Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym.

Warszawa, 5 marca 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-15-25

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Zdrowia. Projekt zostanie notyfikowany Komisji Europejskiej przez Ministra Zdrowia, który poinformuje Pana Marszałka o numerze i dacie notyfikacji.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym1)

Art. 1. W ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2024 r. poz.

1670) wprowadza się następujące zmiany:

1) uchyla się rozdział 3b;

2) po rozdziale 3b dodaje się rozdział 3c w brzmieniu: „Rozdział 3c

Sprzedaż i oznaczenie napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny

Art. 12o. Za napój z dodatkiem kofeiny lub tauryny w rozumieniu niniejszego rozdziału uważa się wyrób w postaci napoju będący środkiem spożywczym, ujęty w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w klasie 10.89 oraz w dziale 11, w którego składzie znajduje się kofeina w proporcji przewyższającej 150 mg/l lub tauryna, z wyłączeniem substancji występujących w nim naturalnie.

Art. 12p. 1. Zabrania się sprzedaży napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny:

1) osobom poniżej 18. roku życia;

2) na terenie jednostek systemu oświaty, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, 854, 1562, 1635 i

1933);

3) w automatach.

2. W przypadku wątpliwości co do pełnoletności kupującego sprzedawca może żądać okazania dokumentu potwierdzającego wiek kupującego.

Art. 12r. Producent lub importer napoju z dodatkiem kofeiny lub tauryny jest obowiązany do oznaczenia opakowania jednostkowego wyrobu widoczną, czytelną oraz

1) Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu ... pod numerem …, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1). umieszczoną w sposób nieusuwalny i trwały informacją o treści „Napój energetyzujący” lub „Napój energetyczny”.”;

3) uchyla się rozdział 4a;

4) po rozdziale 4a dodaje się rozdział 4b w brzmieniu: „Rozdział 4b

Przepisy karne

Art. 18d. 1. Kto, wbrew postanowieniom art. 12p ust. 1, sprzedaje napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny, podlega karze grzywny do 2000 zł.

2. Tej samej karze podlega kierownik zakładu handlowego lub gastronomicznego, który nie dopełnia obowiązku nadzoru i przez to dopuszcza do popełnienia w tym zakładzie wykroczenia określonego w ust. 1.

3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w ust. 1 albo 2 sąd może orzec przepadek napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny, chociażby nie stanowiły one własności sprawcy.

Art. 18e. 1. Kto produkuje lub importuje napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny w opakowaniach jednostkowych niespełniających wymogów, o których mowa w art. 12r, podlega grzywnie do 200 000 zł albo karze ograniczenia wolności, albo obu tym karom łącznie.

2. Jeżeli czyn określony w ust. 1 został popełniony w zakresie działalności przedsiębiorcy, za sprawcę czynu zabronionego uznaje się osobę odpowiedzialną za produkcję lub import napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny.

Art. 18f. 1. Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 18d, następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 977 i 1544).

2. Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 18e, następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46).”.

Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

UZASADNIENIE

Projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym wprowadza zmiany w ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1670). Projekt ma charakter techniczny, tj. uchyla przepisy zawarte w rozdziale 3b dotyczącym sprzedaży i oznaczenia napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny oraz w rozdziale 4a dotyczącym przepisów karnych ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym i wprowadza je w identycznym brzmieniu odpowiednio w projektowanym rozdziale 3c i rozdziale 4b.

Celem ww. zabiegu legislacyjnego zawartego w projektowanej ustawie jest wyłącznie przeprowadzenie notyfikacji powyższych przepisów, które pierwotnie zostały wprowadzone ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1718), zwaną dalej „ustawą”. Ustawa została uchwalona w wyniku prac nad projektem poselskim złożonym przez, reprezentującego pozostałych wnioskodawców, Pana Posła Kamila Bortniczuka. Ze strony rządowej w pracach nad tym projektem brało udział Ministerstwo Zdrowia (z uwagi na zakres merytoryczny ustawy). Ustawa wprowadziła m.in. zakaz sprzedaży napojów energetycznych dla dzieci i młodzieży, jak również obowiązek etykietowania tych produktów. Z uwagi na wpływ na handel międzynarodowy – wymagało to notyfikacji na poziomie Światowej Organizacji Handlu (WTO), na co Ministerstwo Zdrowia zwracało uwagę Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie prac nad projektem. Mimo to taka notyfikacja nie została opracowana i przekazana.

W toku prac parlamentarnych nad ustawą zastrzeżenia co do jej projektowanych przepisów zgłosiły formalnie administracje Wielkiej Brytanii oraz USA (przez Punkty Kontaktowe ds. barier technicznych w handlu (TBT) WTO do polskiego Punktu Kontaktowego TBT WTO przy Polskim Komitecie Normalizacyjnym) oraz nieformalnie administracja Szwajcarii w kontaktach ze Stałą Misją Rzeczypospolitej Polskiej przy WTO. Z uwagi na fakt, że zastrzeżenia te dotyczyły kwestii technicznych w handlu i wprowadzenia m.in. zakazu sprzedaży oraz wymogów etykietowania, co może mieć wpływ na handel międzynarodowy, ww. kraje zwróciły się do administracji Rzeczypospolitej Polskiej o dokonanie odpowiedniej notyfikacji na poziomie Światowej Organizacji Handlu (WTO), w ramach Komitetu ds. barier technicznych w handlu (TBT), w celu możliwości zgłoszenia uwag. Według procedur przyjętych w ramach TBT WTO, kwestie m.in. wymogów etykietowania produktów wlicza się do wymogów technicznych w handlu.

Dla uzasadnienia wprowadzenia ograniczeń dotyczących sprzedaży i oznaczania napojów energetycznych należy przyjąć poniższe.

Negatywne skutki zdrowotne spożywania napojów energetycznych przez coraz młodsze dzieci już kilka lat temu wywołały w obszarze zdrowia publicznego dyskusję nad ustaleniem granicy wiekowej, do której picie takich napojów nie powinno być akceptowane. Światowa Organizacja Zdrowia uznaje napoje energetyczne za produkty o znacznym ryzyku zdrowotnym, a Amerykańska Akademia Pediatrii zdecydowanie opowiada się przeciwko spożywaniu takich napojów przez dzieci i młodzież.

W świetle przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm.), zwanego dalej: „rozporządzeniem nr 1169/2011”, oznakowanie napojów energetyzujących wskazuje, że produkty te nie są zalecane dla dzieci. Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1169/2011 przedsiębiorcy wprowadzający napoje o wysokiej zawartości kofeiny są zobowiązani do umieszczenia na etykiecie ostrzeżenia „Wysoka zawartość kofeiny; nie zaleca się stosowania u dzieci, kobiet w ciąży i kobiet karmiących piersią”.

