Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody.
Druk nr 1171 · Wszystkie głosowania · strona druku w Sejmie · 1171.pdf · 1171-ustawa.docx · 1171-uzasadnienie.docx
Głosowania powołujące się na ten druk (3)
| 35/13 | wniosek mniejszości 1 | Wniosek mniejszości odrzucony |
| 35/14 | wniosek mniejszości 2 | Wniosek mniejszości odrzucony |
| 35/15 | głosowanie nad całością projektu. | Projekt przyjęty |
Pełny tekst
Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.
Warszawa, 4 kwietnia 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-26-25
Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy
- o zmianie ustawy o ochronie przyrody. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Klimatu i Środowiska.
Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Projekt U S T AWA
z dnia
o zmianie ustawy o ochronie przyrody1)
Art. 1. W ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 i 1940) wprowadza się następujące zmiany:
1) odnośnik nr 1 do tytułu ustawy otrzymuje brzmienie:
„1) Niniejsza ustawa:
1) w zakresie swojej regulacji wdraża:
a) dyrektywę Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102, Dz. Urz. UE L 305 z 08.11.1997, str. 42 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 4, str. 3, Dz. Urz. UE L 284 z 31.10.2003, str. 1 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 1, t. 4, str. 447, Dz. Urz. UE L 363 z 20.12.2006, str. 368, Dz. Urz. UE L 218 z 23.08.2007, str. 15, Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 193 oraz Dz. Urz. UE L 111 z 31.03.2021, str. 35),
b) dyrektywę Rady 1999/22/WE z dnia 29 marca 1999 r. dotyczącą trzymania dzikich zwierząt w ogrodach zoologicznych (Dz. Urz. WE L 94 z 09.04.1999, str. 24 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 4, str. 140),
1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. WE L 61 z 03.03.1997, str. 1
– Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 3, str. 136, Dz. Urz. UE L 215 z 27.08.2003, str. 3 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 7, str. 519, Dz. Urz. UE L 284 z 31.10.2003, str. 1 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 1, t. 4, str. 447, Dz. Urz. UE L 127 z 29.04.2004, str. 40 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 8, str. 343, Dz. Urz. UE L 215 z 19.08.2005, str. 1, Dz. Urz. UE L 175 z 05.07.2007, str. 39, Dz. Urz. UE L 95 z 08.04.2008, str. 3, Dz. Urz. UE L 123 z 19.05.2009, str. 3, Dz. Urz. UE L 126 z 21.05.2009, str. 5, Dz. Urz. UE L 139 z 05.06.2009, str. 35, Dz. Urz. UE L 176 z 07.07.2009, str. 27, Dz. Urz. UE L 212 z 12.08.2010, str. 1, Dz. Urz. UE L 39 z 11.02.2012, str. 133, Dz. Urz. UE L 339 z 12.12.2012, str. 1, Dz. Urz. UE L 212 z 07.08.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 147 z 17.05.2014, str. 122, Dz. Urz. UE L 361 z 17.12.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 316 z 23.11.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 21 z 26.01.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 023 z 28.01.2017, str. 123, Dz. Urz. UE L 27 z 01.02.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 170 z 25.06.2019, str. 115, Dz. Urz. UE L 320 z 11.12.2019, str. 13, Dz. Urz. UE L 330 z 20.12.2019, str. 104, Dz. Urz. UE L 473 z 30.12.2021, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 133 z 17.05.2023, str. 1).
c) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiającą ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej) (Dz. Urz. UE L 164 z 25.06.2008, str. 19 oraz Dz. Urz. UE L 125 z 18.05.2017, str. 27),
d) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7, Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 193 oraz Dz. Urz. UE L 170 z 25.06.2019, str. 115);
2) służy stosowaniu:
a) rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. WE L 61 z 03.03.1997, str. 1 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 3, str. 136, Dz. Urz. UE L 215 z 27.08.2003, str. 3 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 7, str. 519, Dz. Urz. UE L 284 z 31.10.2003, str. 1 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 1, t. 4, str. 447, Dz. Urz. UE L 127 z 29.04.2004, str. 40 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 8, str. 343, Dz. Urz. UE L 215 z 19.08.2005, str. 1, Dz. Urz. UE L 175 z 05.07.2007, str. 39, Dz. Urz. UE L 95 z 08.04.2008, str. 3, Dz. Urz. UE L 123 z 19.05.2009, str. 3, Dz. Urz. UE L 126 z 21.05.2009, str. 5, Dz. Urz. UE L 139 z 05.06.2009, str. 35, Dz. Urz. UE L 176 z 07.07.2009, str. 27, Dz. Urz. UE L 212 z 12.08.2010, str. 1, Dz. Urz. UE L 39 z 11.02.2012, str. 133, Dz. Urz. UE L 339 z 12.12.2012, str. 1, Dz. Urz. UE L 212 z 07.08.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 147 z 17.05.2014, str. 122, Dz. Urz. UE L 361 z 17.12.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 316 z 23.11.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 21 z 26.01.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 23 z 28.01.2017, str. 123, Dz. Urz. UE L 27 z 01.02.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 170 z 25.06.2019, str. 115, Dz. Urz. UE L 320 z 11.12.2019, str. 13, Dz. Urz. UE L 330 z 20.12.2019, str. 104, Dz. Urz. UE L 473 z 30.12.2021, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 133 z 17.05.2023, str. 1),
b) rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. UE L 166 z 19.06.2006, str. 1, Dz. Urz. UE L 31 z 05.02.2008, str. 3, Dz. Urz. UE L 242 z 07.09.2012, str. 1 i 13, Dz. Urz. UE L 332 z 11.12.2013, str. 14, Dz. Urz. UE L 10 z 16.01.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 142 z 06.06.2015, str. 3, Dz. Urz. UE L 35 z 07.02.2019, str. 3, Dz. Urz. UE L 473 z 30.12.2021, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 2025/130 z 29.01.2025).”;
2) w art. 56 w ust. 7k wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie: „Potwierdzone odpowiednim świadectwem lub zezwoleniem zwolnienie z zakazów wydane na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, zwanego dalej „rozporządzeniem Rady 338/97”, traktuje się w odniesieniu do okazów gatunków, dla których je wydano, jako zwolnienie równoważne wydanemu na podstawie ust. 1, 2 i 2b, jeżeli dotyczy zakazu:”;
3) art. 61 otrzymuje brzmienie:
„Art. 61. 1. Organem administracyjnym w rozumieniu art. 2 lit. g rozporządzenia Rady 338/97 jest minister właściwy do spraw środowiska.
2. Organem naukowym w rozumieniu art. 2 lit. q rozporządzenia Rady 338/97 jest Komisja do spraw CITES.
3. Zezwolenia, o których mowa w art. 4 i art. 5 rozporządzenia Rady 338/97, świadectwa, o których mowa w art. 5 i art. 10 tego rozporządzenia, oraz świadectwa, o których mowa w art. 30, art. 37, art. 44a i art. 44h rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. UE L 166 z 19.06.2006, str. 1, z późn. zm.2)), są wydawane przez ministra właściwego do spraw środowiska na wniosek, którego zakres jest określony w przepisach rozporządzenia Rady 338/97 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi.
2) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 31 z 05.02.2008, str. 3, Dz. Urz. UE L 242 z 07.09.2012, str. 1 i 13, Dz. Urz. UE L 332 z 11.12.2013, str. 14, Dz. Urz. UE L 10 z 16.01.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 142 z 06.06.2015, str. 3, Dz. Urz. UE L 35 z 07.02.2019, str. 3, Dz. Urz. UE L 473 z 30.12.2021, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 2025/130 z 29.01.2025.
4. Dane osobowe zawarte we wniosku o wydanie zezwolenia albo świadectwa, o których mowa w ust. 3, są przechowywane przez okres 50 lat od dnia złożenia tego wniosku.
5. Administratorem danych osobowych w rozumieniu art. 4 pkt 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.3)) jest minister właściwy do spraw środowiska.
6. Do wniosku o wydanie zezwolenia albo świadectwa, o których mowa w ust. 3, dołącza się oświadczenie wnioskodawcy, że w okresie 3 lat poprzedzających dzień złożenia tego wniosku nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo związane z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady 338/97, z tym że do wniosku o wydanie:
1) zezwolenia na import żywych zwierząt lub jaj gatunków objętych ochroną na podstawie przepisów rozporządzenia Rady 338/97 dołącza się także opinię lub orzeczenie lekarsko-weterynaryjne powiatowego lekarza weterynarii stwierdzające spełnienie przez importera warunków przetrzymywania tych gatunków, odpowiadających ich potrzebom biologicznym;
2) zezwolenia albo świadectwa uprawniającego do eksportu okazów gatunków objętych ochroną na podstawie przepisów rozporządzenia Rady 338/97 dołącza się także:
a) zezwolenie na pozyskiwanie ze środowiska okazów gatunków wymienionych w złożonym wniosku albo
b) kopię dokumentacji hodowlanej lub orzeczenie lekarsko-weterynaryjne powiatowego lekarza weterynarii potwierdzające urodzenie w hodowli okazów i ich przodków – w przypadku zwierząt, albo
c) oświadczenie wnioskodawcy o pochodzeniu okazów roślin z uprawy.
7. Minister właściwy do spraw środowiska niezwłocznie przekazuje Komisji do spraw CITES wniosek o wydanie zezwolenia albo świadectwa, o których mowa w ust. 3, wymagający opinii tej Komisji zgodnie z rozporządzeniem Rady 338/97.
3) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 04.03.2021, str. 35.
8. Komisja do spraw CITES w sprawach należących do właściwości organu naukowego, o którym mowa w ust. 2, przedstawia swoje stanowisko w formie opinii. Minister właściwy do spraw środowiska, w przypadku spraw o podobnym stanie faktycznym, może wystąpić z wnioskiem do tej Komisji o wydanie jednej opinii, zwanej dalej „opinią zbiorczą”.
9. Przed wydaniem opinii Komisja do spraw CITES może przeprowadzić konsultacje z innymi polskimi organami, organami krajów pochodzenia lub wywozu okazów gatunków, których dotyczy wniosek o wydanie zezwolenia albo świadectwa, o których mowa w ust. 3, Grupą do spraw Przeglądu Naukowego, o której mowa w art. 17 rozporządzenia Rady 338/97, lub innymi podmiotami, które ta Komisja uzna za merytorycznie właściwe w procesie opiniowania, kierując do nich prośbę o przedstawienie stanowiska.
10. Komisja do spraw CITES przekazuje ministrowi właściwemu do spraw środowiska opinię w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez nią wniosku o wydanie zezwolenia albo świadectwa, o których mowa w ust. 3.
11. Do terminu, o którym mowa w ust. 10, nie wlicza się czasu przeprowadzenia konsultacji, o których mowa w ust. 9.
12. W przypadku gdy podmioty, o których mowa w ust. 9, nie przedstawią stanowiska w terminie 30 dni od dnia przekazania im przez Komisję do spraw CITES prośby o przedstawienie stanowiska, Komisja ta opracowuje i przekazuje opinię ministrowi właściwemu do spraw środowiska w terminie 45 dni od dnia otrzymania przez nią wniosku o wydanie zezwolenia albo świadectwa, o których mowa w ust. 3.
13. W przypadku wystąpienia przez ministra właściwego do spraw środowiska z wnioskiem o wydanie opinii zbiorczej terminy, o których mowa w ust. 10 i 12, liczy się od dnia przekazania tego wniosku Komisji do spraw CITES.
14. Minister właściwy do spraw środowiska wydaje zezwolenia i świadectwa, o których mowa w ust. 3, uwzględniając opinię Komisji do spraw CITES zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady 338/97.
15. Minister właściwy do spraw środowiska odmawia wydania zezwolenia albo świadectwa, o których mowa w ust. 3, jeżeli wnioskodawca był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo związane z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady 338/97, w okresie 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o wydanie zezwolenia albo świadectwa, o których mowa w ust. 3.
16. Minister właściwy do spraw środowiska cofa zezwolenie albo świadectwo, o których mowa w ust. 3, jeżeli po jego wydaniu zostaną ujawnione okoliczności uzasadniające odmowę wydania, o której mowa w ust. 15. Minister właściwy do spraw środowiska informuje niezwłocznie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o cofnięciu tego zezwolenia albo świadectwa.
17. Do opinii wydawanych przez Komisję do spraw CITES nie stosuje się art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.”;
4) w art. 62 ust. 1, art. 63 ust. 1 oraz art. 131 pkt 1 wyrazy „ , o których mowa w art. 61 ust. 1,” zastępuje się wyrazami „rozporządzenia Rady 338/97”;
5) w art. 63 ust. 7, art. 64 ust. 2 pkt 2 i ust. 10 oraz art. 128a ust. 1 wyrazy „ , o których mowa w art. 61 ust. 1” zastępuje się wyrazami „rozporządzenia Rady 338/97”;
6) w art. 64 ust. 1 wyrazy „rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi” zastępuje się wyrazami „rozporządzenia Rady 338/97”;
7) po art. 94 dodaje się art. 94a i art. 94b w brzmieniu:
„Art. 94a. Komisja do spraw CITES działa przy ministrze właściwym do spraw środowiska jako organ opiniodawczy w zakresie ochrony przyrody.
Art. 94b. 1. Komisja do spraw CITES liczy od 5 do 10 członków powoływanych i odwoływanych przez ministra właściwego do spraw środowiska.
2. Członkiem Komisji do spraw CITES może być osoba, która:
1) korzysta z pełni praw publicznych;
2) ma pełną zdolność do czynności prawnych;
3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4) posiada co najmniej tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny potwierdzający wykształcenie wyższe na tym samym poziomie w zakresie nauk leśnych, rolnictwa i ogrodnictwa, zootechniki i rybactwa, nauk biologicznych, weterynarii, nauk o Ziemi i środowisku;
5) posiada wiedzę, autorytet i kompetencje w zakresie ochrony gatunków zagrożonych wyginięciem, dające rękojmię prawidłowej realizacji zadań Komisji do spraw CITES.
3. Ustanie członkostwa w Komisji do spraw CITES następuje w przypadku:
1) pisemnej rezygnacji członka – z dniem otrzymania pisma przez ministra właściwego do spraw środowiska;
2) skazania członka prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
3) pozbawienia członka praw publicznych;
4) ograniczenia albo utraty przez członka zdolności do czynności prawnych;
5) odwołania członka;
6) śmierci członka.
