składa wniosek o zwrot opłaty do organu właściwego do orzekania w sprawie zwrotu opłaty. Do wniosku o zwrot opłaty dołącza się:

1) dokument potwierdzający zapłatę opłaty na terytorium kraju oraz

2) dowody potwierdzające wywóz napojów poza terytorium Unii Europejskiej.

3. Dowodami, o których mowa w ust. 2 pkt 2, są w szczególności:

1) dokument w postaci elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu;

2) dokument w postaci elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli jest zapewniona jego autentyczność;

3) zgłoszenie wywozowe na piśmie utrwalonym w postaci papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny;

4) zaświadczenie, o którym mowa w art. 68b ustawy z dnia 19 marca 2004 r. ‒ Prawo celne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1373).

Art. 12ic. 1. Organami właściwymi do orzekania w sprawie zwrotu opłaty, o którym mowa w art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1, są naczelnik urzędu skarbowego, któremu została złożona informacja, o której mowa w art. 12g ust. 1 pkt 1, albo który wydał decyzję określającą wysokość opłaty, i właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby administracji skarbowej.

2. Organ właściwy do orzekania w sprawie zwrotu opłaty, o którym mowa w art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1, dokonuje weryfikacji wniosku o zwrot opłaty na podstawie dokumentów i dowodów, o których mowa w art. 12ia ust. 2–4 oraz art. 12ib ust. 2 i 3.

Art. 12id. 1. Zwrot opłaty, o którym mowa w art. 12f ust. 10, art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1, jest dokonywany ze środków należnych Narodowemu Funduszowi Zdrowia.

2. W przypadku niedokonania przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego zwrotu opłaty, o którym mowa w art. 12f ust. 10, art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1, w terminach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 12ie zwrot opłaty podlega oprocentowaniu, które przysługuje od dnia następującego po dniu upływu tych terminów.

Art. 12ie. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób i terminy dokonywania zwrotu opłaty, o którym mowa w art. 12f ust. 10, art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1,

2) szczegółowy zakres danych, jakie powinien zawierać wniosek o zwrot opłaty, o którym mowa w art. 12f ust. 10, art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1, oraz sposób składania tego wniosku,

3) właściwość organów do orzekania w sprawie zwrotu opłaty, jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób określony w art. 12ic ust. 1

– uwzględniając konieczność sprawnego dokonania zwrotu opłaty oraz prawidłowego określenia wysokości zwracanej opłaty, a także przygotowanie urzędu obsługującego organ właściwy do orzekania w sprawie zwrotu opłaty zapewniające sprawne wykonywanie zadań tego organu.”;

12) w art. 12j:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Do opłaty i dodatkowej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, przy czym uprawnienia organów podatkowych przysługują odpowiednio naczelnikowi urzędu skarbowego, dyrektorowi izby administracji skarbowej, Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej, Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej i ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych.”,

b) w ust. 2 skreśla się wyrazy „ , o której mowa w art. 12i ust. 1 i 1a,”.

Art. 2. W ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 884 i 1102) w art. 31 w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłaty od środków spożywczych, o której mowa w art. 12a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 149, 1004 i …), oraz opłat o charakterze sankcyjnym.”.

Art. 3. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 38, 176, 331, 340, 644, 846 i 1206) w art. 62b w ust. 2 w pkt 2 w lit. a tiret ósme otrzymuje brzmienie: „– opłaty od środków spożywczych i dodatkowej opłaty, o których mowa w art. 12a ust. 1 i art. 12i ust. 1 i 1a ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 149, 1004 i …), oraz odsetek za zwłokę od tych opłat,”.

Art. 4. W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.4)) w art. 116 w ust. 1 w pkt 7g wyrazy „art. 12i ust. 1” zastępuje się wyrazami „art. 12i ust. 1 i 1a”.

Art. 5. 1. Do opłaty od środków spożywczych od napojów, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały nabyte i nie zostały wprowadzone na rynek krajowy przez podmiot obowiązany do zapłaty opłaty od środków spożywczych, w rozumieniu przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z wyłączeniem:

1) producenta tych napojów,

2) podmiotu zamawiającego – w przypadku gdy skład napojów objętych opłatą stanowi element umowy zawartej przez producenta, a dotyczącej produkcji tych napojów dla zamawiającego,

3) nabywcy wewnątrzwspólnotowego tych napojów,

4) importera tych napojów

– i które po wejściu w życie niniejszej ustawy zostaną wprowadzone na rynek krajowy, w rozumieniu przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

2. W przypadku gdy napoje wprowadzone na rynek krajowy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostaną zwrócone po jej wejściu w życie podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty od środków spożywczych, w rozumieniu przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z wyłączeniem:

1) producenta tych napojów,

2) podmiotu zamawiającego – w przypadku gdy skład napojów objętych opłatą stanowi element umowy zawartej przez producenta, a dotyczącej produkcji tych napojów dla zamawiającego,

3) nabywcy wewnątrzwspólnotowego tych napojów,

4) importera tych napojów

4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 1537 i 1739 oraz z 2026 r. poz. 26, 203, 791, 972, 986 i 1007.

– opłata od środków spożywczych naliczona od napojów zwróconych temu podmiotowi stanowi nadpłatę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846, 875, 1098, 1154 i 1206).

Art. 6. 1. Do rozliczenia opłaty od środków spożywczych, w rozumieniu przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, dokonywanego po wejściu w życie niniejszej ustawy, za okresy przypadające przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.

2. Zwrot opłaty, o którym mowa w art. 12f ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1, przysługuje po spełnieniu warunków określonych w tym przepisie, w przypadku napojów zwróconych po wejściu w życie niniejszej ustawy podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty od środków spożywczych.

3. Zwrot opłaty, o którym mowa w art. 12ia ustawy zmienianej w art. 1, przysługuje po spełnieniu warunków określonych w tym przepisie, w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, dokonanej po wejściu w życie niniejszej ustawy.

4. Zwrot opłaty, o którym mowa w art. 12ib ustawy zmienianej w art. 1, przysługuje po spełnieniu warunków określonych w tym przepisie, w przypadku eksportu napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, dokonanego po wejściu w życie niniejszej ustawy.

Art. 7. Przepisy art. 12b ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się od dnia ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w tych przepisach ze wspólnym rynkiem lub stwierdzenia przez Komisję Europejską, że przepisy te nie stanowią pomocy publicznej.

Art. 8. Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE

Projekt ustawy obejmuje nowelizacje następujących ustaw:

1) ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 149, z późn. zm.), w zakresie opłaty od środków spożywczych;

2) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 884, z późn. zm.), w zakresie zwolnienia z opłat prowadzących zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej;

3) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 38, z późn. zm.), w zakresie obciążenia rachunku VAT w celu wpłaty na rachunek urzędu skarbowego odsetek za zwłokę od zaległej opłaty od środków spożywczych oraz zaległej dodatkowej opłaty od środków spożywczych;

4) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.).

Szczegółowe zmiany dokonane w każdej z tych ustaw zostały przedstawione poniżej.

I. Nowelizacja ustawy o zdrowiu publicznym Projekt wprowadza zmiany w ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym, zwanej dalej również „ustawą”. Głównym celem zmian jest uproszczenie poboru opłaty od środków spożywczych oraz wyeliminowanie zidentyfikowanych ograniczeń i wątpliwości interpretacyjnych związanych ze stosowaniem obowiązujących przepisów dotyczących opłaty od środków spożywczych. W szczególności proponuje się doprecyzowanie definicji napoju podlegającego opłacie oraz skonkretyzowanie zdarzeń powodujących powstanie obowiązku zapłaty opłaty. Istotną zmianą zaproponowaną w projekcie jest powiązanie obowiązku zapłaty opłaty z pierwszą sprzedażą napoju, a nie jak było dotychczas – z wprowadzeniem napoju na rynek krajowy. Zasadniczym uproszczeniem proponowanym w projekcie jest zmiana katalogu podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty w związku ze sprzedażą napojów.

Projekt zawiera również regulacje umożliwiające zwrot zapłaconej opłaty od napojów wyprowadzonych z kraju w ramach eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Obowiązujący art. 1 ust. 1a pkt 1 ustawy o zdrowiu publicznym stanowi, że „ustawa określa

także zasady ustalania i pobierania opłaty od napojów z dodatkiem substancji o właściwościach słodzących, o których mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, oraz kofeiny i tauryny w produkcie gotowym do spożycia”.

Takie brzmienie przepisu powoduje wątpliwości w zakresie przyjętego sformułowania „produkt gotowy do spożycia”, z uwagi na to, że opłacie podlegają również syropy, które przed spożyciem wymagają rozcieńczenia.

W celu usunięcia niepewności w tym zakresie i wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych, niezależnie od dodatkowych zmian precyzujących tę kwestię, zaproponowano nowe brzmienie pkt 1, tak aby nie było wątpliwości, że ustawa określa zasady ustalania i pobierania opłaty od środków spożywczych, której przedmiotem są napoje. Konsekwentnie dokonano również zmiany w pkt 2 przez usunięcie wyrazów „w produkcie gotowym do spożycia”.

Art. 12a – zaproponowane w projektowanych ust. 1 i 2 zmiany mają na celu uproszczenie oraz uszczelnienie poboru opłaty od środków spożywczych. Dotychczasowe brzmienie ust. 1 wiąże obowiązek zapłaty opłaty z wprowadzeniem na rynek krajowy napojów z dodatkiem:

• cukrów będących monosacharydami lub disacharydami, • środków spożywczych zawierających monosacharydy lub disacharydy, • substancji słodzących, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008, • kofeiny lub tauryny.

Natomiast ust. 2 definiuje pojęcie „wprowadzenia na rynek krajowy napojów” jako sprzedaż napojów przez podmioty obowiązane do zapłaty opłaty do pierwszego punktu, w którym jest prowadzona sprzedaż detaliczna oraz sprzedaż detaliczna napojów przez: producenta, zamawiającego, podmiot nabywający napoje w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub importera napoju.

Obowiązujące regulacje budzą wątpliwości z uwagi na zastosowaną w ust. 3 definicję „sprzedaży detalicznej”, która nie obejmuje m.in. sprzedaży przez internet. Należy również zauważyć, że pojęcie „sprzedaży” w polskim systemie prawnym ma różne rozumienie. Odmiennie jest np. definiowana sprzedaż na gruncie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795) oraz ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.). Dodatkowo, kierując się celem opłaty od środków spożywczych, uznano, że funkcjonujące pojęcie „wprowadzenia na rynek krajowy napojów” jest zawężające i nie obejmuje innych czynności/zdarzeń niż sprzedaż napojów.

Stąd w projektowanym ust. 1 jako ogólną zasadę zaproponowano, aby opłacie od środków spożywczych podlegała pierwsza sprzedaż na terytorium kraju napojów nabytych wewnątrzwspólnotowo, importowanych oraz wyprodukowanych na terytorium kraju.

Mając na uwadze, że określenie „opłata od środków spożywczych” wielokrotnie zostało użyte w treści przepisów ustawy, zaproponowano również, aby w rozdziale 3a „Opłata od środków spożywczych” stosowano dla tego wyrażenia uproszczoną formę zapisu – „opłata”.

W ust. 2, analogicznie do rozwiązań funkcjonujących w ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 412, z późn. zm.), zaproponowano, że pojęcie „sprzedaży” obejmie dokonywanie czynności: • sprzedaży w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, • zamiany w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny; • wydania w zamian za wierzytelności; • wydania w miejsce świadczenia pieniężnego; • darowizny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, z wyłączeniem darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338, z późn. zm.) z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez tę organizację, • użycia na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej przez podmiot obowiązany do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1 ustawy, w ramach usług związanych z wyżywieniem klasyfikowanych w dziale 56 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług napojów przywiezionych na terytorium kraju w ramach importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego przez ten podmiot, • wydania w zamian za dokonanie określonej czynności, • przekazania lub wykorzystania na potrzeby reprezentacji albo reklamy, • przekazania przez podmiot obowiązany do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1 ustawy, na potrzeby osobiste tego podmiotu, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, a także zatrudnionych przez niego pracowników oraz byłych pracowników. W celu wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych dotyczących objęcia opłatą napojów, które są dystrybuowane nieodpłatnie, zaproponowano, aby pojęcie „pierwszej sprzedaży” uwzględniało darowiznę, przekazanie lub wykorzystanie na potrzeby reprezentacji albo reklamy czy przekazanie przez podmiot obowiązany do zapłaty opłaty na potrzeby osobiste tego podmiotu, wspólników itp. jako zdarzeń, które stanowią sprzedaż napojów. W szczególności dotyczy to napojów udostępnianych konsumentom przez akcje marketingowe czy przekazywanych nieodpłatnie pracownikom lub innym osobom do ich własnego użytku. Nie jest natomiast objęta opłatą darowizna napojów na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez tę organizację. Takie rozwiązanie podyktowane jest potrzebą zachowania spójności z zasadami polityki społecznej, ale i zachowaniem jednolitości rozwiązań przewidzianych w zakresie innych danin, np. zwolnienia z podatku VAT dostawy towarów, której przedmiotem są produkty spożywcze, jeżeli są one przekazywane na rzecz organizacji pożytku z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje. Uwzględniając możliwość bezpośredniego i realizowanego dla potrzeb własnych (brak sprzedaży napojów przez podmiot obowiązany do zapłaty opłaty) wewnątrzwspólnotowego nabycia napojów lub importu napojów przez podmiot wytwarzający napoje w ramach usług związanych z wyżywieniem (dział 56 PKWiU), za zasadne uznano dodanie punktu wskazującego, że sprzedażą napojów jest również takie działanie. Dotyczy to sytuacji, gdy podmiot prowadzący działalność gastronomiczną dokonuje osobiście importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego napojów, które następnie oferuje do spożycia w lokalu gastronomicznym. Użycie napojów na potrzeby działalności innej niż gastronomiczna będzie powodowało powstanie obowiązku zapłaty opłaty z tytułu innego, określonego w art. 12d ustawy nieodpłatnego przekazania napojów. Ze względu na konieczność ujednolicenia i uproszczenia stosowanej w projekcie ustawy siatki pojęciowej dodano ust. 3–12. W ust. 3 zdefiniowano pojęcie napoju, które dotychczas uregulowane było w dwóch odrębnych jednostkach redakcyjnych – w art. 12a ust. 1 oraz art. 12b ust. 1. Zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 12a ust. 1 opłacie podlega napój z dodatkiem cukrów będących monosacharydami lub disacharydami oraz środków spożywczych zawierających monosacharydy lub disacharydy oraz substancji słodzących, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008, a także z dodatkiem kofeiny lub tauryny. Natomiast art. 12b ust. 1 stanowi, że napojem jest wyrób w postaci napoju oraz syrop będący środkiem spożywczym, ujęty w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w klasach 10.32 i 10.89 oraz w dziale 11, w którego składzie znajduje się co najmniej jedna z substancji, o których mowa w art. 12a ust. 1 ustawy, z wyłączeniem substancji występujących w nich naturalnie. Tak skonstruowana definicja napoju spowodowała szereg wątpliwości interpretacyjnych i sporów między organami podatkowymi a podmiotami biorącymi udział w obrocie słodkimi napojami. Proponuje się zatem uproszczenie i ujednolicenie definicji napoju przez jednoznaczne wskazanie, że napojem jest zarówno płyn do bezpośredniego spożycia, jak i syrop objęte pozycjami 2009, 2101, 2106 i 2202 Nomenklatury Scalonej (CN) zgodnej z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.), do których dodano cukier będący monosacharydami lub disacharydami lub środki spożywcze zawierające monosacharydy lub disacharydy lub substancje słodzące, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008, a także do których dodano kofeinę lub taurynę. Zaproponowana zmiana uwzględnia również zastąpienie odniesienia do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) na rzecz Nomenklatury scalonej (CN). Analogiczne rozwiązanie zostało wprowadzone od dnia 1 lipca 2020 r. w zakresie podatku od towarów i usług. Ponadto cały system wiążących informacji klasyfikacyjnych towarów (WIS, WIA i WIT) stosowanych w podatkach i cle oparty jest na CN. Stosowanie PKWiU może powodować zmianę klasyfikacji wyrobu na dalszych etapach łańcucha dostaw, czyli może dochodzić do sytuacji, w której napój zaklasyfikowany np. przez producenta do klasy podlegającej opłacie może zostać zaklasyfikowany do zupełnie innej klasy, niepodlegającej opłacie na dalszym etapie sprzedaży. Wynika to z faktu, że te same towary mogą być klasyfikowane do różnych grup w zależności od rodzaju działalności prowadzonej przez podmiot, np. produkcja, handel, usługi. Zastąpienie odniesienia się do klas w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wskazanych w obecnym art. 12b ust. 1 ustawy odniesieniem się do pozycji Nomenklatury scalonej określonych w projektowanym ust. 3 nie powoduje rozszerzenia katalogu napojów podlegających opłacie i w tym zakresie nie rodzi skutków prawnych. Mając na uwadze, że projekt wielokrotnie posługuje się pojęciem substancji słodzących, dla wyrażenia „substancje słodzące, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, s. 16, z późn. zm.)” wprowadzono skrót „substancje słodzące”. W ust. 4 zdefiniowano pojęcie „producenta”. W świetle projektowanego przepisu producentem będzie nie tylko podmiot, który faktycznie wytwarza napoje, ale również taki, które je przetwarza i dokonuje ich rozlewu. Przepis ten wyłącza z pojęcia producenta podmiot, który wytwarza napoje w ramach usług związanych z wyżywieniem klasyfikowanych w dziale 56 PKWiU. Podmiot taki co do zasady nie będzie producentem i w konsekwencji nie będzie obowiązany do zapłaty opłaty z tytułu pierwszej sprzedaży napojów, które będzie wytwarzał w ramach swojej działalności.

Ponadto, w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych w zakresie rozumienia pojęć „nabycie wewnątrzwspólnotowe”, „import”, „dostawa wewnątrzwspólnotowa”, o których mowa w projektowanym ust. 1, dodano ust. 5, 6, i 7 w tym przepisie. Treść ust. 5 definiuje „nabycie wewnątrzwspólnotowe” jako przemieszczenie napojów z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju. Ust. 6 określa, że importem jest przywóz napojów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, a ust. 7 definiuje dostawę wewnątrzwspólnotową napojów jako przemieszczenie napojów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju. Pojęcie „eksportu” wyjaśniono w ust. 8, wskazując, że jest to wywóz napojów z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej, które zostało potwierdzone przez właściwy organ celny. Kolejne definicje uwzględnione w ust. 9–12 odnoszą się do terytorium kraju, terytorium państwa członkowskiego, terytorium państwa trzeciego oraz terytorium Unii Europejskiej.

W związku z tym, że Nomenklatura scalona ulega corocznie zmianom (Komisja Europejska wydaje stosowne rozporządzenie zmieniające z mocą od dnia 1 stycznia nowego roku), proponuje się dodanie ust. 13 i wprowadzenie do ustawy zastrzeżenia, że zmiany w Nomenklaturze scalonej nie powodują zmian w ustalaniu i pobieraniu opłaty od środków spożywczych, chyba że zmiany te zostały zawarte w przepisach ustawy o zdrowiu publicznym. W rezultacie, w przypadku zmiany Nomenklatury scalonej, wszelkie zmiany klasyfikacji CN towarów klasyfikowanych jako napoje nie będą pociągały za sobą zmian w obowiązku ustalania i pobierania opłaty.

Art. 12b – uchylenie ust. 1 jest konsekwencją zmian w zakresie pojęcia „napoju” i uwzględnienia definicji napoju w projektowanym art. 12a ust. 4.

W ust. 2 wskazano napoje, których pierwsza sprzedaż jest zwolniona od opłaty. Zaproponowane zmiany mają charakter porządkujący. W konsekwencji odejścia od pojęcia „wprowadzenia do obrotu” na rzecz pojęcia „pierwszej sprzedaży” nastąpiła zmiana we wprowadzeniu do wyliczenia. Użyto też bardziej odpowiedniego określenia „zwolnienie”. W obowiązującym pkt 5 ujęto napoje, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi niemniej niż 20 % składu surowcowego oraz zawartość cukrów jest równa lub mniejsza niż 5 g w przeliczeniu na 100 ml napoju. Do katalogu napojów, których masowy udział wynosi niemniej niż 20 % składu surowcowego, należy dodać soki warzywno-owocowe. W mieszaninie napoju w tym przypadku w przeważającej ilości będzie występował sok warzywny. Opłacie nie podlega również mieszanina soków 100 %, także soków 100 % odtworzonych z koncentratu. Soki 100 % nie zawierają dodanych cukrów ani substancji słodzących, jak również środków spożywczych zawierających te substancje, zatem nie mogą być uznane za napój podlegający opłacie. Jednocześnie uporządkowano przepis, zgodnie z którym zawartość cukrów w napoju objętym tym zwolnieniem jest równa lub mniejsza niż 5 g w przeliczeniu na 100 ml. W pkt 6 uporządkowano przepis, aby był bardziej czytelny, że zwolniona od opłaty jest pierwsza sprzedaż napojów będących roztworami węglowodanowo-elektrolitowymi, w których zawartość cukrów jest równa lub mniejsza niż 5g w przeliczeniu na 100 ml napoju. Zastąpienie w pkt 7 wyrażenia „Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług” słowami „Nomenklatury scalonej” wiąże się z zastąpieniem w definicji napoju odniesienia do PKWiU na rzecz CN.

W pkt 8 i 9 zaproponowano wprowadzenie dodatkowych zwolnień dla napojów zawierających sok. Rozwiązanie to wspiera w szczególności wykorzystanie krajowych surowców owocowych oraz powinno przyczynić się do stymulowania konsumpcji napojów o bardziej korzystnym profilu żywieniowym.

Projektowany pkt 8 przewiduje wyłączenie spod opłaty od środków spożywczych napojów, które są mieszaniną wody i soku owocowego lub warzywno-owocowego, lub owocowo-warzywnego, lub warzywnego, z zastrzeżeniem że nie dodano do tego napoju cukrów, substancji słodzących, kofeiny ani tauryny. Opłacie od środków spożywczych nie podlegają soki 100 %, mieszanina soków 100 %, soki 100 % odtworzone z koncentratu. Soki 100 % nie zawierają dodanych cukrów ani substancji słodzących, jak również środków spożywczych zawierających te substancje, zatem nie mogą być uznane za napój podlegający opłacie. Wyłączenie z opłaty napoju składającego się z wody i dodanego do niej soku wydaje się uzasadnionym rozwiązaniem, w sytuacji gdy każdy z ww. składników użytych do produkcji napoju, tj. woda, sok, wprowadzane do obrotu oddzielnie nie podlegają opłacie. Sok owocowy czy sok warzywny oraz woda spożywane oddzielnie czy też zmieszane razem nie zmieniają swojej specyfiki i oddziaływania na organizm człowieka. Dodanie wody do soku dodatkowo zmniejsza kaloryczność wyrobu, zachowując jego naturalność.

W pkt 9 zastosowano wyłączenie spod opłaty dla napojów, które są nektarami z owoców o wysokiej kwasowości, z których sok nie nadaje się do bezpośredniego spożycia, w których zawartość cukrów jest równa lub mniejsza niż 13 g w przeliczeniu na 100 ml napoju oraz nie dodano do nich substancji słodzących, kofeiny ani tauryny. W projektowanym przepisie określono zamknięty katalog nektarów podlegających zwolnieniu, który swoim zakresem odzwierciedla wykaz nektarów z owoców o wysokiej kwasowości ujęty w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 15 pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1980, z późn. zm.). Należą do niego nektary z:

̶ marakui (owoc passiflory), ̶ quito naranjillos (psianka lulo, owoc lulo), ̶ czarnej porzeczki, ̶ białej porzeczki, ̶ czerwonej porzeczki, ̶ agrestu, ̶ owoców rokitnika zwyczajnego, ̶ owoców tarniny, ̶ śliwek, ̶ śliwek węgierek, ̶ owoców jarzębiny, ̶ owoców dzikiej róży, ̶ wiśni właściwej (kwaśnej), ̶ innych odmian wiśni, ̶ czarnej jagody, ̶ owoców bzu czarnego, ̶ malin, ̶ moreli, ̶ truskawek, ̶ owoców morwy ̶ owoców jeżyny, ̶ żurawiny, ̶ owoców pigwy, ̶ cytryny i limonki.

Wymagania jakościowe, które powinny spełniać te nektary, zostały również określone w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 15 pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, tj. w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 września 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 998, z późn. zm.). Przepisy te określają minimalne zawartości soków owocowych lub przecierów owocowych w nektarach. Nektar owocowy to produkt zdatny do fermentacji, ale niesfermentowany, otrzymany przez dodanie wody i cukru lub miodu do soku owocowego, do purée owocowego lub do mieszanki tych produktów. W przeciwieństwie do innych napojów słodzonych nektary owocowe zawierają znaczący udział surowca owocowego, co oznacza, że konsument otrzymuje produkt dostarczający nie tylko energii, ale także składników odżywczych pochodzących z owoców. Tym samym nektary stanowią alternatywną formę spożycia owoców, szczególnie tych gatunków, które ze względu na wysoką kwasowość są rzadko konsumowane bezpośrednio. Nektary z owoców o wysokiej kwasowości to produkty zawierające w swoim składzie cenne składniki (polifenole, antyoksydanty, witaminy, składniki mineralne), które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka, a także wykazują działanie prewencyjne w rozwoju chorób cywilizacyjnych. Włączenie takich produktów do codziennej diety może sprzyjać zwiększeniu spożycia związków, których podaż w populacji często jest niewystarczająca. W przypadku owoców o wysokiej kwasowości lub cierpkości dodatek cukru nie pełni wyłącznie funkcji słodzącej, lecz jest często niezbędny do uzyskania produktu akceptowalnego sensorycznie dla konsumenta. Bez dodatku cukru nektary z takich owoców praktycznie nie byłyby możliwe do spożycia. Ponadto owoce jagodowe i pestkowe są surowcem bardzo nietrwałym i krótko dostępnym (jedynie w sezonie ich zbioru). Nektary otrzymywane z tych owoców umożliwiają ich spożywania przez cały rok.

Aby uniknąć selektywnego charakteru projektowanego rozwiązania, zaproponowano zastosowanie zwolnienia dla wszystkich nektarów z owoców o wysokiej kwasowości. W kategorii wyrobów przeznaczonych do picia nektary z owoców o wysokiej kwasowości oraz soki rozcieńczane wodą konkurują z napojami, które zawierają w swoim składzie wodę z dodanym cukrem, aromatami i barwnikami. Dlatego wyłączenie ich z opłaty może przyczynić się do zwiększenia ich atrakcyjności, a także pozytywnie wpłynie na wykorzystanie krajowego potencjału produkcji owoców i warzyw oraz sytuację gospodarstw zajmujących się produkcją owoców.

Art. 12c ust. 1 – Zmiana wprowadza skrót „dodatkowa opłata” dla wyrażenia „dodatkowa opłata, o której mowa w art. 12i ust. 1 i 1a”. Zmiana ta ma charakter porządkujący i wynika z konieczności ujednolicenia przepisów stosowanych w ustawie w odniesieniu do dodatkowej opłaty od środków spożywczych.

Art. 12d – zgodnie z aktualnym brzmieniem ust. 1 obowiązek zapłaty opłaty ciąży na osobie fizycznej, osobie prawnej oraz jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej będącej podmiotem sprzedającym napoje do punktów sprzedaży detalicznej albo prowadzącym sprzedaż detaliczną napojów w przypadku: producenta, podmiotu nabywającego napoje w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub importera napoju oraz będącej podmiotem zamawiającym, w przypadku gdy skład napoju objętego opłatą stanowi element umowy zawartej przez producenta, a dotyczącej produkcji tego napoju dla zamawiającego. Przy tak określonym podmiocie obowiązanym do zapłaty opłaty często występują trudności w ustaleniu, który z podmiotów występujących w łańcuchu dostaw jest obowiązany do zapłaty opłaty. Uwzględniając możliwość wielokrotnej odsprzedaży tych samych napojów, ustalenie podmiotu właściwego do zapłaty opłaty jest czasochłonne i skomplikowane. Dodatkowe trudności dotyczą sprzedaży napojów przez producenta podmiotowi zamawiającemu. Producent jest bowiem obowiązany do informowania organu o zawarciu umowy z zamawiającym najpóźniej w dniu powstania obowiązku zapłaty, który ciąży na zamawiającym. W przypadku dalszej odsprzedaży obowiązek zapłaty przenosi się na kolejny podmiot, który dokona wprowadzenia napojów do sprzedaży detalicznej. Powyższe rozwiązanie zobowiązuje producenta napoju do śledzenia kolejnych etapów sprzedaży napojów, aby mógł wykonać nałożone na niego obowiązki. Z kolei dla samych podmiotów, ze względu na brak obowiązku wykazywania kontrahentom faktu zapłacenia opłaty, problematyczna jest weryfikacja, czy napój na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw nie został już objęty opłatą. W dalszej perspektywie takie rozwiązanie może również generować dodatkowe koszty dla organów podatkowych, związane z rozliczaniem ewentualnych nadpłat. Nowelizacja przepisu ma na celu zmianę kręgu podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty przez przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty z podmiotów dokonujących sprzedaży detalicznej lub sprzedających napoje do punktów sprzedaży detalicznej na producentów, importerów, podmioty nabywające wewnątrzwspólnotowo napoje, a także podmioty zamawiające wyprodukowanie napoju zgodnie z umową zawartą z producentem, określającą skład napoju. Przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty na początek łańcucha dostaw w znacznym stopniu ułatwi ustalenie podmiotu obowiązanego do zapłaty, co ma również znaczenie dla zapewnienia skutecznej i efektywnej kontroli wywiązywania się z obowiązków w zakresie opłaty. Proponowana zmiana pozwoli także bardziej skutecznie realizować cele zdrowotne opłaty. Przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty, co do zasady, na producenta napojów jest racjonalne, ponieważ wysokość opłaty jest uzależniona od obecności w napoju substancji, których zawartość kształtuje producent. Istotne jest również to, że właśnie ten podmiot odpowiada za prawidłowość wykazywanych i stosowanych w napoju składników. Wśród podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty pozostawiono podmiot zamawiający. Jest on obowiązany do zapłaty opłaty wówczas, gdy skład napoju objętego opłatą stanowi element umowy zawartej przez producenta, a dotyczącej produkcji tego napoju dla zamawiającego. Podmiot ten, mimo że nie produkuje napoju, to jednak jest odpowiedzialny za jego skład i ilość dodanych do niego substancji, od których zawartości uzależniana jest wysokość opłaty. Projekt zakłada nałożenie obowiązku zapłaty opłaty na: producenta, nabywcę wewnątrzwspólnotowego, importera napojów, a także zamawiającego produkcję napojów. Podmioty, o których mowa powyżej, są obowiązane do zapłaty opłaty w związku z pierwszą sprzedażą tych napojów. Z uwagi na zaproponowaną w projektowanym art. 12a ust. 4 definicję „producenta” wyłączeniu z katalogu podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty będących producentem podlega podmiot wytwarzający napoje w ramach usług związanych z wyżywieniem (lokali gastronomicznych). Podmiot taki co do zasady nie będzie obowiązany do zapłaty opłaty, nawet jeżeli będzie wytwarzał w ramach swojej działalności napoje, które sprzeda klientom. Napoje te zazwyczaj są wytwarzane przez zmieszanie innych napojów niepodlegających opłacie (soki, nektary z dużą zawartością soku) lub od których opłata została już zapłacona. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, kiedy lokal gastronomiczny dokona sam importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego napojów, które następnie oferuje do sprzedaży w lokalu. Wówczas taki lokal gastronomiczny jest podmiotem obowiązanym do zapłaty opłaty w związku ze sprzedażą napojów, które zostały importowane lub nabyte wewnątrzwspólnotowo. Zmiana w ust. 2 ma charakter redakcyjny i dostosowujący. Polega ona w szczególności na usunięciu odesłania do art. 12a ust. 1 pkt 1 w związku z wprowadzeniem w art. 12a ust. 3 pkt 1 definicji skrótowej pojęcia „substancje słodzące”.