Podmioty wprowadzające produkty spożywcze na rynek mają obowiązek zapewnić konsumentom możliwość dokonania świadomego wyboru, przez umieszczenie na etykiecie obowiązkowych i rzetelnych informacji. Mając na uwadze dane dotyczące wpływu napojów energetycznych na zdrowie dzieci i młodzieży, napoje energetyczne powinny być czytelnie oznakowane w sposób niebudzący wątpliwości, a także zrozumiały dla konsumentów w różnym wieku, w tym dzieci. Dlatego też zaproponowano, aby napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny były oznakowane widoczną, czytelną oraz umieszczoną w sposób nieusuwalny i trwały informacją o treści „Napój energetyzujący” lub „Napój energetyczny”. W przypadku braku jasnego oznakowania produktów energetycznych istnieje ryzyko, że konsument nie będzie świadomy, że kupuje napój energetyczny, co więcej może taki napój nieświadomie podać dziecku. Ponadto z uwagi na kolorowe i atrakcyjne wizualnie opakowania niektórych napojów energetycznych mogą one przyciągać uwagę dzieci, co tym bardziej wzmaga potrzebę czytelnego ich oznakowania. Mimo że wskazane przepisy ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym weszły w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., jest konieczne dokonanie notyfikacji tych przepisów w ramach TBT WTO oraz Komisji Europejskiej. Służyć to będzie przejrzystości w przyjmowaniu przez Rzeczpospolitą Polską przepisów na forum WTO, jak również będzie świadczyć o woli współpracy administracji Rzeczypospolitej Polskiej z Komisją Europejską i poszczególnymi krajami WTO w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości dotyczących wprowadzonych przepisów. Wskazać należy, że w przypadku niepodjęcia ww. działań, istnieje zagrożenie, że kraje te mogą wszcząć spór handlowy wobec Rzeczypospolitej Polskiej w ramach prac Komitetu TBT WTO.

Ponadto brak notyfikacji przepisów aktualnie uniemożliwia prowadzenie na ich podstawie postępowań, a wszczęte postępowania sąd umarza, powołując się na odpowiednie orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Uchylane w przedmiotowym projekcie ustawy przepisy karne nie mogą być podstawą prowadzenia postępowań karnych i postępowań w sprawach o wykroczenia, gdyż nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej. Przeprowadzenie notyfikacji skutecznie umożliwi prowadzenie odpowiednich postępowań karnych i postępowań w sprawach o wykroczenia w związku z nieprzestrzeganiem przepisów ustawy.

Z uwagi na wiążące terminy związane m.in. z potrzebą wszczęcia procedury notyfikacji oraz jej przeprowadzenia i zakończenia, co wiąże się z koniecznością wstrzymania prac legislacyjnych, przewiduje się, że projektowana ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Projekt ustawy będzie miał wpływ na działalność mikro-, małych, średnich i dużych przedsiębiorców, gdyż nakłada na nie obowiązek w zakresie znakowania napojów energetycznych oraz zakaz sprzedaży tych napojów osobom poniżej 18 r.ż.

Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej.

Projekt ustawy nie podlega obowiązkowi przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.

Projekt aktu nie zawiera wymogów nakładanych na usługodawców podlegających notyfikacji, o której mowa w art. 15 ust. 7 i art. 39 ust. 5 dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (Dz. Urz. UE L 376 z 27.12.2006, str. 36). Zawarte w projekcie regulacje stanowią przepisy techniczne w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), dlatego projekt ustawy podlega procedurze notyfikacji w zakresie art. 1.

Projekt ustawy nie wywiera wpływu na obszar danych osobowych. W związku z tym, nie przeprowadzono oceny skutków dla ochrony danych osobowych, o której mowa w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.).

Nie ma możliwości podjęcia alternatywnych w stosunku do projektu ustawy środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu. Data sporządzenia Nazwa projektu 20 lutego 2025 r. Ustawa o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Źródło: Ministerstwo Zdrowia inicjatywa własna Nr w Wykazie prac legislacyjnych i Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza programowych Rady Ministrów: Stanu lub Podsekretarza Stanu UD123 Pan Wojciech Konieczny, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Pani Dagmara Korbasińska-Chwedczuk, Dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego, dep-zp@mz.gov.pl OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany? Konieczne jest przeprowadzenie notyfikacji przepisów zawartych w rozdziale 3b dotyczącym sprzedaży i oznaczenia napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny oraz w rozdziale 4a dotyczącym przepisów karnych w ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1670). Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1718), która wprowadziła powyższe przepisy, wymagała notyfikacji na poziomie Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz Komisji Europejskiej, na co Ministerstwo Zdrowia zwracało uwagę Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie prac nad projektem. Mimo to takiej notyfikacji nie dokonano. Projekt nie był notyfikowany Komisji Europejskiej ani nie był notyfikowany na poziomie WTO. W toku prac nad ustawą zastrzeżenia co do projektowanych przepisów zgłosiły formalnie administracje Wielkiej Brytanii (UK) oraz Stanów Zjednoczonych Ameryki (USA) (przez Punkty Kontaktowe Światowej Organizacji Handlu ds. Barier Technicznych w Handlu (TBT WTO) do polskiego Punktu Kontaktowego TBT WTO przy PKN) oraz nieformalnie administracja Szwajcarii w kontaktach ze Stałą Misją Rzeczypospolitej Polskiej przy WTO. Z uwagi na fakt, że zastrzeżenia te dotyczą kwestii technicznych w handlu i wprowadzenia m.in. zakazu sprzedaży oraz wymogów etykietowania, co może mieć wpływ na handel międzynarodowy, ww. kraje zwróciły się do administracji Rzeczypospolitej Polskiej o dokonanie odpowiedniej notyfikacji na poziomie WTO, w ramach Komitetu ds. barier technicznych w handlu (TBT), w celu możliwości zgłoszenia uwag. Według procedur przyjętych w ramach TBT WTO kwestie m.in. wymogów etykietowania produktów wlicza się do wymogów technicznych w handlu. Ponadto USA wniosły o zniesienie zakazu sprzedaży napojów energetycznych osobom poniżej 18 r.ż. oraz ogólnego zakazu sprzedaży napojów energetycznych w automatach dla osób w każdym wieku. W kwestii etykietowania USA przedstawiły stanowisko, zgodnie z którym firmy członkowskie Międzynarodowej Rady Stowarzyszeń Napojów są zobowiązane postępować odpowiedzialnie i nie promować ani nie sugerować nadmiernej lub nieodpowiedzialnej konsumpcji napojów energetycznych. UK natomiast w dniu 24 maja 2024 r. zgłosiła zastrzeżenia co do samego faktu braku przeprowadzenia notyfikacji i zaznaczyła, że głównym problemem jest to, że podczas wdrażania przepisów nie zapewniono przedsiębiorstwom wystarczającej ilości czasu na dostosowanie się do nowych wymagań. UK zwróciła się do Rzeczypospolitej Polskiej z prośbą o wstrzymanie wdrażania tych środków, aby ułatwić notyfikację zgodnie z wymaganą procedurą i dać czas na rozpatrzenie uwag i wszelkich późniejszych poprawek. Wskazać należy, że w przypadku nieprzeprowadzenia ww. notyfikacji istnieje zagrożenie, że kraje te mogą wszcząć spór handlowy wobec Rzeczypospolitej Polskiej w ramach prac Komitetu TBT WTO. Ponadto brak notyfikacji przepisów aktualnie uniemożliwia prowadzenie na ich podstawie postępowań, a wszczęte postępowania sąd umarza, powołując się na odpowiednie orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Uchylane w przedmiotowym projekcie ustawy przepisy karne nie mogą być podstawą prowadzenia postępowań karnych i postępowań w sprawach o wykroczenia, gdyż nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej. Przeprowadzenie notyfikacji skutecznie umożliwi prowadzenie odpowiednich postępowań karnych i postępowań w sprawach o wykroczenia w związku z nieprzestrzeganiem przepisów ustawy. Wstępnie w wyniku notyfikacji nie jest oczekiwana zmiana brzmienia przepisów, jednak ostatecznie będzie to zależne od charakteru zgłoszonych uwag i ewentualnego przedstawienia nowych danych naukowych.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym ma charakter techniczny. W ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym uchyla przepisy zawarte w rozdziale 3b dotyczącym sprzedaży i oznaczenia napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny oraz w rozdziale 4a dotyczącym przepisów karnych i wprowadza je w identycznym brzmieniu w projektowanym rozdziale 3c i rozdziale 4b. Pozwoli to na przeprowadzenie notyfikacji w ramach TBT WTO oraz Komisji Europejskiej. Będzie to służyć przejrzystości w przyjmowaniu przez Rzeczpospolitą Polską przepisów na forum WTO, jak również będzie świadczyć o woli współpracy administracji Rzeczypospolitej Polskiej z Komisją Europejską i poszczególnymi krajami WTO w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości dotyczących wprowadzonych przepisów. Ponadto przeprowadzenie notyfikacji skutecznie umożliwi prowadzenie odpowiednich postępowań karnych i postępowań w sprawach o wykroczenia w związku z nieprzestrzeganiem przepisów ustawy (aktualnie postępowania są umarzane w związku z brakiem notyfikacji przepisów).