4. Minister właściwy do spraw środowiska powołuje przewodniczącego Komisji do spraw CITES i nie więcej niż dwóch zastępców spośród członków tej Komisji.
5. Przewodniczący kieruje pracą Komisji do spraw CITES, w szczególności ustala harmonogram jej prac oraz porządek posiedzeń.
6. Komisja do spraw CITES wydaje opinię, o której mowa w art. 61 ust. 8, na posiedzeniach lub w drodze korespondencyjnego uzgodnienia stanowisk.
7. Posiedzenia Komisji do spraw CITES zwołuje przewodniczący.
8. Przewodniczący może zarządzić posiedzenie Komisji do spraw CITES przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513), zawiadamiając o tym jej członków.
9. Komisja do spraw CITES, po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, uchwala regulamin określający w szczególności:
1) zasady rozdzielania przez przewodniczącego spraw przeznaczonych do zaopiniowania przez poszczególnych jej członków;
2) tryb przyjmowania opinii przez Komisję do spraw CITES na posiedzeniach oraz w drodze korespondencyjnego uzgadniania stanowisk, w tym wskazanie terminu na zajęcie stanowiska przez jej członków;
3) tryb zwoływania posiedzeń Komisji do spraw CITES.
10. Członkowi Komisji do spraw CITES przysługuje wynagrodzenie brutto w wysokości 120 zł za opracowanie opinii przyjętej przez Komisję do spraw CITES i przekazanej ministrowi właściwemu do spraw środowiska zgodnie z regulaminem, o którym mowa w ust. 9.
11. W przypadku opracowania opinii zbiorczej, o której mowa w art. 61 ust. 8, wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 10, ulega zwiększeniu o 50 %.
12. W przypadku przekroczenia terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 10, albo terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 12, wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 10, ulega zmniejszeniu o 50 %.
13. Przewodniczący opracowuje i przedkłada ministrowi właściwemu do spraw środowiska, w terminie do 10. dnia każdego miesiąca, raport dotyczący przyjętych w poprzednim miesiącu opinii Komisji do spraw CITES, z podaniem numeru opinii, autora opinii, daty przekazania przez ministra właściwego do spraw środowiska Komisji do spraw CITES wniosku o wydanie zezwolenia albo świadectwa, o których mowa w art. 61 ust. 3, oraz daty przekazania tych opinii ministrowi właściwemu do spraw środowiska.
14. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 10, jest wypłacane w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez ministra właściwego do spraw środowiska raportu, o którym mowa w ust. 13.
15. Członkom Komisji do spraw CITES zamieszkałym poza miejscowością, w której odbywa się posiedzenie Komisji do spraw CITES, lub w przypadku konieczności odbycia przez nich podróży związanej z wykonywaniem zadań Komisji do spraw CITES przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, wydanych na podstawie art. 775 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
16. Wydatki związane z działalnością Komisji do spraw CITES są pokrywane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw środowiska.
17. Członkowie Komisji do spraw CITES są obowiązani do zachowania w tajemnicy informacji, o których dowiedzieli się w związku z udziałem w pracach tej Komisji. Obowiązek zachowania w tajemnicy informacji trwa także po ustaniu członkostwa w tej Komisji.”;
8) w art. 128 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1) bez dokumentu wymaganego na podstawie przepisów rozporządzenia Rady 338/97 lub wbrew jego warunkom przewozi przez granicę Unii Europejskiej okaz gatunku podlegającego ochronie na podstawie przepisów tego rozporządzenia,”;
9) w art. 130 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1) ministrowi właściwemu do spraw środowiska – w przypadku gatunków objętych ochroną na podstawie przepisów rozporządzenia Rady 338/97;”.
Art. 2. 1. Tworzy się Komisję do spraw CITES.
2. Minister właściwy do spraw środowiska w terminie 21 dni od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu powołuje po raz pierwszy członków Komisji do spraw CITES oraz zwołuje pierwsze posiedzenie tej Komisji.
3. Do wniosków o wydanie zezwolenia lub świadectwa złożonych na podstawie art. 61 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy Państwowa Rada Ochrony Przyrody nie wydała opinii, o której mowa w art. 61 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
4. Minister właściwy do spraw środowiska w sprawie wniosków, o których mowa w ust. 3, w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wystąpi do Komisji do spraw CITES o wydanie opinii, o której mowa w art. 61 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
5. Komisja do spraw CITES w sprawie wniosków, o których mowa w ust. 3, wyda opinię w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
6. Opinie wydane przez Państwową Radę Ochrony Przyrody na podstawie art. 61 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym zachowują ważność.
Art. 3. 1. W latach 2025–2034 maksymalny limit wydatków z budżetu państwa będących skutkiem finansowym ustawy wynosi 1 920 000 zł, z tym że w roku:
1) 2025 r. – 192 000 zł;
2) 2026 r. – 192 000 zł;
3) 2027 r. – 192 000 zł;
4) 2028 r. – 192 000 zł;
5) 2029 r. – 192 000 zł;
6) 2030 r. – 192 000 zł;
7) 2031 r. – 192 000 zł;
8) 2032 r. – 192 000 zł;
9) 2033 r. – 192 000 zł;
10) 2034 r. – 192 000 zł.
2. Minister właściwy do spraw środowiska monitoruje wykorzystanie limitu wydatków, o których mowa w ust. 1, i dokonuje oceny wykorzystania tego limitu według stanu na koniec każdego kwartału, a w przypadku czwartego kwartału – według stanu na dzień 20 listopada danego roku.
3. W przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczeniem przyjętego na dany rok budżetowy limitu wydatków, o których mowa w ust. 1, oraz gdy w okresie od początku roku kalendarzowego do dnia dokonania ostatniej oceny, o której mowa w ust. 2, część limitu rocznego przypadającego proporcjonalnie na ten okres zostanie przekroczona o co najmniej 10 % stosuje się mechanizm korygujący polegający na zmniejszeniu kosztów działalności Komisji do spraw CITES, w szczególności polegający na wydawaniu opinii zbiorczych, o których mowa w art. 61 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego wykonywania zadań przez Komisję do spraw CITES.
4. Organem odpowiedzialnym za wdrożenie mechanizmu korygującego, o którym mowa w ust. 3, jest minister właściwy do spraw środowiska.
Art. 4. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 7 niniejszej ustawy w zakresie dodawanego art. 94b ust. 1, 2 i 4 oraz art. 2 ust. 1 i 2 niniejszej ustawy, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
UZASADNIENIE
Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 i 1940), dalej jako „ustawa”, w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. WE L 61 z 03.03.1997, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 3, str. 136), zwanego dalej „rozporządzeniem Rady (WE) nr 338/97”, organem zarządzającym jest minister właściwy do spraw środowiska, natomiast organem naukowym jest Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP).
Celem projektowanej ustawy jest utworzenie nowego organu, który zastąpi PROP w wydawaniu opinii w sprawie CITES1), pełne dostosowanie regulacji ustawy do przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97, doprecyzowanie aktualnie obowiązujących przepisów i szczegółowe uregulowanie procedury wydawania opinii w sprawie CITES.