Art. 12e – zmiany w ust. 1 są konsekwencją zmian w art. 12a ust. 1 i następstwem wprowadzenia pojęcia pierwszej sprzedaży, a usunięcie sformułowania „o którym mowa w art. 12a ust. 1” jest wynikiem ujednolicenia pojęcia „napój” stosowanego w projekcie ustawy. Uchylenie ust. 3 i 4 jest wynikiem zmiany kręgu podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty i przeniesienie obowiązku zapłaty na początek łańcucha dostaw.

Art. 12ea – dodanie tego przepisu ma na celu uwzględnienie zastrzeżeń Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszących się do standardów legislacyjnych przepisów o opłacie od środków spożywczych, zawartych w szczególności w wyroku z dnia 1 marca 2023 r. III FSK 1278/22. W wyroku tym stwierdzono, że „Podstawa opodatkowania, w przypadku opłaty od środków spożywczych (w powiązaniu ze stawką podatkową), określona została w art. 12f ustawy o zdrowiu publicznym. Jest nią „zawartość cukrów” albo „zawartość kofeiny lub tauryny” w napoju. Stwierdzić tu wypada, że redakcja tego przepisu daleka jest od standardów legislacyjnych, którymi cechować powinny się zwłaszcza przepisy podatkowe, gdzie mówi się tu wręcz o podwyższonym standardzie określoności regulacji podatkowej, co wynika wprost z art. 217 Konstytucji RP.”. Projektowany ust. 1 wyraźnie wskazuje podstawę obliczenia wysokości opłaty. Zgodnie z tą propozycją, podstawą obliczenia wysokości opłaty jest zawartość w napoju cukrów (niezależnie od źródła ich występowania w napoju) lub dodatku substancji słodzących oraz dodatku kofeiny lub tauryny. Odrębny artykuł określający podstawę obliczenia wysokości opłaty występuje np. w przepisach o opłacie paliwowej i opłacie emisyjnej. Celem proponowanego ust. 2 jest jednoznaczne wskazanie, że na wysokość opłaty ma wpływ zarówno zawartość dodanych do napoju cukrów, jak również zawartość cukrów pochodzących z dodanych do napoju środków spożywczych oraz zawartość cukrów występujących w napoju naturalnie. Przepis ten ma na celu wyeliminowanie wątpliwości interpretacyjnych pojawiających się w związku z obliczaniem wysokości opłaty od zawartości cukrów w napoju. Treść proponowanego przepisu nie zmienia dotychczasowego sposobu obliczania wysokości opłaty, a jedynie doprecyzowuje, że opłata od środków spożywczych jest obliczana od ilości cukrów dodanych do napoju, jak i występujących w napoju naturalnie, wykazanej w informacji o wartości odżywczej, o której mowa w art. 30 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE. L 304 z 22.11.2011 r., str. 18, z późn. zm.).

Art. 12f – w ust. 1, 3, 4 i 6 dokonano zmian o charakterze redakcyjnym. W przepisie ust. 1 pkt 1 zmiana dotyczy zastąpienia wyrażenia „jednej substancji słodzącej, o których mowa w rozporządzeniu nr 1333/2008” wyrażeniem „jednej z substancji słodzących”. Dodatkowo w art. 12f ust. 1 użyto sformułowania „stała (zmienna) wysokość opłaty obliczona według stawki”, co ma uwzględniać wyżej wskazane zastrzeżenia Naczelnego Sądu Administracyjnego co do niezadowalającego poziomu legislacyjnego ustawy i poprawić czytelność konstrukcji opłaty, która składa się z części stałej i zmiennej, a także uspójnić przepisy ustawy z udostępnioną informacją o opłacie, która od lat posługuje się zwrotem „wysokość opłaty obliczona według stawki”, co powinno ułatwić rozliczenia opłaty. Zmiana zaproponowana w ust. 3 jest konsekwencją zmian wprowadzonych w ust. 1 i posługiwania się określeniem, że „wysokość opłaty obliczona jest według stawki”. W związku z tym treść obowiązującego ust. 3 uzupełniono o informację, że napoje zawierające dodatek kofeiny lub tauryny są objęte opłatą w wysokości obliczonej według stawki. Natomiast w ust. 4 wyrazy „substancje, o których mowa w ust.1 pkt 1 lub 2” zastępuje się wyrazami „cukry lub substancje słodzące”. Dodanie w ust. 5 pkt 2 ma na celu ujednolicenie sposobu określania ilości napojów. Zaproponowano wprowadzenie zasady, że do obliczania wysokości opłaty od środków spożywczych przyjmuje się ilość litrów napojów zaokrągloną w górę do części setnych. W ust. 6 zaproponowana zmiana również jest konsekwencją zmian wprowadzonych w ust. 1 i posługiwania się określeniem, że „wysokość opłaty obliczana jest według stawki”. Stąd wyraz „wynosi” zastąpiono wyrazami „dla danego napoju jest obliczana według stawki”. Ust. 7 został uzupełniony przez rozszerzenie katalogu napojów, których masowy udział może wynosić niemniej niż 20 składu surowcowego, o soki warzywno-owocowe. Nowe brzmienie ust. 8 ma charakter doprecyzowujący i wskazuje, że opłatę należną pomniejsza się o opłatę naliczoną od napojów zwróconych podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1. Zaproponowane ust. 9 i 10 doprecyzowują sposób dokonania rozliczenia opłaty naliczonej od napojów zwróconych podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty. Wprowadzenie przedmiotowej regulacji ma spowodować ułatwienie w prowadzonej przez podmioty działalności i w przypadku gdy otrzymają one zwrot towarów, od których zapłaciły opłatę, aby mogły tą opłatę „odzyskać” dzięki mechanizmowi pomniejszania należnej opłaty. Zgodnie z propozycją zawartą w ust. 9 podmiot obowiązany do zapłaty opłaty opłatę naliczoną od napojów zwróconych będzie ustalał na podstawie faktury korygującej lub innych dokumentów potwierdzających dokonanie zwrotu napojów i rozliczy w informacji składanej zgodnie z art. 12g ustawy. Natomiast ust. 10 reguluje sytuację, gdy rozliczenie opłaty naliczonej nie będzie mogło być dokonane zgodnie z ust. 8 i 9 (np. łączna wysokość opłat naliczonych od napojów zwróconych będzie wyższa niż suma opłaty do zapłaty). Na podstawie proponowanego przepisu podmiot obowiązany do zapłaty opłaty będzie miał możliwość wystąpienia do organu właściwego w sprawie opłaty z wnioskiem o zwrot opłaty. Jednocześnie uregulowano kwestię obowiązkowego dołączania do tego wniosku faktur korygujących lub innych dokumentów potwierdzających dokonanie zwrotu napojów.

Art. 12g – zmiany zaproponowane w tym przepisie dotyczą obowiązku składania przez podmioty obowiązane do zapłaty opłaty informacji o wysokości opłaty od środków spożywczych. Zmiana ust. 1 ma charakter porządkujący, ponieważ odniesienie do zapłaty opłaty na rachunek organu właściwego w sprawie opłaty wskazane w części wspólnej przepisu nie powinno odnosić się do pkt 1 dotyczącego składania informacji. Informacja CUK-1, tak jak dotychczas, będzie podpisywana podpisem kwalifikowanym i składana za pomocą środków komunikacji elektronicznej, które zostaną wskazane w akcie wykonawczym wydanym na podstawie przepisów projektowanej ustawy. Pozostawienie ograniczenia możliwości podpisywania informacji CUK-1 jedynie podpisem kwalifikowanym wynika z ograniczeń systemu, za pomocą którego taka informacja CUK-1 jest składana – system ten dopuszcza jedynie możliwość podpisywania dokumentu podpisem kwalifikowanym. Zmiana w zakresie ust. 2, normującego zakres danych, jakie powinna zawierać informacja CUK-1, ma na celu przeniesienie określenia szczegółowego zakresu danych zawartych w tej informacji do rozporządzenia, wzorem np. art. 99 ust. 7c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zmiana usprawni dostosowywanie zakresu wymaganych danych do wprowadzanych zmian, także związanych z wymogami systemów obsługujących informację CUK-1. Ustawa o zdrowiu publicznym wskaże na konieczność podania w informacji danych dotyczących podmiotu składającego informację CUK-1 czy danych pozwalających na prawidłowe obliczenie wysokości opłaty. Z tego samego względu uchylono ust. 3, bowiem szczegółowe kwestie technicznego przesyłania informacji powinny zostać materią przepisów wykonawczych. W ust. 4 wskazano organy właściwe w sprawie opłaty, którymi są naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty i właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby administracji skarbowej. Konsekwentnie do powyższych zmian dodano ust. 5 zawierający delegację dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowego zakresu danych, jakie powinna zawierać informacja o wysokości opłaty od środków spożywczych, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty oraz jej poboru. W tym przepisie skonsumowano jednocześnie treść ust. 3, dodając, że w rozporządzeniu będzie określony sposób składania informacji CUK-1. Dodatkowo rozporządzenie będzie regulowało sprawy właściwości miejscowej organów, w przypadku gdy nie da się ustalić jej zgodnie z ustawą.

Art. 12h – obowiązująca treść ust. 1 wskazuje na organ właściwy w sprawie opłaty jako organ właściwy do przekazania 96,5 % środków z pobranej opłaty oraz dodatkowej opłaty na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Zdrowia. Zgodnie z art. 12e ust. 5 organem właściwym w sprawie opłaty jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty. W praktyce należności z tytułu opłaty od środków spożywczych obsługiwane są w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Bydgoszczy, gdzie znajduje się Centrum Kompetencyjne Rozliczeń, które obsługuje m.in. należności z tytułu niepodatkowych należności budżetowych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 13 lutego 2017 r. w sprawie wyznaczenia naczelnika urzędu skarbowego do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na wspólnym rachunku bankowym oraz określenia rodzaju należności pieniężnych obsługiwanych przy użyciu tego rachunku (Dz. U. z 2025 r. poz. 1304). W celu uniknięcia zmiany przepisów ustawy w sytuacji wyznaczenia innego naczelnika urzędu skarbowego do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na wspólnym rachunku bankowym, w projekcie zaproponowano dokonanie zmiany treści przepisu art. 12h ust. 1 ustawy, wskazując na naczelnika urzędu skarbowego wyznaczonego w ww. rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, z późn. zm.) do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na wspólnym rachunku bankowym jako organ właściwy do podziału wpływów z opłaty. Dodatkowo w ust. 1 usunięto odesłanie do przepisu art. 12i ust. 1. Zmiana ta ma charakter porządkujący i ma na celu ujednolicenie przepisów ustawy. Przepis ust. 2 stanowi, że w przypadku powstania nadpłaty w opłacie organ właściwy w sprawie opłaty dokonuje zwrotu nadpłaty ze środków należnych Narodowemu Funduszowi Zdrowia. Proponowana zmiana wprowadza wymóg złożenia wniosku przez podmiot w celu uzyskania zwrotu nadpłaty.

Art. 12ia – obecnie ustawa nie przewiduje możliwości zwrotu opłaty od napojów z zapłaconą opłatą wyprowadzanych z kraju w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej towarów (WDT). Problem dotyczy głównie podmiotów prowadzących jednocześnie sprzedaż hurtową i detaliczną, które kupują napoje z zapłaconą opłatą i w przypadku wyprowadzenia tych napojów poza terytorium kraju nie mogą ubiegać się o zwrot opłaty. W konsekwencji napoje oferowane przez takie podmioty są mniej konkurencyjne od wyrobów sprzedawanych w ramach WDT przez podmioty wyprowadzające z kraju wyroby nieobciążone opłatą (producent, hurtownik, zamawiający). Umożliwienie zwrotu opłaty od napojów wyprowadzonych z kraju w ramach WDT wydaje się konieczne dla wypełnienia zasady równego traktowania podmiotów. Wprowadzenie przedmiotowej regulacji ma na celu ułatwienie prowadzenia przez podmioty działalności i, w przypadku gdy dokonają wyprowadzenia napojów, umożliwić zwrot opłaty. W dodanym art. 12ia ust. 1 ustawy przewidziano możliwość zwrotu opłaty w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju. Jednocześnie, mając na uwadze zapewnienie skutecznego nadzoru organów podatkowych, proponuje się ograniczenie możliwości zwrotu opłaty do podmiotu, który dokonał zapłaty opłaty, oraz pierwszego nabywcy, który nabywa napoje bezpośrednio od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, a następnie dokonuje ich wyprowadzenia poza terytorium kraju w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej. Zwrot opłaty dokonywany będzie na wniosek podmiotu uprawnionego złożony w terminie 12 miesięcy od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej. W ust. 2 na podmiot występujący z wnioskiem o zwrot opłaty z tytułu dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, nałożono obowiązek przedłożenia wraz z wnioskiem o zwrot opłaty dokumentów potwierdzających dokonanie zapłaty opłaty na terytorium kraju oraz dowodów, które będą potwierdzały wywiezienie napojów poza terytorium kraju i dostarczenie ich nabywcy w państwie członkowskim innym niż terytorium kraju. Ust. 3 zawiera katalog dowodów, które potwierdzają dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy napojów. W przypadku gdy przewóz napojów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi), dokumentami tymi będą dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz napojów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że napoje zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Natomiast w przypadku gdy przewóz napojów jest dokonywany przy użyciu własnego środka transportu podmiotu dokonującego takiej dostawy lub ich nabywcy, dokumenty te powinny zawierać takie dane jak: imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania podmiotu dokonującego dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów oraz nabywcy tych napojów, adres, pod który zostały dostarczone napoje, w przypadku gdy jest inny niż adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania nabywcy tych napojów, a także co najmniej:

a) określenie nazwy napojów i ich ilości wyrażonej w litrach,

b) potwierdzenie przyjęcia napojów przez ich nabywcę do miejsca docelowego znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju oraz datę dostawy,

c) rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym zostały przewiezione napoje. Wskazane dane osobowe stanowią katalog zamknięty. Podmiot składający wniosek o zwrot opłaty może wskazać na inne dane ułatwiające potwierdzenie dokonania wywozu napojów poza terytorium kraju, jednak nie jest do tego zobligowany. Natomiast obowiązek wskazania ewentualnego adresu miejsca zamieszkania przez podmiot dokonujący dostawy oraz nabywcę wynika z faktu, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie ma obowiązku posiadania stałej siedziby, lokalu (np. działalność mobilna, przez internet), ale w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) musi wskazać adres zamieszkania. W sytuacji gdy przedstawione dowody określone w ust. 3 nie potwierdzą jednoznacznie dostarczenia napojów do nabywcy w państwie członkowskim innym niż terytorium kraju, w ust. 4 określono alternatywne, dodatkowe dokumenty, które mogą stanowić dowód tego, że napoje zostały dostarczone wewnątrzwspólnotowo do nabywcy w kraju członkowskim innym niż terytorium kraju.

Art. 12ib wprowadza możliwość zwrotu opłaty w przypadku eksportu napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju. Projektowane regulacje art. 12ib ustawy przewidują rozwiązania analogiczne jak w przypadku dodawanego art. 12ia ustawy i mają na celu ułatwienie prowadzenia przez podmioty działalności przez umożliwienie zwrotu opłaty, w przypadku gdy dokonają eksportu napojów. W ust. 1 proponuje się ograniczenie możliwości zwrotu opłaty do podmiotu, który dokonał zapłaty opłaty, oraz pierwszego nabywcy, który nabywa napoje bezpośrednio od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, a następnie dokonuje ich wyprowadzenia poza terytorium kraju w ramach eksportu. Zwrot opłaty dokonywany będzie na wniosek podmiotu uprawnionego złożony w terminie 12 miesięcy od dnia dokonania eksportu. W ust. 2 na podmiot występujący z wnioskiem o zwrot opłaty z tytułu dokonania eksportu napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, nałożono obowiązek przedłożenia wraz z wnioskiem o zwrot opłaty dokumentów potwierdzających dokonanie zapłaty opłaty oraz dowodów potwierdzających wywiezienie napojów poza terytorium Unii Europejskiej. W ust. 3 wskazano natomiast na dokumenty, które mogą potwierdzać dokonanie wywozu napojów poza terytorium Unii Europejskiej.

Art. 12ic określa organy właściwe do orzekania w sprawie zwrotu opłaty od napojów wyprowadzonych z kraju w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub eksportu. Zgodnie z proponowanym przepisem ust. 1, organami właściwymi w tym zakresie są naczelnik urzędu skarbowego, któremu została złożona informacja o wysokości opłaty, oraz właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby administracji skarbowej. Przepis precyzuje, że organem właściwym do orzekania w sprawie zwrotu opłaty jest organ, do którego została uprzednio złożona informacja o wysokości opłaty. Proponowane doprecyzowanie jest konieczne w związku z tym, że o zwrot opłaty może wystąpić podmiot, który nie dokonał zapłaty opłaty. Dla takiego podmiotu właściwy w sprawie opłaty może być inny naczelnik urzędu skarbowego niż ten, któremu została złożona informacja o wysokości tej opłaty. Zgodnie z projektowaną w art. 12j regulacją do opłaty i dodatkowej opłaty zastosowanie będą miały odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Zatem do orzekania w sprawie zwrotu opłaty zastosowanie będą miały przepisy wskazanej ustawy. W ust. 2 określono, że zwrot opłaty może nastąpić po weryfikacji przez organ wniosku oraz dowodów potwierdzających dostarczenie napojów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się poza terytorium kraju lub dowodów potwierdzających wywóz napojów poza terytorium Unii Europejskiej.

Art. 12id – Przepis ten w ust. 1 precyzuje, że zwrot opłaty jest dokonywany ze środków należnych Narodowemu Funduszowi Zdrowia, natomiast celem regulacji wprowadzanej w ust. 2 jest ochrona interesów podmiotu, któremu przysługuje zwrot opłaty od napojów wyprowadzonych z kraju w ramach eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, oraz podmiotów, którym zwrócono napoje, od których pierwszej sprzedaży została zapłacona opłata od środków spożywczych w należnej wysokości. Przepis ten stanowi podstawę dla oprocentowania opłaty podlegającej zwrotowi, w przypadku niedokonania przez organ terminowego zwrotu opłaty, przy czym oprocentowanie będzie przysługiwało po dniu upływu terminu na zwrot opłaty.

Art. 12ie – w przepisie tym określono delegację do wydania rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w którym zostaną określone sposób i terminy dokonywania zwrotu opłaty, a także szczegółowy zakres danych, jakie powinien zawierać wniosek o zwrot opłaty od napojów zwróconych podmiotowi obowiązanemu do zapłaty opłaty oraz od napojów wyprowadzonych z kraju w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu towarów. Rozporządzenie określi również właściwość organów do orzekania w sprawie zwrotu opłaty, w sytuacji kiedy nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób określony w art. 12ic ust. 1.

Art. 12j – w ust. 1 wskazano organy właściwe w zakresie opłaty i dodatkowej opłaty, którym przysługują uprawnienia organów podatkowych zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Zmiana ma jednocześnie charakter porządkujący, ponieważ uwzględniony w ustawie publikator Ordynacji podatkowej jest nieaktualny. Dodatkowo zarówno w ust. 1, jak i w ust. 2 usunięto odesłanie do przepisu art. 12i ust. 1. Zmiana ta ma charakter porządkujący i ma na celu ujednolicenie przepisów ustawy.

II. Nowelizacja ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych

Art. 2 projektu ustawy wprowadza zmianę w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, której celem jest objęcie opłatą od środków spożywczych napojów sprzedawanych przez zakłady pracy chronionej oraz zakłady aktywności zawodowej. Jednostki te, stosownie do art. 31 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, są zobligowane do płacenia podatku od gier, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego, cła, podatków dochodowych i podatku od środków transportowych. Z uwagi na charakter opłaty od środków spożywczych jako daniny publicznej zasadne jest, aby podmioty te uiszczały również przedmiotową opłatę od sprzedawanych napojów, a także dodatkową opłatę od środków spożywczych. Obowiązujący art. 31 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych obejmuje swoim zakresem opłaty o charakterze sankcyjnym, zatem określenie to odnosi się również do dodatkowej opłaty od środków spożywczych, która taką rolę sankcyjną pełni.

III. Nowelizacja ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe

Art. 3 projektu ustawy wprowadza zmianę w Prawie bankowym, która umożliwi opłacanie odsetek od zaległych opłat od środków spożywczych i zaległych dodatkowych opłat od środków spożywczych z rachunku VAT, co jest korzystnym rozwiązaniem dla podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty.

IV. Nowelizacja ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Art. 4 projektu ustawy wprowadza zmianę w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zmiana ta ma charakter porządkujący – w przepisie określającym, że przychodami Narodowego Funduszu Zdrowia są środki uzyskane z tytułu opłat, o których mowa w art. 12a ust. 1 oraz art. 12i ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym, zastosowano właściwe odesłanie do przepisów ustawy o zdrowiu publicznym, tj. art. 12a ust. 1 i art. 12i ust. 1 i 1a.

Przepisy przejściowe W art. 5 regulacja zawarta w ust. 1 dotyczy opłaty od środków spożywczych od napojów, które przed dniem wejścia w życie ustawy nie zostały wprowadzone na rynek krajowy, ale zostały sprzedane przez producenta, importera, nabywcę wewnątrzwspólnotowego lub zamawiającego, tj. podmiot, który będzie obowiązany do zapłaty opłaty po wejściu w życie ustawy, podmiotowi, który po wejściu w życie nowelizacji ustawy nie będzie podmiotem obowiązanym do zapłaty opłaty (np. podmiotowi prowadzącemu sprzedaż hurtową). W odniesieniu do takich napojów, od których nie będzie jeszcze zapłacona należna opłata (nie będą wprowadzone na rynek krajowy), zastosowanie będą miały przepisy obowiązujące do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy. Dzięki takiemu uregulowaniu przedsiębiorca, będący w posiadaniu napojów, od których opłata nie została zapłacona i który nie jest producentem, importerem, nabywcą wewnątrzwspólnotowym lub zamawiającym, dokonując wprowadzenia napojów na rynek krajowy, będzie mógł wykonać swój obowiązek zapłaty należnej od tych napojów opłaty na podstawie dotychczasowych przepisów ustawy. Przepis proponowany w ust. 2 dotyczy napojów zwróconych podmiotowi, który po dniu wejścia w życie ustawy nie będzie już podmiotem obowiązanym do zapłaty opłaty, a tym samym nie będzie mógł rozliczyć opłaty od zwróconych napojów zgodnie z art. 12f ust. 10 ustawy zmienianej. W takim przypadku podmiot będzie mógł wystąpić do organu właściwego w sprawie opłaty z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Zaproponowana w art. 6 ust. 1 regulacja jednoznacznie wskazuje, że po wejściu w życie przepisów projektowanej ustawy do rozliczenia opłaty za okres poprzedzający jej wejście w życie zastosowanie będą miały przepisy ustawy zmienianej (w brzmieniu dotychczasowym). Natomiast pozostałe ustępy tego artykułu dotyczą zwrotu opłaty z tytułu zwróconych napojów oraz zwrotu opłaty z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu napojów, od których została zapłacona opłata. Przepisy te określają, że zwrot ten będzie przysługiwał wówczas, gdy zwrot napojów, dostawa wewnątrzwspólnotowa lub eksport zostaną dokonane po wejściu w życie projektowanych przepisów.

W art. 7 wprowadzono regulację, zgodnie z którą projektowany art. 12b ust. 2 pkt 8 i 9 będzie stosowany od dnia ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w tych przepisach ze wspólnym rynkiem lub stwierdzenia przez Komisję Europejską, że przepisy te nie stanowią pomocy publicznej.

Przepis końcowy

Art. 8 – przepis określa termin wejścia w życie projektowanej ustawy. Ustawa wejdzie w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia. Celem ustawy jest m.in. wyeliminowanie wątpliwości interpretacyjnych oraz uproszczenie poboru opłaty od środków spożywczych, dlatego określony termin wejścia w życie ustawy jest terminem dającym niezbędny czas na dostosowanie się podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty do wprowadzanych zmian, a podmiotom, które dotychczas nie składały informacji o wysokości opłaty i jej nie płaciły, przygotowanie się do wykonywania ciążącego na nich obowiązku. Jest to też optymalny czas na dokonanie przez producentów napojów podlegających opłacie ewentualnej reformulacji składów napojów, zmierzającej do obniżenia zawartości cukru lub substancji słodzących.

Wpływ projektowanej regulacji na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorstw.

Projekt ustawy częściowo zmieni katalog podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty od środków spożywczych. W obecnym stanie prawnym producenci, importerzy oraz podmioty nabywające napoje wewnątrzwspólnotowo, którzy dokonują sprzedaży detalicznej napojów lub sprzedają napoje do punktów sprzedaży detalicznej, również są obowiązani do zapłaty opłaty. Przedsiębiorcy, którzy przed wprowadzeniem zmiany ustawy nie byli obowiązani do zapłaty opłaty, będą objęci koniecznością składania informacji do urzędów skarbowych. Dodatkowo projekt ustawy będzie mieć wpływ na przedsiębiorstwa przez wykorzystanie polityki fiskalnej do reformulacji składu napojów oraz upowszechniania w ofercie mniejszych opakowań napojów. Należy wskazać, że nie ma możliwości podjęcia alternatywnych w stosunku do projektowanej ustawy środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu.

Projektowane rozwiązania będą wzmocnieniem dotychczas realizowanych działań.

Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej.

Projekt ustawy nie wymaga przedłożenia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.

Projekt ustawy będzie podlegał procedurze notyfikacji w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.) w związku z art. 7 ust. 4 dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1).

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2026 r. poz. 936) w związku z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404), projekt ustawy z chwilą przekazania go do uzgodnień z członkami Rady Ministrów został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacji. Data sporządzenia Nazwa projektu 10 sierpnia 2026 r. Projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw Źródło: Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Inicjatywa własna Ministerstwo Finansów Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Nr w Wykazie prac legislacyjnych i Stanu lub Podsekretarza Stanu programowych RM Jarosław Neneman – Podsekretarz Stanu UD290 Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Edyta Białas-Giejbatow, Dyrektor Departamentu Podatku Akcyzowego i Niektórych Danin Publicznych w Ministerstwie Finansów, tel.: 22 694 39 46, e-mail: sekretariat.pad@mf.gov.pl

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany?

I. W celu stymulowania prozdrowotnych wyborów konsumentów od dnia 1 stycznia 2021 r. została wprowadzona opłata od środków spożywczych (tzw. opłata „cukrowa”), która objęła napoje słodzone oraz napoje z zawartością kofeiny lub tauryny. Opłata została wprowadzona, aby zachęcić producentów do redukcji ilości substancji słodzących, a konsumentów do wyboru zdrowszych produktów. Wpływy z tytułu opłaty od środków spożywczych od momentu wprowadzenia wyniosły odpowiednio: w 2021 r. 1 473 mln zł, w 2022 r. 1 656 mln zł, w 2023 r. 1 505 mln zł, w 2024 r. 1 493 mln zł, w 2025 r. 1 532 mln zł. Liczba podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty wynosiła 524 w marcu 2026 r. Według danych dotyczących sprzedaży napojów, w pierwszym roku obowiązywania opłaty nastąpił spadek sprzedaży napojów gazowanych o 19 %, jednakże w kolejnych latach wielkość sprzedaży tych napojów powróciła do poziomu sprzed wprowadzenia opłaty. W trakcie obowiązywania ww. opłaty zidentyfikowano ograniczenia związane ze stosowaniem obowiązujących przepisów ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 149, z póżn, zm.) w zakresie tzw. opłaty „cukrowej”. Stosowanie w praktyce przepisów ustawy przez Krajową Administrację Skarbową oraz tematyka wniosków o interpretację przepisów składanych przez przedsiębiorców, jak i rozstrzygnięcia sądów administracyjnych pozwoliły zidentyfikować kwestie, które budzą wątpliwości interpretacyjne i wymagają doprecyzowania przepisów ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym w zakresie opłaty od środków spożywczych.