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Rozwiązania obowiązujące w innych krajach pozostają bez związku z przedmiotem projektu ustawy.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie producenci napojów brak precyzyjnych - obowiązek w zakresie energetycznych, danych określonego znakowania importerzy napojów napojów energetycznych i zakaz energetycznych, sprzedaży napojów podmioty dokonujące energetycznych osobom poniżej dostawy 18. roku życia oraz w wewnątrzwspólnotowej automatach napojów energetycznych przedsiębiorcy prowadzący brak precyzyjnych - zakaz sprzedaży napojów sprzedaż napojów danych energetycznych osobom poniżej energetycznych 18. roku życia osoby poniżej 18. roku życia ok. 7 000 600 spis powszechny, brak możliwości zakupienia przeprowadzony w 2021 r. napoju energetycznego (GUS, 2022)

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Projekt ustawy nie był przedmiotem prekonsultacji.

Projekt ustawy został przekazany do opiniowania i konsultacji publicznych z 21-dniowym terminem zgłaszania uwag następującym podmiotom:

1) Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego;

2) Polskie Towarzystwo Onkologiczne;

3) Polskie Towarzystwo Kardiologiczne;

4) Polskie Towarzystwo Diabetologiczne;

5) Polskie Towarzystwo Chorób Płuc;

6) Polskie Towarzystwo Zdrowia Publicznego;

7) Lotnicze Pogotowie Ratunkowe;

8) Naczelna Rada Lekarska;

9) Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych;

10) Naczelna Rada Aptekarska;

11) Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych;

12) Krajowa Rada Fizjoterapeutów;

13) Unia Metropolii Polskich;

14) Związek Miast Polskich;

15) Związek Gmin Wiejskich RP;

16) Związek Województw RP;

17) Związek Powiatów Polskich;

18) Federacja Związków Gmin i Powiatów RP;

19) Federacja Związków Zawodowych Pracowników Ochrony Zdrowia i Pomocy Społecznej;

20) Sekretariat Ochrony Zdrowia KK NSZZ "Solidarność";

21) Krajowy Sekretariat Ochrony Zdrowia NSZZ „Solidarność 80”;

22) Forum Związków Zawodowych;

23) Pracodawcy Medycyny Prywatnej;

24) Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych;

25) Ogólnopolskie Stowarzyszenie Szpitali Prywatnych;

26) Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych;

27) Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy;

28) Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych;

29) Ogólnopolski Związek Zawodowy Położnych;

30) Ogólnopolska Konfederacja Związków Zawodowych Pracowników Ochrony Zdrowia;

31) Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia;

32) Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce;

33) Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej;

34) „Porozumienie Zielonogórskie” Federacja Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia;

35) Federacja Związków Pracowników Ochrony Zdrowia i Pomocy Społecznej;

36) Związek Pracodawców Business Centre Club;

37) Konfederacja Lewiatan;

38) Stowarzyszenie Menedżerów Opieki Zdrowotnej;

39) Federacja Pacjentów Polskich;

40) Narodowy Instytut Kardiologii Stefana kardynała Wyszyńskiego – Państwowy Instytut Badawczy;

41) Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy;

42) Agencja Badań Medycznych;

43) Instytut Matki i Dziecka;

44) Instytut Badań Edukacyjnych;

45) Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie;

46) Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy;

47) Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej;

48) Konsultant Krajowy w dziedzinie zdrowia publicznego;

49) Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii;

50) Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii metabolicznej;

51) Konsultant Krajowy w dziedzinie epidemiologii;

52) Konsultant Krajowy w dziedzinie psychiatrii;

53) Polska Federacja Producentów Żywności;

54) Polska Akademia Nauk;

55) Polskie Towarzystwo Prawa Medycznego;

56) Polskie Stowarzyszenie Dietetyków;

57) Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych;

58) Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych;

59) Polskie Towarzystwo Medycyny Stylu Życia;

60) Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu;

61) Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego;

62) Federacja Konsumentów;

63) Gdański Uniwersytet Medyczny;

64) Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”;

65) Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi;

66) Krajowa Izba Gospodarcza Przemysłu Spożywczego i Opakowań;

67) Krajowa Izba Gospodarcza;

68) Polskie Towarzystwo Gospodarcze;

69) Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji;

70) Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości;

71) Polskie Towarzystwo Badań nad Otyłością;

72) Polskie Towarzystwo Dietetyki;

73) Polskie Towarzystwo Pediatryczne;

74) Fundacja Polska Liga Walki z Rakiem;

75) Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie;

76) Stowarzyszenie Krajowej Unii Producentów Soków;

77) Stowarzyszenie Zdrowych Miast Polskich;

78) Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie;

79) Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach;

80) Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu;

81) Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu;

82) Uniwersytet Medyczny w Białymstoku;

83) Uniwersytet Medyczny w Lublinie;

84) Uniwersytet Medyczny w Łodzi;

85) Warszawski Uniwersytet Medyczny;

86) Związek Pracodawców Ratownictwa Medycznego SP ZOZ;

87) Związek Pracodawców Ratownictwa Medycznego Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej;

88) Związek Przedsiębiorców i Pracodawców;

89) Federacja Przedsiębiorców Polskich;

90) Związek Rzemiosła Polskiego;

91) Rada Działalności Pożytku Publicznego;

92) Rada Dialogu Społecznego.