Projektowaną ustawą nadaje się nowe brzmienie art. 61 ustawy, który uwzględnia zarówno obwiązujące regulacje, jak i wprowadza nowe przepisy. Przepisy dotyczące wnioskowania o wydanie dokumentów CITES, opiniowania wniosków przez organ naukowy i wydawania dokumentów przez ministra właściwego do spraw środowiska w dużej mierze powielają przepisy aktualnego brzmienia art. 61 ustawy i polegają na dostosowaniu do zmiany organu naukowego.
Obecnie przepisy ustawy nie regulują procedury wydawania opinii przez PROP. Projektowana ustawa wprowadza szczegółowe regulacje w tym zakresie, które w dużej mierze wynikają z przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97.
Projektowane przepisy nie powielają rozwiązań uregulowanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 338/97, w szczególności jest zbędne określenie, w których przypadkach wydanie zezwolenia lub świadectwa wymaga opinii Komisji ani jaki jest charakter takiej opinii, ponieważ przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sposób wystarczający regulują te kwestie. Doprecyzowano jedynie te zagadnienia związane z dokumentami CITES wydawanymi przez ministra właściwego do spraw środowiska.
1) CITES – ang. Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, pol. Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, sporządzona w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r. (Dz. U. z 1991 r. poz. 112, z późn. zm.).
Zgodnie z proponowanym brzmieniem art. 61 ust. 2 ustawy funkcję organu naukowego przejmie nowo utworzona Komisja do spraw CITES, zwana dalej „Komisją”. Pełnienie tej roli przez PROP okazało się rozwiązaniem nieefektywnym, bowiem PROP jest przede wszystkim organem opiniodawczo-doradczym, w szerokim zakresie ochrony przyrody, dla ministra właściwego do spraw środowiska i innych organów centralnych związanych z ochroną przyrody. PROP zrzesza specjalistów od ochrony różnych grup gatunków, ekosystemów, praktyków w dziedzinie prawa ochrony przyrody, finansowania ochrony przyrody i innych aspektów praktycznej realizacji zadań ochrony przyrody. Opiniują oni zarówno dokumenty o charakterze strategicznym, jak i pojedyncze wnioski związane np. z działaniami z udziałem gatunków chronionych. Społeczny charakter pracy PROP, w powiązaniu z dużym obciążeniem bieżącą pracą, i rola PROP jako organu opiniodawczo-doradczego nie odpowiada potrzebom narzuconym przez rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 organowi naukowemu, zarówno w zakresie skali (ponad 1000 opinii rocznie), jak i charakteru działań (opiniowanie jednostkowych działań z udziałem okazów gatunków CITES). Na etapie wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 do polskiego systemu prawa nie była możliwa ocena liczby spraw, które wymagają opinii organu naukowego, tymczasem w samym 2023 r. liczba wymaganych opinii w zakresie regulacji handlu gatunkami dzikiej fauny i flory przekroczyła
1500. Opinia organu naukowego natomiast jest konieczna do wydania wnioskowanego dokumentu CITES pozwalającego na handel transgraniczny dziką fauną i florą.
Utworzenie Komisji pozwoli na usunięcie znacznych opóźnień w wydawaniu dokumentów CITES i skróci czas trwania postępowań administracyjnych prowadzonych przez ministra właściwego do spraw środowiska (organ administracyjny). Ustabilizuje to również m.in. sytuację ekonomiczną wnioskodawców prowadzących działalność gospodarczą, dla których brak ciągłości w produkcji, przerwy w imporcie czy eksporcie mogą doprowadzić do zawieszenia, a wręcz likwidacji ich działalności. Tymczasem zgodna z przepisami oraz pozytywnie zaopiniowana przez organ naukowy działalność (w zakresie importu, eksportu, reeksportu czy działań komercyjnych) odbywa się bez szkody dla ochrony gatunków objętych przepisami CITES. Dodatkowym uzasadnieniem dla powołania Komisji jest potrzeba podniesienia rangi tego organu, współtworzącego na poziomie Unii Europejskiej Grupę do spraw Przeglądu Naukowego, zgodnie z art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97.
Zmiana określenia „organ zarządzający” na „organ administracyjny” w art. 61 ust. 1 ustawy ma charakter porządkowy i dostosowuje to określenie do definicji z art. 2 lit. g rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97. Obecnie obowiązujący art. 61 ust. 2 ustawy dotyczący możliwości wywozu roślin na podstawie świadectw fitosanitarnych nie został odzwierciedlony w nowym brzmieniu art. 61 ustawy. Został on uznany za zbędny, niemający zastosowania w świetle obowiązujących przepisów Unii Europejskiej w zakresie CITES, które obligują do posiadania odpowiedniego zezwolenia CITES dla okazów roślin objętych tymi przepisami.
Projektowany ust. 3 w art. 61 ustawy doprecyzowuje regulację obecnego art. 61 ust. 5 ustawy przez wskazanie, że zezwolenia, o których mowa w art. 4 i art. 5 rozporządzenia Rady(WE) 338/97, świadectwa, o których mowa w art. 5 i art. 10 tego rozporządzenia, oraz świadectwa, o których mowa w art. 30, art. 37, art. 44a i art. 44h rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. UE L 166 z 19.06.2006, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej jako „zezwolenia lub świadectwa”, są wydawane na wniosek, którego zakres jest określony w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 – takie odniesienie zapewnia również zgodność z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającym przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, a także z szeregiem innych rozporządzeń uszczegóławiających Komisji Europejskiej w tym zakresie, które precyzują m.in. formularz wniosku. Zezwolenia lub świadectwa są wydawane przez ministra właściwego do spraw środowiska.