1. W obowiązującym stanie prawnym podmiotem obowiązanym do zapłaty opłaty jest: • podmiot, który sprzedaje napoje podmiotowi prowadzącemu sprzedaż detaliczną napojów, • podmiot prowadzący sprzedaż detaliczną – w przypadku producenta, importera, nabywcy wewnątrzwspólnotowego, • zamawiający u producenta wyprodukowanie napoju objętego opłatą. W praktyce trudności budzi ustalenie podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, z uwagi na konieczność analizy całego łańcucha dostaw, w celu identyfikacji podmiotu, który jako pierwszy dokonuje sprzedaży do podmiotu prowadzącego sprzedaż detaliczną. Dodatkowe komplikacje powoduje sprzedaż napojów przez producenta podmiotowi zamawiającemu, bowiem producent jest obowiązany do informowania organu o zawarciu umowy z zamawiającym najpóźniej w dniu powstania obowiązku zapłaty, który ciąży na zamawiającym. W przypadku dalszej odsprzedaży obowiązek zapłaty przenosi się na kolejny podmiot, który dokona wprowadzenia napojów do sprzedaży detalicznej. W takim przypadku producent jest obowiązany śledzić kolejne etapy sprzedaży napojów, aby zrealizować nałożone na niego obowiązki.

2. Obecnie obowiązek zapłaty opłaty powstaje z dniem „wprowadzenia na rynek krajowy napojów”, definiowanego jako sprzedaż napojów przez podmioty obowiązane do zapłaty opłaty do pierwszego punktu, w którym jest prowadzona sprzedaż detaliczna oraz sprzedaż detaliczna napojów przez podmioty obowiązane do zapłaty opłaty. Zastosowanie terminu „sprzedaży detalicznej” w rozumieniu ustawy o prawach konsumenta skutkuje brakiem opłaty m.in. w przypadkach: • sprzedaży napojów przez Internet (zastosowana definicja „sprzedaży detalicznej” nie obejmuje sprzedaży na odległość), • sprzedaży napojów do gastronomii (gastronomia świadczy usługi), • sprzedaży napojów innym podmiotom, które nie prowadzą sprzedaży detalicznej, • czynności/zdarzeń innych niż sprzedaż napojów (np. nieodpłatne przekazanie).

Brak obciążenia opłatą „cukrową” części napojów wprowadzanych na rynek krajowy powoduje nierówne traktowanie podmiotów.

3. Zgodnie z obowiązującą definicją napoju, opłacie podlega napój z dodatkiem m.in. cukrów będących monosacharydami lub disacharydami oraz środków spożywczych zawierających te substancje. „Dodane” do napoju substancje mogą być również cukrami występującymi naturalnie, np. sok owocowy stanowi dodatek środka spożywczego zawierającego cukry naturalne i skutkuje objęciem napoju opłatą. Wątpliwości interpretacyjne budzi sformułowanie „z wyłączeniem substancji występujących w nich naturalnie” znajdujące się w definicji napoju. W zakresie interpretacji tego sformułowania, a co za tym idzie ustalania podstawy obliczenia wysokości opłaty od środków spożywczych, istnieje niejednolitość w rozstrzygnięciach organu interpretacyjnego oraz sądów administracyjnych.

4. W obecnym stanie prawnym mieszanina wody i soku podlega opłacie, ponieważ sok uznawany jest, w takim napoju, za środek spożywczy zawierający cukry. Obowiązująca wykładnia przepisów ustawy w tym zakresie powoduje istotne wątpliwości interpretacyjne.

5. Obecnie opłacie podlegają m.in. nektary z owoców o wysokiej kwasowości, które zawierają powyżej 5 g cukrów. Obowiązujące przepisy ustawy wyłączają z opłaty od środków spożywczych napoje zawierające co najmniej 20 % soku i do 5 g cukrów. Natomiast w przypadku nektarów wytwarzanych z owoców o wysokiej kwasowości nie jest możliwe zachowanie wskazanego progu zawartości cukrów. Jednocześnie nektary te zawierają w swoim składzie cenne składniki, takie jak polifenole, antyoksydanty, witaminy, składniki mineralne.

6. Obecnie ustawa nie przewiduje możliwości zwrotu opłaty od napojów z zapłaconą opłatą wyprowadzanych z kraju w ramach eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT). Problem dotyczy podmiotów prowadzących jednocześnie sprzedaż hurtową i detaliczną, które kupują napoje z zapłaconą opłatą, i w przypadku wyprowadzenia tych napojów poza terytorium kraju nie mogą ubiegać się o zwrot tej opłaty. W konsekwencji napoje oferowane przez takie podmioty są mniej konkurencyjne od wyrobów sprzedawanych w ramach WDT lub eksportu przez podmioty wyprowadzające z kraju wyroby nieobciążone opłatą (producent, hurtownik, zamawiający).

II. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w art. 31 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych obliguje zakłady pracy chronionej oraz zakłady aktywności zawodowej do płacenia podatku od gier, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego, cła, podatków dochodowych i podatku od środków transportowych. Z uwagi na charakter opłaty od środków spożywczych jako daniny publicznej zasadne jest, aby podmioty te uiszczały również przedmiotową opłatę od sprzedawanych napojów.

III. W obecnym stanie prawnym nie jest możliwe opłacanie odsetek od zaległych opłat od środków spożywczych i dodatkowych opłat z rachunku VAT. Wprowadzenie takiej możliwości wymaga nowelizacji ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt I. Projekt wprowadza zmiany w ustawie z dnia 11 września 2005 r. o zdrowiu publicznym, których celem jest uproszczenie systemu opłaty „cukrowej” oraz wyeliminowanie zidentyfikowanych wątpliwości interpretacyjnych w obszarze opłaty.

Projektowane zmiany dotyczą:

1) przeniesienia obowiązku zapłaty opłaty – z podmiotów dokonujących sprzedaży detalicznej lub sprzedających napoje do punktów sprzedaży detalicznej – na producentów, importerów oraz podmioty nabywające wewnątrzwspólnotowo napoje. Przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty na początek łańcucha dostaw w znacznym stopniu ułatwi ustalenie podmiotu obowiązanego do jej zapłaty, co ma również znaczenie dla zapewnienia skutecznej kontroli wywiązywania się z obowiązków w zakresie opłaty;

2) zastąpienia pojęć „wprowadzenie na rynek” oraz „sprzedaż detaliczna”, które obecnie określają moment powstania obowiązku zapłaty opłaty, pojęciem „pierwszej sprzedaży” na terytorium kraju napojów. Zmiana ma na celu wyeliminowanie wszystkich luk wynikających z obowiązujących przepisów. Proponuje się, aby pojęcie „pierwszej sprzedaży” obejmowało czynności: sprzedaży, darowizny (z wyłączeniem przekazania na rzecz organizacji pożytku publicznego), użycia na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, wydania, przekazania lub wykorzystania na potrzeby reprezentacji, reklamy albo osobiste podmiotu;

3) doprecyzowania przepisów przez jednoznaczne wskazanie, że opłata od środków spożywczych jest obliczana od łącznej ilości cukrów zawartych w napoju – dodanych i naturalnych, czyli od ilości cukrów wskazanej w informacji o wartości odżywczej umieszczanej na opakowaniu jednostkowym napoju;

4) wyłączenia spod opłaty od środków spożywczych napojów, które są mieszaniną wody i soku owocowego lub warzywno-owocowego, lub owocowo-warzywnego, lub warzywnego, z zastrzeżeniem, że nie dodano do tego napoju cukrów, substancji słodzących, kofeiny ani tauryny;

5) wyłączenia spod opłaty od środków spożywczych nektarów z owoców o wysokiej kwasowości, w których zawartość cukrów jest równa lub mniejsza niż 13 g w przeliczeniu na 100 ml napoju oraz nie dodano do nich substancji słodzących, kofeiny ani tauryny;

6) wprowadzenia możliwości zwrotu opłaty „cukrowej” w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu od napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju. Jednocześnie, mając na uwadze zapewnienie skutecznego nadzoru organów podatkowych, proponuje się ograniczenie możliwości zwrotu opłaty do podmiotu, który dokonał zapłaty opłaty, oraz pierwszego nabywcy, który nabywa napoje bezpośrednio od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, a następnie dokonuje ich wyprowadzenia poza terytorium kraju w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu. Zwrot opłaty dokonywany będzie na wniosek podmiotu uprawnionego złożony do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu.

II. Projekt wprowadza zmiany w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, której celem jest objęcie opłatą od środków spożywczych napojów sprzedawanych przez zakłady pracy chronionej oraz zakłady aktywności zawodowej.

III. Projekt wprowadza zmiany w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, których celem jest umożliwienie opłacania odsetek od zaległych opłat od środków spożywczych i dodatkowych opłat z rachunku VAT, co jest korzystnym rozwiązaniem dla podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE?

W Belgii podatek akcyzowy od napojów bezalkoholowych obowiązuje od 1939 r. Służy on jako źródło dochodów dla rządu. Ostatnie dostosowania dotyczące struktury stawek zostały wprowadzone w 2018 r. Ustawodawca uzasadnił, że zmiany stawek zostały wprowadzone „ze względu na politykę zdrowotną”. Oprócz napojów bezalkoholowych opodatkowana jest również kawa. W Finlandii wykorzystuje się politykę cenową jako narzędzie wpływające na wielkość spożycia żywności. Należy zaznaczyć, że słodycze oraz napoje bezalkoholowe zostały objęte dodatkowo podatkiem akcyzowym. Do 2014 r. wszystkie napoje były opodatkowane według podobnej stawki, ale od 2014 r. stawka podatku została zróżnicowana dla napojów bezcukrowych i zawierających cukier w celu obniżenia spożycia cukru. Od tego czasu różnica w stawkach celnych między napojami bezcukrowymi a napojami zawierającymi cukier została zwiększona przez przyznanie wyższych podwyżek podatków napojom zawierającym cukier. We Francji wdrożono Narodowy Program Żywienia i Zdrowia, w ramach którego wprowadzono m.in. zakaz umieszczania automatów vendingowych w szkołach. Od 2011 r. obowiązuje również danina od napojów słodzonych. Ponadto w 2017 r. został wprowadzony zakaz sprzedaży nieograniczonej liczby napojów bezalkoholowych w ofercie „tyle, ile możesz wypić”. Obecnie obowiązują przepisy dot. opłaty od napojów słodzonych oraz składka na napoje zawierające substancje słodzące. Od 1 marca 2025 r. francuski parlament zmodyfikował skalę podatkową. Celem jest zachęcenie producentów do modyfikacji receptur napojów. Na Węgrzech od 2011 r. obowiązuje podatek zdrowia publicznego. Opodatkowanie dotyczy produktów spożywczych, które mają potwierdzone ryzyko zdrowotne (wysoka zawartość cukrów). Podatek jest obliczany na podstawie zawartości cukru, soli i metyloksantyny w opakowaniach jednostkowych produktów spożywczych. Pierwsza ocena skutków wdrożenia tego rozwiązania, przeprowadzona rok później, wykazała, że 26–32 % konsumentów zmniejszyło spożycie produktów objętych podatkiem. Wzrost ceny był główną siłą napędową, chociaż wysoki odsetek konsumentów (22–38 %, w zależności od kategorii żywności) zmniejszył ich spożycie z powodu zwiększonej świadomości zdrowotnej. Co więcej, producenci żywności (40 %) przeprowadzili reformulację swoich produktów, 30 % całkowicie usunęło niekorzystne składniki w swoich produktach, a 70 % obniżyło zawartość niekorzystnych składników w swoich wyrobach. W Irlandii podatek od wody słodzonej cukrem i napojów na bazie soków obowiązuje od 2018 r. Istnieją dwie stawki. Niższa stawka wynosi 16,26 € za hektolitr, natomiast wyższa – 24,39 €, w zależności od zawartości cukru w produkcie. W Holandii podatek od napojów bezalkoholowych ma zryczałtowaną stawkę za hektolitr. Od 1 stycznia 2024 r. stawka podatku została znacznie podniesiona z 8,83 € do 26,13 € za hektolitr. Ze względu na ryczałt wszystkie napoje są opodatkowane tak samo. W związku z tym ilość cukru nie ma w tej chwili znaczenia dla należnego podatku. Ponadto od 1 stycznia 2024 r. woda z kranu i woda mineralna o kodzie CN 2201 są zwolnione z podatku. W Portugalii od początku 2017 r. rząd wprowadził podatek na słodzone bezalkoholowe napoje. W Rumunii obowiązek podatkowy od napojów bezalkoholowych z dodanym cukrem obowiązuje od 1 stycznia 2024 r. Ma on charakter zarówno zdrowotny, jak i fiskalny. W Słowacji z dniem 1 stycznia 2025 r. wprowadzono podatek od napojów bezalkoholowych. Jest to jednostopniowy podatek od konsumpcji. Opodatkowaniu podlegają napoje, gdy zawierają dodatek cukru lub substancji słodzących. Strategia walki z otyłością u dzieci została przyjęta również w Wielkiej Brytanii. Jej newralgicznym punktem jest polityka fiskalna, której instrumenty zostały wprowadzone w kwietniu 2018 r. Opłata dotyczy wszystkich napojów bezalkoholowych (innych niż naturalny sok owocowy, sok warzywny i mleko) i napojów alkoholowych o zawartości alkoholu nieprzekraczającej 1,2 %, importowanych do Wielkiej Brytanii, które zawierają dodatek cukrów i co najmniej 5 g cukrów ogółem (zarówno naturalnie występującego, jak i dodanego) na 100 ml przygotowanego napoju gotowego do spożycia. Istnieją dwie stawki – 0,18 £ i 0,24 £ za litr napoju w zależności od zawartości cukrów w produkcie. Wśród 9 krajów europejskich, w których opodatkowano napoje bezalkoholowe, 7 z nich za podstawę opodatkowania przyjęło całkowitą zawartość cukru w napoju, zarówno cukier dodany, jak i ten występujący w napoju naturalnie. W większości krajów, w których obowiązują dodatkowe obciążenia fiskalne dla napojów słodzonych, podmiotami obowiązanymi do zapłaty są podmioty, które po raz pierwszy wprowadzają napoje do obrotu na terytorium kraju, w tym producenci i importerzy.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Producenci napojów 774 Rocznik Statystyczny W przypadku producenta Przemysłu GUS 2023 napojów zmianie ulegają Tab 2. Podmioty Gospodarcze zasady uiszczania opłaty wg sektorów własności sekcji „cukrowej”. Dotychczas i działów producent składał informację CUK-1 i płacił tę opłatę, o ile był podmiotem sprzedającym napoje do punktów sprzedaży detalicznej albo prowadzącym sprzedaż detaliczną napojów. Zmiana kręgu podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty „cukrowej” powoduje, że producent, dokonując wprowadzenia napojów na rynek krajowy, zawsze będzie obowiązany do złożenia informacji CUK-1 i zapłaty tej opłaty. Zwiększenie obciążeń finansowych. Importerzy napojów, Brak danych W przypadku importera i podmioty dokonujące nabywcy nabycia wewnątrzwspólnotowego wewnątrzwspólnotowego napojów zmianie ulegają napojów zasady uiszczania opłaty „cukrowej”. Dotychczas podmioty te składały informację CUK-1 i płaciły opłatę „cukrową”, o ile były podmiotami sprzedającymi napoje do punktów sprzedaży detalicznej albo prowadzącymi sprzedaż detaliczną napojów. Zmiana kręgu podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty „cukrowej” powoduje, że importer i nabywca wewnątrzwspólnotowy, dokonując wprowadzenia napojów na rynek krajowy zgodnie z projektowanymi przepisami, zawsze będzie obowiązany do złożenia informacji CUK-1 i zapłaty tej opłaty. Zwiększenie obciążeń finansowych. Producenci napojów, Brak danych Obecnie przepisy ustawy nie importerzy napojów, przewidują możliwości podmioty dokonujące wystąpienia z wnioskiem o nabycia zwrot opłaty „cukrowej”, które wewnątrzwspólnotowego zostały wyprowadzone poza napojów, hurtownicy terytorium kraju w ramach napojów dostawy wewnątrzwspólnotowej czy eksportu. Projektowana regulacja przewiduje możliwość uzyskania zwrotu opłaty „cukrowej” od napojów wyprowadzonych poza terytorium kraju. Naczelnicy urzędów 400 naczelników Rozporządzenie Ministra Wymiar, pobór, kontrola i skarbowych i dyrektorzy urzędów skarbowych, Rozwoju i Finansów z dnia nadzór nad prawidłowością izb administracji skarbowej 16 dyrektorów izb 24 lutego 2017 r. w sprawie wykonywania obowiązków administracji skarbowej terytorialnego zasięgu wynikających z przepisów działania oraz siedzib dotyczących opłaty od dyrektorów izb administracji środków spożywczych. skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 361)

Zakłady aktywności 146 Niepelnosprawni.gov.pl Zakłady pracy chronionej, zawodowej które dotychczas nie były obowiązane do zapłaty opłaty od środków spożywczych, zostaną objęte obowiązkiem zapłaty tej opłaty Zakłady pracy chronionej 559 Niepelnosprawni.gov.pl Zakłady pracy chronionej, które dotychczas nie były obowiązane do zapłaty opłaty od środków spożywczych, zostaną objęte obowiązkiem zapłaty tej opłaty.

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Na podstawie art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2026 r. poz. 936) oraz § 52 uchwały Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin Pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404), projekt ustawy jednocześnie z przekazaniem do uzgodnień międzyresortowych został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny (www.rcl.gov.pl). Z chwilą udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej projektu każdy mógł zgłosić zainteresowanie pracami nad tym projektem w formie wymaganej ww. ustawą. Czas trwania konsultacji publicznych wyniósł 21 dni, natomiast opiniowania – 30 dni. Podmioty, do których został skierowany projekt:

1) Federacji Konsumentów,

2) Krajowej Izby Gospodarczej „Przemysł Rozlewniczy”,

3) Krajowej Izby Gospodarczej Przemysłu Spożywczego i Opakowań,

4) Krajowej Izby Gospodarczej,

5) Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie,

6) Stowarzyszenia Regionalnych Browarów Polskich,

7) Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji,

8) Stowarzyszenia Krajowej Unii Producentów Soków,

9) Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie”,

10) Business Centre Club,

11) Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej,

12) Rady Dialogu Społecznego,

13) Rady Działalności Pożytku Publicznego

14) Konfederacji Lewiatan,

15) Instytutu Żywności i Żywienia,

16) Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny,

17) Konsultanta Krajowego w dziedzinie zdrowia publicznego,

18) Polskiej Federacji Producentów Żywności,

19) Związku Przedsiębiorców i Pracodawców,

20) Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”,

21) Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych,

22) Forum Związków Zawodowych,

23) Krajowej Rady Izb Rolniczych,

24) Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych,

25) Polskiego Towarzystwa Programów Zdrowotnych,

26) Amerykańskiej Izby Handlowej,

27) Federacji Przedsiębiorców Polskich,

28) Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego,

29) Polskiej Federacji Producentów Żywności – Związek Pracodawców,

30) Polskiej Izby Handlu,

31) Związku Rzemiosła Polskiego,

32) Naczelnej Izby Aptekarskiej,

33) Polskiej Izby Przemysłu Farmaceutycznego i Wyrobów Medycznych POLFARMED,

34) Izby Gospodarczej „ FARMACJA POLSKA”,

35) Polskiego Stowarzyszenia Obsługi Rolnictwa POLSOR.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0-10) Dochody ogółem budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) - NFZ Wydatki ogółem budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) - NFZ Saldo ogółem budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) - NFZ Źródła finansowania Dodatkowe Zmiany polegające na doprecyzowaniu przepisów oraz wyeliminowaniu wątpliwości informacje, w tym interpretacyjnych mogą przyczynić się do zwiększenia wpływów z tytułu opłaty od środków wskazanie źródeł spożywczych. Jednocześnie, z uwagi na brak danych dotyczących skali obrotu napojami, które w danych i przyjętych wyniku projektowanych zmian będą podlegały opłacie od środków spożywczych, nie jest możliwe do obliczeń założeń oszacowanie wysokości dodatkowych wpływów z tego tytułu. Projektowane zwolnienia dotyczące napojów składających się wyłącznie z wody i soku oraz nektarów z owoców o wysokiej kwasowości nie powinny skutkować zmniejszeniem wpływów z tytułu opłaty od środków spożywczych. Zgodnie bowiem z utrwalającą się linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, na gruncie obowiązujących przepisów ustawy o zdrowiu publicznym cukry naturalne nie powinny być uwzględniane przy ustalaniu wysokości opłaty od środków spożywczych (orzeczenia NSA: z 22 listopada 2022 r. sygn. III FSK 934/22, z 1 marca 2023 r. sygn. III FSK 1278/22, z 15 marca 2023 r. sygn. III FSK 1480/22, z 23 sierpnia 2023 r. sygn. III FSK 189/23, z 21 listopada 2023 r. sygn. III FSK 870/23, z 22 listopada 2023 r. sygn. III FSK 862/23, z 7 grudnia 2023 r. sygn. III FSK 207/23, z 20 czerwca 2024 r. sygn. III FSK 150/24, z 11 grudnia 2024 r. sygn. III FSK 1010/24). Według danych GUS w 2025 r. powierzchnia uprawy owoców kwaśnych w Polsce, takich jak: truskawki, maliny, czerwona porzeczka, czarna porzeczka, aronia, agrest, wiśnia, śliwka, wynosiła blisko 150 tys. ha. Zbiory owoców kwaśnych w 2025 r. wyniosły ok. 650 tys. ton, w tym m.in. ok. 79 tys. ton malin, 112 tys. ton porzeczek, 43 tys. ton aronii, 141 tys. ton wiśni oraz 118 tys. ton śliwki. Branża napojowa wykorzystuje od ok. 1 % do ponad 6 % ogólnej produkcji tych owoców, w zależności od gatunku, co wpływa na sektor uprawy w związku z wrażliwością tego sektora na zmiany koniunktury na rynku. Nie przewiduje się, aby proponowane zmiany spowodowały zwiększenie wydatków po stronie organów Krajowej Administracji Skarbowej. Zmiany polegające na doprecyzowaniu przepisów oraz wyeliminowaniu wątpliwości interpretacyjnych mogą przyczynić się do zwiększenia wpływów z tytułu opłaty od środków spożywczych.

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0-10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa pieniężnym sektor mikro-, małych i (w mln zł, średnich ceny stałe z przedsiębiorstw …… r.) rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe (dodaj/usuń) W ujęciu duże przedsiębiorstwa Projekt ustawy o zdrowiu publicznym będzie miał wpływ na przedsiębiorstwa niepieniężnym (w tym na zakłady aktywności zawodowej oraz zakłady pracy chronionej) przez zmianę w zakresie obowiązku zapłaty opłaty „cukrowej” i nałożenie go na: producenta, nabywcę wewnątrzwspólnotowego oraz importera napojów. Podmioty, o których mowa powyżej, będą obowiązane do składania informacji o wysokości opłaty CUK-1 oraz zapłaty tej opłaty w związku z pierwszą sprzedażą napojów. sektor mikro-, małych i Projekt ustawy będzie miał wpływ na mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa średnich (w tym na zakłady aktywności zawodowej oraz zakłady pracy chronionej) przez przedsiębiorstw zmianę w zakresie obowiązku zapłaty opłaty „cukrowej” i nałożenie go na: producenta, nabywcę wewnątrzwspólnotowego oraz importera napojów. Podmioty, o których mowa powyżej, będą obowiązane do składania informacji o wysokości opłaty CUK-1 oraz zapłaty tej opłaty w związku z pierwszą sprzedażą napojów. rodzina, obywatele oraz Projekt ustawy nie będzie wpływał na obywateli, w tym osoby niepełnosprawne gospodarstwa domowe i starsze. Niemierzalne (dodaj/usuń) Dodatkowe W wyniku wejścia w życie ustawy przedsiębiorcy, którzy przed wprowadzeniem zmiany ustawy informacje, w tym nie byli obowiązani do zapłaty opłaty „cukrowej”, będą objęci obowiązkiem składania informacji wskazanie źródeł na potrzeby urzędów skarbowych. Podmioty obowiązane do składania informacji mogą danych i przyjętych przekazywać je za pośrednictwem darmowej aplikacji CUK-1, która umożliwia ich elektroniczne do obliczeń założeń złożenie. W ocenie projektodawcy przyjęty 6-miesięczny okres vacatio legis jest wystarczający na przygotowanie się przedsiębiorców do stosowania nowych regulacji.

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli nie zgodności). nie dotyczy

zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne:

Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie nie dotyczy

Komentarz:

– Zwiększenie liczby dokumentów związane będzie ze składaniem comiesięcznych informacji o wysokości opłaty od środków spożywczych CUK-1 w przypadku podmiotów, które dotychczas nie były obowiązane do składania informacji, oraz zapłaty opłaty od środków spożywczych, w tym zakładów aktywności zawodowej oraz zakładów pracy chronionej.

– W przypadku ubiegania się o zwrot opłaty z tytułu wyprowadzenia napojów z kraju – konieczne będzie składanie wniosków o zwrot opłaty.

– Powołując się na realizację zasady równoważenia obowiązków administracyjnych, na mocy art. 67 ustawy – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.), należy wskazać, że projektowane zmiany przede wszystkim uproszczą system opłaty cukrowej, ograniczając liczbę podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty. Przeniesienie obowiązku zapłaty na początek łańcucha dostaw przyczyni się do redukcji obciążeń administracyjnych. Przykładowo producent napoju, który obecnie jest obowiązany śledzić kolejne etapy sprzedaży napojów, aby wykonać nałożone na niego obowiązki, nie będzie do tego zobligowany.

9. Wpływ na rynek pracy

Przewidywane regulacje dotyczące opłaty od środków spożywczych nie będą miały wpływu na rynek pracy.

10. Wpływ na pozostałe obszary

środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, administracyjne inne: lub wojskowe

Biorąc po uwagę, że proponowane zmiany w opłacie „cukrowej” mają charakter doprecyzowujący, eliminujący potencjalne spory interpretacyjne oraz upraszczający przepisy regulujące tę opłatę, Omówienie wpływu projekt może oddziaływać na sądy administracyjne przez zmniejszenie wpływu skarg na decyzje organów właściwych w sprawie opłaty.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego

Przepisy zmieniające ustawę o zdrowiu publicznym wejdą w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane?

Efekty przedmiotowej regulacji będą monitorowane na wewnętrzne potrzeby Ministerstwa Finansów przez porównanie danych dotyczących liczby oraz zakresu przedmiotowego interpretacji indywidualnych wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz skarg do sądów administracyjnych na te interpretacje w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. do danych zebranych po wejściu w życie nowych przepisów. Efekty przedmiotowej regulacji będą monitorowane także przez porównanie wysokości wpływów z tytułu opłaty od środków spożywczych za okres roczny poprzedzający wejście w życie projektowanych zmian do danych zgromadzonych za pełny rok od wejścia w życie projektowanych przepisów.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) RAPORT Z KONSULTACJI projektu ustawy z dnia 10 września 2025 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw UD 290

1. Omówienie wyników konsultacji publicznych i opiniowania.

a) Podmioty, do których skierowano projekt w celu przedstawienia stanowiska w ramach konsultacji publicznych lub wyrażenia opinii − Krajowa Izba Gospodarcza, − Krajowa Izba Gospodarcza „Przemysł Rozlewniczy”, − Krajowa Izba Gospodarcza Przemysłu Spożywczego i Opakowań, − Polska Izba Handlu, − Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji, − Federacja Konsumentów, − Krajowa Rada Izb Rolniczych, − Amerykańska Izba Handlowa, − Forum Prawo dla Rozwoju, − Fundacja Republikańska, − Brytyjsko–Polska Izba Handlowa, − Polska Federacja Producentów Żywności, − Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich, − Stowarzyszenie Krajowe Unii Producentów Soków, − Instytut Żywności i Żywienia, − Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, − Konsultant Krajowy w dziedzinie zdrowia publicznego, − Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych, − Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych, − Narodowy Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, − Polska Federacja Producentów Żywności – Związek Pracodawców, − Naczelna Izba Aptekarska, − Polska Izba Przemysłu Farmaceutycznego i Wyrobów Medycznych POLFARMED, − Izba Gospodarcza „ FARMACJA POLSKA”, − Polskie Stowarzyszenie Obsługi Rolnictwa POLSOR, − Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, − Związek Pracodawców Business Centre Club, − Konfederacja „Lewiatan”, − Związek Przedsiębiorców i Pracodawców, − Federacja Przedsiębiorców Polskich, − Związek Rzemiosła Polskiego, − Polskie Towarzystwo Gospodarcze, − Rada Dialogu Społecznego, − Rada Działalności Pożytku Publicznego, − Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, − Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, − Forum Związków Zawodowych, − Organizacja Pracodawców Rada Przedsiębiorców, − Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie, − Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie”, − Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw.

b) Podmioty, które przedstawiły stanowisko lub opinię − Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soku − Federacja Gospodarki Żywnościowej RP − Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców − Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego − Krajowe Stowarzyszenie Przetwórców Owoców i Warzyw − Krajowa Izba Gospodarcza Przemysłu Spożywczego i Opakowań − Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy − Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych − PASMI Związek Producentów Leków Bez Recepty − Federacja Polskich Banków Żywności − KDCP Kancelaria Doradztwa Celnego i Podatkowego Rutkowski i Wspólnicy sp. z o.o. − Deloitte Doradztwo Podatkowe Dąbrowski i Wspólnicy Spółka Komandytowa − Polskie Towarzystwo Dietetyki − Fundacja PoVeg − Polski Związek Producentów Żywności Roślinnej − Danone − Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych − Narodowy Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy − Partnerstwo na rzecz Profilaktyki i Leczenia Otyłości STOP OTYŁOŚCI − Uczelnia Łazarskiego i Instytut Zarzadzania w Ochronie Zdrowia − Nałęczów Zdrój Sp. z o.o. − Świat Pigwowca Beata Poślednik − Polskie Stowarzyszenie Diabetyków − Roślinnie Jemy − Sante Sp. z o.o. − Konfederacja Lewiatan − Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej − Związek Przedsiębiorców i Pracodawców − Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw − Business Centre Club − Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie − Rada Działalności Pożytku Publicznego − Polskie Towarzystwo Gospodarcze

c) Omówienie przedstawionych stanowisk lub opinii i odniesienie się do nich Treść uwag oraz stanowisko Ministerstwa Finansów do zgłoszonych uwag zostały przedstawione w załączniku do niniejszego raportu.