Skrócenie terminu konsultacji publicznych w zakresie związków zawodowych było związane z tym, że celem zabiegu legislacyjnego zawartego w projektowanej ustawie jest wyłącznie przeprowadzenie notyfikacji przepisów, które pierwotnie zostały wprowadzone ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw. Projekt ustawy z chwilą jego przekazania do uzgodnień został zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministerstwa Zdrowia, zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248 oraz z 2024 r. poz. 1535) oraz na stronie Rządowego Centrum Legislacji, zgodnie z uchwałą nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806). Wyniki konsultacji publicznych i opiniowania zostały przedstawione w załączonym do OSR raporcie.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0-10) Dochody ogółem budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Wydatki ogółem budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Saldo ogółem budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Źródła finansowania Nie dotyczy. Dodatkowe informacje, Projekt ustawy nie będzie miał wpływu na sektor finansów publicznych. w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0-10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa pieniężnym sektor mikro-, małych i (w mln zł, średnich ceny stałe z przedsiębiorstw …… r.) rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe W ujęciu duże przedsiębiorstwa Projekt ustawy będzie miał wpływ na działalność mikro-, małych, średnich i niepieniężnym sektor mikro-, małych i dużych przedsiębiorców, gdyż nakłada na nie obowiązek w zakresie znakowania średnich napojów energetycznych oraz zakaz sprzedaży tych napojów osobom poniżej 18 przedsiębiorstw r.ż. rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe, Projekt ustawy nie będzie miał wpływu na rodziny, obywateli, gospodarstwa osoby starsze i domowe, osoby starsze i niepełnosprawne. niepełnosprawne Niemierzalne (dodaj/usuń) Dodatkowe informacje, w tym wskazanie Brak. źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli nie zgodności). nie dotyczy zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne:

Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie nie dotyczy

Komentarz:

9. Wpływ na rynek pracy Brak.

10. Wpływ na pozostałe obszary

środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, administracyjne inne: Handel międzynarodowy lub wojskowe

Omówienie wpływu Projektowana ustawa będzie miała wpływ na zwiększenie ochrony zdrowotnej dzieci i młodzieży.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Z uwagi na wiążące terminy, związane m.in. z potrzebą przeprowadzenia procedury notyfikacji, a tym samym koniecznością wstrzymania prac legislacyjnych, przewiduje się, że projektowana ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Nie dotyczy.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Raport z konsultacji publicznych i opiniowania. Raport z konsultacji publicznych i opiniowania projektu ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym (UD 123)

Zgodnie z § 51 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248 oraz z 2024 r. poz. 1535), z chwilą skierowania projektu ustawy do konsultacji publicznych oraz opiniowania, projekt został zamieszczony w internetowym serwisie Rządowy Proces Legislacyjny Rządowego Centrum Legislacji. W trybie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej żaden z podmiotów nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem ustawy. Projekt ustawy został poddany konsultacjom publicznym i opiniowaniu z terminem 21 dni zgłaszania uwag. W ramach opiniowania i konsultacji publicznych uwagi do projektu rozporządzenia zgłosiły podmioty wyszczególnione w poniższej tabeli.

Lp. Podmiot Treść uwagi Stanowisko projektodawcy zgłaszający uwagę

1. Polska Federacja PFPŻ ZP dziękuje za pozytywne rozpatrzenie naszego wniosku i podjęcie Uwaga stanowi komentarz Producentów działań w celu wypełnienia obowiązku wynikającego z dyrektywy (UE) Żywności 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. dotyczącej procedury udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego oraz notyfikacji przepisów, które pierwotnie zostały wprowadzone ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw, a nie zostały do tej pory notyfikowane. Ww. dyrektywa w art. 5 i art. 6 zobowiązuje państwa członkowskie do przekazywania Komisji Europejskiej wszelkich projektów przepisów technicznych, do których zarówno Komisja, jak i pozostałe państwa członkowskie mają prawo zgłaszać uwagi. Brak notyfikacji ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. stanowiło niedopełnienie procedury prawnej, co niesie za sobą ryzyka prawne, ekonomiczne oraz polityczne. Z orzecznictwa TSUE1 wynika, że przepisy art. 5 i art. 6 ww. dyrektywy nakładające na państwa członkowskie obowiązek notyfikacji przepisów technicznych są wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe oraz mogą być przywoływane przez jednostki bezpośrednio w postępowaniu przed sądem. Niedopełnienie obowiązku notyfikacji skutkuje niemożnością stosowania przepisu technicznego oraz pozbawieniem go mocy wiążącej w stosunku do osób fizycznych i osób prawnych. W przypadku powołania się przez jednostkę na niedopełnienie obowiązku notyfikacji przed sądem krajowym, sąd ma obowiązek odmówić zastosowania ograniczeń przyjętych z naruszeniem obowiązku notyfikacji. W konsekwencji przepisy, które nie zostały notyfikowane, nie mogą być egzekwowane w całym okresie obowiązywania aż do momentu usunięcia wady, co może nastąpić jedynie poprzez wszczęcie prac legislacyjnych, w ramach których projekt ustawy zostanie notyfikowany. Brak notyfikacji stanowi naruszenie prawa Unii Europejskiej i może zostać zaskarżone przez Komisję na podstawie art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Obowiązek notyfikacji składa się na przestrzeganie przez Polskę zobowiązań wynikających z prawa Unii Europejskiej, w tym zasady lojalnej współpracy zgodnie z art. 4 ust. 3 TUE oraz zasady pewności prawa. Ponadto niedopełniony został obowiązek notyfikacji Światowej Organizacji Handlu (WTO) zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie barier technicznych w handlu2. Czynność ta – podobnie jak w przypadku notyfikacji unijnej – powinna mieć miejsce jeszcze przed przyjęciem przepisów.