Projektowane w ust. 4 i 5 art. 61 ustawy regulacje dotyczą kwestii związanych z ochroną danych osobowych wnioskodawców. Kategorie i zakres danych osobowych, które należy podać we wniosku o wydanie zezwolenia lub świadectwa, wynikają z treści formularzy poszczególnych wniosków określonych w przepisach wynikających z rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi – jest to zgodne z art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.). W ust. 5 doprecyzowano, że administratorem danych osobowych będzie minister właściwy do spraw środowiska. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie C-638/23 nie jest wymagane, aby dla każdego indywidualnego przetwarzania istniało szczegółowe uregulowanie prawne. Jednak uregulowanie prawne powinno stanowić podstawę różnych operacji przetwarzania danych, a temu obowiązkowi prawnemu powinien podlegać administrator. Można zatem uznać, że dodanie regulacji wskazującej, kto jest administratorem danych osobowych, realizuje zalecenia z ww. wyroku, nie pozostawiając tym samym wątpliwości odnośnie zarówno do podstawy prawnej przetwarzania danych osobowych, jak i pełnienia obowiązków administratora. Realizacja przepisów Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, sporządzonej w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r. (Dz. U. z 1991 r. poz. 112, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 bazuje na dokumentowaniu legalności pochodzenia i pozyskania okazów CITES. Określenie legalności pochodzenia tych okazów nie jest możliwe bez odniesienia się do właściwej dokumentacji i jej weryfikacji. Dane właściciela okazów, importera, (re)eksportera – są integralną częścią dokumentów CITES autoryzujących dane działanie i tym samym są niezbędne do potwierdzenia legalności pozyskania okazów, do czego obligują państwa-strony Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, sporządzonej w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r. – przepisy tej Konwencji, a w przypadku państw członkowskich UE – przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97. Przykładowo określenie okazów żywych zwierząt jako legalne okazy hodowlane wymaga nie tylko potwierdzenia urodzenia/wyklucia w danej hodowli, ale również potwierdzenia, że stado hodowlane, od którego pochodzą osobniki, zostało utworzone i pozyskane zgodnie z przepisami CITES (co jest weryfikowane w oparciu m.in. o wydane dokumenty CITES, a dane osób, na które wydano dany dokument, również są elementem oceny, czy deklarowana ścieżka nabycia okazów jest wiarygodna czy też nie). Ponadto w związku z faktem, że specyfika CITES jest związana również z kwestiami zwalczania nielegalnego handlu okazami CITES, organy ścigania w ramach prowadzonych postępowań karnych regularnie zwracają się do ministra właściwego do spraw środowiska, jako organu wydającego dokumenty CITES, z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących m.in. wydanej dokumentacji oraz wniosków złożonych w tym zakresie. Przechowywanie zatem danych osobowych podanych we wniosku o wydanie zezwolenia lub świadectwa przez wskazany w projektowanym ust. 4 okres 50 lat jest niezbędne zarówno do prawidłowego wdrażania przepisów CITES, jak i następnie do ich egzekwowania, w tym prowadzenia postępowań karnych w zakresie nielegalnego handlu okazami CITES. Inne dane zawarte we wnioskach (w tym dane adresowe przedsiębiorców) będą również przechowywane przez taki sam lub dłuższy okres. Wynika to z przepisów w zakresie archiwizacji; nie zachodzi zatem potrzeba regulowania tych kwestii w projektowanych przepisach ustawy.
W projektowanym art. 61 ust. 6 wskazano dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o wydanie zezwolenia lub świadectwa. Projekt ustawy w art. 61 w ust. 10–13 określa terminy na podjęcie niezbędnych działań w ramach postępowania o wydanie zezwolenia lub świadectwa.
Projektowany ust. 8 w art. 61 ustawy stanowi powtórzenie aktualnie obowiązujących regulacji w odniesieniu do PROP, tj. wskazuje, że Komisja przedstawia swoje stanowisko w sprawach CITES w formie opinii. W przypadkach określonych rozporządzeniem Rady (WE) nr 338/97, w których obowiązuje obligatoryjna konsultacja z organem naukowym, uzyskanie pozytywnej opinii organu naukowego jest warunkiem wydania wnioskowanego dokumentu przez organ administracyjny. Zakres spraw, w których Komisja przedstawia swoje stanowisko, określa rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97. Odesłanie do przepisów unijnych jest wystarczające i pozwala bez żadnych wątpliwości w sposób precyzyjny określić zakres tych spraw.
Projektowana ustawa w art. 61 ust. 8 zdanie drugie ustawy wprowadza nową regulację, tj. możliwość wydawania przez Komisję, na wniosek ministra właściwego do spraw środowiska, opinii zbiorczych w sprawach o podobnych stanie faktycznym. Takie rozwiązanie znacznie przyspieszy i usprawni pracę Komisji. Wydanie opinii zbiorczej będzie miało uzasadnienie, szczególnie w przypadku zagrożenia przekroczenia maksymalnego limitu wydatków na wykonanie zadań (art. 3 ust. 3 projektowanej ustawy). Sprawami o podobnym stanie faktycznym mogą być np. sprawy dotyczące importu tego samego gatunku, z tego samego kraju pochodzenia lub o tym samym źródle pochodzenia. Sprawami o podobnym stanie faktycznym są również eksporty lub świadectwa na działania komercyjne z udziałem hodowlanych osobników pochodzących od tej samej pary rodzicielskiej lub tego samego stada hodowlanego. Wydanie jednej opinii w powyższych sprawach z uwagi na ich zbliżony lub ten sam zakres nie będzie miało żadnych konsekwencji merytorycznych, a tym samym nie wpłynie na sposób zakończenia postępowania o wydanie zezwolenia lub świadectwa.
Ze względu na to, że niektóre wnioski opiniowane przez organ naukowy wymagają konsultacji z innymi polskimi organami (np. Główny Inspektorat Weterynarii, powiatowi lekarze weterynarii, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, regionalne dyrekcje ochrony środowiska, Służba Celno-Skarbowa, Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa), państwami-stronami Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, sporządzonej w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r. (organy administracyjne i naukowe), uzgodnień na forum Grupy do spraw Przeglądu Naukowego działającej pod przewodnictwem Komisji Europejskiej czy też np. konsultacji z Sekretariatem CITES lub Komisją Europejską, w projektowanym ust. 9 w art. 61 ustawy wyraźnie wskazano na taką możliwość, precyzując jednocześnie w ust. 11, że do terminu wydania przez Komisję opinii nie wlicza się czasu przeprowadzenia tych konsultacji. W przypadku braku odpowiedzi podmiotu, do którego skierowano prośbę o zajęcie stanowiska w ramach konsultacji, w ust. 12 w art. 61 ustawy wydłużono odpowiednio termin na przygotowanie przez Komisję opinii i przekazanie jej ministrowi właściwemu do spraw środowiska do 45 dni – termin ten jest wystarczający dla Komisji na zwrócenie się do innych podmiotów o informacje, oczekiwanie na ich dostarczenie, a po upływie 30 dni na otrzymanie od nich odpowiedzi, na przygotowanie opinii w oparciu o posiadane materiały.
W projektowanym art. 61 w ust. 14 ustawy wyraźnie wskazano, że minister właściwy do spraw środowiska ma obowiązek uwzględniania opinii Komisji.
Analogicznie jak w obowiązującym art. 61 ust. 7 i 8 ustawy w projektowanym ust. 15 i 16 wskazano przesłanki odmowy wydania zezwolenia lub świadectwa oraz ich cofnięcia, z tą różnicą, że w projektowanych przepisach zrezygnowano z przesłanki cofnięcia zezwolenia lub świadectwa, jeżeli zezwolenie lub świadectwo zostało użyte niezgodnie z warunkami w nim zawartymi. Takie sytuacje najczęściej skutkują wszczęciem postępowania karnego i przepadkiem okazów objętych zezwoleniem lub świadectwem; samo zezwolenie lub świadectwo nie muszą być zatem cofnięte. Zgodnie z projektem zarówno cofnięcie zezwolenia lub świadectwa, jak i odmowa ich wydania będą miały charakter obligatoryjny. Stanowi to ujednolicenie obu tych procedur; obowiązujące przepisy ustawy nakładają na ministra właściwego do spraw środowiska obowiązek jedynie w odniesieniu do cofnięcia zezwolenia lub świadectwa; odmowa wydania tych dokumentów ma natomiast charakter fakultatywny. Jest to pewna nieścisłość, którą należy usunąć. Ponadto za pozostawieniem uznaniowości odmowy wydania zezwolenia lub świadectwa aktualnie nie przemawiają żadne argumenty.