2. Informacja o okresie przeprowadzenia konsultacji publicznych i opiniowania i terminie wyznaczonym do zajęcia stanowiska Projekt ustawy został poddany konsultacjom publicznym równolegle z uzgodnieniami międzyresortowymi i przekazaniem projektu do zaopiniowania związkom zawodowym i organizacjom związkowym. Pismami nr PAD7.8100.1.1.2025 z dnia 16 września 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki poinformował o zamieszczeniu projektu ustawy w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. Terminy wyznaczone na zgłoszenie ewentualnych uwag: • w ramach konsultacji publicznych - do 7 października 2025 r.; • w ramach opiniowania projektu - do 16 października 2025 r.

3. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym. Z uwagi na zakres projektu nie zasięgano opinii oraz nie dokonywano konsultacji i uzgodnień z organami oraz instytucjami Unii Europejskiej.

4. Podmioty, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.

1) Polskie Stowarzyszenie Diabetyków - data zgłoszenia 07.10.2025 r.

2) Deloitte Doradztwo Podatkowe Dąbrowski i Wspólnicy sp. k - data zgłoszenia 15.10.2025 r. Załącznik do raportu z konsultacji Uwagi zgłoszone przez zainteresowane podmioty/organizacje w ramach konsultacji publicznych i opiniowania do projektu z dnia 10 września 2025 r. ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (UD 290)

Przepis z ustawy o zdrowiu publicznym Stanowisko Ministerstwa Finansów Nazwa Lp. /projektu ustawy, Treść uwagi Uwaga zasadna/niezasadna/częściowo podmiotu/organizacji którego dotyczy zasadna uwaga/zagadnienie

1. art. 1 pkt 2 Stowarzyszenie W założeniach do ustawy wskazano, że przeniesienie Uwaga uwzględniona projektowanej ustawy Krajowa Unia obowiązku zapłaty opłaty – z podmiotów dokonujących (art. 12a ust. 1) Producentów Soku sprzedaży detalicznej lub sprzedających napoje do punktów sprzedaży detalicznej – na producentów, importerów oraz Federacja Gospodarki podmioty nabywające wewnątrzwspólnotowo napoje tj. na Żywnościowej RP początek łańcucha dostaw w znacznym stopniu ułatwi ustalenie podmiotu obowiązanego do zapłaty. Zasadne jest Polska Federacja jednak dodanie art. 12a ust. 1a celem umożliwienia Producentów zrównoważonej i uczciwej współpracy pomiędzy Żywności Związek właścicielem marki i producentami na zlecenie. Pracodawców

Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego

Krajowe Stowarzyszenie Przetwórców Owoców i Warzyw

Krajowa Izba Gospodarcza Przemysłu Spożywczego i Opakowań

str. 1

Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy

2. art. 1 pkt 2 Stowarzyszenie Przepis niejasny i rodzi ryzyko opodatkowania soków Uwaga uwzględniona projektowanej ustawy Krajowa Unia zagęszczonych stosowanych do przemysłowej produkcji (art. 12a ust. 2) Producentów Soku soków i napojów – takie soki zagęszczone z technicznego punktu widzenia są koncentratami soku. Z treści przepisu nie Federacja Gospodarki wynika przy tym, kiedy płacimy podatek od koncentratu, a Żywnościowej RP kiedy od płynu do bezpośredniego spożycia (alternatywa „albo …albo”). Grozi to podwójnym opodatkowaniem Polska Federacja produktu (najpierw surowca w postaci koncentratu, a potem Producentów wyrobu gotowego). Żywności Związek Zapis budzi wątpliwości czy opłacie nie podlega Pracodawców sprzedaż/obrót koncentratu soku na terenie kraju od kolejnego pośrednika (druga, trzecia transakcja kupna-sprzedaży Polska Izba Produktu zagęszczonego soku). Z proponowanych przepisów wynika, Regionalnego i że opłata będzie miała zastosowanie do wszystkich soków Lokalnego owocowych i warzywnych (w tym koncentratów i soków NFC) po raz pierwszy wprowadzanych do obrotu, również Krajowe w opakowaniach zbiorczych lub transportowych oraz Stowarzyszenie wprowadzanych do obrotu bez opakowania np. w Przetwórców Owoców cysternach. i Warzyw Ustawa powinna być stosowana nie do półproduktów Krajowa Izba kupowanych przez przemysł, a wyłącznie do koncentratów Gospodarcza będących finalnymi wyrobami oferowanymi Przemysłu konsumentom (np. syropy, czy inne bazy napojowe Spożywczego i sprzedawane w handlu detalicznym), ewentualnie do baz Opakowań stosowanych w gastronomii do wytwarzania napojów na miejscu. Krajowa Izba Proponujemy doprecyzowanie pojęcia koncentratu w ten Gospodarcza sposób, że dotyczy ono wyłącznie koncentratu w postaci Przemysł oferowanej konsumentowi do domowego użytku, ewentualnie Rozlewniczy koncentratu wykorzystywanego jako baza do sporządzania napojów na miejscu w punktach sprzedaży gastronomicznej. Pracodawcy RP

str. 2

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

Polskie Towarzystwo Gospodarcze

Konfederacja Lewiatan

3. art. 1 pkt 2 Federacja Sprzeciw wobec objęcia opłatą produktów przekazywanych w Uwaga częściowo uwzględniona projektowanej ustawy Branżowych formie nieodpłatnej np. na cele pracownicze, darowizny, W projektowanym przepisie zostanie (art. 12a ust. 3 pkt 2, Związków reklamy. uwzględnione wyłączenie spod opłaty 5 i 6) Producentów Rolnych darowizny napojów przeznaczonych na cele Rozszerzenie katalogu czynności o „darowizny, użycia na charytatywne. Jest ono uzasadnione polityką Stowarzyszenie potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, wydania, społeczną i pomocą potrzebującym. Krajowa Unia przekazania lub wykorzystania na potrzeby reprezentacji, Natomiast w pozostałym zakresie brak jest Producentów Soku reklamy albo osobiste podmiotu” oznacza jednocześnie, że uzasadnienia aby opłacie nie podlegały ciężar ekonomiczny opłaty cukrowej przy tego rodzaju napoje spożywane na konferencjach, w Federacja Gospodarki czynnościach będzie ponoszony przez producenta. W ramach reklamy czy darowanych Żywnościowej RP rezultacie, oznacza to dodatkowe obciążenie dla producentów, pracownikom. które do tej pory nie występowało. Jednocześnie, Polska Federacja proponowana zmiana godzi w działalność charytatywną i Jednocześnie dodany zostanie przepis Producentów prowadzić może do marnowania żywności, gdyż po jej określający moment powstania obowiązku Żywności Związek wprowadzeniu nie można już będzie bez opłaty przekazywać zapłaty opłaty w przypadkach przekazania Pracodawców organizacjom charytatywnym, wydawać napojów napojów jako darowizny (z wyłączeniem pracownikom, udostępniać na salach konferencyjnych, czy celu charytatywnego) – z dniem dokonania Polska Izba Produktu rozdawać w akcjach promocyjnych (reprezentacja i reklama). czynności – darowizny, wydania, Regionalnego i przekazania, użycia. Lokalnego Wątpliwości budzi sposób ustalenia momentu, w którym powstanie obowiązek naliczenia opłaty w przypadku Krajowe przekazanie produktów w formie darowizny, gdzie nie Stowarzyszenie będziemy mieli do czynienia ze sprzedażą produktów (w tym Przetwórców Owoców wystawieniem dokumentu księgowego potwierdzającego tę i Warzyw sprzedaż. Termin pierwszej sprzedaży powinien być więc precyzyjnie określony w projekcie, aby nie budził on Krajowa Izba wątpliwości interpretacyjnych. Gospodarcza Przemysłu str. 3

Spożywczego i Objęcie darowizn żywności na cele charytatywne definicją Opakowań "pierwszej sprzedaży", a w konsekwencji - opłatą - przekazań darowizn żywności, stoi w sprzeczności z fundamentalnymi Krajowa Izba zasadami polityki społecznej oraz tworzy niespójność Gospodarcza systemową i prowadzi do sytuacji, w której ten sam czyn Przemysł (darowizna żywności) jest traktowany preferencyjnie w Rozlewniczy systemie VAT, a jednocześnie obciążany opłatą behawioralną. Taka rozbieżność w podejściu regulacyjnym jest PASMI Związek nieracjonalna i wywołuje efekt zniechęcający do działalności Producentów Leków charytatywnej. Bez Recepty Opodatkowanie darowizn produktowych może doprowadzić do sytuacji, w której pełnowartościowe produkty będą Federacja Polskich poddawane utylizacji zamiast trafiać do osób potrzebujących. Banków Żywności Takie rozwiązanie jest sprzeczne z zasadami racjonalnej gospodarki, w tym z polityką niemarnowania żywności, którą KDCP Kancelaria Polska zobowiązana jest realizować również na poziomie Doradztwa Celnego i unijnym. Podatkowego Rutkowski i Rada postuluje o całkowite i jednoznaczne wyłączenie Wspólnicy sp. z o.o. darowizn, w szczególności tych przekazywanych na cele działalności statutowej pożytku publicznego organizacji Pracodawcy RP pozarządowych, z definicji czynności podlegających opłacie od środków spożywczych. Rekomenduje się, rozważyć Związek wprowadzenie jednoznacznego wyłączenia podmiotowego Przedsiębiorców i dla organizacji pozarządowych, w tym kół gospodyń Pracodawców wiejskich, w zakresie prowadzonej przez nie działalności statutowej, misyjnej i niskoprzychodowej. Rada Działalności Pożytku Publicznego

Polskie Towarzystwo Gospodarcze

Konfederacja Lewiatan

4. art. 1 pkt 2 Deloitte Doradztwo Konstrukcja projektowanego przepisu, bazująca na Uwaga uwzględniona projektowanej ustawy Podatkowe Dąbrowski nieostrym pojęciu „przekazania” może doprowadzić w (art. 12a ust. 3 pkt 7) praktyce do licznych wątpliwości w zakresie momentu str. 4

i Wspólnicy Spółka powstania obowiązku ponoszenia opłaty, zwrotu opłaty od Komandytowa napojów wywiezionych z Polski oraz możliwości dokonania pomniejszenia opłaty w przypadku zwrotu KDCP Kancelaria napojów. Doradztwa Celnego i Projekt nie definiuje pojęcia „przekazania”, natomiast w Podatkowego praktyce rynkowej dochodzić może do szeregu sytuacji, w Rutkowski i których powszechne rozumienie tego pojęcia nie będzie Wspólnicy sp. z o.o. wystarczające dla dokonania właściwej wykładni przepisów prawa. W efekcie, zrównanie pojęcia sprzedaży z Związek nieprecyzyjną definicją „przekazania zamawiającemu” może Pracodawców powodować dowolność kształtowania momentu sprzedaży i Przemysłu prowadzić do sporów z organami podatkowymi. Brak Piwowarskiego – precyzyjnej definicji przekazania może powodować problemy Browary Polskie interpretacyjne w odniesieniu do sytuacji, w których dochodzi do powstania strat wyprodukowanych napojów, które znajdują się w posiadaniu podmiotu produkcyjnego. Pojawia się bowiem pytanie czy taka strata miała miejsce przed przekazaniem zamawiającemu, czy po przekazaniu zamawiającemu, a w efekcie czy konieczne jest rozliczenie opłaty.

W modelu biznesowym, w którym napoje objęte obowiązkiem zapłaty opłaty cukrowej są produkowane na zlecenie podmiotu trzeciego, obowiązek uiszczenia opłaty powinien wystąpić wyłącznie w momencie rzeczywistego wprowadzenia gotowego wyrobu do obrotu. Opłata cukrowa ma charakter daniny konsumpcyjnej której celem jest ograniczenie spożycia określonych produktów przez konsumentów. Projektowany art radykalnie odstępuje od tej zasady, przenosząc obowiązek podatkowy na etap przekazania wyrobu między producentem kontraktowym a zamawiającym – a więc na etap niemający żadnego związku z faktyczną konsumpcją. Ponadto, w przypadku, gdy skład napoju stanowi element umowy dotyczącej produkcji tego napoju, to nie producent, a zamawiający kształtuje obecność poszczególnych substancji w napoju. Producent jest tylko i wyłącznie wykonawcą realizującym zalecenia zamawiającego. Konsekwencje str. 5

takiego rozwiązania są daleko idące: producent kontraktowy, który nie jest właścicielem ani surowców, ani wyrobu gotowego i świadczy wyłącznie usługę przetworzenia, zostanie obciążony opłatą od produktów niebędących jego własnością. Proponujemy przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty na moment wprowadzenia wyrobów do obrotu i przeniesienia jej na zlecającego usługową produkcję napoju.

5. art. 1 pkt 2 Federacja Zgłaszamy sprzeciw wobec objęcia opłatą koncentratu soku Uwaga wyjaśniona projektowanej ustawy Branżowych (zagęszczonego soku) owocowego/warzywnego. Sok 100% i koncentrat soku nie podlegają (art. 12a ust. 4) Związków Proponowane zmiany będą miały bardzo negatywny wpływ opłacie. Producentów Rolnych na polskich rolników, producentów owoców i warzyw, które wykorzystuje się do produkcji napojów owocowych i warzywnych. Przykładowo napoje owocowe na bazie soku jabłkowego stanowią dominującą część asortymentu dostępnego na polskim rynku.

6. art. 1 pkt 2 Polskie Towarzystwo Nowa definicja napoju wskazuje, że substancje takie, jak m.in. Uwaga nieuwzględniona projektowanej ustawy Dietetyki cukry powinny zostać dodane do napojów celem ich objęcia Nie ma uzasadnienia uzupełnienie definicji (art. 12a ust. 4) opłatą cukrową, brakuje jednak w brzmieniu napoju o wyrażenie „z wyłączeniem Fundacja PoVeg projektowanych przepisów jednoznacznego wyłączenia substancji występujących w nich naturalnie”. substancji występujących naturalnie w napojach. Zaproponowana w projekcie ustawy Polski Związek W szczególności zwracamy uwagę na to, że zgodnie z definicja napoju jednoznacznie precyzuje, że Producentów proponowaną nowelizacją, opłata od środków spożywczych opłacie podlega płyn do bezpośredniego Żywności Roślinnej ma być obliczana od łącznej ilości cukrów zawartych w spożycia bądź koncentrat z dodatkiem napoju – zarówno dodanych, jak i naturalnych, czyli od ilości cukrów, środków spożywczych Związek cukrów wskazanej w informacji o wartości odżywczej na zawierających cukry lub substancji Pracodawców opakowaniu. słodzących (słodzików). Przemysłu Takie wątpliwości interpretacyjne stwarzają możliwość Piwowarskiego – objęcia podatkiem nowych kategorii produktów, w tym np. Niezależnie od powyższego, zaproponowana Browary Polskie napojów roślinnych (…). Wprowadzenie opłaty cukrowej na zmiana w zakresie koncentratów została napoje roślinne zawierające w składzie wyłącznie naturalnie wyłączona z projektu UD290 do odrębnego Pracodawcy RP występujące cukry może prowadzić do ograniczenia procedowania i uwzględniona w projekcie dostępności tych produktów dla osób, które ze względów ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu Związek zdrowotnych, etycznych lub środowiskowych rezygnują z publicznym UD417. Przedsiębiorców i mleka krowiego. Pracodawców Sposób konstrukcji proponowanych przepisów – w szczególności brak jednoznacznego wyłączenia, które str. 6

Polskie Towarzystwo znajdowało się w dotychczasowej ustawie – tworzy istotne Gospodarcze ryzyko interpretacyjne. Może ono skutkować niejednolitym stosowaniem prawa przez organy kontrolne i prowadzić do objęcia tą opłatą napojów roślinnych, mimo że nie zawierają one żadnych cukrów dodanych. Apelujemy o doprecyzowanie definicji napoju w projektowanej ustawie w taki sposób, aby jednoznacznie wskazywała, że napoje zawierające wyłącznie cukry naturalnie występujące w surowcach nie podlegają opłacie, a dodanie wody nie zmienia kwalifikacji takiego napoju.

7. art. 1 pkt 2 Stowarzyszenie Brak definicji koncentratu powoduje wątpliwości co do Uwaga częściowo uwzględniona projektowanej ustawy Krajowa Unia opodatkowania soku zagęszczonego, będącego z technicznego W projektowanych przepisach zostanie (art. 12a ust. 4) Producentów Soku punktu widzenia koncentratem, co prowadziłoby do dodana definicja koncentratu w taki sposób podwójnego opodatkowana. że pojęciem koncentratu będzie objęty Federacja Gospodarki koncentrat wykorzystywany w warunkach Żywnościowej RP Brak poprzednio obowiązującego określenia „z wyjątkiem domowych lub w gastronomii. substancji występujących w nich naturalnie” (w odniesieniu Polska Federacja do cukrów lub kofeiny), powoduje: Nie ma natomiast uzasadnienia uzupełnienie Producentów • Możliwość uznania soku (soku zagęszczonego) dodanego definicji napoju o wyrażenie „z wyłączeniem Żywności Związek do produktu, za dodatek cukru (na co wskazuje też substancji występujących w nich naturalnie”. Pracodawców wprowadzone w nowelizacji dodatkowe zwolnienie dla Zaproponowana definicja jednoznacznie napojów typu woda + sok); precyzuje, że opłacie podlega płyn do Polska Izba Produktu • Możliwość opodatkowania napojów zawierających bezpośredniego spożycia bądź koncentrat z Regionalnego i śladowe ilości kofeiny (nie ma dla niej limitu zawartości) dodatkiem cukrów, środków spożywczych Lokalnego w wyniku np. dodatku herbaty (np. ice tea). zawierających cukry lub substancji słodzących (słodzików). Krajowe Proponujemy przywrócenie w definicji napoju zwrotu „z Stowarzyszenie wyjątkiem substancji występujących w nich naturalnie” Niezależnie od powyższego, zmiana Przetwórców Owoców poprzez dodanie w dotychczasowej treści art. 12a ust. 4 dotycząca objęcia opłatą wszystkich i Warzyw zdania: „Za dodatek cukru nie jest uważany cukier koncentratów została wyłączona z projektu naturalnie występujący w składnikach produktu” oraz UD290 do odrębnego procedowania i Krajowa Izba doprecyzowanie pojęcie koncentratu w ten sposób, że uwzględniona w projekcie ustawy o zmianie Gospodarcza dotyczy ono wyłącznie koncentratu w postaci oferowanej ustawy o zdrowiu publicznym UD417. Przemysłu konsumentowi do domowego użytku, ewentualnie Spożywczego i koncentratu wykorzystywanego jako baza do Opakowań sporządzania napojów na miejscu w punktach sprzedaży gastronomicznej.

str. 7

Krajowa Izba W przypadku suplementów diety zawierających dodatki do Gospodarcza żywności, takie jak np. sorbitol czy maltitol, ich obecność jest Przemysł technologicznie uzasadniona, ponieważ poprawiają smak (w Rozlewniczy szczególności maskując nieprzyjemny smak składników aktywnych i ułatwiając przez to stosowanie suplementu diety), PASMI Związek stabilność, rozpuszczalność. Wyeliminowanie tych Producentów Leków składników może pogorszyć jakość produktu, zniechęcić Bez Recepty konsumentów do jego stosowania, ograniczyć wybór na rynku (np. zawierają substancje słodzące, nie w celu zwiększenia Danone walorów smakowych, lecz dla zapewnienia stabilności, rozpuszczalności i akceptowalności produktu). Ich forma Konfederacja technologiczna jest dostosowana do potrzeb konsumentów, w Lewiatan tym osób mających przykładowo trudności z połykaniem. Zakwalifikowanie ich jako podlegających pod definicję napoju, o której mowa w art. 12a ust. 4 projektowanej ustawy, ignoruje ich specyfikę technologiczną oraz sposób użycia.

Suplementy diety często zawierają składniki aktywne o charakterystycznym, trudnym do zaakceptowania smaku. W celu uzyskania akceptowalnej dla konsumenta formulacji, stosuje się substancje zmieniające smak, takie jak cukier, miód, syrop fruktozowy czy substancje słodzące. Ich rolą jest przede wszystkim maskowanie nieprzyjemnego smaku składników aktywnych. Umożliwia to podanie składników w odpowiedniej porcji, bez konieczności kapsułkowania, np. witaminy z grupy B, kwas askorbinowy.

8. art. 1 pkt 2 KDCP Kancelaria Unijny Kodeks Celny przewiduje szereg różnorodnych Uwaga wyjaśniona projektowanej ustawy Doradztwa Celnego i procedur, w tym procedurę dopuszczenia do obrotu, Opłacie nie podlega import napojów lecz (art. 12a ust. 7) Podatkowego składowanie celne, uszlachetnianie czynne, odprawę czasową napoje importowane, które zostają po raz Rutkowski i czy tranzyt. Nie wszystkie z tych procedur prowadzą do pierwszy sprzedane przez importera na Wspólnicy sp. z o.o. faktycznego wprowadzenia towaru na rynek krajowy – terytorium kraju. niektóre mają charakter tymczasowy lub przejściowy. W świetle proponowanego brzmienia przepisu powstaje fundamentalna wątpliwość, czy każdy fizyczny przywóz napojów z państwa trzeciego na terytorium Polski, niezależnie od zastosowanej procedury celnej, rodzi obowiązek uiszczenia opłaty cukrowej.

str. 8

9. art. 1 pkt 3 lit. b tiret Stowarzyszenie Dotychczas suplementy diety w ogóle nie podlegały opłacie, Uwaga nieuwzględniona drugie projektowanej Krajowa Unia w projekcie – jeżeli nie przekraczają 200 ml. Należy tu Z uwagi na przeznaczenie suplementów ustawy Producentów Soku wskazać na względy społeczne (większe opakowanie jest diety, tj. uzupełnienie niedoboru określonego (art. 12b ust. 2 pkt 2) bardziej ekonomiczne dla konsumenta potrzebującego składnika, przy czym suplement diety nie Federacja Gospodarki suplementacji diety). powinien zastępować zdrowej i Żywnościowej RP Z definicji, produkty te w dawkach wynikających z przepisów zróżnicowanej diety) akceptowalnym prawa i określonych na opakowaniu mają za zadanie rozwiązaniem jest wyłączenie z opłaty Polska Federacja uzupełnić normalną dietę w skoncentrowane źródło witamin, suplementów sprzedawanych w Producentów składników mineralnych i innych substancji o działaniu opakowaniach o objętości jednoznacznie Żywności Związek odżywczym lub fizjologicznym. Wielkość opakowań wskazującej na cel stosowania Pracodawców suplementów diety w postaci syropu na rynku krajowym jest (suplementacja, a nie żywność np. jako syrop bardzo zróżnicowana, od bardzo małych kilkudziesięciu do herbaty). Co istotne, na rynku znajdują się Polska Izba Produktu mililitrowych butelek do większych, ekonomicznych produkty określane jako suplementy diety, Regionalnego i opakowań 500 ml czy 1000 ml. Tak duże opakowania będące syropami zawierającymi w swoim Lokalnego sprzedawane są także w kanale aptecznym jako ekonomiczne, składzie przede wszystkim cukier (nawet w wydajne i tańsze rozwiązanie ilości powyżej 70 %), prezentowane przez Krajowe Bez względu na wielkość opakowań suplementów diety to producentów m.in. jako baza do napojów, Stowarzyszenie zalecana dzienna porcja do spożycia w ciągu dnia ma istotne deserów i koktajli. Uzasadnione wydaje się, Przetwórców Owoców znaczenie oraz fakt, że konsument nie powinien przekraczać aby takie produkty były objęte opłatą i Warzyw takiej porcji suplementu diety, jaka została określona przez cukrową. producenta. Często taka zalecana dzienna porcja suplementu W odniesieniu do sformułowania, iż Krajowa Izba diety jest niewielka (i wynosi od kilku do kilkudziesięciu proponowane w projekcie kryterium Gospodarcza mililitrów) w opakowaniu zawierającym wiele porcji pojemności wyrażone w mililitrach nie Przemysłu produktu, przekraczającym 200 ml. Zatem przyjęcie obejmuje suplementów diety oznaczanych Spożywczego i propozycji zmiany ustawy w zaproponowanym brzmieniu innymi jednostkami miary, tj. miligramami, Opakowań może powodować celowe zmniejszanie przez producentów które również mogą spełniać definicję wielkości opakowań suplementów diety dotychczas napoju, trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 23 Krajowa Izba pakowanych w większe opakowania, zawierające większą ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Gospodarcza liczbę porcji produktu do spożycia, w opakowania poniżej Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/20112 z Przemysł 200 ml, zmniejszając tym samym liczbę porcji produktu dnia 25 października 2011 r. w sprawie Rozlewniczy do spożycia. przekazywania konsumentom informacji na Zaproponowane w projekcie wyłączenie bazujące na temat żywności, zmiany rozporządzeń PASMI Związek kryterium pojemności (objętości) produktu wyrażonej w Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr Producentów Leków mililitrach, nie obejmują tym samym suplementów diety, 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz Bez Recepty które mogłyby spełniać definicję napoju, a które oznaczone są uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, innymi jednostkami miary niż ml, przykładowo jako mg. dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Danone Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i str. 9

Pracodawcy RP Wiele suplementów diety w formie syropów (np. Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i prawoślazowy, z rutyną, z porostu islandzkiego) jest 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji Związek stosowanych prozdrowotnie i dostępnych głównie w aptekach (WE) nr 608/20041, zwanego dalej Przedsiębiorców i oraz stosowanych zgodnie z zaleceniami producentów, „rozporządzeniem nr 1169/2011”, ilość netto Pracodawców zamieszczonymi na opakowaniach produktów. Objęcie ich danego środka spożywczego jest wyrażana w opłatą od środków spożywczych może zniechęcić litrach, centylitrach, mililitrach, kilogramach Polskie Towarzystwo konsumentów do stosowania preparatów wspierających lub gramach, odpowiednio: Gospodarcze zdrowie, a w efekcie doprowadzić do wycofywania ich z a) w jednostkach objętości w przypadku rynku przez producentów, ograniczenia ich dostępności w produktów płynnych, Konfederacja aptekach, przeniesienia konsumentów do mniej b) w jednostkach masy w przypadku innych Lewiatan kontrolowanych kanałów sprzedaży, wzrostu cen takich produktów. produktów, w tym na skutek ograniczenia ich dostępności na W świetle wyżej wymienionej regulacji rynku. produkty płynne powinny być znakowane w Projekt ustawy nie zawiera definicji opakowania oparciu o jednostki objętości. jednostkowego. Wnosimy o dodanie do projektu ustawy jednoznacznej definicji opakowania jednostkowego, Natomiast w kwestii definicji opakowania rozumianego jako opakowanie mające bezpośredni kontakt z jednostkowego, resort finansów nie widzi produktem, stanowiące zalecaną dzienną porcję przeznaczoną potrzeby wprowadzenia jej w projektowanej do spożycia w podczas jednej aplikacji., W przeciwieństwie ustawie. Definicja legalna opakowania do tego, opakowanie zbiorcze (np. kartonowe pudełko zamieszona jest w ustawie z dnia 13 czerwca zawierające kilkanaście/kilkadziesiąt sztuk/porcji 2013 r. o gospodarce opakowaniami i jednostkowego produktu) nie spełnia kryterium odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2025 bezpośredniego kontaktu z produktem. r. poz. 870). Jednocześnie art. 4 określa, że opakowanie jednostkowe służy do przekazywania produktu użytkownikowi w miejscu zakupu.

Niezależnie od powyższego, zaproponowana zmiana została wyłączona z projektu UD290 do odrębnego procedowania i uwzględniona w projekcie ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym UD417.