2. Komitet PAN Uwaga 1. W projektowanym art. 12p ust.2, odnoszącym się do sprzedaży Uwaga 1 nieuwzględniona Polska Akademia Nauk napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny, przewiduje się, że: „W Aktualnie procedowany projekt ma charakter przypadku wątpliwości co do pełnoletniego kupującego, sprzedawca wyłącznie techniczny, tj. uchyla przepisy zawarte może żądać okazania dokumentu potwierdzającego wiek kupującego” w rozdziale 3b dotyczącym sprzedaży i Proponuje się, aby w projektowanej ustawie wprowadzić obligatoryjne oznaczenia napojów z dodatkiem kofeiny lub potwierdzanie pełnoletności kupującego napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny oraz w rozdziale 4a dotyczącym tauryny i nadać art. 12p ust. 2 brzmienie: przepisów karnych ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym i wprowadza je w „W każdym przypadku wątpliwości co do pełnoletności kupującego, identycznym brzmieniu w projektowanym sprzedawca ma obowiązek żądać okazania dokumentu potwierdzającego rozdziale 3c i rozdziale 4b. wiek kupującego”. Celem ww. zabiegu legislacyjnego zawartego w projektowanej ustawie jest wyłącznie przeprowadzenie notyfikacji powyższych przepisów, które pierwotnie zostały wprowadzone ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1718).

Uchwałą nr 25/2024 Rady do spraw Zdrowia Publicznego z dnia 8 października 2024 r. został powołany zespół roboczy do spraw nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym. Do zadań Zespołu należy:

1) dokonanie analizy obowiązujących przepisów ustawy o zdrowiu publicznym,

2) opracowanie projektu ustawy zmieniającej ustawę o zdrowiu publicznym.

Postulowana zmiana zostanie przeanalizowana w toku prac ww. Zespołu.

3. MONSTER ENERGY Uwaga 1. Projekt Ustawy przewiduje, że dostawcy napojów Uwaga 1 nieuwzględniona COMPANY energetycznych nie będą mogli sprzedać na polskim rynku produktów, Zgodnie z pkt 4 załącznika III rozporządzenia nr które zgodnie z prawem wytwarzają i sprzedają w innych państwach 1169/2011 napoje o wysokiej zawartości kofeiny członkowskich. Dostawcy chcący dotrzeć do konsumentów w Polsce lub środki spożywcze z dodatkiem kofeiny to: musieliby zmodyfikować zawartość swoich produktów tak, aby była ona 1) Napoje, z wyjątkiem napojów na bazie zgodna z Projektem Ustawy. Zakaz tworzy tym samym bariery w handlu kawy, herbaty lub ekstraktu kawy lub transgranicznym, które naruszają zarówno zasady UE, jak i WTO. herbaty, w przypadku gdy nazwa środka spożywczego zawiera określenie „kawa”

Uwaga 2. Przepis art. 34 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub „herbata”, które: („TFUE”) chroni podstawową zasadę UE dotyczącą swobodnego a) są przeznaczone do spożycia w stanie przepływu towarów, zakazując stosowania przez państwa członkowskie niezmodyfikowanym i zawierają kofeinę, środków, które stanowią „ograniczenia ilościowe w przywozie oraz niezależnie od jej źródła, w proporcji wszelkie środki o skutku równoważnym”. Przepis art. 34 ma zastosowanie przewyższającej 150 mg/l, lub do wszystkich przepisów handlowych państw członkowskich, które mogą b) występują w postaci skoncentrowanej lub „bezpośrednio lub pośrednio, rzeczywiście lub potencjalnie, utrudnić suchej i po przygotowaniu do spożycia wewnątrzwspólnotową [wewnątrzunijną] wymianę handlową”. zawierają kofeinę, niezależnie od jej Trybunał Sprawiedliwości UE („TSUE”) zinterpretował art. 34 jako źródła, w proporcji przewyższającej 150 zawierający zasadę wzajemnego uznawania, co oznacza, że produkty mg/l; legalnie wyprodukowane i wprowadzone do obrotu w jednym państwie 2) Środki spożywcze inne niż napoje, do członkowskim nie powinny podlegać dodatkowym wymogom krajowym których dodano kofeinę w celu przy imporcie do innego państwa członkowskiego . W związku z tym, gdy fizjologicznym. jedno państwo członkowskie nakłada „normy określające wymogi, które Należy w tym miejscu wskazać, że muszą spełniać te towary (takie jak te odnoszące się do ich nazwy, formy, zaproponowana w projekcie ustawy definicja rozmiaru, wagi, składu, prezentacji, etykietowania i pakowania)”, takie napoju energetyzującego pozostaje spójna z ww. normy statuujące „wymogi dotyczące produktu” ograniczają handel UE z regulacją. naruszeniem art. 34, „nawet jeśli normy te mają zastosowanie zarówno do produktów krajowych, jak i importowanych” . Uwaga 2 nieuwzględniona Mimo, że art. 36 TFUE zezwala państwom członkowskim, w niektórych Porozumienia TBT wymaga, aby wszelkie przypadkach, na odstępstwo od art. 34, w tym w celu ochrony zdrowia przepisy techniczne, w tym zakaz, były publicznego, takie odstępstwa „muszą [...] ograniczać się do tego, co jest uzasadnione naukowo i technicznie oraz nie rzeczywiście konieczne w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego ograniczały handlu bardziej niż to konieczne. W [...]. Środki te muszą być proporcjonalne do realizowanego celu, który nie tym miejscu należy zaznaczyć, że negatywne mógłby być osiągnięty za pomocą środków ograniczających w mniejszym skutki zdrowotne spożywania napojów stopniu wymianę handlową wewnątrz Unii” . energetycznych przez coraz młodsze dzieci już kilka lat temu wywołały w obszarze zdrowia

Uwaga 3. Proponowany przez Polskę zakaz sprzedaży napojów publicznego dyskusję nad ustaleniem granicy energetycznych osobom poniżej 18 roku życia jest całkowicie niezgodny wiekowej, do której picie takich napojów nie z art. 34 TFUE. powinno być akceptowane. Światowa Organizacja Zdrowia uznaje napoje energetyczne