Przesłanką odmowy wydania zezwolenia lub świadectwa, podobnie jak ma to miejsce w obecnie obowiązującym art. 61 ust. 7 ustawy, będzie skazanie wnioskodawcy prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo związane z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97, w okresie 3 lat poprzedzających złożenie wniosku o wydanie zezwolenia lub świadectwa. Źródłem danych w tym zakresie będzie oświadczenie o braku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo związane z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 (projektowany art. 61 ust. 6 ustawy) oraz wyroki przekazywane ministrowi właściwemu do spraw środowiska zawierające orzeczenie o przepadku okazów na rzecz skarbu państwa (obowiązujący art. 130 ust. 1 pkt 1 ustawy). Stanowi to zatem uzasadnienie dla przetwarzania danych osobowych dotyczących wyroków skazujących.
Projektowany ust. 17 w art. 61 ustawy wyłącza stosowanie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) do opinii Komisji. Do tej pory opinie wydawane przez PROP w sprawie CITES nie podlegały kontroli administracyjnej i sądowej, takiej kontroli podlegały jedynie decyzje ministra właściwego do spraw środowiska, jako organu zarządzającego CITES. Takie samo rozwiązanie ma obowiązywać po wejściu w życie projektowanej ustawy, tyle że w odniesieniu do opinii Komisji. Projektowany przepis nie wprowadza zatem nowej regulacji, ma na celu jedynie uniknięcie ewentualnych wątpliwości interpretacyjnych. Kontroli sądowej powinny bowiem podlegać tylko rozstrzygnięcia, które mają bezpośredni wpływ na wnioskodawcę, czyli decyzje ministra właściwego do spraw środowiska wydane w sprawach CITES, szczególnie decyzje niezgodne z zakresem wniosku lub odmawiające wydania zezwolenia lub świadectwa lub cofające te dokumenty.
W projektowanym art. 94a i art. 94b (art. 1 pkt 7 projektu) uregulowano kwestie funkcjonowania Komisji.
Zgodnie z projektowanym art. 94a ustawy Komisja ma być organem opiniodawczym w zakresie ochrony przyrody działającym przy ministrze właściwym do spraw środowiska.
W art. 94b wskazano tryb powoływania Komisji, jak również określono ramy i tryb jej działania. Komisję liczącą od 5 do 10 członków będzie powoływał i odwoływał minister właściwy do spraw środowiska. Skład Komisji, podobnie jak obecnego organu naukowego CITES – PROP, ustala minister właściwy do spraw środowiska. Członkiem Komisji będzie mogła zostać osoba spełniająca wymagania określone w projektowanym art. 94b ust. 2. Oprócz oczywistych warunków, jak posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych oraz niekaralności, osoba ta powinna również posiadać odpowiednią wiedzę i autorytet – przepis ten ma być niezawężający, a jednocześnie wskazujący kierunkowo, w jaki sposób będą wybierane osoby do Komisji. Określono także warunki niezbędne w zakresie wykształcenia: co najmniej tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, potwierdzający wykształcenie wyższe w zakresie nauk leśnych (m.in. leśnictwo), rolnictwa i ogrodnictwa, zootechniki i rybactwa (m.in. zootechnika, hodowla i ochrona zwierząt towarzyszących i dzikich), nauk biologicznych (m.in. biologia, ochrona środowiska), weterynarii, nauk o Ziemi i środowisku. Takie brzmienie przepisu z jednej strony stanowi odniesienie się do aktualnych dyscyplin naukowych, a jednocześnie, przez odniesienie się do „zakresu” – zapewnia możliwość uwzględnienia osób, które uzyskały stosowne wykształcenie w przeszłości lub ewentualnie uzyskają je w przyszłości, nawet gdy nazwy dyscyplin ulegną zmianie. Projektowana ustawa określa również przesłanki wygaśnięcia członkostwa w Komisji; jedną z nich jest możliwość odwołania członka Komisji w każdym momencie i niezależnie od jakichkolwiek warunków przez ministra właściwego do spraw środowiska.
Projekt ustawy w art. 94b ust. 4–8 reguluje sposób działania Komisji, tj. zadania przewodniczącego Komisji i zakres jego działania ze wskazaniem form, w jakich mogą odbywać się posiedzenia Komisji.
W zakresie szczegółowych regulacji dotyczących trybu zwoływania posiedzeń i podejmowania opinii oraz przydziału spraw poszczególnym członkom Komisji projektowana ustawa w art. 94b ust. 9 odsyła do regulaminu działania Komisji. Chodzi tu przede wszystkim o uregulowanie sposobów komunikacji, sposobu rozdzielania spraw między członków Komisji, trybu podejmowania decyzji oraz zawiadamiania członków Komisji o posiedzeniach, trybu prowadzenia posiedzeń zarówno w formie stacjonarnej, jak i przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, oraz podejmowania rozstrzygnięć w trybie obiegowym.
Wydatki związane z działalnością Komisji będą pokrywane z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw środowiska.
Projekt przewiduje w art. 94b ust. 10 uregulowanie zagadnienia wynagrodzenia za opracowaną i przedłożoną organowi administracyjnemu opinię. Przy ocenie kosztów zastosowano posiłkowo analogię do stawek przyjętych dla biegłych sądowych w stopniu doktora. W tym przypadku wyliczono je na podstawie obowiązujących przepisów w sprawie kosztów przeprowadzania dowodu z opinii biegłych w postępowaniu zarówno karnym, jak i cywilnym, oraz stawki bazowej stanowiącej podstawę obliczania wynagrodzenia dla biegłych sądowych, wynoszącej obecnie, zgodnie z ustawą budżetową, 1789,42 zł. Stosownie do tych przepisów wynagrodzenie za godzinę pracy eksperta bądź biegłego przyjęto w wysokości 3,33 % stawki bazowej, czyli ok. 60 zł brutto. Przeciętny czas zebrania materiałów i wydania opinii oszacowany na podstawie analizy zakresu prac koniecznych w odniesieniu do wniosku CITES, złożoności problemu oraz doświadczeń z ostatnich miesięcy wynosi przeciętnie 2 godziny. Tym samym w projektowanym art. 94b ust. 10 ustawy przyjęto wynagrodzenie w wysokości 120 zł. Będzie ono wypłacane za opracowanie projektu opinii przez wyznaczonego członka Komisji. Szacuje się, że w następnych latach organ naukowy będzie wydawał około 1600 opinii rocznie.
W kolejnych przepisach ust. 11–14 w art. 94b ustawy doprecyzowano kwestie związane z ww. płatnościami, trybem raportowania o sporządzonych opiniach, zwiększeniem wynagrodzenia za wydanie opinii zbiorczej czy obniżeniem płatności za opinie opóźnione.
W projektowanym ust. 15 w art. 94b ustawy uregulowano kwestię diet i zwrotu kosztów z tytułu zamieszkania poza miejscowością, w której odbywa się posiedzenie Komisji, lub konieczności odbycia przez członka Komisji podróży związanej z wykonywaniem zadań Komisji.
Pozostałe zmiany zawarte w art. 1 pkt 4–6, 8 i 9 projektowanej ustawy mają charakter wynikowy związany z wprowadzeniem w ustawie skrótu „rozporządzenie Rady 338/97”.