10. art. 1 pkt 3 lit. b tiret Stowarzyszenie Zwolnienie z opłaty napojów do 5 g i zawierających 20% soku Uwaga nieuwzględniona trzecie projektowanej Krajowa Unia nie będzie miało zastosowania, jeśli w napoju będą substancje Proponowane zmiany mają umożliwić ustawy Producentów Soku słodzące (słodziki). Tym samym wszystkie napoje poddane bardziej skuteczną realizację celu, jaki (art. 12b ust. 2 pkt 5) reformulacji po uchwaleniu pierwotnej wersji ustawy, przyświecał wprowadzeniu opłaty od Federacja Gospodarki zawierające substancje słodzące dotąd całkowicie zwolnione, środków spożywczych, tj. stymulowania Żywnościowej RP zostaną obciążone stawką 0,50 zł/litr. Zmiana uderzy w prozdrowotnych wyborów konsumenckich, str. 10

polskich sadowników i przemysł przetwórczy, z uwagi na poprzez ograniczenie dostępności Polska Federacja opodatkowanie wolnej dotąd od podatku kategorii napojów ekonomicznej napojów słodzonych. Producentów owocowych, stanowiącej dominujący segment w tej grupie i Nadmierne korzystanie z łatwo dostępnych i Żywności Związek produkowanej z wykorzystaniem soku jabłkowego z polskich słodkich produktów żywnościowych Pracodawców owoców. powoduje realne koszty związane z Dodatkowo, dodatek kofeiny spowoduje, że napój nie będzie leczeniem chorób takich jak cukrzyca, Polska Izba Produktu korzystał ze zwolnienia z opłaty w części kofeinowej, ale choroby układu krążenia oraz szereg innych Regionalnego i również w zakresie opłaty cukrowej. bezpośrednio związanych z chorobą Lokalnego otyłościową. Istotne jest zatem Ponadto, w suplementach diety kofeina i tauryna pełnią podejmowanie działań, dzięki którym Krajowe funkcję składników aktywnych. Objęcie produktów możliwe jest osiągnięcie celu zdrowotnego Stowarzyszenie zawierających te składniki opłatą jest więc nieuzasadnione, przyjętego przy wprowadzaniu opłaty. Przetwórców Owoców nie sprzyja stymulowaniu wyborów prozdrowotnych i Warzyw konsumentów. Propozycja ograniczenia wyłączenia spod Opis dotyczący objęcia opłatą napojów zawierających ≥20% opłaty do napojów zawierających min 20% Krajowa Izba soku i ≤5 g cukrów/100 ml, jeżeli jednocześnie zawierają soku i do 5g cukru pod warunkiem nie Gospodarcza kofeinę, taurynę lub substancje słodzące, jest niejasny i budzi dodania do niego substancji słodzących ani Przemysłu wątpliwości. Substancje słodzące stanowią zamiennik cukru, kofeiny czy tauryny uwzględnia dodatkowe Spożywczego i a zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 432/2012 z ryzyko, jakie jest związane ze spożywaniem Opakowań dnia 16 maja 2012 r. dopuszczono oświadczenia zdrowotne napojów energetycznych, które zawierają te potwierdzające, że zastąpienie cukru niektórymi substancjami substancje, ponieważ spożywanie tych Krajowa Izba (np. fruktozą) prowadzi do mniejszego wzrostu poziomu substancji wywołuje negatywne skutki dla Gospodarcza glukozy we krwi niż po spożyciu produktów zawierających zdrowia człowieka. Przemysł cukier. Tym samym, objęcie napojów zawierających Jak podaje Narodowe Centrum Edukacji Rozlewniczy substytuty cukru dodatkową opłatą nie sprzyja realizacji Żywieniowej: „Kofeina nie jest składnikiem deklarowanego celu zdrowotnego ustawy i wymaga odżywczym, ale substancją psychoaktywną, PASMI Związek ponownego rozważenia. stosowaną w żywności najczęściej ze Producentów Leków względu na takie właśnie działanie Bez Recepty fizjologiczne. Spożywanie jej w niewielkich . ilościach korzystnie stymuluje aktywność KDCP Kancelaria centralnego układu nerwowego, natomiast w Doradztwa Celnego i przypadku większych dawek mogą pojawiać Podatkowego się objawy rozdrażnienia, niepokoju, napady Rutkowski i lęku, bezsenność lub zaburzenia koordynacji Wspólnicy sp. z o.o ruchowej (…).”. Ponadto, jak wskazuje dr Cichocki (Przegląd Związek Lekarski nr 2012/69/ 10), u osób regularnie Pracodawców spożywających napoje bogate w kofeinę str. 11

Przemysłu odnotowuje się takie niepokojące symptomy Piwowarskiego – jak: Browary Polskie • kołatanie serca, • wzrost ciśnienia krwi, Pracodawcy RP • uczucie niepokoju, • ból w klatce piersiowej, Związek • płytki i przyspieszony oddech, Przedsiębiorców i • zawroty i ból głowy, Pracodawców • incydenty żołądkowo-jelitowe.

Polskie Towarzystwo Podobnie jest w przypadku substancji Gospodarcze słodzących. Przeprowadzone w Brazylii badanie (trwające 8 lat) wykazało, że spadek Konfederacja sprawności umysłowej u osób w grupie Lewiatan spożywającej najwięcej słodzików był aż od 62% szybszy. Byli oni o ok 1,6 roku starsi niż uczestnicy badania o najmniejszej podaży słodzików. Ci spożywający średnią ilość starzeli się o 35% szybciej. Grupa badanych o najmniejszym spożyciu przyjmowała średnio 20 mg/dzień, a ta o najwyższym 191 mg/dzień. To mniej więcej tyle, ile w dwóch puszkach dietetycznej coli. Ponadto, mózg zapamiętuje smak słodki na takim poziomie, jaki mu sami wyznaczymy przez ilość spożywanej słodkiej żywności (słodycze, słodkie napoje itp.). Warto zatem ograniczać ilość słodkich napojów (bez względu na dodatek cukru czy substancji słodzącej) i słodyczy w diecie, aby stopniowo obniżać próg wrażliwości na słodki smak. Skoro opodatkowanie służy celom zdrowotnym, zasadnym jest zatem dodatkowe obciążenie tych napojów, które wywołują zwiększone ryzyko dla zdrowia.

str. 12

Skala prognozowanych spadków konsumpcji nie uzasadnia również twierdzenia, że projektowane zmiany doprowadzą do radykalnego pogorszenia sytuacji sadowników i przemysłu przetwórczego. Napoje nadal pozostaną, choć w mniejszym stopniu niż obecnie, dostępne cenowo.

Niezależnie od powyższego, zaproponowana zmiana w zakresie objęcia opłatą napojów zawierających powyżej 20% soku i do 5 g cukrów/100 ml, jeżeli jednocześnie zawierają kofeinę, taurynę lub substancje słodzące, została wyłączona z projektu UD290 do odrębnego procedowania i uwzględniona w projekcie ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym UD417.

11. art. 1 pkt 3 lit. b tiret Polskie Towarzystwo W przedłożonym projekcie istnieje niespójność pomiędzy Uwaga częściowo uwzględniona trzecie i szóste Nauk Żywieniowych celami poboru opłaty od środków spożywczych („Opłata Przepisy dotyczące opłaty od środków projektowanej ustawy cukrowa”) a wyłączeniami od jej poboru napojów spożywczych, w tym zasady zwolnienia i (art. 12b ust. 2 pkt 5 i Partnerstwo na rzecz zawierających cukier pochodzący z dodanych soków. częściowego zwolnienia napojów

8) Profilaktyki i Leczenia Przedstawiony do opinii projekt otwiera „furtkę” do zawierających co najmniej 20% soku, oraz Otyłości STOP wykorzystania soków jako „substancji słodzącej”, która obowiązują w niezmienionej formie od 2021 art. 1 pkt 8 lit. f OTYŁOŚCI omija podatek cukrowy. W efekcie dosładzane sokami wody r. i do chwili obecnej nie były przedmiotem projektowanej ustawy i napoje (tzw. woda smakowa) mogą być ofererowane w zastrzeżeń. Projekt ustawy w zakresie (art. 12f ust. 7) korzystniejszej dla konsumentów cenie, zwiększając ich zwolnień wprowadza natomiast istotne spożycie, co stoi w sprzeczności z politykami ograniczenia. Zgodnie z projektowanymi prozdrowotnymi organizacji międzynarodowych i krajowych regulacjami zwolnienie z opłaty będzie wskazującymi na konieczność zdecydowanych działań możliwe wyłącznie dla napojów prowadzących do ograniczenia spożycia cukrów, w tym niezawierających substancji słodzących, cukrów tzw. wolnych. kofeiny ani tauryny. Zatem, jeżeli do napoju Proponowane zmiany zamiast ograniczyć spożycie cukru zawierającego minimum 20% soku i do 5 g przez Polaków przyczynią się wprost do wzrostu konsumpcji cukru zostanie dodany słodzik, kofeina lub napojów i wód z zawartością cukru z uwagi na większą tauryna, napój taki będzie podlegał opłacie opłacalność produkcji napojów z zawartością soków. na zasadach ogólnych tj. 0,50 zł opłaty stałej, Powyższe wyłączenia w sposób selektywny wspierają 0,50 zł za obecność słodzika i 0,10 zł za producentów wód smakowych zawierających soki ewentualny dodatek kofeiny lub tauryny. W owocowe, warzywne, owocowo-warzywne oraz warzywno- praktyce prowadzi to do zawężenia katalogu str. 13

owocowe, w oparciu o parametry, których trudno nie uznać za napojów, które mogą korzystać ze dyskryminujące (zawartość soków w składzie surowcowym zwolnienia z opłaty. lub/i ilość cukru). Jest to w sprzeczności z celem i logiką W związku z powyższym nie można również opłaty cukrowej, wywołuje negatywne skutki dla konkurencji podzielić stanowiska, że projektowane i zdrowia publicznego oraz może także stanowić przepisy zwiększą atrakcyjność cenową niedozwoloną pomoc publiczną, o której mowa w art. 107 ust. dosładzanych napojów względem innych 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. napojów bezalkoholowych, w tym „czystej” Wyłączenia z opłaty cukrowej wód smakowych zwiększa wody. Każdy napój zawierający słodziki, skalę preferencji fiskalnych dla producentów wody smakowej, kofeinę lub taurynę – nawet jeśli zawiera która opodatkowana jest 5% VAT (versus 23% VAT). W wymagany udział soku – będzie objęty opłatą konsekwencji, wielu producentom i sieciom handlowym na zasadach ogólnych. Oznacza to realne bardziej opłaca się produkcja i promowanie wód smakowych, ograniczenie preferencji dla napojów niż wody mineralnej i źródlanej (23% VAT), co zważywszy dosładzanych, czy też zawierających kofeinę na ich siłę marketingową przyczynia się do popularyzacji lub taurynę. konsumpcji wód smakowych zamiast wody bez dodatków. W zakresie wpływu regulacji na zachowania konsumentów i spożycie cukru zawartego w sokach należy wskazać, że proponowane zmiany prowadzą do ograniczenia możliwości stosowania wyłączeń z opłaty, co powinno sprzyjać zmniejszeniu konsumpcji napojów słodzonych oraz napojów zawierających dodatki, takie jak kofeina czy tauryna, na rzecz zwiększenia konsumpcji m.in. „czystej” wody. Tym samym procedowane zmiany pozostają spójne z podstawowym celem wprowadzenia opłaty, jakim jest promowanie prozdrowotnych wyborów żywieniowych.

Zaproponowana w art. 12b ust. 2 pkt 8 zmiana zostanie usunięta z projektu, a kwestia wyłączenia z opłaty mieszaniny wody z sokiem bez dodatku substancji słodzących, kofeiny i tauryny zostanie poddana analizie na etapie ewentualnych prac nad aktem wykonawczym do ustawy. W tym celu w projekcie ustawy zostanie dodane upoważnienia ustawowe do fakultatywnego str. 14

wydania rozporządzenia określającego zwolnienia od opłaty inne niż wymienione w obowiązujących przepisach.

Ponadto, zaproponowana zmiana w zakresie objęcia opłatą napojów zawierających powyżej 20% soku, jeżeli jednocześnie zawierają kofeinę, taurynę lub substancje słodzące, została wyłączona z projektu UD290 do odrębnego procedowania i uwzględniona w projekcie ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym UD417.

12. art. 1 pkt 3 lit. b tiret Stowarzyszenie Napoje izotoniczne tzw. „elektrolity” dotychczas zwolnione, Uwaga nieuwzględniona czwarte Krajowa Unia będą podlegały opłacie 0,50 zł/litr, jeśli będą zawierać Proponowane zmiany mają umożliwić projektowanej ustawy Producentów Soku słodziki. bardziej skuteczną realizację celu, jaki (art. 12b ust. 2 pkt 6) Proponujemy rezygnację ze zmiany, uderza ona w kategorię przyświecał wprowadzeniu opłaty od Federacja Gospodarki napojów funkcjonalnych, które służą osobom prowadzącym środków spożywczych, tj. stymulowania Żywnościowej RP intensywny wysiłek fizyczny. prozdrowotnych wyborów konsumenckich, poprzez ograniczenie dostępności Polska Federacja ekonomicznej napojów słodzonych. Producentów Nadmierne korzystanie z łatwo dostępnych i Żywności Związek słodkich produktów żywnościowych Pracodawców powoduje realne koszty związane z leczeniem chorób takich jak cukrzyca, Polska Izba Produktu choroby układu krążenia oraz szereg innych Regionalnego i bezpośrednio związanych z chorobą Lokalnego otyłościową. Istotne jest zatem podejmowanie działań, dzięki którym Krajowe możliwe jest osiągnięcie celu zdrowotnego Stowarzyszenie przyjętego przy wprowadzaniu opłaty. Przetwórców Owoców i Warzyw Propozycja ograniczenia wyłączenia spod opłaty do napojów będących roztworami Krajowa Izba węglowodanowo-eliktrolitowymi Gospodarcza zawierających do 5g cukru pod warunkiem Przemysłu nie dodania do nich substancji słodzących Spożywczego i ani kofeiny czy tauryny uwzględnia Opakowań dodatkowe ryzyko, jakie jest związane ze str. 15

spożywaniem napojów zawierających te Krajowa Izba substancje, ponieważ spożywanie tych Gospodarcza substancji wywołuje negatywne skutki dla Przemysł zdrowia człowieka. Rozlewniczy Przeprowadzone w Brazylii badanie (trwające 8 lat) wykazało, że spadek Związek sprawności umysłowej u osób w grupie Pracodawców spożywającej najwięcej słodzików był aż od Przemysłu 62% szybszy. Byli oni o ok 1,6 roku starsi niż Piwowarskiego – uczestnicy badania o najmniejszej podaży Browary Polskie słodzików. Ci spożywający średnią ilość starzeli się o 35% szybciej. Grupa badanych Pracodawcy RP o najmniejszym spożyciu przyjmowała średnio 20 mg/dzień, a ta o najwyższym 191 Polskie Towarzystwo mg/dzień. To mniej więcej tyle, ile w dwóch Gospodarcze puszkach dietetycznej coli. Ponadto, mózg zapamiętuje smak słodki na Konfederacja takim poziomie, jaki mu sami wyznaczymy Lewiatan przez ilość spożywanej słodkiej żywności (słodycze, słodkie napoje itp.). Warto zatem ograniczać ilość słodkich napojów (bez względu na dodatek cukru czy substancji słodzącej) i słodyczy w diecie, aby stopniowo obniżać próg wrażliwości na słodki smak. Skoro opodatkowanie służy celom zdrowotnym, zasadnym jest zatem dodatkowe obciążenie tych napojów, które wywołują zwiększone ryzyko dla zdrowia.

Węglowodany są zawarte w napojach izotonicznych w postaci łatwo przyswajalnych cukrów i mają na celu wyrównanie strat energetycznych powstałych podczas wykonywanego wysiłku fizycznego, ale także wspomagają wchłanianie wody do wnętrza komórek. Skład napojów izotonicznych jest celowo tak str. 16

opracowany, aby uzupełniać straty wynikające z dużego wysiłku fizycznego, a zmniejszenie ilości węglowodanów (i zastąpienie ich substancjami słodzącymi) pozbawi ten napój jego funkcjonalności. W aktualnych przepisach odnoszących się do opłaty cukrowej, napoje te zostały preferencyjnie potraktowane poprzez ich wyłączenie ze stosowania opłaty (w przypadku napojów, w których zawartość cukrów jest mniejsza lub równa 5 g w przeliczeniu na 100 ml napoju).

Niezależnie od powyższego, zaproponowana zmiana w zakresie objęcia opłatą napojów izotonicznych zawierających kofeinę, taurynę lub substancje słodzące, została wyłączona z projektu UD290 do odrębnego procedowania i uwzględniona w projekcie ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym UD417.

13. art. 1 pkt 3 lit. b tiret Stowarzyszenie Z uwagi na użycie w przepisie słów „w których w wykazie Uwaga nieuwzględniona szóste projektowanej Krajowa Unia składników znajduje się wyłącznie woda i sok” wyklucza W odniesieniu do propozycji rozszerzenia ustawy Producentów Soku realnie całą kategorię – w składzie takich napojów są też inne wyłączenia o mieszaniny wody i przecieru (art. 12b ust. 2 pkt 8) składniki niecukrowe (witaminy, minerały, aromaty). owocowego, trzeba wyjaśnić, że ze Federacja Gospodarki Wyłączenie spod opłaty jest zatem wewnętrznie sprzeczne zdrowotnego punktu widzenia, źródło Żywnościowej RP (poprzez użycie słów „wyłącznie” „oraz nie dodano do nich”), cukrów nie ma znaczenia dla finalnego jeżeli miałaby zostać, to powinno się usunąć słowo bilansu energetycznego konsumenta. W Polska Federacja „wyłącznie”. rekomendacjach WHO z 2015 r. zostało Producentów Projekt wymaga również dalszego doprecyzowania w zakresie użyte określenie „cukry wolne”, które odnosi Żywności Związek powszechnych na rynku produktów będących mieszaninami się do wszystkich cukrów – Pracodawców wody i przecierów owocowych. Przeciery owocowe, monosacharydów (jak glukoza i fruktoza), warzywne, owocowo-warzywne lub warzywno-owocowe są disacharydów (sacharoza i cukier Polska Izba Produktu substytutem 100% soków owocowych i warzywnych i rafinowany) dodawanych w procesie Regionalnego i nazywane są potocznie sokami przecierowymi. Powstają ze produkcji, podczas gotowania potraw, Lokalnego zmielenia całych owoców / warzyw wraz z ich częściami stosowanych przez konsumentów, a także stałymi bez odsączania zawartego w owocach / warzywach cukrów występujących naturalnie w miodzie, soku. syropach, sokach owocowych i przetworach str. 17

Krajowe W tym kontekście proponujemy następujące zmiany owocowych. Nadmierne spożycie cukrów Stowarzyszenie projektowanego przepisu: wolnych obniża jakość diety przez Przetwórców Owoców 8) będących wyrobami, w których w wykazie składników zwiększenie ilości energii bez i Warzyw znajduje się woda i sok lub przecier owocowy, warzywny, równoczesnego zapewnienia dodatkowych owocowo-warzywny lub warzywno-owocowy, oraz nie wartości odżywczych. Krajowa Izba dodano do nich cukrów, środków spożywczych zawierających Woda co do zasady nie posiada smaku i w Gospodarcza cukry, substancji słodzących, kofeiny ani tauryny; swoim składzie nie posiada cukru, środków Przemysłu spożywczych zawierających cukry czy Spożywczego i substancji słodzących. Dodatek soku Opakowań owocowego do wody prowadzi do produkcji nowego napoju jakim jest tzw. woda Krajowa Izba smakowa. Obecność soku owocowego w Gospodarcza takim produkcie pełni dwojaką funkcję – Przemysł słodzącą oraz smakową. Wśród środków Rozlewniczy spożywczych zawierających cukry obok soków owocowych możemy wymienić także Pracodawcy RP przeciery owocowe. Mylne jest przekonanie wielu konsumentów, ale i producentów Związek żywności, że cukry pochodzące z soku Przedsiębiorców i owocowego czy przecieru dodanego do Pracodawców wody, wynikają z ich naturalnej obecności w takim produkcie. Sok owocowy/przecier Polskie Towarzystwo owocowy pełni w wodzie funkcję słodzącą i Gospodarcze nie może być traktowany jako naturalne źródło cukrów – przeciwnie, jest to dodatek Konfederacja mający podnosić atrakcyjność produktu dla Lewiatan klientów (w tym przede wszystkim dzieci i młodzieży), prowadząc do wzrostu konsumpcji cukrów wolnych. Dlatego też powinniśmy dążyć w tym zakresie do preferencyjnego traktowania wody jako napoju pierwszego wyboru. owocowy.

Zaproponowana w art. 12b ust. 2 pkt 8 zmiana zostanie usunięta z projektu, a kwestia wyłączenia z opłaty mieszaniny wody z sokiem bez dodatku substancji str. 18

słodzących, kofeiny i tauryny zostanie poddana analizie na etapie ewentualnych prac nad aktem wykonawczym do ustawy. W tym celu w projekcie ustawy zostanie dodane upoważnienia ustawowe do fakultatywnego wydania rozporządzenia określającego zwolnienia od opłaty inne niż wymienione w obowiązujących przepisach.

14. art. 1 pkt 3 lit. b tiret Nałęczów Zdrój Sp. z Wyłączenia z opłaty cukrowej wód smakowych (art. 12b ust. Uwaga częściowo uwzględniona szóste projektowanej o.o. 2 pkt 5, art. 12b ust. 2 pkt 8 oraz art. 12f ust. 7 pkt 1) będą Przepisy dotyczące opłaty od środków ustawy miały negatywny wpływ na stan zdrowia społeczeństwa, gdyż spożywczych, w tym zasady zwolnienia i (art. 12b ust. 2 pkt 8) tworzą furtkę do dosładzania napojów i wód sokami. W częściowego zwolnienia napojów efekcie projekt zamiast ograniczyć spożycie cukru spowoduje zawierających co najmniej 20% soku, wzrost konsumpcji napojów i wód z zawartością cukru z obowiązują w niezmienionej formie od 2021 uwagi na większą opłacalność produkcji napojów z r. i do chwili obecnej nie były przedmiotem zawartością soków. zastrzeżeń. Projekt ustawy w zakresie Wyłączenia te powinny zostać wykreślone z projektu, gdyż w zwolnień wprowadza natomiast istotne sposób selektywny wspierają producentów wód smakowych ograniczenia. Zgodnie z projektowanymi zawierających soki owocowe, warzywne, owocowo- regulacjami zwolnienie z opłaty będzie warzywne oraz warzywno-owocowe, w oparciu o ewidentnie możliwe wyłącznie dla napojów dyskryminujące parametry (zawartość soków w składzie niezawierających substancji słodzących, surowcowym lub/i ilość cukru). Jest to w sprzeczności z celem kofeiny ani tauryny. Zatem, jeżeli do napoju i logiką opłaty cukrowej, wywołuje negatywne skutki dla zawierającego minimum 20% soku i do 5 g konkurencji i zdrowia publicznego oraz może stanowić cukru zostanie dodany słodzik, kofeina lub niedozwoloną pomoc publiczną, o której mowa w art. 107 ust. tauryna, napój taki będzie podlegał opłacie 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”). na zasadach ogólnych tj. 0,50 zł opłaty stałej, 0,50 zł za obecność słodzika i 0,10 zł za ewentualny dodatek kofeiny lub tauryny. W praktyce prowadzi to do zawężenia katalogu napojów, które mogą korzystać ze zwolnienia z opłaty. W związku z powyższym nie można również podzielić stanowiska, że projektowane przepisy zwiększą atrakcyjność cenową dosładzanych napojów względem innych napojów bezalkoholowych, w tym „czystej” wody. Każdy napój zawierający słodziki, kofeinę lub taurynę – nawet jeśli zawiera str. 19

wymagany udział soku – będzie objęty opłatą na zasadach ogólnych. Oznacza to realne ograniczenie preferencji dla napojów dosładzanych, czy też zawierających kofeinę lub taurynę. W zakresie wpływu regulacji na zachowania konsumentów i spożycie cukru zawartego w sokach należy wskazać, że proponowane zmiany prowadzą do ograniczenia możliwości stosowania wyłączeń z opłaty, co powinno sprzyjać zmniejszeniu konsumpcji napojów słodzonych oraz napojów zawierających dodatki, takie jak kofeina czy tauryna, na rzecz zwiększenia konsumpcji m.in. „czystej” wody. Tym samym procedowane zmiany pozostają spójne z podstawowym celem wprowadzenia opłaty, jakim jest promowanie prozdrowotnych wyborów żywieniowych.

Zaproponowana w art. 12b ust. 2 pkt 8 zmiana zostanie usunięta z projektu, a kwestia wyłączenia z opłaty mieszaniny wody z sokiem bez dodatku substancji słodzących, kofeiny i tauryny zostanie poddana analizie na etapie ewentualnych prac nad aktem wykonawczym do ustawy. W tym celu w projekcie ustawy zostanie dodane upoważnienia ustawowe do fakultatywnego wydania rozporządzenia określającego zwolnienia od opłaty inne niż wymienione w obowiązujących przepisach.

15. art. 1 pkt 3 lit. b tiret Świat Pigwowca Pigwa “cydonia oblonga” to całkowicie inny owoc niż Uwaga nieuwzględniona szóste projektowanej Beata Poślednik Pigwowiec “chanemoles japonica”. ustawy Sok z pigwowca jest bardzo kwaśny, ale ma 7 razy więcej Zaproponowana w art. 12b ust. 2 pkt 9 (art. 12b ust. 2 pkt 9) witaminy C niż cytryna i śladowe ilości cukru naturalnie zmiana zostanie usunięta z projektu, a zawartego w owocu. Jest tak samo kwaśny jak wyciskany sok zasadność zwolnienia z opłaty nektarów z str. 20

Stowarzyszenie z cytryny lub limonki. Jest zbyt kwaśny, aby popijać go ze pigwowca (chanemoles japonica) zostanie Krajowa Unia szklanki. Stosuje się go natomiast jako doskonały zakwaszacz: poddana analizie na etapie ewentualnych Producentów Soku 2-4 łyżeczki na szklankę wody lub herbaty. prac nad aktem wykonawczym do ustawy. W Proszę o rozważenie dopisania do pkt 8 pigwowca. Uważam, tym celu w projekcie ustawy zostanie dodane Federacja Gospodarki że sok/nektar z pigwowca spełnia oczekiwania ustawodawcy upoważnienia ustawowe do fakultatywnego Żywnościowej RP w zakresie zwolnienia z opłaty cukrowej nektarów z owoców wydania rozporządzenia określającego niskocukrowych występujących naturalnie w Polsce. Tym zwolnienia od opłaty inne niż wymienione w Polska Federacja bardziej, że spośród dotychczas tam wymienionych to owoc obowiązujących przepisach. Producentów pigwowca ma najmniej cukrów naturalnie zawartych w Żywności Związek owocu. Pracodawców Proponujemy rozszerzenie zwolnienia na mieszanki nektarów z poszczególnych owoców kwaśnych oraz dodanie Polska Izba Produktu nektarów z truskawki, maliny i czerwonej porzeczki. Regionalnego i Lokalnego W ramach powyższego zapisu zapewniono zwolnienie z opłaty dla nektarów z owoców kwaśnych, które oprócz Krajowe czarnej porzeczki stanowią niszowe produkty. Stowarzyszenie Przetwórców Owoców i Warzyw

Krajowa Izba Gospodarcza Przemysłu Spożywczego i Opakowań

Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy

Pracodawcy RP

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

str. 21

Polskie Towarzystwo Gospodarcze

Konfederacja Lewiatan

16. art. 1 pkt 5 Stowarzyszenie W konsekwencji dodania art. 12a ust. 1a należy dodać punkt Uwaga uwzględniona projektowanej ustawy Krajowa Unia 4: (art. 12d ust. 1 i 2) Producentów Soku „4) podmiotem będącym właścicielem marki lub licencjobiorcą marki zamawiającym u producenta Federacja Gospodarki wyprodukowanie napojów.”. Żywnościowej RP Ponadto, objęcie obowiązkiem uiszczania opłaty podmiotu Polska Federacja produkującego na zlecenie, nie znajduje uzasadnienia z Producentów szeregu powodów: Żywności Związek • usługowi producenci to niekiedy małe podmioty, które Pracodawców nie posiadają środków finansowych niezbędnych dla finansowania opłaty cukrowej od produkowanych Polska Izba Produktu napojów - to nie usługowi producenci, ale zamawiający Regionalnego i osiągają korzyści ekonomiczne związane ze sprzedażą Lokalnego napojów do np. sieci sprzedaży detalicznej. • taka konstrukcja przepisów prowadzi do sytuacji, gdzie Krajowe inny podmiot ponosi ciężar opłaty cukrowej, a inny Stowarzyszenie podmiot otrzymuje jej zwrot - producent napojów będzie Przetwórców Owoców zmuszony do renegocjacji kontraktów, aby uwzględnić w i Warzyw nich wysokość opłaty cukrowej co także wiąże się z problemem identyfikacji która partia produkowana Krajowa Izba będzie przeznaczana na rynek krajowy, a która Gospodarcza zagraniczny. W przeciwnym przypadku, ciężar opłaty Przemysłu będzie ponosił producent a zamawiający odzyska opłatę Spożywczego i cukrową, której ciężaru fiskalnego de facto nie poniósł. Opakowań Projektowany przepis 12d ust. 2 jest sprzeczny z art. 12a ust. Krajowa Izba 2, i istnieje konieczność doprecyzowania pojęcia koncentratu. Gospodarcza Proponujemy doprecyzowanie pojęcia koncentratu w ten Przemysł sposób, że dotyczy ono wyłącznie koncentratu w postaci Rozlewniczy oferowanej konsumentowi do domowego użytku, ewentualnie koncentratu wykorzystywanego jako baza do sporządzania napojów na miejscu w punktach sprzedaży gastronomicznej. str. 22

Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie

Pracodawcy RP

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

Polskie Towarzystwo Gospodarcze

17. art. 1 pkt 6 lit. a i b Stowarzyszenie Przepis rodzi ryzyko opodatkowania soków zagęszczonych Uwaga wyjaśniona projektowanej ustawy Krajowa Unia stosowanych do przemysłowej produkcji soków i napojów – (art. 12e ust. 1 i 1a) Producentów Soku takie soki zagęszczone z technicznego punktu widzenia są Soki 100% oraz koncentrat soków 100% nie koncentratami soku. Doprecyzowania wymaga art. 12a ust. 2 podlegają opłacie. Federacja Gospodarki pkt 2. Żywnościowej RP

Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców

Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego

Krajowe Stowarzyszenie Przetwórców Owoców i Warzyw

Krajowa Izba Gospodarcza Przemysłu str. 23

Spożywczego i Opakowań

Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy

18. art. 1 pkt 6 lit. a i b Konfederacja Projektowane przepisy przewidują szczególną regulację Uwaga częściowo uwzględniona projektowanej ustawy Lewiatan momentu powstania obowiązku zapłaty opłaty wyłącznie dla Projektowany art. 12e ust. 1 stanowi ogólną (art. 12e ust. 1 i 1a) sytuacji wskazanej w art. 12a ust. 2 pkt 2, tj. sprzedaży zasadę określającą moment powstania koncentratu następującej po pierwszej sprzedaży na obowiązku zapłaty opłaty. terytorium kraju. Dzięki zdefiniowaniu pojęcia koncentratu Brak analogicznego przepisu dla sytuacji opisanej w art. 12a możliwe będzie zastosowanie zasad ust. 2 pkt 1 (sprzedaż płynu do bezpośredniego spożycia ogólnych również do powstania obowiązku wyprodukowanego z koncentratu) prowadzi do niejasności i zapłaty opłaty z tytułu sprzedaży potencjalnej sprzeczności z zasadą ogólną z art. 12e ust. 1. koncentratów. Dla zapewnienia spójności i pewności prawa, konieczne jest uzupełnienie projektowanych przepisów o regulację Niezależnie od powyższego, zmiana szczególną, zgodnie z którą, w przypadku sprzedaży płynu do dotycząca objęcia opłatą wszystkich bezpośredniego spożycia, o którym mowa w art. 12a ust. 2 pkt koncentratów została wyłączona z projektu 1, obowiązek zapłaty opłaty powstawałby z dniem pierwszej UD290 do odrębnego procedowania i sprzedaży na terytorium kraju tego płynu do bezpośredniego uwzględniona w projekcie ustawy o zmianie spożycia. ustawy o zdrowiu publicznym UD417.