Uwaga 4. Projekt Ustawy nie może być również uzasadniony na za produkty o znacznym ryzyku zdrowotnym, a podstawie art. 36. Jak wyjaśniono poniżej, nie ma naukowych ani innych Amerykańska Akademia Pediatrii zdecydowanie empirycznych podstaw dla tego zakazu - co jest wymagane, zgodnie z opowiada się przeciwko spożywaniu takich unijnym prawem żywnościowym, dla odpowiedniej analizy ryzyka. Wręcz napojów przez dzieci i młodzież. przeciwnie, autorytety naukowe wskazują, że napoje energetyzujące i ich składniki są bezpieczne, a zatem zakaz sprzedaży jest zbędny. TakiMając na uwadze ogólnoświatowe dane, zakaz nie byłby również proporcjonalny, ponieważ wymogi UE dotyczące wskazujące na szkodliwy wpływ napojów etykietowania, które już mają zastosowanie do tych produktów, w pełni energetyzujących na zdrowie dzieci, a także zaspokajałyby wszelkie wymogi związane z ochroną zdrowia, przy czym konieczność zapewnienia, by napoje zapewniłyby ten cel w sposób w mniejszym stopniu ograniczający handel. energetyczne były czytelnie oznakowane w W istocie, jak zauważono poniżej w pkt 39, etykiety napojów sposób niebudzący wątpliwości, a także energetyzujących muszą zawierać informację „Wysoka zawartość zrozumiały dla konsumentów w różnym wieku, w kofeiny. Nie zaleca się stosowania u dzieci, kobiet w ciąży i kobiet tym dzieci, zaproponowano, by napoje z karmiących piersią” , a etykiety napojów Monster wskazują całkowitą ilość dodatkiem kofeiny lub tauryny były oznakowane kofeiny na 100 ml. Nieproporcjonalny charakter takiego zakazu sprzedaży widoczną, czytelną oraz umieszczoną w sposób został uznany w wielu krajach europejskich o wysokich standardach nieusuwalny i trwały informacją o treści „Napój regulacyjnych. Wreszcie, wszelkie obawy, jakoby osoby poniżej 18 roku energetyzujący” lub „Napój energetyczny”. W życia nie miały odpowiedniej świadomości na temat ilości kofeiny zawartej przypadku braku jasnego oznakowania w napojach energetyzujących, mogą być we właściwy sposób rozwiązane produktów energetycznych istnieje ryzyko, że za pomocą znacznie mniej restrykcyjnych środków (np. kampanii konsument nie będzie świadomy, że kupuje napój edukacyjnych skoncentrowanych na kofeinie ze wszystkich źródeł lubenergetyczny, co więcej może taki napój poprzez dalsze rozpowszechnianie wymaganego oświadczenia). nieświadomie podać dziecku. Ponadto, z uwagi na kolorowe i atrakcyjne wizualnie opakowania Wprowadzony przez polski rząd zakaz sprzedaży i podawania napojów niektórych napojów energetycznych, mogą one energetyzujących z ograniczeniem wiekowym - zgodnie z Projektem przyciągać uwagę dzieci, co tym bardziej wzmaga Ustawy - stworzyłby między innymi fałszywe wrażenie, że napoje potrzebę czytelnego ich oznakowania. energetyzujące są niebezpieczne i że stanowią wyjątkową kwestię wymagającą interwencji rządu w porównaniu z innymi napojami Uwaga 3 nieuwzględniona zawierającymi kofeinę, takimi jak cola, kawa i herbata. Od lat w wielu krajach świata toczą się dyskusje nad ustaleniem granicy wiekowej, od której picie napojów energetyzujących może być akceptowane. Według Europejskiego Urzędu ds.

Uwaga 5. Inne kraje europejskie o wysokich standardach regulacyjnych Bezpieczeństwa Żywności picia napojów odrzuciły podobne ograniczenia dotyczące napojów energetycznych jako energetyzujących powinny unikać osoby poniżej nieproporcjonalne. Kraje o wysokich standardach regulacyjnych w 16. roku życia. Z uwagi na łatwość weryfikacji Europie i na całym świecie rozważyły odrzuciły ograniczenia sprzedaży i wieku osób powyżej 18 roku życia konsumpcji napojów energetycznych, stwierdzając, że takie ograniczenia zaproponowana w projekcie ustawy granica nie znajdują oparcia w nauce. Władze w Niemczech, Anglii, Szkocji, wiekowa wydaje się zasadna. Szwecji i Norwegii dokonały przeglądu literatury naukowej pod kątem specjalnych ograniczeń sprzedaży napojów energetycznych. Doszły one Uwaga 4 nieuwzględniona do wniosku, że takie ograniczenia nie są poparte dowodami naukowymi, Dla uzasadnienia wprowadzenia ograniczeń a zatem są nieproporcjonalne, ponieważ napoje energetyczne nie dotyczących sprzedaży i oznaczania napojów stanowią wyjątkowego zagrożenia dla zdrowia w porównaniu z innymi energetycznych należy przyjąć poniższe. napojami kofeinowymi, które są częściej spożywane. Negatywne skutki zdrowotne spożywania napojów energetycznych przez coraz młodsze Co więcej, Projekt Ustawy byłby bardziej restrykcyjny dla handlu niż jest dzieci już kilka lat temu wywołały w obszarze to konieczne dla ochrony zdrowia ludzkiego. zdrowia publicznego dyskusję nad ustaleniem granicy wiekowej, do której picie takich napojów Ostatecznie Projekt Ustawy naruszy TFUE, ponieważ uniemożliwi nie powinno być akceptowane. Światowa producentom i dystrybutorom napojów energetycznych dystrybucję w Organizacja Zdrowia uznaje napoje energetyczne Polsce produktów, które zgodnie z prawem wytwarzają i sprzedają w za produkty o znacznym ryzyku zdrowotnym, a innych państwach członkowskich UE. Jak wskazano powyżej, byłoby to Amerykańska Akademia Pediatrii zdecydowanie „środkiem arbitralnej dyskryminacji lub ukrytym ograniczeniem w handlu opowiada się przeciwko spożywaniu takich między państwami członkowskimi” sprzecznym z art. 36 TFUE. Projekt napojów przez dzieci i młodzież. Ustawy stanowi naruszenie art. 34 TFUE, ponieważ bezpośrednio W świetle przepisów rozporządzenia Parlamentu utrudnia handel wewnątrzunijny. Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania Trzy warunki określone w art. 36 TFUE, które zezwalają Państwom konsumentom informacji na temat żywności, Członkowskim na odstąpienie od stosowania art. 34 w niektórych zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i przypadkach, nie zostały spełnione. Po pierwsze, nie ma naukowego Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 uzasadnienia dla wprowadzenia zakazu sprzedaży napojów oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, energetyzujących, co czyni taki środek zbędnym. Po drugie, Projekt dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji Ustawy jest nieproporcjonalny, zwłaszcza biorąc pod uwagę istniejące 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu wymogi UE dotyczące etykietowania; w rzeczywistości kilka krajów Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji europejskich o wysokich standardach regulacyjnych uznało zakaz 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia sprzedaży za nieproporcjonalny ze względu na brak dowodów Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z naukowych. Praktyki w zakresie zmiany składu zaobserwowane w Polsce dnia 22.11.2011 r., z późn. zm.), dalej: podkreślają niezamierzone konsekwencje podobnych zakazów, „rozporządzenie nr 1169/2011”, oznakowanie skutkujące powstaniem analogicznych produktów, skierowanych do napojów energetyzujących wskazuje, że produkty nieletnich. Po trzecie, dostępne są mniej restrykcyjne alternatywy, takie te nie są zalecane dla dzieci. Zgodnie z jak kampanie edukacyjne, które pozwoliłyby osiągnąć te same cele bez przepisami rozporządzenia nr 1169/2011 utrudniania handlu wewnątrz UE. przedsiębiorcy wprowadzający napoje o wysokiej zawartości kofeiny zobowiązani są do umieszczenia na etykiecie ostrzeżenia „Wysoka zawartość kofeiny; nie zaleca się stosowania u dzieci, kobiet w ciąży i kobiet karmiących piersią”. Podmioty wprowadzające produkty spożywcze na rynek mają obowiązek zapewnić konsumentom możliwość dokonania świadomego wyboru, poprzez umieszczenie na etykiecie obowiązkowych i rzetelnych informacji. Mając na uwadze dane dotyczące wpływu napojów energetycznych na zdrowie dzieci i młodzieży, napoje energetyczne powinny być czytelnie oznakowane w sposób niebudzący wątpliwości, a także zrozumiały dla konsumentów w różnym wieku, w tym dzieci. Dlatego też zaproponowano, by napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny były oznakowane widoczną, czytelną oraz umieszczoną w sposób nieusuwalny i trwały informacją o treści „Napój energetyzujący” lub „Napój energetyczny”. W przypadku braku jasnego oznakowania produktów energetycznych istnieje ryzyko, że konsument nie będzie świadomy, że kupuje napój energetyczny, co więcej może taki napój nieświadomie podać dziecku. Ponadto, z uwagi na kolorowe i atrakcyjne wizualnie opakowania niektórych napojów energetycznych, mogą one przyciągać uwagę dzieci, co tym bardziej wzmaga potrzebę czytelnego ich oznakowania.