W art. 2 zawarto regulacje dotyczące utworzenia Komisji, terminu jej powołania oraz w ust. 3 zaproponowano przepis przejściowy, który reguluje kwestie dotychczas prowadzonych postępowań w sprawie CITES. Zgodnie z tym przepisem wnioski o wydanie zezwolenia lub świadectwa złożone na podstawie obecnie obowiązującej ustawy, co do których przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy PROP nie wydała opinii, będą opiniowane przez Komisję na podstawie zmienionych przepisów ustawy. Oznacza to, że do dnia wejścia w życie projektowanej ustawy funkcję organu naukowego CITES pełni PROP na podstawie dotychczasowych przepisów.
Zmiana związana z przesunięciem zadania dotychczas realizowanego przez PROP, tj. funkcji organu naukowego CITES na Komisję, nie będzie wymagała dodatkowych zmian ustawowych, a jedynie konieczne będzie dostosowanie regulaminu wewnętrznego PROP do nowych regulacji prawnych.
W związku z faktem, że Komisja będzie obowiązana rozpatrywać sprawy zaległe dotychczas prowadzone przez PROP, projekt ustawy przewiduje nałożenie na ministra właściwego do spraw środowiska obowiązku zwrócenia się do Komisji z wnioskiem o rozpatrzenie tych spraw (oznacza to również przekazanie akt tych spraw Komisji), przy wyznaczeniu 7-dniowego terminu na przekazanie tego wniosku. Projektowana ustawa przewiduje również wydłużenie czasu na rozpatrzenie ww. spraw zgodnie z art. 2 ust. 5, co umożliwi prawidłowe zakończenie spraw. W art. 2 w ust. 6 wprowadzono regulację, zgodnie z którą dotychczas wydane przez PROP opinie zachowują ważność.
W art. 3 została zawarta „reguła wydatkowa” wynikająca z ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.). Proponuje się, aby maksymalny limit wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na sfinansowanie projektowanych zmian, w szczególności związanych z powstaniem nowego organu, wyniósł 1 920 000 zł w latach 2025–2034.
Projektowana ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, co powinno być wystarczającym terminem dla ministra właściwego do spraw środowiska na powołanie Komisji, jej pierwszego składu oraz zwołanie jej pierwszego posiedzenia. W związku z tym, że zarówno wybór osób na członków Komisji, przekazanie im aktu powołania, jak i zawiadomienie ich o terminie pierwszego posiedzenia Komisji powinny nastąpić do czasu wejścia w życie pozostałych przepisów projektowanej ustawy, art. 2 ust. 2 projektowanej ustawy umożliwiający podjęcie tych działań wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Z dniem następującym po dniu ogłoszenia wejdą również w życie regulacje dotyczące pierwszego powołania składu Komisji oraz zwołania jej pierwszego posiedzenia, tj. określające liczbę członków Komisji, wymagania, jakie muszą spełniać jej członkowie, oraz dotyczące powołania przewodniczącego Komisji i jego zastępców. Takie rozwiązanie umożliwi jak najszybsze rozpoczęcie działania Komisji zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 338/97.
Termin wejścia w życie projektowanej ustawy nie narusza zasad demokratycznego państwa prawnego i nie stoi w sprzeczności z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461).
Projektowana ustawa nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.
Projektowana ustawa nie podlega procedurze notyfikacji aktów prawnych określonej w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2024 r. poz. 597).
Projektowana ustawa jest zgodna z prawem Unii Europejskiej. Nazwa projektu Data sporządzenia Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody 25.03.2025 Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Źródło Ministerstwo Klimatu i Środowiska Prawo UE rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 z dnia Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków Stanu lub Podsekretarza Stanu dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu Mikołaj Dorożała – Podsekretarz Stanu w MKiŚ, Główny Konserwator nimi Przyrody Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Nr w Wykazie prac legislacyjnych Wojciech Piwowarski – naczelnik wydziału do spraw CITES i programowych Rady Ministrów w Departamencie Ochrony Przyrody, MKiŚ, UD97 wojciech.piwowarski@klimat.gov.pl, 22 36 92 407 OCENA SKUTKÓW REGULACJI
1. Jaki problem jest rozwiązywany? Projektowany akt ma na celu wyeliminowanie problemów zidentyfikowanych w trakcie stosowania przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 i 1940) związanych z funkcjonowaniem i finansowaniem organu naukowego CITES1) w Polsce. Obecnie organem naukowym CITES, zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, jest Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP). PROP liczy obecnie 40 członków, specjalistów od ochrony różnych grup gatunków, ekosystemów, praktyków w dziedzinie prawa ochrony przyrody, finansowania ochrony przyrody i innych aspektów praktycznej realizacji zadań ochrony przyrody. Opiniują oni zarówno dokumenty o charakterze strategicznym, jak i pojedyncze wnioski związane np. z działaniami z udziałem gatunków chronionych. Rola PROP w tych sprawach jest doradcza, m.in. na potrzeby ministra właściwego do spraw środowiska czy Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Społeczny charakter pracy PROP, w powiązaniu z dużym obciążeniem bieżącą pracą, i rola PROP jako organu opiniodawczo-doradczego nie odpowiada potrzebom narzuconym przez rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. WE L 61 z 03.03.1997, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 3, str. 136), zwane dalej jako „rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97”, organowi naukowemu zarówno w zakresie skali (ponad 1000 opinii rocznie), jak i charakteru działań (opiniowanie jednostkowych działań z udziałem okazów gatunków CITES). Zauważenia wymaga to, że opinia organu naukowego CITES nie ma sensu stricto charakteru doradczego, ale jest konieczna dla wydania wnioskowanego dokumentu CITES pozwalającego na handel dziką fauną i florą. Wśród wnioskodawców CITES są osoby prywatne (właściciele ptaków – w tym sokolnicy, gadów czy ssaków gatunków CITES, nabywcy pamiątek czy innych przedmiotów z udziałem gatunków chronionych oraz myśliwi), przedsiębiorcy (związani z handlem i wytwarzaniem przedmiotów z udziałem gatunków CITES, takich jak meble z drewna tropikalnego, odzież, obuwie, akcesoria – np. torebki, paski do zegarków, wykorzystujące skórę gadów, renowacją pianin z klawiszami pokrytymi kością słoniową, importerzy koralowców na cele akwarystyczne, importerzy gadów na cele hobbistyczne i zoologiczne), ogrody zoologiczne i botaniczne, instytucje naukowe oraz naukowcy. W rezultacie w 2024 r. w PROP do wewnętrznej grupy opiniującej kwestie CITES nie zostały powołane żadne osoby, z uwagi na brak zgłoszeń. Powstają pojedyncze opinie w zakresie CITES, głosowane na forum całej PROP. Nie pozwala to na terminową realizację zadań w zakresie CITES, powodując znaczne opóźnienia w wydawaniu dokumentów CITES (sięgające nawet ponad 3 miesięcy, podczas gdy podstawowym terminem na rozpatrzenie sprawy według przepisów dotyczących postępowań administracyjnych i rozporządzeń w zakresie CITES jest miesiąc), co skutkuje nadmiernym wydłużaniem postępowań administracyjnych. Destabilizuje to również m.in. sytuację ekonomiczną wnioskodawców prowadzących działalność gospodarczą, dla których brak ciągłości w produkcji, imporcie czy eksporcie może doprowadzić do zawieszenia, a wręcz likwidacji ich działalności. Tymczasem zgodna z przepisami oraz pozytywnie zaopiniowana przez organ naukowy działalność (w zakresie importu, eksportu, reeksportu czy działań komercyjnych) odbywa się bez szkody dla ochrony gatunków objętych przepisami CITES. Brak opinii i wydawanych zezwoleń może też mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody i dobrostan zwierząt w przypadku rozpatrywania wniosków dotyczących przemieszczania zwierząt między ogrodami zoologicznymi, również w ramach programów hodowlanych i ochrony gatunków ex-situ, czy w przypadku opiniowaniu warunków przetrzymywania zwierząt przemieszczanych między krajami członkowskimi UE lub zatrzymanych przez właściwe służby.