19. art. 1 pkt 7 Narodowy Instytut Z dotychczasowych, jak i obecnie zmienianych zapisów Uwaga uwzględniona projektowanej ustawy Zdrowia Publicznego ustawy wynika, że na wysokość opłaty ma wpływ zawartość (art. 12ea ust. 1) PZH – Państwowy cukrów, zawartość soków, dodatek substancji słodzących, Instytut Badawczy dodatek kofeiny lub dodatek tauryny. Tymczasem proponowany zapis może być rozumiany w ten sposób, że podstawą obliczenia opłaty jest zawartość substancji słodzących, zawartość kofeiny i zawartość tauryny, podobnie jak ma to miejsce w przypadku cukrów. W technologii żywności i nauce o żywieniu termin „zawartość” odnosi się raczej do ilości w produkcie (wyrażonej np. w g/100 g), natomiast w tym przypadku chodzi jedynie o dodatek tych składników do napojów, bez względu na ich ilość recepturową.

str. 24

Proponuje się zmianę zapisów tak, aby chodziło o zawartość cukrów i dodatek substancji słodzących, kofeiny lub tauryny.

20. art. 1 pkt 7 Krajowa Izba Doprecyzowanie, że do obliczenia podstawy opodatkowania Uwaga nieuwzględniona projektowanej ustawy Gospodarcza uwzględniamy ogólny poziom cukrów z tabeli wartości Nieuprawnione jest twierdzenie, że objęcie (art. 12ea ust. 2) Przemysł odżywczej, a nie tylko poziom cukrów dodanych. opłatą cukru naturalnie występującego w Rozlewniczy napojach prowadzi do wypaczenia ratio legis W projekcie wskazano, że opłata cukrowa naliczana będzie od ustawy, a proponowana zmiana podważa PASMI Związek łącznej ilości cukrów w napoju, wg wartości odżywczej prozdrowotny charakter opłaty, ponieważ ze Producentów Leków określonej na opakowaniu produktu. Pojawia się zatem zdrowotnego punktu widzenia, źródło Bez Recepty wątpliwość, w jaki sposób naliczana będzie opłata w cukrów nie ma znaczenia dla finalnego przypadku suplementów diety, w przypadku których nie ma bilansu energetycznego konsumenta. W Polskie Towarzystwo obowiązku podawania wartości odżywczej. rekomendacjach WHO z 2015 r. zostało Gospodarcze Oznacza to, że w praktyce nie da się ustalić wysokości takiej użyte określenie „cukry wolne”, które odnosi opłaty. Powyższe stanowi więc uzasadnienie, dla utrzymania się do wszystkich cukrów – Konfederacja aktualnie obowiązującego stanu prawnego, polegającego na monosacharydów (jak glukoza i fruktoza), Lewiatan wyłączeniu wszystkich suplementów diety, jako kategorii, disacharydów (sacharoza i cukier spod obowiązku zapłaty opłaty cukrowej (bez względu na ich rafinowany) dodawanych w procesie objętość). produkcji, podczas gotowania potraw, stosowanych przez konsumentów, a także Negatywnie oceniamy proponowane brzmienie art. 12ea ust. cukrów występujących naturalnie w miodzie,

2. Uznajemy, że objęcie opłatą cukru naturalnie syropach, sokach owocowych i przetworach występującego w napojach prowadzi do wypaczenia ratio owocowych. Nadmierne spożycie cukrów legis ustawy. W naszej ocenie, omawiana zmiana podważa wolnych obniża jakość diety przez prozdrowotny charakter opłaty, który od samego początku zwiększenie ilości energii bez wprowadzenia opłaty do polskiego porządku prawnego, równoczesnego zapewnienia dodatkowych podkreślany był przez ustawodawcę jako jej główny cel. wartości odżywczych. Postulujemy, aby ustawodawca jednoznacznie ograniczył podstawę opodatkowania do cukrów dodanych do napojów na Niezależnie od powyższego, kwestia etapie produkcji, wyłączając z niej cukry występujące w dotycząca objęcia opłatą suplementów diety napojach naturalnie. w opakowaniach o pojemności powyżej 200 ml (a więc i jej obliczania) została wyłączona z projektu UD290 do odrębnego procedowania i uwzględniona w projekcie ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym UD417.

21. art. 1 pkt 8 lit. f Konfederacja Przepisy wprowadzające tzw. opłatę cukrową od początku Uwaga uwzględniona projektowanej ustawy Lewiatan budziły (…) wątpliwości, między innymi w zakresie (art. 12f ust. 6) kalkulacji opłaty tj. stosowania maksymalnej wysokości str. 25

opłaty (czy taką stawkę maksymalną należy stosować na ostatnim etapie kalkulacji podatku tj. łącznie, w odniesieniu do wszystkich napojów wprowadzanych na rynek przez danego podatnika, czy zaś w odniesieniu do każdego napoju z osobna). Postulujemy, aby nowelizowane przepisy jednoznacznie przesądzały sposób kalkulacji maksymalnej opłaty, poprzez wskazanie, że maksymalna wysokość opłaty dla płynu do bezpośredniego spożycia jest obliczana według stawki 1,2 zł w przeliczeniu na 1 litr danego płynu.

22. art. 1 pkt 8 lit. f Stowarzyszenie Po wprowadzeniu do porządku prawnego opłaty cukrowej Uwaga nieuwzględniona projektowanej ustawy Krajowa Unia producenci podjęli szereg czynności, które zmierzały do Proponowane zmiany mają umożliwić (art. 12f ust. 7) Producentów Soku zwiększenia jakości produktów oraz obniżenia ich bardziej skuteczną realizację celu, jaki negatywnego wpływu na zdrowie konsumentów, w tym m.in. przyświecał wprowadzeniu opłaty od Federacja Gospodarki zwiększenie ilości soków do co najmniej 20% oraz obniżenie środków spożywczych, tj. stymulowania Żywnościowej RP ilości cukrów do 5g/100ml. W rezultacie, producenci podążyli prozdrowotnych wyborów konsumenckich, wyznaczoną przez ustawodawcę drogą, który przewidział poprzez ograniczenie dostępności Polska Federacja wyłączenie z opłaty produktów, w których udział masowy ekonomicznej napojów słodzonych. Producentów soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego Nadmierne korzystanie z łatwo dostępnych i Żywności Związek wynosi nie mniej niż 20% składu surowcowego oraz słodkich produktów żywnościowych Pracodawców zawartość cukrów jest mniejsza lub równa 5 g w przeliczeniu powoduje realne koszty związane z na 100 ml napoju. W rezultacie, nie znajduje uzasadnienia leczeniem chorób takich jak cukrzyca, Polska Izba Produktu zmiana, która obejmie opłatą cukrową te produkty, które choroby układu krążenia oraz szereg innych Regionalnego i zawierają substancje słodzące, pomimo że zawierają co bezpośrednio związanych z chorobą Lokalnego najmniej 20% oraz obniżenia ilości cukrów do 5g/100ml. otyłościową. Istotne jest zatem Należy bowiem zauważyć, że w świetle regulacji polskich podejmowanie działań, dzięki którym Krajowe oraz prawa Unii Europejskiej substancje słodzące są również możliwe jest osiągnięcie celu zdrowotnego Stowarzyszenie składnikami spożywczymi bezpiecznymi i dopuszczonymi do przyjętego przy wprowadzaniu opłaty. Przetwórców Owoców użycia w środkach spożywczych. i Warzyw Proponujemy rezygnację ze zmiany, w interesie producentów Propozycja ograniczenia napojów od których i przetwórstwa owoców krajowych, a w szczególności jabłek. obliczana jest opłata tylko wg stawki Krajowa Izba zmiennej (udział masowy soku wynosi co Gospodarcza Dyskryminacja napojów reformulowanych. najmniej 20% lub będących roztworami Przemysłu węglowodanowo-eliktrolitowymi Spożywczego i Wprowadzony “podatek cukrowy” jest naliczany bez względu zawierających powyżej 5 g cukru) pod Opakowań na substancję słodzącą i dotyczy również tych substancji o warunkiem nie dodania do nich substancji niskim indeksie glikemicznym i kaloryczności, co jest słodzących ani kofeiny czy tauryny sprzeczne z uzasadnieniem nowelizacji ustawy o zdrowiu tj. uwzględnia dodatkowe ryzyko, jakie jest str. 26

Krajowa Izba “stymulowaniu prozdrowotnych wyborów konsumenckich”, związane ze spożywaniem napojów Gospodarcza gdyż nie daje alternatywnego wyboru napoju dietetycznego. zawierających te substancje, ponieważ Przemysł spożywanie tych substancji wywołuje Rozlewniczy negatywne skutki dla zdrowia człowieka. Przeprowadzone w Brazylii badanie Związek (trwające 8 lat) wykazało, że spadek Pracodawców sprawności umysłowej u osób w grupie Przemysłu spożywającej najwięcej słodzików był aż od Piwowarskiego – 62% szybszy. Byli oni o ok 1,6 roku starsi niż Browary Polskie uczestnicy badania o najmniejszej podaży słodzików. Ci spożywający średnią ilość Pracodawcy RP starzeli się o 35% szybciej. Grupa badanych o najmniejszym spożyciu przyjmowała Związek średnio 20 mg/dzień, a ta o najwyższym 191 Przedsiębiorców i mg/dzień. To mniej więcej tyle, ile w dwóch Pracodawców puszkach dietetycznej coli. Ponadto, mózg zapamiętuje smak słodki na Polskie Towarzystwo takim poziomie, jaki mu sami wyznaczymy Gospodarcze przez ilość spożywanej słodkiej żywności (słodycze, słodkie napoje itp.). Warto zatem ograniczać ilość słodkich napojów (bez względu na dodatek cukru czy substancji słodzącej) i słodyczy w diecie, aby stopniowo obniżać próg wrażliwości na słodki smak. Skoro opodatkowanie służy celom zdrowotnym, zasadnym jest zatem dodatkowe obciążenie tych napojów, które wywołują zwiększone ryzyko dla zdrowia.

Niezależnie od powyższego, zaproponowana zmiana została wyłączona z projektu UD290 do odrębnego procedowania i uwzględniona w projekcie ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym UD417.

23. art. 1 pkt 8 lit. g Stowarzyszenie Do tej pory maksymalna opłata wynosiła 1,2 zł na litr, teraz Uwaga nieuwzględniona projektowanej ustawy Krajowa Unia koncentraty (w tym syropy) będą płacić 3,00 zł za 1 litr, co Z uwagi na wyodrębnienie napojów w (art. 12f ust. 7a) Producentów Soku stanowi drastyczną podwyżkę o 150%. postaci koncentratów będących środkami str. 27

Proponujemy rezygnację z podwyżki opłaty. spożywczymi przeznaczonymi do Federacja Gospodarki sporządzania napojów – płynów do Żywnościowej RP bezpośredniego spożycia, za zasadne uznano ustalenie odrębnej dla tej grupy napojów Polska Federacja wysokości opłaty. Dotychczasowe przepisy Producentów nie określają, czy opłata powinna być Żywności Związek ustalana dla koncentratu, czy też dla Pracodawców produktu rozcieńczonego. Ustalanie opłaty dla produktu rozcieńczonego mogłoby Polska Izba Produktu powodować trudności związane z Regionalnego i prawidłowym ustalaniem proporcji Lokalnego rozcieńczania. Biorąc pod uwagę maksymalną wysokość opłaty 1,20 zł za litr Krajowe napoju, w przypadku objęcia opłatą Stowarzyszenie koncentratów, opłata ta jest Przetwórców Owoców nieproporcjonalnie niska w stosunku do i Warzyw zawartości cukru w skoncentrowanym produkcie. Dyskryminuje to również Krajowa Izba podmioty dokonujące obrotu napojami Gospodarcza gotowymi do spożycia w stosunku do Przemysłu podmiotów, które dokonują obrotu Spożywczego i koncentratami, ponieważ wysokość opłaty za Opakowań litr napoju wytworzonego z koncentratu jest wielokrotnie niższa od opłaty przewidzianej Krajowa Izba za litr napoju wyprodukowanego jako napój Gospodarcza gotowy do bezpośredniego spożycia. Przemysł Takie rozwiązanie ma na celu wspieranie Rozlewniczy uczciwej konkurencji i zniwelowanie dysproporcji pomiędzy podmiotami Związek dokonującymi obrotu napojami gotowymi do Przedsiębiorców i bezpośredniego spożycia, a podmiotami Pracodawców dokonującymi obrotu koncentratami.

Polskie Towarzystwo Niezależnie od powyższego, kwestia Gospodarcze dotycząca objęcia opłatą koncentratów została wyłączona z projektu UD290 do odrębnego procedowania i uwzględniona w

str. 28

projekcie ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym UD417.

24. art. 1 pkt 8 lit. h Deloitte Doradztwo Kolejna wątpliwość pojawia się w przypadku zwrotu Uwaga uwzględniona projektowanej ustawy Podatkowe Dąbrowski produktów do podmiotu zobowiązanego do zapłaty opłaty. W (art. 12f ust. 9) i Wspólnicy Spółka modelu biznesowym opartym na produkcji na zlecenie Komandytowa (zamawiający) na materiale powierzonym, możliwość potrącania opłaty w przypadku zwrotu napojów może rodzić Związek trudności. Zwrot napojów, od których pierwotnie rozliczono Pracodawców opłatę będzie odbywał się na podstawie faktury korygującej Przemysłu do podmiotu zlecającego produkcję, bowiem to ten podmiot Piwowarskiego – jako właściciel napojów będzie odpowiedzialny za realizację Browary Polskie ich dystrybucji. W dalszej kolejności, podmiot zlecający nie będzie uprawniony do zwrotu napojów do podmiotu produkcyjnego, bowiem napoje te nigdy nie były własnością podmiotu produkcyjnego, gdyż podmiot ten jedynie świadczył usługę produkcyjną z wykorzystaniem surowców i materiałów otrzymanych od podmiotu zlecającego. Oznacza to, iż podmiot zlecający z uwagi na fakt, iż nie jest podmiotem zobowiązanym do rozliczenia opłaty nie będzie uprawniony do pomniejszenia należnej opłaty i jednocześnie nie będzie miał podstaw do wystąpienia do producenta tych napojów z wnioskiem o pomniejszenie należnej opłaty z tytułu zwrotu tych napojów z rynku i nieprzekazania ich do konsumpcji.

25. art. 1 pkt 11 Deloitte Doradztwo Projektowane regulacje nie uwzględniają prowadzenia Uwaga częściowo uwzględniona projektowanej ustawy Podatkowe Dąbrowski działalności gospodarczej polegającej jedynie na świadczeniu Projekt zostanie uzupełniony o wskazanie (art. 12ia ust. 1 i Wspólnicy Spółka usługi produkcji na materiale powierzonym, która została zamawiającego jako podmiotu art. 12ib ust. 1) Komandytowa zaadresowana w art. 12a ust. 3 pkt 7 projektu. W takim zobowiązanego do zapłaty opłaty, a co za przypadku podmiotem zobowiązanym do zapłaty opłaty, tym idzie również uprawnionego do Stowarzyszenie będzie faktyczny producent, zaś podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o jej zwrot z tytułu Krajowa Unia dokonania WDT lub eksportu będzie podmiot zlecający importu lub dostawy Producentów Soku produkcję napojów. Oznacza to, iż w sytuacji, w której dojdzie wewnątrzwspólnotowej. do wywozu napojów z terytorium kraju, wyprodukowanych Wskazany w projekcie ustawy 6-miesięczny Federacja Gospodarki termin na wystąpienie z wnioskiem o zwrot na materiale powierzonym, na zlecenie zamawiającego, żaden Żywnościowej RP opłaty z tytułu dostawy z podmiotów nie będzie uprawniony do wystąpienia z wewnątrzwspólnotowej lub eksportu wnioskiem o zwrot opłaty. Należy bowiem zaznaczyć, iż ani napojów od których opłata została zapłacona podmiot produkcyjny, który nie dokona WDT lub eksportu str. 29

Polska Federacja (gdyż napoje nigdy nie były jego własnością), ani podmiot na terytorium kraju zostanie wydłużony do Producentów zlecający, który nie nabędzie tych napojów od podmiotu 12 miesięcy. Żywności Związek obowiązanego do zapłaty opłaty (bowiem podmiot Pracodawców produkcyjny nie dokonuje sprzedaży napojów, lecz świadczy W ocenie projektodawcy nie zasadne jest wyłącznie usługę produkcyjną) nie będą uprawnieni do natomiast poszerzenie kręgu podmiotów Polska Izba Produktu zwrotu na podstawie art. 12ia. Sytuacja taka wydaje się być uprawnionych do zwrotu zapłaty opłaty od Regionalnego i sprzeczna z celem regulacji polegającym na umożliwieniu napojów o kolejne podmioty. Lokalnego odzyskania opłaty przez podmiot, który poniósł jej koszt w Do wniosku o zwrot opłaty konieczne jest stosunku do napojów które zostały wywiezione z kraju. dołączenie dowodu potwierdzającego zapłatę Krajowe opłaty na terytorium kraju. Poszerzenie kręgu Stowarzyszenie Niezrozumienie budzi ograniczenie katalogu podmiotów podmiotów uprawnionych może Przetwórców Owoców uprawnionych do występowania z wnioskiem o zwrot opłaty. spowodować trudności bądź też całkowicie i Warzyw Jak bowiem wynika z projektowanego przepisu katalog uniemożliwić pozyskanie wymaganych podmiotów uprawnionych do uzyskania zwrotu obejmuje dokumentów. Krajowa Izba wyłącznie dwie kategorie, tj. podmioty które: Podobne rozwiązanie funkcjonuje w zakresie Gospodarcza zwrotu podatku akcyzowego z tytułu Przemysłu • dokonały zapłaty opłaty i jednocześnie dokonały dostawy wewnątrzwspólnotowej lub Spożywczego i dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu tych eksportu wyrobów akcyzowych. Opakowań napojów, albo • nabyły te napoje od podmiotu obowiązanego do zapłaty Krajowa Izba opłaty i jednocześnie dokonały dostawy Gospodarcza wewnątrzwspólnotowej lub eksportu tych napojów. Przemysł Rozlewniczy Taka regulacja doprowadzi do nierównego traktowania podmiotów na rynku. W praktyce bowiem regularnie KDCP Kancelaria dochodzi do sytuacji, gdzie łańcuch dostaw jest dłuższy niż Doradztwa Celnego i przewidziany w omawianych przepisach i wywozu napojów z Podatkowego kraju, od których została zapłacona opłata nie dokonuje Rutkowski i podmiot, który rozliczył opłatę lub podmiot, który nabył Wspólnicy sp. z o.o. napoje bezpośrednio od podmiotu, który dokonał zapłaty opłaty. Projektowane przepisy nie przewidują prawa do Pracodawcy RP zwrotu dla podmiotów znajdujących się na dalszym etapie łańcucha dostaw. Kluczowe dla możliwości skorzystania z Związek mechanizmu zwrotu opłaty powinien być fakt, iż opłata ta Przedsiębiorców i Pracodawców została rozliczona w należytej wysokości, a nie który z podmiotów występuje z wnioskiem o zwrot. Ograniczenie katalogu podmiotów uprawnionych do występowania z

str. 30

Polskie Towarzystwo wnioskiem o zwrot może być potraktowane jako naruszenie Gospodarcze konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.

Konfederacja Ograniczenie uzyskania zwrotu opłaty cukrowej w terminie 6 Lewiatan miesięcy nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Proponujemy, aby konstrukcja zwrotu opłaty cukrowej w przypadku eksportu/dostawy wewnątrzwspólnotowej, wynosiła rok od dnia eksportu/dostawy wewnątrzwspólnotowej.

26. art. 6 projektowanej Federacja Wnioskujemy o wyznaczenie 12-miesięcznego okresu Uwaga nieuwzględniona ustawy Branżowych vacatio legis w celu umożliwienia wprowadzenia zmian. Przewidziany w projekcie termin wejścia w Związków życie przepisów określony jako pierwszy Producentów Rolnych Wprowadzane zmiany wymagają od producentów dzień miesiąca następujący po upływie 6 implementacji zmian w polityce cenowej, cennikach i miesięcy od dnia ogłoszenia jest Stowarzyszenie umowach z klientami, zmian w systemach IT służących do odpowiednio długim okresem na Krajowa Unia obliczania i raportowania opłaty cukrowej. Są to zmiany, dostosowanie się do proponowanych zmian. Producentów Soku których wdrożenie wymaga zastosowania dłuższego vacatio legis, tj. minimum 12 miesięcy ze skutkiem nie wcześniej niż Federacja Gospodarki od 1 stycznia. Żywnościowej RP

Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców

Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego

Krajowe Stowarzyszenie Przetwórców Owoców i Warzyw

Krajowa Izba Gospodarcza

str. 31

Przemysłu Spożywczego i Opakowań

Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy

27. uwaga ogólna Polskie Wnioskujemy, by środki z opłaty cukrowej były wydatkowane Uwaga wykracza poza zakres Stowarzyszenie zgodnie z ustawowym przeznaczeniem - tj. m.in. na wczesne przedmiotowy projektu Diabetyków interwencje - ze szczególnym uwzględnieniem profilaktyki Zgodnie z obowiązującymi przepisami chorób cywilizacyjnych oraz edukacji zdrowotnej, a także ustawy o zdrowiu publicznym (art.12e) zapewnienia dostępu do nowoczesnych terapii, wyrobów Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymuje medycznych oraz profilaktyki powikłań cukrzycy wraz z 96,5% wpływów z opłaty i to NFZ zapewnieniem dostępu do ich właściwego leczenia – ze odpowiada za wykorzystanie tych środków szczególnym uwzględnieniem stopy cukrzycowej oraz na działania zgodne z celami ustawowymi. powikłań sercowo-naczyniowych i nerkowych. Wnosimy o doprecyzowanie, że środki z opłaty będą przeznaczane w określonej części na profilaktykę i leczenie chorób cywilizacyjnych (cukrzyca, otyłość, choroby układu krążenia). Proponujemy wskazanie minimalnego progu % na programy profilaktyczne i edukacyjne.

28. uwaga ogólna Federacja Sprzeciw wobec podwyższenia opłaty za podatek cukrowy. Uwaga wykracza poza zakres Branżowych Zwiększenie kwot podatku cukrowego może spowodować przedmiotowy projektu Związków spadek zapotrzebowania na jabłka, jak i inne owoce. Przedmiotowy projekt nie przewiduje Producentów Rolnych Ponadto, może negatywnie wpłynąć na rozwój całej branży tj. podwyższenia wysokości opłaty. produkcję, jak i przetwórstwo, ograniczając jej rozwój i Federacja Gospodarki konkurencyjność. Żywnościowej RP Zwiększenie opodatkowania napojów zawierających cukier prowadzić będzie do dalszego obniżania konkurencyjności zarówno branży cukrowniczej jak i branży spożywczej w Polsce wobec tych branż z innych krajów Unii Europejskiej, gdzie takich dodatkowych obciążeń nie ma.

29. uwaga ogólna RoślinnieJemy Apelujemy o wyłączenie napojów roślinnych z opłaty Uwaga wyjaśniona cukrowej ze względu na zawarte w nich naturalne cukry. Napoje roślinne podlegają opłacie na takich samych zasadach jak pozostałe napoje

str. 32

Polski Związek Klasyfikowanie napojów roślinnych w tej samej kategorii co bezalkoholowe, Jeżeli nie dodano do nich Producentów produkty wysokosłodzone jest nieuzasadnione i nie cukrów to nie podlegają opłacie. Żywności Roślinnej odzwierciedla ich rzeczywistych właściwości żywieniowych oraz funkcji w codziennej diecie. Produkty te zazwyczaj Sante Sp. z o.o. cechują się umiarkowaną zawartością naturalnych cukrów, co wspiera kontrolę masy ciała i zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia nadwagi oraz cukrzycy typu drugiego. Objęcie ich dodatkową opłatą nie tylko nie przyczynia się do osiągnięcia celów zdrowia publicznego, ale wręcz utrudnia dostęp do cennej kategorii produktów żywieniowych.

30. uwaga ogólna Polska Federacja 1. Postulat wyłączenia z opłat napojów zawierających Uwaga nieuwzględniona Producentów nisko- i bezkaloryczne substancje słodzące. Wyłączenie z opłat napojów zawierających Żywności Związek Proponowane przepisy deprecjonują podejmowane nisko- i bezkaloryczne substancje słodzące Pracodawców dotychczas wysiłki producentów na rzecz zastępowania cukru oraz zrezygnowanie z części opłaty niskokalorycznymi substancjami słodzącymi, ponieważ i tak naliczanej za zawartość w napoju kofeiny lub Pracodawcy RP zostaną obciążeni opłatą cukrową. Obejmowanie opłatą tauryny stoi w sprzeczności z celem jaki produktów, które zawierają substancje słodzące jest wręcz przyświecał wprowadzeniu opłaty od Związek sprzeczne z celem regulacji jakim jest walka z otyłością. środków spożywczych, tj. stymulowania Przedsiębiorców i Substancje słodzące jako niskokaloryczny dodatek do prozdrowotnych wyborów konsumenckich, Pracodawców żywności pozwalają na zachowanie walorów smakowych poprzez ograniczenie dostępności produktu, przy jednoczesnej redukcji ilości spożywanego ekonomicznej napojów słodzonych. Business Centre Club cukru, co pozytywnie wpływa zarówno na kaloryczność Nadmierne korzystanie z łatwo dostępnych i napoju, a w konsekwencji sprzyja realizacji celów ustawy. słodkich produktów żywnościowych powoduje realne koszty związane z Wprowadzony “podatek cukrowy” jest naliczany bez względu leczeniem chorób takich jak cukrzyca, na substancję słodzącą i dotyczy również tych substancji o choroby układu krążenia oraz szereg innych niskim indeksie glikemicznym i kaloryczności, co jest bezpośrednio związanych z chorobą sprzeczne z uzasadnieniem nowelizacji ustawy o zdrowiu tj. otyłościową. Istotne jest zatem “stymulowaniu prozdrowotnych wyborów konsumenckich”, podejmowanie działań, dzięki którym gdyż nie daje alternatywnego wyboru napoju dietetycznego możliwe jest osiągnięcie celu zdrowotnego przyjętego przy wprowadzaniu opłaty.

2. Postulat wyłączenia z zakresu przedmiotowej ustawy części opłaty naliczanej za zawartość w napoju kofeiny lub Opłata za dodatek w napoju substancji tauryny. słodzących, kofeiny lub tauryny uwzględnia Od 2024 r. polski rząd nałożył arbitralne i dyskryminujące dodatkowe ryzyko, jakie jest związane ze ograniczenia na sprzedaż produktów zawierających kofeinę i spożywaniem napojów zawierających te taurynę. W szczególności zabroniona jest sprzedaż napojów substancje, ponieważ spożywanie tych

str. 33

energetycznych osobom poniżej 18 roku życia oraz w substancji wywołuje negatywne skutki dla automatach sprzedających, niezależnie od wieku zdrowia człowieka. potencjalnego nabywcy. Ograniczenia te są nieuzasadnione, Jak podaje Narodowe Centrum Edukacji arbitralne i dyskryminujące. W szczególności zakaz sprzedaży Żywieniowej: „Kofeina nie jest składnikiem w automatach stanowi per se zakaz sprzedaży napojów odżywczym, ale substancją psychoaktywną, energetycznych, co znacznie wykracza poza rzekomy cel. stosowaną w żywności najczęściej ze Proponowane obecnie dodatkowe podwyższenie podatku od względu na takie właśnie działanie tych produktów miałoby nieproporcjonalny wpływ na tę fizjologiczne. Spożywanie jej w niewielkich kategorię produktów. W świetle tych najnowszych ograniczeń ilościach korzystnie stymuluje aktywność kategoria ta nie powinna podlegać żadnym dodatkowym centralnego układu nerwowego, natomiast w ograniczeniom, które jeszcze bardziej przyczyniłyby się do przypadku większych dawek mogą pojawiać dyskryminacyjnej i arbitralnej sytuacji. się objawy rozdrażnienia, niepokoju, napady lęku, bezsenność lub zaburzenia koordynacji ruchowej (…).”. Ponadto, jak wskazuje Przegląd Lekarski nr 2012/69/10, u osób regularnie spożywających napoje bogate w kofeinę odnotowuje się takie niepokojące symptomy jak: • kołatanie serca, • wzrost ciśnienia krwi, • uczucie niepokoju, • ból w klatce piersiowej, • płytki i przyspieszony oddech, • zawroty i ból głowy, • incydenty żołądkowo-jelitowe. Podobnie jest w przypadku substancji słodzących. Przeprowadzone w Brazylii badanie (trwające 8 lat) wykazało, że spadek sprawności umysłowej u osób w grupie spożywającej najwięcej słodzików był aż o 62% szybszy. Byli oni o ok. 1,6 roku starsi niż uczestnicy badania o najmniejszej podaży słodzików. Ci spożywający średnią ilość starzeli się o 35% szybciej. Grupa badanych o najmniejszym spożyciu przyjmowała średnio 20 mg/dzień, a ta o najwyższym 191

str. 34

mg/dzień. To mniej więcej tyle, ile znajduje się w dwóch puszkach dietetycznej coli. Skoro opodatkowanie służy celom zdrowotnym, zasadnym jest zatem dodatkowe obciążenie tych napojów, które wywołują zwiększone ryzyko dla zdrowia.