Uwaga 5 nieuwzględniona Dla uzasadnienia wprowadzenia ograniczeń dotyczących sprzedaży i oznaczania napojów energetycznych należy przyjąć poniższe. Negatywne skutki zdrowotne spożywania napojów energetycznych przez coraz młodsze dzieci już kilka lat temu wywołały w obszarze zdrowia publicznego dyskusję nad ustaleniem granicy wiekowej, do której picie takich napojów nie powinno być akceptowane. Światowa Organizacja Zdrowia uznaje napoje energetyczne za produkty o znacznym ryzyku zdrowotnym, a Amerykańska Akademia Pediatrii zdecydowanie opowiada się przeciwko spożywaniu takich napojów przez dzieci i młodzież. Badania prowadzone w grupach dzieci i młodzieży pokazują między innymi, że:

- spożywanie napojów energetyzujących jest negatywnie związane z długością i jakością snu zarówno u chłopców, jak i dziewcząt,

- spożywanie napojów energetyzujących we wczesnym okresie adolescencji wiąże się z częstszym używaniem alkoholu w całym okresie adolescencji,

- spożywanie napojów energetyzujących przez dzieci jest skorelowane z większą liczbą wizyt na oddziałach ratunkowych i powoduje działania niepożądane, takie jak zaburzenia neurologiczne, związane ze zdrowiem psychicznym, żołądkowo-jelitowe, nerkowe i sercowo-naczyniowe,

- spożywanie napojów energetyzujących wiąże się z istotnie zwiększonym skurczowym i rozkurczowym ciśnieniem tętniczym krwi (intensywne spożywanie), sztywnością tętnic, ma niekorzystny wpływ na rytm serca u dzieci i młodzieży,

- spożywanie napojów energetyzujących jest związane z problemami zdrowia psychicznego, poszukiwaniem wrażeń, drażliwością/złością oraz zamiarami lub próbami samobójczymi,

- uczniowie z gorszymi wynikami w szkole, słabym nadzorem rodzicielskim lub złym wpływem rówieśników częściej spożywają napoje energetyzujące,

- zaobserwowano wspólny wzorzec konsumpcji napojów energetyzujących i używania wielu substancji psychoaktywnych, w tym alkoholu, tytoniu oraz narkotyków, jak również większe ryzyko występowania zachowań problemowych,

- u dzieci i młodzieży spożywających napoje energetyzujące zaobserwowano większą tendencję do występowania lęku, depresji i impulsywności,

- spożywanie słodzonych napojów, w tym napojów energetyzujących zwiększa ryzyko wystąpienie otyłości.

4. ENERGY DRINKS Uwaga 1. Projektodawca nie przedstawił żadnych danych naukowych Uwaga 1 nieuwzględniona EUROPE przemawiających za wprowadzeniem ograniczeń w sprzedaży napojów Uzasadnienie celowości prowadzenia prac w energetyzujących, przypisując projektowi jedynie techniczny charakter z zakresie ograniczenia sprzedaży napojów uwagi na zaniedbania poprzedniego rządu, tj. niedochowanie obowiązku energetyzujących zostało przedstawione w notyfikacji. Jednocześnie w ocenie skutków regulacji wskazuje, że stanowisku Rady Ministrów wobec poselskiego ostateczny kształt przepisów zależeć będzie od „przedstawienia nowych projektu ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu danych naukowych i charakteru zgłoszonych uwag”. publicznym (druk nr 3258). Należy zauważyć, że uzasadnienie do aktualnego projektu również zostało uzupełnione. Niemniej jednak, aktualnie

Uwaga 2. Rządy, parlamenty i agencje ds. zdrowia w Szwecji1, Norwegii2, procedowany projekt ma charakter wyłącznie Niemczech 3 , Anglii 4 i Szkocji 5 stwierdziły, że brak jest dowodów na techniczny. poparcie tak surowej interwencji ustawodawczej, jak zakaz spożywania napojów energetyzujących ze względu na wiek, i uznały je za

Uwaga 2 nieuwzględniona nieproporcjonalne. EDE obawia się zatem, że ograniczenia sprzedaży Od lat w wielu krajach świata toczą się dyskusje napojów energetycznych mogą naruszać swobodny przepływ towarów w nad ustaleniem granicy wiekowej, od której picie Unii Europejskiej zgodnie z art. 34-36 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii napojów energetyzujących może być Europejskiej (TFUE). akceptowane. Według Europejskiego Urzędu ds.