Niezależnie od powyższego, zaproponowana zmiana dotycząca objęcia opłatą napojów zawierających co najmniej 20% soku oraz dodatek substancji słodzących została wyłączona z projektu UD290 do odrębnego procedowania i uwzględniona w projekcie ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym UD417.

31. uwaga ogólna PASMI Związek Objęcie tzw. opłatą cukrową wielu słodzików jest Uwaga nieuwzględniona Producentów Leków nieuzasadnione, z uwagi na ich charakterystykę. Dla Jw. Bez Recepty przykładu:

- stewia – nie dostarcza kalorii ani nie wpływa na glikemię. Jej obecność nie powinna być traktowana na równi z dodatkiem cukru czy syntetycznych słodzików.

- erytrytol – nie dostarcza energii i nie wpływa na poziom cukru we krwi,

- ksylitol – posiada niski indeks glikemiczny i pozytywny wpływ na zdrowie. Należy stwierdzić, że obłożenie dodatkową opłatą produktów o minimalnym udziale w całkowitym spożyciu słodzików jest nieproporcjonalne i nieuzasadnione z punktu widzenia zdrowia publicznego.

Suplementy w przystępnych formach płynnych/do przygotowania napojów, rozpuszczenia czy rozcieńczenia, bardzo są często wybierane dla dzieci i przez osoby starsze, a także osoby mające problemy z przyjmowaniem tradycyjnych tabletek. Skutkiem objęcia ww. produktów opłatą będzie: • podniesie cen produktów, • ograniczenie dostępności,

str. 35

• spowodowanie błędnego postrzegania ich jako „niezdrowych”, podczas gdy celem takich produktów jest uzupełnianie diety w określone składniki, a więc szeroko rozumiane działanie prozdrowotne.

32. uwaga ogólna PASMI Związek Powstaje również pytanie - w jaki sposób należy rozliczać Uwaga wyjaśniona Producentów Leków zwroty produktu z rynku, czy np. z hurtowni (przykładowo ze W przypadku zwrotu napojów do Bez Recepty względu na kończący się termin przydatności do spożycia), za producenta, opłata będzie rozliczona przez które została wniesiona opłata cukrowa, a zostaną zwrócone niego (zwrot opłaty) poprzez pomniejszenie do producenta (niespożyte produkty), a także przez należnej opłaty w informacji CUK za miesiąc producenta zostaną zutylizowane. W takim razie, co będzie w w którym wystawiono fakturę korygującą. takim przypadku, czy będzie należał się zwrot opłaty Gdy rozliczenie opłaty naliczonej nie będzie cukrowej? Jaki mechanizm będzie miał zastosowanie w mogło być dokonane np. gdy łączna przypadku, gdy utylizacja nastąpi na poziomie dystrybutora wysokość opłat naliczonych od napojów hurtowego, a sam produkt nie trafi do obrotu detalicznego lub zwróconych będzie wyższa niż suma opłaty zostanie z niego wycofany? Podobne pytanie dotyczy do zapłaty, podmiot obowiązany do zapłaty zwrotów jakościowych. opłaty będzie miał możliwość wystąpienia do organu właściwego w sprawie opłaty z wnioskiem o zwrot opłaty. Ustawa nie przewiduje zwrotu opłaty podmiotowi, który nie jest zobowiązany do zapłaty opłaty, tj. hurtownikowi który sam zutylizował napoje.

33. uwagi ogólne Uczelnia Łazarskiego 1. Obecny system prawny nie nakłada na producentów Uwagi wskazane w pkt 1-4 wykraczają i Instytut Zarzadzania obowiązku bezpośredniego informowania konsumentów o poza zakres przedmiotowy projektu w Ochronie Zdrowia tym, że dany produkt jest objęty opłatą od napojów Uwaga wskazana w pkt 5 częściowo słodzonych. Powoduje to lukę informacyjną, która osłabia uwzględniona edukacyjny i prozdrowotny cel ustawy. Propozycja: Inspirując się skutecznymi rozwiązaniami międzynarodowymi, 1. Działania informacyjne wykraczają poza proponujemy wprowadzenie prostego i klarownego właściwość MF. oznaczenia, iż dany produkt podlega opłacie. Napoje objęte 2. MF gromadzi dane dotyczące wielkości opłatą oznacza się na etykiecie lub opakowaniu w sposób wpływów z tytułu opłaty. widoczny informacją: ‘Produkt objęty opłatą od napojów 3. Zgodnie z obowiązującymi przepisami słodzonych’. ustawy o zdrowiu publicznym (art.12e)

2. Obowiązujące przepisy nie posiadają wbudowanego Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymuje mechanizmu oceny ich efektywności. Brak systematycznego 96,5% wpływów z opłaty i to NFZ monitorowania i publicznego raportowania uniemożliwia odpowiada za wykorzystanie tych środków ocenę, czy i w jakim stopniu opłata realizuje swoje cele na działania zgodne z celami ustawowymi. zdrowotne. Proponujemy wprowadzenie mechanizmu str. 36

monitorowania i raportowania skuteczności opłaty od 4. MF nie widzi uzasadnienia dla środków spożywczych, gdzie minister właściwy do spraw wprowadzenia takiego rejestru. Znane są zdrowia, we współpracy z ministrem właściwym do spraw dane podmiotów płacących opłatę. finansów publicznych, sporządzałby i publikował w 5. Zaproponowana w art. 12b ust. 2 pkt 8 Biuletynie Informacji Publicznej, w terminie do 30 września zmiana zostanie usunięta z projektu, a każdego roku, roczny raport dotyczący funkcjonowania kwestia wyłączenia z opłaty mieszaniny opłaty. wody z sokiem bez dodatku substancji

3. Środki pozyskiwane z opłaty trafiają do ogólnego budżetu słodzących, kofeiny i tauryny zostanie państwa, co rozmywa ich pierwotny, prozdrowotny cel. Taka poddana analizie na etapie ewentualnych konstrukcja osłabia społeczne poparcie dla rozwiązania, które prac nad aktem wykonawczym do ustawy. W bywa postrzegane wyłącznie jako instrument fiskalny, a nie tym celu w projekcie ustawy zostanie dodane inwestycja w zdrowie publiczne. Proponujemy, aby środki upoważnienia ustawowe do fakultatywnego pochodzące z opłaty stanowiły przychód państwowego wydania rozporządzenia określającego funduszu celowego, którego dysponentem jest minister zwolnienia od opłaty inne niż wymienione w właściwy do spraw zdrowia i przeznaczane byłyby na obowiązujących przepisach. finansowanie zadań z zakresu zdrowia publicznego.

4. Brakuje dedykowanego rejestru producentów i importerów napojów objętych opłatą zdrowotną. Propozycja: Wprowadzenie dedykowanego rejestru podmiotów zobowiązanych do uiszczania opłaty od napojów słodzonych oraz obowiązku elektronicznego zgłoszenia przed rozpoczęciem sprzedaży.

5. Niejednoznaczne traktowanie napojów w tym wód smakowych, produktów często zawierających znaczne ilości cukru. Dostosowanie przepisów w sposób obejmujący także wody smakowe pozwoliłoby przywrócić logikę systemu, zwiększyć jego skuteczność zdrowotną oraz zapewnić równe warunki konkurencji między producentami napojów. Z punktu widzenia spójności systemowej i zasad równego traktowania produktów podobnych, proponowane brzmienie jednoznacznie obejmuje wody smakowe i funkcjonalne jako napoje objęte opłatą, o ile zawierają dodatek cukrów lub substancji słodzących.

34. uwaga ogólna Konfederacja Liczne wątpliwości wśród podatników budzi fakt Uwaga nieuwzględniona Lewiatan posługiwania się przez ustawodawcę w obrębie cytowanych Dotychczas nie były zgłaszane żadne przepisów oraz w samej strukturze logicznej CUK-2 różnymi trudności z funkcjonowaniem sposobu jednostkami miary – ustawodawca posługuje się na potrzeby obliczania wysokości opłaty i jednej opłaty zarówno litrami, mililitrami, jak i pojęciem 100 funkcjonowania formularza CUK. str. 37

ml – taka konstrukcja przepisów wprowadza niepotrzebne wątpliwości i znacząco utrudnia prawidłowe przygotowanie deklaracji. W naszej ocenie konstrukcja przepisów zarówno w obecnym jak i w projektowanym kształcie może prowadzić do licznych błędów formalnych w deklaracjach wynikających z braku ich przejrzystości. Postulujemy ujednolicenie jednostki odniesienia – przykładowo poprzez przyjęcie jednej wspólnej jednostki (np. litrów) i powiązanie z nią wysokości opłaty – co uprości proces obliczania i deklarowania daniny oraz zminimalizuje ryzyko sporów interpretacyjnych.

35. Uwaga ogólna Business Centre Club Zasadnym jest objęcie ustawą słodyczy, co spowoduje Uwaga wykracza poza zakres dodatkowe wpływy do budżetu państwa. Zakładając przedmiotowy projektu nieodczuwalne dla konsumenta 10% podatku, jest to ok 2 mld zł, które można przeznaczyć na walkę z chorobami związanymi z otyłością, jednocześnie przyczyniając się do ich ograniczenia ze względu na oczekiwany wzrost sprzedaży produktów dietetycznych o niższym indeksie glikemicznym, których “opłata cukrowa” nie powinna dotyczyć.

36. Uwaga ogólna Rzecznik Małych i Projekt wymaga wprowadzenia mechanizmów ochronnych i Uwaga nieuwzględniona Średnich wsparcia dla podmiotów sektora MŚP oraz lepszych Cel nowelizacji przepisów ustawy o zdrowiu Przedsiębiorstw konsultacji ze środowiskiem tych przedsiębiorców. publicznym ma charakter zdrowotny, a nie Konieczne zmiany powinny być proporcjonalne i adekwatne wspierający MŚP. do celów oraz poparte rzetelną analizą i oceną wpływu W świetle obowiązujących przepisów wśród regulacji na przedsiębiorców sektora MŚP. podmiotów zobowiązanych do zapłaty opłaty Rzecznik postuluje o uzupełnienie OSR i uzasadnienia znajdują się mikro-, małe- i średnie projektu ustawy o szczegółową analizę kosztów i barier dla przedsiębiorstwa i ustawa w tym zakresie nie sektora MŚP, wprowadzenie mechanizmów łagodzących, przewiduje dla tej grupy podmiotów żadnych takich jak zwolnienia progowe, uproszczenie obowiązków preferencji. sprawozdawczych dla przedsiębiorców sektora MŚP oraz Zgodnie z aktualnym brzmieniem ust. 1 wydłużenie vacatio legis. Konieczne wydaje się także obowiązek zapłaty opłaty ciąży na osobie przeprowadzenie odrębnych konsultacji dedykowanych fizycznej, osobie prawnej oraz jednostce sektorowi MŚP oraz opracowanie poradników i narzędzi organizacyjnej nieposiadającej osobowości szkoleniowych, które pomogą mikro-, małym i średnim prawnej będącej podmiotem sprzedającym przedsiębiorcom w adaptacji do nowych przepisów. napoje do punktów sprzedaży detalicznej albo prowadzącym sprzedaż detaliczną napojów w przypadku: producenta, podmiotu nabywającego napoje w ramach str. 38

wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub importera napoju oraz będącej podmiotem zamawiającym w przypadku, gdy skład napoju objętego opłatą stanowi element umowy zawartej przez producenta a dotyczącej produkcji tego napoju dla zamawiającego. Przy tak określonym podmiocie obowiązanym do zapłaty opłaty często występują trudności w ustaleniu, który z podmiotów występujących w łańcuchu dostaw jest obowiązany do zapłaty opłaty. Uwzględniając możliwość wielokrotnej odsprzedaży tych samych napojów, identyfikacja podmiotu właściwego do zapłaty opłaty jest czasochłonna i skomplikowana. Zatem realne ustalenie ilości podmiotów biorących udział w łańcuchu dostaw jest niemożliwe. Proponowane przepisy wbrew temu co twierdzi Rzecznik MŚP, ograniczają liczbę podmiotów zobowiązanych do zapłaty opłaty do producentów, importerów i podmiotów zamawiających. Natomiast zaproponowany okres vocatio legis w ocenie MF jest wystarczająco długi, aby podmioty które dotychczas nie składały Informacji CUK-I i nie płaciły opłaty mogły się do tego obowiązku przygotować.

str. 39

Zestawienie nieuwzględnionych uwag zgłoszonych w ramach opiniowania, o którym mowa w § 38 Regulaminu pracy Rady Ministrów projektu z dnia 10 września 2025 r. ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (UD 290)

Jednostka Podmiot, który Lp. Opinia podmiotu Stanowisko MF redakcyjna zgłosił uwagę

1. art. 1 pkt 3 lit. b Urząd Ochrony Wyłączenia przewidziane w projektowanych: art. 12b Przepisy dotyczące opłaty od środków spożywczych, projektowanej Konkurencji i ust. 2 pkt 5, art. 12b ust. 2 pkt 8, art. 12f ust. 7 pkt 1, w tym zasady zwolnienia i częściowego zwolnienia ustawy Konsumenta mogą wpłynąć na zwiększenie atrakcyjności cenowej napojów zawierających co najmniej 20% soku, (art. 12b ust. 2 dosładzanych napojów i wód względem innych obowiązują w niezmienionej formie od 2021 r. i do pkt 5, art. 12b napojów bezalkoholowych. Wyłączenie z opłaty chwili obecnej nie były przedmiotem zastrzeżeń. ust. 2 pkt 8, art. cukrowej tzw. wód smakowych ma również daleko Projekt ustawy w zakresie zwolnień wprowadza 12f ust. 7 pkt 1) idące konsekwencje dla konkurencji, gdyż zwiększa natomiast istotne ograniczenia. Zgodnie z skalę preferencji przysługujących producentom tzw. projektowanymi regulacjami zwolnienie z opłaty wody smakowej oraz wpływa na strukturę produkcji. będzie możliwe wyłącznie dla napojów Należy bowiem zauważyć, że obecnie korzystają oni niezawierających substancji słodzących, kofeiny ani także z nieuzasadnionych preferencji fiskalnych w tauryny. Zatem, jeżeli do napoju zawierającego postaci 5% zamiast 23% stawki podatku VAT. minimum 20% soku i do 5 g cukru zostanie dodany Proponowane rozwiązania mogą doprowadzić do słodzik, kofeina lub tauryna, napój taki będzie zwiększenia konsumpcji cukru zawartego w sokach i podlegał opłacie na zasadach ogólnych tj. 0,50 zł wpływać negatywnie na wybory żywieniowe opłaty stałej, 0,50 zł za obecność słodzika i 0,10 zł za konsumentów, a tym samym na ich stan zdrowia, co ewentualny dodatek kofeiny lub tauryny. W praktyce jest skutkiem przeciwnym od zamierzonego przez prowadzi to do zawężenia katalogu napojów, które ustawodawcę. Nie można bowiem zapominać, że mogą korzystać ze zwolnienia z opłaty. kluczowym celem wprowadzenia opłaty cukrowej było W związku z powyższym nie można również promowanie prozdrowotnych wyborów żywieniowych podzielić stanowiska UOKiK, że projektowane oraz poprawa jakości diety przez ograniczenie spożycia przepisy zwiększą atrakcyjność cenową dosładzanych słodkich napojów. napojów względem innych napojów bezalkoholowych, w tym „czystej” wody. Każdy napój zawierający słodziki, kofeinę lub taurynę – nawet jeśli zawiera wymagany udział soku – będzie objęty opłatą na zasadach ogólnych. Oznacza to realne ograniczenie preferencji dla napojów dosładzanych, czy też zawierających kofeinę lub taurynę. W zakresie wpływu regulacji na zachowania konsumentów i spożycie cukru zawartego w sokach należy wskazać, że proponowane zmiany prowadzą do ograniczenia możliwości stosowania wyłączeń z opłaty, co powinno sprzyjać zmniejszeniu konsumpcji napojów słodzonych oraz napojów zawierających dodatki, takie jak kofeina czy tauryna, na rzecz zwiększenia konsumpcji m.in. „czystej” wody. Tym samym procedowane zmiany pozostają spójne z podstawowym celem wprowadzenia opłaty, jakim jest promowanie prozdrowotnych wyborów żywieniowych. Zaproponowana w art. 12b ust. 2 pkt 8 i 9 zmiana zostanie usunięta z projektu, a kwestia wyłączenia z opłaty mieszaniny wody i soku lub nektarów z owoców kwaśnych bez dodatku substancji słodzących, kofeiny i tauryny zostanie poddana analizie na etapie ewentualnych prac nad aktem wykonawczym do ustawy. W tym celu w projekcie ustawy zostanie dodane upoważnienia ustawowe do fakultatywnego wydania rozporządzenia określającego zwolnienia od opłaty inne niż wymienione w obowiązujących przepisach.

2. Uwaga ogólna Rzecznik Małych i W ocenie Rzecznika MŚP z uwagi na rozszerzenie Cel nowelizacji przepisów ustawy o zdrowiu Średnich zakresu podmiotów zobowiązanych do zapłaty opłaty publicznym ma charakter zdrowotny, a nie Przedsiębiorstw projekt wymaga wprowadzenia mechanizmów wspierający MŚP. ochronnych i wsparcia dla podmiotów sektora MŚP W świetle obowiązujących przepisów wśród oraz lepszych konsultacji ze środowiskiem tych podmiotów zobowiązanych do zapłaty opłaty znajdują przedsiębiorców. Konieczne zmiany powinny być się mikro-, małe- i średnie przedsiębiorstwa i ustawa proporcjonalne i adekwatne do celów oraz poparte w tym zakresie nie przewiduje dla tej grupy rzetelną analizą i oceną wpływu regulacji na podmiotów żadnych preferencji. przedsiębiorców sektora MŚP. Zgodnie z aktualnym brzmieniem ust. 1 obowiązek Rzecznik postuluje o uzupełnienie OSR i uzasadnienia zapłaty opłaty ciąży na osobie fizycznej, osobie projektu ustawy o szczegółową analizę kosztów i barier prawnej oraz jednostce organizacyjnej nieposiadającej dla sektora MŚP, wprowadzenie mechanizmów osobowości prawnej będącej podmiotem łagodzących, takich jak zwolnienia progowe, sprzedającym napoje do punktów sprzedaży uproszczenie obowiązków sprawozdawczych dla detalicznej albo prowadzącym sprzedaż detaliczną przedsiębiorców sektora MŚP oraz wydłużenie vacatio napojów w przypadku: producenta, podmiotu legis. Konieczne wydaje się także przeprowadzenie nabywającego napoje w ramach odrębnych konsultacji dedykowanych sektorowi MŚP wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub oraz opracowanie poradników i narzędzi importera napoju oraz będącej podmiotem szkoleniowych, które pomogą mikro-, małym i średnim zamawiającym w przypadku, gdy skład napoju przedsiębiorcom w adaptacji do nowych przepisów. objętego opłatą stanowi element umowy zawartej przez producenta a dotyczącej produkcji tego napoju dla zamawiającego. Przy tak określonym podmiocie obowiązanym do zapłaty opłaty często występują trudności w ustaleniu, który z podmiotów występujących w łańcuchu dostaw jest obowiązany do zapłaty opłaty. Uwzględniając możliwość wielokrotnej odsprzedaży tych samych napojów, identyfikacja podmiotu właściwego do zapłaty opłaty jest czasochłonna i skomplikowana. Zatem realne ustalenie ilości podmiotów biorących udział w łańcuchu dostaw jest niemożliwe. Proponowane przepisy wbrew temu co twierdzi Rzecznik MŚP, ogranicza liczbę podmiotów zobowiązanych do zapłaty opłaty do producentów, importerów i podmiotów zamawiających. Natomiast zaproponowany okres 6 miesięcy vacatio legis w ocenie MF jest wystarczająco długi, aby podmioty które dotychczas nie składały Informacji CUK-I i nie płaciły opłaty mogły się do tego obowiązku przygotować. Lista zgłoszeń lobbingowych do projektu ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (UD290)

Lp. Podmiot zgłaszający Data zgłoszenia 1 Polskie Stowarzyszenie Diabetyków Zarząd Główny 1.10.2025 r (PSD) 2 15.10.2025 r. Deloitte Doradztwo Podatkowe Dąbrowski i Wspólnicy Spółka Komandytowa

WZÓR URZĘDOWEGO FORMULARZA ZGŁOSZENIA ZAINTERESOWANIA PRACAMI NAD PROJEKTEM ZAŁOŻEŃ PROJEKTU USTAWY, PROJEKTEM USTAWY LUB PROJEKTEM ROZPORZĄDZENIA

ZGŁOSZENIE ZAINTERESOWANIA PRACAMI NAD PROJEKTEM - ZGŁOSZENIE ZMIANY DANYCH*

Sprawa: Konsultacje publiczne projektu ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (UD290)

Znak sprawy: PAD7.8100.1.1.2025

(tytuł projektu założeń projektu ustawy, projektu ustawy lub projektu rozporządzenia - zgodnie z jego treścią udostępnioną w Biuletynie Informacji Publicznej lub informacją zamieszczoną w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów, Prezesa Rady Ministrów albo ministrów)

A. OZNACZENIE PODMIOTU ZAINTERESOWANEGO PRACAMI NAD PROJEKTEM

1. Nazwa/imię i nazwisko**

POLSKIE STOWARZYSZENIE DIABETYKÓW ZARZĄD GŁÓWNY

2. Adres siedziby/adres miejsca zamieszkania**

ul. Wiosny Ludów 77, 02-495 Warszawa

3. Adres do korespondencji i adres e-mail

ul. Wiosny Ludów 77, 02-495 Warszawa sekretariat@diabetyk.org.pl

B. WSKAZANIE OSÓB UPRAWNIONYCH DO REPREZENTOWANIA PODMIOTU WYMIENIONEGO W CZĘŚCI A W PRACACH NAD PROJEKTEM

Lp. Imię i nazwisko Adres

1 Monika Kaczmarek, Prezes Zarządu ul. Wiosny Ludów 77, 02-495 Warszawa C. OPIS POSTULOWANEGO ROZWIĄZANIA PRAWNEGO, ZE WSKAZANIEM INTERESU BĘDĄCEGO PRZEDMIOTEM OCHRONY

Jako Polskie Stowarzyszenie Diabetyków Zarząd Główny (PSD), organizacja pożytku publicznego, jesteśmy głosem około 55 000 pacjentów zrzeszonych w blisko 330 oddziałach i kołach na terenie całego kraju. Jesteśmy najstarszym i jednym z największych stowarzyszeń pacjentów w Polsce - na rzecz pacjentów z cukrzycą działamy już 44 lata.

W odniesieniu do projektu nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym przedstawiamy stanowisko Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków.

Choroby cywilizacyjne należą do najpoważniejszych wyzwań dla systemu ochrony zdrowia. Odpowiedzialne rozwiązania fiskalne mogą pełnić kluczową rolę nie tylko w profilaktyce, rozumianej jako tworzenie warunków sprzyjających zdrowym wyborom, lecz także w ograniczaniu ryzyka zachorowań na cukrzycę, otyłość czy nadciśnienie. W dłuższej perspektywie przyczyniają się one do odciążenia systemu opieki zdrowotnej i zmniejszenia kosztów społecznych wynikających z utraty produktywności.

Na cukrzycę choruje w Polsce ponad 3,2 mln osób, a kolejnych 5-6 mln osób ma stan przedcukrzycowy. Cukrzyca to przewlekła choroba, która prowadzi do groźnych powikłań, które stanowią główną przyczynę przedwczesnej śmierci, jak i pogorszenia jakości życia. Ryzyko zgonu u pacjentów z cukrzycą z jakiejkolwiek przyczyny jest o 80% wyższe w porównaniu z osobami bez cukrzycy.

Chcielibyśmy zwrócić uwagę, że epidemia otyłości dotycząca ok. 2/3 dorosłych Polaków, wskazana jako główny cel regulacji, wywołuje ponad 200 powikłań, wśród których niechlubny prym wiedzie cukrzyca typu 2 (choruje na nią 90% pacjentów diabetologicznych). Aby skutecznie walczyć z epidemią otyłości, musimy pamiętać, że choroba otyłościowa i cukrzyca pozostają ze sobą w ścisłej korelacji.

Nowelizacja przepisów dotyczących opłaty od środków spożywczych, popularnie określanej jako „opłata cukrowa” to bardzo ważny i potrzebny krok zwiększający wysokość wpływów z tejże opłaty, która powinna być alokowana na szereg działań prozdrowotnych i profilaktycznych ogółu społeczeństwa w kontekście chorób cywilizacyjnych, a także na dostęp do nowoczesnych terapii. Jesteśmy gorącymi zwolennikami tego narzędzia i monitorujemy coroczne sprawozdania Narodowego Funduszu Zdrowia z wykorzystania środków z tego tytułu.

Wnioskujemy, by środki z opłaty cukrowej były wydatkowane zgodnie z ustawowym przeznaczeniem - tj. m.in. na wczesne interwencje - ze szczególnym uwzględnieniem profilaktyki chorób cywilizacyjnych oraz edukacji zdrowotnej, a także zapewnienia dostępu do nowoczesnych terapii, wyrobów medycznych oraz profilaktyki powikłań cukrzycy wraz z zapewnieniem dostępu do ich właściwego leczenia – ze szczególnym uwzględnieniem stopy cukrzycowej oraz powikłań sercowo-naczyniowych i nerkowych.

Zwracamy uwagę, że środki mogą zostać „wchłonięte” do ogólnego budżetu. Wnosimy o

doprecyzowanie, że środki z opłaty będą przeznaczane w określonej części na profilaktykę i leczenie chorób cywilizacyjnych (cukrzyca, otyłość, choroby układu krążenia). Proponujemy wskazanie minimalnego progu % na programy profilaktyczne i edukacyjne.

Pieniądze z opłaty cukrowej nie mogą stanowić „alternatywnego źródła finansowania” dla środków ze składki zdrowotnej. Wpływy z podatku cukrowego powinny stanowić „wartość dodaną” – być źródłem finansowania nowych inicjatyw i działań spełniających celowość uwzględnioną w ustawie o zdrowiu publicznym.

Stoimy na stanowisku, że sam podatek, nie wsparty działaniami edukacyjnymi podnoszącymi świadomość zdrowotną, może być odbierany wyłącznie jako nowa danina. Postulujemy ustawowy zapis, że część środków musi być przeznaczona na szeroko zakrojone kampanie edukacyjne realizowane we współpracy z organizacjami pacjenckimi.

Mając na względzie wszelkie uwagi, postulaty i wnioski, zwracamy się o uwzględnienie powyższego stanowiska Stowarzyszenia w ramach trwających konsultacji publicznych, a także deklarujemy chęć czynnego udziału Związku w całym procesie legislacyjnym procedowanego Projektu.

D. ZAŁĄCZONE DOKUMENTY E. Niniejsze zgłoszenie dotyczy uzupełnienia braków formalnych/zmiany danych** zgłoszenia dokonanego dnia ................................................

(podać datę z części F poprzedniego zgłoszenia)

F. OSOBA SKŁADAJĄCA ZGŁOSZENIE

Imię i nazwisko Data Podpis

Monika Kaczmarek 1 października 2025 r.

G. KLAUZULA ODPOWIEDZIALNOŚCI KARNEJ ZA SKŁADANIE FAŁSZYWYCH ZEZNAŃ

Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia ............

(podpis)

* Jeżeli zgłoszenie nie jest składane w trybie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, treść: "- Zgłoszenie zmiany danych" skreśla się. ** Niepotrzebne skreślić.

Pouczenie:

1. Jeżeli zgłoszenie ma na celu uwzględnienie zmian zaistniałych po dacie wniesienia urzędowego formularza zgłoszenia (art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa) lub uzupełnienie braków formalnych poprzedniego zgłoszenia (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 sierpnia 2011 r. w sprawie zgłaszania zainteresowania pracami nad projektami aktów normatywnych oraz projektami założeń projektów ustaw, w nowym urzędowym formularzu zgłoszenia należy wypełnić wszystkie rubryki, powtarzając również dane, które zachowały swoją aktualność.

2. Część B formularza wypełnia się w przypadku zgłoszenia dotyczącego jednostki organizacyjnej oraz w sytuacji, gdy osoba fizyczna, która zgłasza zainteresowanie pracami nad projektem założeń projektu ustawy lub projektem aktu normatywnego, nie będzie uczestniczyła osobiście w tych pracach.

3. W części D formularza, stosownie do okoliczności, uwzględnia się dokumenty, o których mowa w art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, a także pełnomocnictwa do wniesienia zgłoszenia lub do reprezentowania podmiotu w pracach nad projektem aktu normatywnego lub projektu założeń projektu ustawy.

4. Część E formularza wypełnia się w przypadku uzupełnienia braków formalnych lub zmiany danych dotyczących wniesionego zgłoszenia.