Uwaga 3. Projekt ustawy jest nieproporcjonalny i zawiera regulacje Bezpieczeństwa Żywności picia napojów wychodzące poza jego cel. Obecne przepisy, wprowadzone w zeszłym energetyzujących powinny unikać osoby poniżej roku jako inicjatywa parlamentarna, a zatem niepoddane ocenie skutków 16. roku życia. Z uwagi na łatwość weryfikacji regulacji i konsultacjom publicznym, skutkują całkowitym zakazem wieku osób powyżej 18 roku życia Raport Livsmedelsverket, "Risk management measures to keep down consumption of energy drinks / caffeine among children and adolescents", grudzień 2018 r., nr 2018/00523. Norweska Agencja Bezpieczeństwa Żywności, "Mattilsynets Anbefaling - Ulike Tiltak For Å Beskytee Barn og Unge Mot et For Hoyt Inntak Av Enertgidrikker Og Koffein" (2019) Dokument Bundestagu nr (BT-Drs.) 18/9251, s. 1, 2016; Stanowisko to zostało potwierdzone przez niemieckie Ministerstwo Żywności w 2018 r. Komisja Nauki i Technologii Izby Gmin, Napoje energetyczne i dzieci, 27 listopada 2018 r., pkt 66. Beverage Daily. Szkocja rezygnuje z planów zakazu sprzedaży napojów energetycznych dzieciom, 1 czerwca 2023 r. https://www.beveragedaily.com/Article/2023/06/01/Scotland-scraps-plans-to-ban-energy-drink-sales-to-children-and-young-people (dostęp: 16 października 2024 r.) sprzedaży napojów energetycznych w automatach dla każdej grupy zaproponowana w projekcie ustawy granica wiekowej. Wykracza to daleko poza domniemany problem polityczny i wiekowa wydaje się zasadna. pierwotny cel ustawy, którym jest walka z nadmierną konsumpcją kofeiny wśród dzieci. Istnieją już technologie automatów, które umożliwiają Uwaga 3 nieuwzględniona weryfikację wieku kupujących, zapewniając w ten sposób zgodność z W ocenie MZ wyłączenie automatów prawem. Alternatywnie, jakikolwiek zakaz sprzedaży napojów vendingowych z zakresu obowiązywania energetycznych w automatach mógłby być ograniczony tylko do miejsc, przedmiotowej regulacji nie wydaje się w których przebywają głównie dzieci, takich jak szkoły. Taka poprawka uzasadnione. Automaty vendingowe zostały oznaczałaby, że sprzedaż napojów energetycznych w automatach objęte także rozporządzeniem tzw. sklepikowym. umieszczonych w miejscach odwiedzanych głównie przez dorosłych, Jest to jedna z form sprzedaży, która jest chętnie takich jak fabryki lub biura handlowe, byłaby w dalszym ciągu dozwolona. wybierana przez najmłodszych konsumentów. Sugerujemy zmianę art. 12p w następujący sposób, aby lepiej odpowiedzieć na pożądany cel w zakresie zdrowia publicznego:

Art. 12p. 1. Zabrania się sprzedaży napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny:

1) osobom poniżej 18 roku życia;

2) na terenie placówek oświatowych, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 i

854);

3) w automatach sprzedających. Lub:

Art. 12p. 1. Zabrania się sprzedaży napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny:

1) osobom poniżej 18 roku życia;

2) na terenie placówek oświatowych, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 i

854);

3) w automatach znajdujących się w ośrodkach edukacyjnych, szkołach lub innych placówkach przyjmujących głównie dzieci.

5. NARODOWY Uwaga 1. Zgodnie z zapisami ustawy za napój Uwaga 1-3 nieuwzględniona INSTYTUT ZDROWIA energetyczny/energetyzujący uważa się wyrób w postaci napoju, w Aktualnie procedowany projekt ma charakter PUBLCIZNEGO PZH – którego składzie znajduje się kofeina w proporcji przewyższającej 150 wyłącznie techniczny, tj. uchyla przepisy zawarte PAŃSTWOWY mg/l lub tauryna, z wyłączeniem substancji występujących w nim w rozdziale 3b dotyczącym sprzedaży i INSTYTUT BADAWCZY naturalnie. Zdaniem Instytutu fragment „z wyłączeniem substancji oznaczenia napojów z dodatkiem kofeiny lub występujących w napoju naturalnie” może powodować problemy tauryny oraz w rozdziale 4a dotyczącym interpretacyjne. Należy mieć świadomość, że kofeina występuje przepisów karnych ustawy z dnia 11 września naturalnie w wielu surowcach roślinnych (nie tylko powszechnie znanych, 2015 r. o zdrowiu publicznym i wprowadza je w jak kawa i herbata), ale i w yerba mate (Ilex paraguariensis), a zwłaszcza identycznym brzmieniu w projektowanym w guaranie (Paullinia cupana), która zawiera 2-3 krotnie więcej kofeiny, rozdziale 3c i rozdziale 4b. niż ziarna kawy. Guarana jest właśnie bardzo częstym składnikiem napojów energetycznych i szacuje się, że na rynkach zachodnich zawiera Celem ww. zabiegu legislacyjnego zawartego w ją ponad 25% asortymentów. W związku z tym, napój wyprodukowany na projektowanej ustawie jest wyłącznie bazie naparu z guarany staje się napojem zawierającym kofeinę przeprowadzenie notyfikacji powyższych naturalną, a w przypadku napojów zawierających kofeinę częściowo przepisów, które pierwotnie zostały wprowadzone pochodzącą z guarany, a częściowo dodaną jako odrębny składnik ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie (znaczna część napojów na rynku) w świetle zapisów ustawy ilość kofeiny ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych wnoszona z guaraną nie wchodzi do puli kofeiny określonej w ustawie. innych ustaw (Dz. U. poz. 1718).

Uwaga 2. Należy mieć na uwadze zapisy rozporządzenia Parlamentu Uchwałą nr 25/2024 Rady do spraw Zdrowia Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. Publicznego z dnia 8 października 2024 r. został w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. powołany zespół roboczy do spraw nowelizacji Zapisy dotyczą także napojów w postaci skoncentrowanej lub suchej, ustawy o zdrowiu publicznym. Do zadań Zespołu które po przygotowaniu do spożycia zawierają kofeinę, niezależnie od jej należy: źródła, w proporcji przewyższającej 150 mg/l. Jest to o tyle istotne, że w 1) dokonanie analizy obowiązujących ostatnim okresie w innych krajach rozszerza się rynek koncentratów przepisów ustawy o zdrowiu publicznym, napojów energetycznych w tabletkach lub kroplach do rozpuszczania w 2) opracowanie projektu ustawy wodzie. zmieniającej ustawę o zdrowiu publicznym.

Uwaga 3. Zgodnie z rozporządzeniem 1169/2011 w wykazie składników Uwagi NIZP PZH - PIB zostaną przeanalizowane produktu tauryna może być określona jedynie wyrazem „aromat”, bez w toku prac ww. Zespołu. podawania jej nazwy. Doprecyzowanie rodzaju aromatu dotyczy bowiem wyłącznie kofeiny, chininy i aromatu dymu wędzarniczego. Powyższe przepisy oznaczają zatem, że rozpoznanie napoju z dodatkiem tauryny (jako aromatu) może nie być możliwe ani przez konsumenta, ani przez sprzedawcę. Ustanowiona w ustawie o zdrowiu publicznym definicja napoju energetycznego, jako napoju zawierającego taurynę oznacza, że do objęcia zakazem sprzedaży kwalifikują się nie tylko napoje, do których tauryna została dodana jako składnik odżywczy (w dotychczas produkowanych napojach energetycznych w ilości około 400 mg/100 ml), ale także jako aromat (np. woda z aromatem tauryny). W tym miejscu należy również podkreślić, że w świetle wiedzy naukowej tauryna nie budzi obaw zdrowotnych i jej górny bezpieczny poziom spożycia (z ang. Upper Level) nie jest określony.