WZÓR URZĘDOWEGO FORMULARZA ZGŁOSZENIA ZAINTERESOWANIA PRACAMI NAD PROJEKTEM ZAŁOŻEŃ PROJEKTU USTAWY, PROJEKTEM USTAWY LUB PROJEKTEM ROZPORZĄDZENIA

ZGŁOSZENIE ZAINTERESOWANIA PRACAMI NAD PROJEKTEM - ZGŁOSZENIE ZMIANY DANYCH*

Projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (Numer z wykazu: UD290)

A. OZNACZENIE PODMIOTU ZAINTERESOWANEGO PRACAMI NAD PROJEKTEM

1. Nazwa/imię i nazwisko** Deloitte Doradztwo Podatkowe Dąbrowski i Wspólnicy Spółka Komandytowa

2. Adres siedziby/adres miejsca zamieszkania** Aleja Jana Pawła II 22, 00-133 Warszawa

3. Adres do korespondencji i adres e-mail awibig@deloittece.com B. WSKAZANIE OSÓB UPRAWNIONYCH DO REPREZENTOWANIA PODMIOTU WYMIENIONEGO W CZĘŚCI A W PRACACH NAD PROJEKTEM

Lp. Imię i nazwisko Adres

1 Anna Wibig Aleja Jana Pawła II 22, 00-133 Warszawa C. OPIS POSTULOWANEGO ROZWIĄZANIA PRAWNEGO, ZE WSKAZANIEM INTERESU BĘDĄCEGO PRZEDMIOTEM OCHRONY

W związku z trwającymi obecnie konsultacjami dotyczącymi projektu ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (Numer z wykazu UD290, dalej: „Projekt”) niniejszym przedstawiamy uwagi do opublikowanej treści Projektu.

1. Produkcja napojów na zlecenie Zgodnie z art. 1 pkt 2 Projektu, do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1670 oraz z 2025 r. poz. 340 dalej: „Ustawa o zdrowiu publicznym”) zmienione zostanie brzmienie art. 12a, określającego zakres czynności wiążących się z obowiązkiem uiszczenia opłaty od środków spożywczych (dalej: „Opłata”). Istotą zmian jest przeniesienie obowiązku zapłaty z podmiotów dokonujących sprzedaży detalicznej lub sprzedających napoje do punktów sprzedaży detalicznej – na producentów, importerów oraz

podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego, które realizują pierwszą sprzedaż napojów na terytorium kraju. W konsekwencji, w projektowanych przepisach – w art. 12a ust. 3 zdefiniowane zostało, co należy rozumieć pod pojęciem sprzedaży napojów.

Zgodnie z art. 12a ust. 3 pkt 7 Projektu przez sprzedaż napojów rozumie się ich przekazanie zamawiającemu, w przypadku, gdy skład napoju objętego opłatą stanowi element umowy dotyczącej produkcji tego napoju dla zamawiającego. Natomiast zgodnie z nowym brzmieniem art. 12d ust. 1 pkt 3, podmiotem zobowiązanych do zapłaty opłaty jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej prowadząca działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.− Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), będąca producentem napojów, która dokonuje pierwszej sprzedaży na terytorium kraju tych napojów.

Jak wynika z tekstu uzasadnienia do Projektu, jednym z głównych celów nowelizacji Ustawy o zdrowiu publicznym jest wyeliminowanie wątpliwości interpretacyjnych związanych ze stosowaniem obowiązujących przepisów dotyczących Opłaty. Niemniej jednak, w naszej ocenie konstrukcja art. 12a ust. 3 pkt 7 projektowanych przepisów, bazująca na nieostrym pojęciu „przekazania” może doprowadzić w praktyce do licznych wątpliwości w zakresie momentu powstania obowiązku ponoszenia Opłaty, zwrotu Opłaty od napojów wywiezionych z Polski oraz możliwości dokonania pomniejszenia Opłaty w przypadku zwrotu napojów.

W praktyce biznesowej często dochodzi do sytuacji, w których faktyczny producent napojów jedynie świadczy usługę produkcyjną na rzecz podmiotu zlecającego i nigdy nie jest właścicielem napojów. Proces ten stanowi tzw. produkcję na materiale powierzonym. Zleceniodawca ponosi koszty zakupu surowców, a producent rozlicza się za świadczone usługi przetwarzania lub produkcji. W modelu biznesowym nie dochodzi do sprzedaży towaru będącego przedmiotem produkcji na zlecenie pomiędzy jego faktycznym producentem, a podmiotem zlecającym produkcję.

Jak rozumiemy, właśnie takie przypadki miały zostać objęte art. 12a ust. 3 pkt 7 Ustawy o zdrowiu publicznym, który zakłada, że za sprzedaż napojów objętych Opłatą uznaje się przekazanie napojów zamawiającemu przez podmiot produkcyjny. Należy jednak zaznaczyć, że Projekt nie definiuje pojęcia „przekazania”, natomiast w praktyce rynkowej dochodzić może do szeregu sytuacji, w których powszechne rozumienie tego pojęcia nie będzie wystarczające dla dokonania właściwej wykładni przepisów prawa. W efekcie, zrównanie pojęcia sprzedaży z nieprecyzyjną definicją „przekazania zamawiającemu” może powodować dowolność kształtowania momentu sprzedaży i prowadzić do sporów z organami podatkowymi.

Warto bowiem zwrócić uwagę, iż już na etapie analizy projektowanych przepisów rodzą się wątpliwości, jaką czynność należy potraktować jako „przekazanie”, tj. czy czynność tę stanowi objęcie faktycznego władztwa nad produktami, czy może przekazanie napojów do magazynu wyrobów gotowych podmiotu produkcyjnego, czy też rozliczenie usługi produkcyjnej, a może jednak rozpoczęcie transportu napojów. Brak precyzyjnej definicji przekazania może powodować problemy interpretacyjne w odniesieniu do sytuacji, w których dochodzi do powstania strat wyprodukowanych napojów, które znajdują się w posiadaniu podmiotu produkcyjnego. Pojawia się bowiem pytanie czy taka strata miała miejsce przed przekazaniem zamawiającemu, czy po przekazaniu zamawiającemu, a w efekcie czy konieczne jest rozliczenie Opłaty.

Przyjęcie art. 12a ust. 3 pkt 7 w projektowanym brzmieniu spowoduje również trudności związane ze zwrotem Opłaty w przypadku wywozu napojów z kraju. Zgodnie z art. 1 pkt 11 Projektu, od Ustawy o zdrowiu publicznym dodany zostanie art. 12ia zgodnie z którym w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej (dalej: „WDT”) napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, przysługuje zwrot opłaty podmiotowi:

1) obowiązanemu do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych napojów, albo

2) który nabył te napoje od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, i dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych napojów. Analogiczna regulacja ma zostać dodana do Ustawy o zdrowiu publicznym w art. 12ib w stosunku do napojów które zostaną wywiezione z terytorium Polski w formie eksportu.

Projektowane regulacje dotyczące zwrotu Opłaty w związku z dokonaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy bądź eksportu towarów, w naszej ocenie nie uwzględniają prowadzenia działalności gospodarczej polegającej jedynie na świadczeniu usługi produkcji na materiale powierzonym, która została zaadresowana w art. 12a ust. 3 pkt 7 Projektu. W takim bowiem przypadku podmiotem zobowiązanym do zapłaty Opłaty, w świetle nowego brzmienia art. 12d ust. 1 pkt 1 – będzie faktyczny producent, zaś podmiotem uprawnionym do dokonania WDT lub eksportu będzie podmiot zlecający produkcję napojów. Oznacza to, iż w sytuacji, w której dojdzie do wywozu napojów z terytorium kraju, wyprodukowanych na materiale powierzonym, na zlecenie zamawiającego, żaden z podmiotów nie będzie uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o zwrot Opłaty. Należy bowiem zaznaczyć, iż ani podmiot produkcyjny, który nie dokona WDT lub eksportu (gdyż napoje nigdy nie były jego własnością), ani podmiot zlecający, który nie nabędzie tych napojów od podmiotu obowiązanego do zapłaty Opłaty (bowiem podmiot produkcyjny nie dokonuje sprzedaży napojów, lecz świadczy wyłącznie usługę produkcyjną) nie będą uprawnieni do zwrotu na podstawie art.

12ia. Sytuacja taka wydaje się być sprzeczna z celem regulacji polegającym na umożliwieniu odzyskania Opłaty przez podmiot, który poniósł jej koszt w stosunku do napojów które zostały wywiezione z kraju. W naszej ocenie, pozostawienie przepisów w zaproponowanym brzmieniu, narusza zasadę równości wobec prawa, bowiem część podmiotów dokonujących tej samej czynności (tj. WDT lub eksportu napojów) faktycznie będzie pozbawiona prawa, które będzie przysługiwało innym podmiotom dokonującym tej czynności.

Kolejna wątpliwość pojawia się w przypadku zwrotu produktów do podmiotu zobowiązanego do zapłaty Opłaty. Zgodnie z art. 1 pkt 8 lit. h Projektu do art. 12f Ustawy o zdrowiu publicznym dodany zostanie ust. 9, zgodnie z którym wysokość opłaty naliczonej od napojów zwróconych ustala się na podstawie faktury korygującej w rozumieniu art. 106j ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, 894, 896 i 1203) lub innych dokumentów potwierdzających dokonanie zwrotu napojów i rozlicza się w informacji, o której mowa w art. 12g ust. 1 pkt 1, składanej za miesiąc, w którym dokonano zwrotu napojów. Jak bowiem wynika z uzasadnienia, wprowadzenie tej regulacji ma ułatwić proces pomniejszania należnej Opłaty w przypadku zwrotu towarów, od których została zapłacona Opłata. Niemniej jednak, w modelu biznesowym opartym na produkcji na zlecenie na materiale powierzonym, możliwość potrącania Opłaty w przypadku zwrotu napojów może rodzić trudności. Zwrot napojów, od których pierwotnie rozliczono Opłatę będzie odbywał się na podstawie faktury korygującej do podmiotu zlecającego produkcję, bowiem to ten podmiot jako właściciel napojów będzie odpowiedzialny za realizację ich dystrybucji. W dalszej kolejności, podmiot zlecający nie będzie uprawniony do zwrotu napojów do podmiotu produkcyjnego, bowiem napoje te nigdy nie były własnością podmiotu produkcyjnego, gdyż podmiot ten jedynie świadczył usługę produkcyjną z

wykorzystaniem surowców i materiałów otrzymanych od podmiotu zlecającego. Oznacza to, iż podmiot zlecający z uwagi na fakt, iż nie jest podmiotem zobowiązanym do rozliczenia Opłaty nie będzie uprawniony do pomniejszenia należnej Opłaty i jednocześnie nie będzie miał podstaw do wystąpienia do producenta tych napojów z wnioskiem o pomniejszenie należnej Opłaty z tytułu zwrotu tych napojów z rynku i nieprzekazania ich do konsumpcji. Rozwiązanie takie wydaje się niezasadne, mając na uwadze cel Opłaty. Uprawnienie to, w naszej ocenie, powinno przysługiwać w każdym przypadku, w którym napoje nie zostały sprzedane do konsumentów, niezależnie od łańcucha dostaw.

Mając na uwadze powyższe proponujemy, aby w przypadku produkcji napojów na zlecenie w ramach usługi produkcyjnej, podmiotem zobowiązanym do wniesienia Opłaty był podmiot zamawiający, jako podmiot, który faktycznie jako pierwszy dokonuje ich sprzedaży na terytorium kraju. Rozwiązanie to pozwoli uniknąć wątpliwości interpretacyjnych związanych z nieostrym terminem „przekazania” oraz rozwiąże problemy nierównego traktowania podmiotów w przypadku wywozu napojów z kraju oraz w przypadku zwrotu napojów. Poniżej przedstawiamy proponowaną zmianę przepisów: Aktualne brzmienie Proponowana zmiana

Art. 12a ust. 3 Przez sprzedaż napojów Art. 12a ust. 3 Przez sprzedaż napojów rozumie się ich: rozumie się ich:

1) sprzedaż w rozumieniu przepisów 1) sprzedaż w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz.

1071); 1071);

2) darowiznę w rozumieniu przepisów 2) darowiznę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny; Kodeks cywilny;

3) użycie na potrzeby prowadzonej 3) użycie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej przez działalności gospodarczej przez podmiot w ramach usług związanych z podmiot w ramach usług związanych z wyżywieniem klasyfikowanych w dziale wyżywieniem klasyfikowanych w dziale 56 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i 56 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, w przypadku napojów Usług, w przypadku napojów przywiezionych na terytorium kraju w przywiezionych na terytorium kraju w ramach importu lub nabycia ramach importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego przez ten wewnątrzwspólnotowego przez ten podmiot; podmiot;

4) wydanie w zamian za dokonanie 4) wydanie w zamian za dokonanie określonej czynności; określonej czynności;

5) przekazanie lub wykorzystanie na 5) przekazanie lub wykorzystanie na potrzeby reprezentacji albo reklamy; potrzeby reprezentacji albo reklamy;

6) przekazanie przez podmiot obowiązany 6) przekazanie przez podmiot obowiązany do zapłaty opłaty, o którym mowa w do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, na potrzeby osobiste art. 12d ust. 1, na potrzeby osobiste tego podmiotu, wspólników, tego podmiotu, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, a prawnych, członków stowarzyszenia, a

także zatrudnionych przez niego także zatrudnionych przez niego pracowników oraz byłych pracowników; pracowników oraz byłych pracowników.

7) przekazanie zamawiającemu, w przypadku gdy skład napoju objętego opłatą stanowi element umowy dotyczącej produkcji tego napoju dla zamawiającego.

„Art. 12d. 1. Obowiązek zapłaty opłaty ciąży „Art. 12d. 1. Obowiązek zapłaty opłaty ciąży na osobie fizycznej, osobie prawnej oraz na osobie fizycznej, osobie prawnej oraz jednostce organizacyjnej nieposiadającej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prowadzącej działalność osobowości prawnej prowadzącej działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy gospodarczą w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.− Ordynacja z dnia 29 sierpnia 1997 r.− Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.)), będącej: zm.)), będącej:

1) producentem napojów, 1) producentem napojów,

2) podmiotem dokonującym nabycia 2) podmiotem dokonującym nabycia wewnątrzwspólnotowego napojów, wewnątrzwspólnotowego napojów,

3) podmiotem dokonującym importu napojów 3) podmiotem dokonującym importu napojów

– która dokonuje pierwszej sprzedaży na 4) podmiotem zlecającym usługę terytorium kraju tych napojów. wyprodukowania napojów pod własnym oznaczeniem rozumianym jako znak towarowy, o którym mowa w art. 120 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170), lub pod własnym imieniem i nazwiskiem lub nazwą, których to usługę wyprodukowania napojów zlecił innemu przedsiębiorcy, nieposiadającemu tytułu własności napojów na żadnym z etapów produkcji

– która dokonuje pierwszej sprzedaży na terytorium kraju tych napojów.

2. Podmioty uprawnione do zwrotu Opłaty Zgodnie z art. 1 pkt 11 Ustawa o zdrowiu publicznym dodany zostanie art. 12ia zgodnie z którym w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, przysługuje zwrot opłaty podmiotowi:

3) obowiązanemu do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych napojów, albo

4) który nabył te napoje od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1, i dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych napojów. Analogiczna regulacja ma zostać dodana do Ustawy o zdrowiu publicznym w art. 12ib w stosunku do napojów które zostaną wywiezione z terytorium Polski w formie eksportu.

W pierwszej kolejności pragniemy wskazać, iż w pełni popieramy wprowadzenie mechanizmu zwrotu opłaty cukrowej, w odniesieniu do produktów, które nie będą dystrybuowane na krajowym rynku.

Takowy mechanizm ma pozwolić na zachowanie równego traktowania podmiotów gospodarczych, gwarantując zapewnienie równych i tożsamych warunków konkurencji.

Tym samym, mając na uwadze brzmienie powyżej przytoczonych przepisów niezrozumienie budzi ograniczenie katalogu podmiotów uprawnionych do występowania z wnioskiem o zwrot opłaty. Jak bowiem wynika z projektowanego przepisu katalog podmiotów uprawnionych do uzyskania zwrotu obejmuje wyłącznie dwie kategorie, tj. podmioty które: • dokonały zapłaty opłaty i jednocześnie dokonały dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu tych napojów, albo • nabyły te napoje od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty i jednocześnie dokonały dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu tych napojów.

Pozostawienie projektowanych przepisów w brzmieniu przytoczonym powyżej, doprowadzi do nierównego traktowania podmiotów na rynku. W praktyce bowiem regularnie dochodzi do sytuacji, gdzie łańcuch dostaw jest dłuższy niż przewidziany w omawianych przepisach i wywozu napojów z kraju, od których została zapłacona opłata nie dokonuje podmiot, który rozliczył opłatę lub podmiot, który nabył napoje bezpośrednio od podmiotu, który dokonał zapłaty opłaty. Co istotne, projektowane przepisy nie przewidują prawa do zwrotu dla podmiotów znajdujących się na dalszym etapie łańcucha dostaw. Kluczowe dla możliwości skorzystania z mechanizmu zwrotu opłaty powinien być fakt, iż opłata ta została rozliczona w należytej wysokości, a nie który z podmiotów występuje z wnioskiem o zwrot. Ograniczenie katalogu podmiotów uprawnionych do występowania z wnioskiem o zwrot może być potraktowane jako naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.

Pozostawienie omawianych przepisów w aktualnym brzmieniu będzie szczególnie dotkliwe w stosunku do podmiotów, które zlecają produkcję napojów oznaczonych własnym znakiem towarowym, do podmiotów trzecich. W takim schemacie bowiem żaden podmiot, który zakupi napoje od podmiotu zlecającego produkcję, nie będzie uprawniony do ubiegania się o zwrot, jeżeli wywiezie je z kraju.

Podobny problem pojawił się w stosunku do przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 126, dalej: „Ustawa akcyzowa”). Zgodnie bowiem z art. 82 Ustawy akcyzowej w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, przysługuje zwrot akcyzy:

1) podatnikowi, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych wyrobów akcyzowych, albo

2) podmiotowi, który nabył te wyroby akcyzowe od podatnika i dokonał ich dostawy wewnątrzwspólnotowej, albo

3) uprawnionemu wysyłającemu niebędącemu podatnikiem albo podmiotem, który nabył wyroby akcyzowe od podatnika i dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych wyrobów

- na sporządzony na piśmie wniosek złożony do właściwego naczelnika urzędu skarbowego wraz z dokumentami, o których mowa w ust. 3.

Przytoczony przepis Ustawy akcyzowej był przedmiotem licznych sporów podmiotów gospodarczych z organami podatkowymi. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych rozstrzygających w kwestii wąskiego katalogu podmiotów uprawnionych do zwrotu akcyzy, sądy orzekały, iż krajowe przepisy są sprzeczny z prawem Unijnym, gdyż w sposób bezzasadny zawężają krąg podmiotów

uprawnionych do zwrotu podatku akcyzowego1.

W świetle powyższego, proponujemy zmianę przepisów Projektu w następujący sposób: Aktualne brzmienie Proponowana zmiana

Art. 12ia. 1. W przypadku dostawy Art. 12ia. 1. W przypadku dokonania przez wewnątrzwspólnotowej napojów, od których podmiot dostawy wewnątrzwspólnotowej opłata została zapłacona na terytorium kraju, napojów, od których opłata została zapłacona przysługuje zwrot opłaty podmiotowi: na terytorium kraju, przysługuje temu

1) obowiązanemu do zapłaty opłaty, o podmiotowi zwrot opłaty, na sporządzony na którym mowa w art. 12d ust. 1, który piśmie według ustalonego wzoru wniosek dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej złożony w ciągu 6 miesięcy od dnia dokonania tych napojów, albo dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów,

2) który nabył te napoje od podmiotu którego treść powinna zawierać dane podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o oraz dane pozwalające na prawidłowe którym mowa w art. 12d ust. 1, i określenie wysokości zwracanej opłaty. dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych napojów ‒ na sporządzony na piśmie według ustalonego wzoru wniosek złożony w ciągu 6 miesięcy od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów, którego treść powinna zawierać dane podmiotu oraz dane pozwalające na prawidłowe określenie wysokości zwracanej opłaty.

Art. 12ib. W przypadku eksportu napojów, od Art. 12ib. W przypadku dokonania przez których opłata została zapłacona na podmiot eksportu napojów, od których opłata terytorium kraju, przysługuje zwrot opłaty została zapłacona na terytorium kraju, podmiotowi: przysługuje temu podmiotowi zwrot opłaty, na

1) obowiązanemu do zapłaty opłaty, o sporządzony na piśmie według ustalonego wzoru którym mowa w art. 12d ust. 1, wniosek złożony w ciągu 6 miesięcy od dnia który dokonał eksportu tych dokonania eksportu, którego treść powinna napojów, albo zawierać dane podmiotu oraz dane pozwalające

2) który nabył te napoje od podmiotu na prawidłowe określenie wysokości zwracanej obowiązanego do zapłaty opłaty, o opłaty. którym mowa w art. 12d ust. 1, i dokonał eksportu tych napojów

‒ na sporządzony na piśmie według ustalonego wzoru wniosek złożony w ciągu 6 miesięcy od dnia dokonania eksportu, którego treść powinna zawierać dane podmiotu oraz dane pozwalające na prawidłowe określenie wysokości zwracanej opłaty.

1 Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. III SA/Wa 381/11

Pragniemy podkreślić, że przedstawione propozycja zmiany projektowanych przepisów stanowi wyraz dążenia do wypracowania możliwie precyzyjnych i jednoznacznych regulacji, które stanowiłyby urzeczywistnienie celów ustawodawcy, ale jednocześnie pozwoliłyby na równe konkurowanie podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na polskim rynku.

D. ZAŁĄCZONE DOKUMENTY

1 Pełnomocnictwo do reprezentacji Deloitte Doradztwo Podatkowe Dąbrowski i Wspólnicy Spółka Komandytowa dla Anny Wibig E. Niniejsze zgłoszenie dotyczy uzupełnienia braków formalnych/zmiany danych** zgłoszenia dokonanego dnia ................................................

(podać datę z części F poprzedniego zgłoszenia)

F. OSOBA SKŁADAJĄCA ZGŁOSZENIE

Imię i nazwisko Data Podpis

Anna Wibig 15.10.2025 r.

G. KLAUZULA ODPOWIEDZIALNOŚCI KARNEJ ZA SKŁADANIE FAŁSZYWYCH ZEZNAŃ

Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia ............

(podpis)

* Jeżeli zgłoszenie nie jest składane w trybie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, treść: "- Zgłoszenie zmiany danych" skreśla się. ** Niepotrzebne skreślić.

Pouczenie:

1. Jeżeli zgłoszenie ma na celu uwzględnienie zmian zaistniałych po dacie wniesienia urzędowego formularza zgłoszenia (art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa) lub uzupełnienie braków formalnych poprzedniego

zgłoszenia (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 sierpnia 2011 r. w sprawie zgłaszania zainteresowania pracami nad projektami aktów normatywnych oraz projektami założeń projektów ustaw, w nowym urzędowym formularzu zgłoszenia należy wypełnić wszystkie rubryki, powtarzając również dane, które zachowały swoją aktualność.

2. Część B formularza wypełnia się w przypadku zgłoszenia dotyczącego jednostki organizacyjnej oraz w sytuacji, gdy osoba fizyczna, która zgłasza zainteresowanie pracami nad projektem założeń projektu ustawy lub projektem aktu normatywnego, nie będzie uczestniczyła osobiście w tych pracach.

3. W części D formularza, stosownie do okoliczności, uwzględnia się dokumenty, o których mowa w art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, a także pełnomocnictwa do wniesienia zgłoszenia lub do reprezentowania podmiotu w pracach nad projektem aktu normatywnego lub projektu założeń projektu ustawy.

4. Część E formularza wypełnia się w przypadku uzupełnienia braków formalnych lub zmiany danych dotyczących wniesionego zgłoszenia.

Projekt ROZPORZĄDZENIE

MINISTRAFINANSÓWIGOSPODARKI1)

z dnia

w sprawie informacji o wysokości opłaty od środków spożywczych i właściwości organu w sprawie tej opłaty

Na podstawie art. 12g ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 149, 1004 i …) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa:

1) szczegółowy zakres danych, jakie powinna zawierać informacja o wysokości opłaty od środków spożywczych, zwanej dalej „opłatą”, oraz sposób składania tej informacji;

2) właściwość organów w sprawie opłaty, jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób określony w art. 12g ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym, zwanej dalej „ustawą”.

§ 2. Informacja, o której mowa w § 1, zawiera następujące dane:

1) wskazanie organu podatkowego, do którego jest składana informacja;

2) cel składania informacji:

a) złożenie informacji,

b) korekta informacji;

3) okres, za który jest składana informacja;

4) dane podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1 ustawy:

a) rodzaj podmiotu,

b) nazwę firmy albo imię i nazwisko oraz datę urodzenia,

c) NIP;

5) obliczenie wysokości opłaty:

a) liczbę litrów napojów sprzedanych po raz pierwszy na terytorium kraju w danym okresie, w podziale na rodzaje napojów według zawartości w ich składzie: − cukrów w 100 ml napoju lub substancji słodzących,

1) Minister Finansów i Gospodarki kieruje działem administracji rządowej – finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów i Gospodarki (Dz.U. poz. 997). − kofeiny lub tauryny, − soku owocowego, warzywnego, warzywno-owocowego lub owocowo-warzywnego, wynoszącego nie mniej niż 20% składu surowcowego, − roztworu węglowodanowo elektrolitowego,

b) liczbę litrów napojów sprzedanych po raz pierwszy na terytorium kraju w danym okresie, w podziale na rodzaje napojów: − napoje gazowane: − − piwo bezalkoholowe, − − pozostałe napoje gazowane, − napoje niegazowane, − napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny, o których mowa w art. 12o ustawy,

c) stałą wysokość opłaty obliczoną według stawki, o której mowa w art. 12f ust. 1 pkt 1 ustawy,

d) zmienną wysokość opłaty obliczoną według stawki, o której mowa w art. 12f ust. 1 pkt 2 ustawy,

e) wysokość opłaty obliczoną według stawki, o której mowa w art. 12f ust. 3 ustawy,

f) maksymalną wysokość opłaty obliczoną według stawki, o której mowa w art. 12f ust. 6 ustawy,

g) łączną wysokość należnej opłaty,

h) wysokość opłaty naliczonej od napojów zwróconych pomniejszającą wysokość należnej opłaty zgodnie z art. 12f ust. 8 ustawy,

i) wysokość opłaty podlegającej wpłacie;

6) numery faktur potwierdzające pierwszą sprzedaż napojów na terytorium kraju;

7) dane osoby wskazanej do kontaktu:

a) imię i nazwisko,

b) adres poczty elektronicznej,

c) numer telefonu;

8) podpis podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, o którym mowa w art. 12d ust. 1 ustawy, lub osoby albo osób reprezentujących ten podmiot;

9) pouczenie, że w przypadku niewpłacenia opłaty podlegającej wpłacie lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości niniejsza informacja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

§ 3. Informacja, o której mowa w art. 12g ust. 1 ustawy, jest składana za pomocą środków komunikacji elektronicznej przy użyciu oprogramowania interfejsowego dostępnego na stronie, której adres jest podany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

§ 4. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób określony w art. 12g ust. 4 ustawy, organem właściwym w sprawie opłaty jest Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście w Warszawie i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie.

§ 5. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem …

MINISTER FINANSÓW I GOSPODARKI

Projekt ROZPORZĄDZENIE

MINISTRAFINANSÓWIGOSPODARKI1)

z dnia

w sprawie zwrotu opłaty od środków spożywczych oraz właściwości organu do orzekania w sprawie zwrotu tej opłaty

Na podstawie art. 12ie ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 149, 1004 i ….) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa:

1) sposób i terminy dokonywania zwrotu opłaty od środków spożywczych, o którym mowa w art. 12f ust. 10, art. 12ia ust. 1 i art. 12ib ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym, zwanym dalej „zwrotem opłaty”;

2) szczegółowy zakres danych, jakie powinien zawierać wniosek o zwrot opłaty, oraz sposób składania tego wniosku;

3) właściwość organów do orzekania w sprawie zwrotu opłaty, jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób określony w art. 12ic ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym, zwanej dalej „ustawą”.

§ 2. 1. Właściwy naczelnik urzędu skarbowego dokonuje zwrotu w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o zwrot opłaty i przedstawienia wymaganych dokumentów i dowodów, o których mowa odpowiednio w art. 12f ust. 10, art. 12ia ust. 3 i 4 oraz art. 12ib ust. 3 ustawy.

2. Jeżeli zasadność zwrotu opłaty wymaga dodatkowego sprawdzenia, zwrot opłaty następuje w terminie 90 dni.

§ 3. Zwrot opłaty jest dokonywany na rachunek w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej wskazany we wniosku o zwrot opłaty.

§ 4. Wniosek o zwrot opłaty zawiera następujące dane:

1) miejsce składania wniosku o zwrot opłaty;

2) imię i nazwisko albo nazwę wnioskodawcy;

1) Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej – finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów i Gospodarki (Dz.U. poz. 997).

3) adres miejsca zamieszkania albo adres siedziby wnioskodawcy;

4) numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnioskodawcy;

5) rodzaj dokonywanego zwrotu opłaty:

a) zwrot opłaty, o którym mowa w art. 12f ust. 10 ustawy,

b) zwrot opłaty, o którym mowa w art. 12ia ust. 1 ustawy,

c) zwrot opłaty, o którym mowa w art. 12ib ust. 1 ustawy;

6) określenie nazwy napojów i ich ilości, wyrażonej w litrach, będących przedmiotem zwrotu opłaty;

7) określenie wysokości żądanego zwrotu opłaty;

8) numer rachunku w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, na który ma zostać dokonany zwrot opłaty;

9) wykaz załączonych dokumentów i dowodów.

§ 5. Wniosek o zwrot opłaty jest składany w postaci papierowej lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej przy użyciu oprogramowania interfejsowego dostępnego na stronie, której adres jest podany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

§ 6. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób określony w art. 12ic ust. 1 ustawy, organem właściwym do orzekania w sprawie zwrotu opłaty jest Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście w Warszawie i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie.

§ 7. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem … MINISTER FINANSÓW I GOSPODARKI