1) CITES – ang. Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, pol. Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, sporządzona w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r.
2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Projektowana ustawa powołuje nowy organ naukowy CITES w Polsce, jakim będzie Komisja do spraw CITES, zwana dalej „Komisją”. W skład Komisji będzie wchodzić od 5 do 10 członków, powoływanych i odwoływanych przez ministra właściwego do spraw środowiska, spośród osób z odpowiednim wykształceniem, o uznanym autorytecie i kompetencjach w zakresie ochrony gatunków zagrożonych wyginięciem. Członkostwo w Komisji będzie wygasać w przypadku: odwołania przez ministra właściwego do spraw środowiska, pisemnej rezygnacji, skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo, pozbawienia praw publicznych, ograniczenia lub utraty zdolności do czynności prawnych albo śmierci. W ustawie została określona wysokość wynagrodzenia brutto za opracowanie wydanej przez Komisję opinii – 120 zł brutto. Opłaty wynikające z opłat za wydanie zezwolenia (107 zł) czy świadectwa (17 zł) nie mogą być użyte na finansowanie kosztów wydawanych opinii, bowiem płatności te mają charakter opłat skarbowych, jednocześnie dodatkowe opłaty mogłyby być zbyt dotkliwe dla obywateli i przedsiębiorców. Zmiana charakteru opłat za wydanie zezwolenia albo świadectwa, tak aby miały one charakter opłat przeznaczonych wyłącznie na funkcjonowanie organu naukowego, wymagałaby dodatkowych konsultacji z samorządami, oznaczałoby to bowiem pozbawienie samorządów dochodów z opłat skarbowych za wydanie dokumentów CITES. Konsultacja nowego mechanizmu finansowania oraz uzgodnienia z samorządami nadmiernie wydłużyłyby proces procedowania proponowanych zmian ustawy, tymczasem usprawnienie działania organu naukowego CITES jest sprawą pilną, przede wszystkim z uwagi na bardzo negatywny wpływ na przedsiębiorców i osoby prywatne. Szczegółowy tryb pracy i działania Komisji określi regulamin. W projektowanej ustawie wprowadzono rozwiązania zapewniające możliwość opiniowania i przyjmowania opinii także drogą elektroniczną, w tym również nowych kategorii opinii – opinii zbiorczych. Ww. rozwiązania umożliwią właściwym organom ochrony przyrody bardziej efektywne wdrażanie przepisów Unii Europejskiej dotyczących handlu dziką fauną i florą oraz terminowe opiniowanie wniosków o wydanie dokumentów CITES. Jednocześnie umożliwi to poprawę jakości opiniowania spraw związanych z CITES, zwiększenie aktywności organu naukowego CITES w zakresie przypisanym mu przez Konwencję o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, sporządzoną w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r., i rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97, a więc również przyczyni się do skuteczniejszego funkcjonowania tej konwencji i ochrony przyrody w zakresie przez nią regulowanym. Specyfika kwestii CITES na tle innych spraw prowadzonych obecnie przez PROP, niewspółmierne obciążenie pracą w porównaniu z innymi obszarami działań PROP, inny charakter spraw sugerują, że wydzielenie organu naukowego jako osobnej Komisji będzie rozwiązaniem bardziej efektywnym od obecnie obowiązującego.
3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? W zakresie przepisów z zakresu CITES wszystkie kraje Unii Europejskiej wprowadzają do przepisów krajowych przepisy szczegółowe m.in. w zakresie uszczegółowienia procedur i ustanowienia organów. Co do organu naukowego CITES – mamy tu do czynienia ze swobodą państw członkowskich w określaniu, jaki podmiot będzie pełnił taką rolę. Rozwiązania w krajach UE są w tym zakresie rozmaite. Dają się wyróżnić trzy główne grupy:
1) rozwiązania z organem naukowym w ramach administracji, z równoczesnym zapewnieniem celu niezależności od organu zarządzającego – np. umiejscowienie organu w innym resorcie (np. nauki, gdy organ zarządzający funkcjonuje w resorcie środowiska; rolnictwo i środowisko; rolnictwo i nauka itp.), w innej jednostce tego samego resortu (np. ministerstwo środowiska – organ zarządzający i agencja/dyrekcja/inspekcja związana z ochroną środowiska – organ naukowy) – np. Austria, Belgia, Czechy, Niemcy, Węgry, Portugalia;
2) przyznanie tej roli uznanej jednostce naukowej, wiodącej w zakresie tematyki CITES lub ochrony przyrody w danym kraju (instytuty ochrony przyrody; instytuty zoologii i botaniki; muzea historii naturalnej; uniwersytety)
– np. Bułgaria, Finlandia, Francja, Łotwa, Litwa, Słowenia;
3) specjalne powołanie organu kolegialnego w zakresie CITES, spośród ekspertów zatrudnionych w różnych jednostkach macierzystych, z uwagi na rozproszenie ekspertów mogących mieć wkład w kwestie, których dotyczą opinie – np. Estonia, Grecja, Irlandia, Luksemburg, Holandia, Malta. Proponowane rozwiązanie w projektowanej ustawie i powołanie Komisji wpisują się w trzeci model spośród wyżej wymienionych.
4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie organy administracji Organ zarządzający Dane własne Pozytywne: usprawnienie CITES: Ministerstwo prowadzonych postępowań Klimatu i Środowiska administracyjnych z wniosków (1) o wydanie dokumentów CITES. obecny organ naukowy PROP (1) Dane własne Pozytywne: odciążenie PROP CITES umożliwi sprawniejsze opiniowanie kwestii strategicznych związanych z ochroną przyrody. osoby prywatne (np. 10–50 wniosków Dane własne Wpływ pozytywny, właściciele zwierząt lub rocznie, od różnych zmniejszenie uciążliwości innych okazów CITES) osób prywatnych, o związanej z czasem wydanie dokumentów oczekiwania na dokumenty. CITES (eksport/import) na podróże ze zwierzęciem domowym przedsiębiorcy bazujący na Ponad 1000 wniosków Dane własne Wpływ pozytywny, wykorzystaniu gatunków rocznie dotyczy zmniejszenie uciążliwości CITES działań związanej z czasem przedsiębiorców oczekiwania na dokumenty, (ok. 30–40 różnych zyski finansowe związane przedsiębiorców) z większą płynnością działalności. ogrody zoologiczne i Ok. 20 podmiotów Dane własne Wpływ pozytywny, botaniczne, instytucje zmniejszenie uciążliwości naukowe, naukowcy związanej z czasem oczekiwania na dokumenty.
5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Projektowane rozwiązania dotyczące organu naukowego CITES były już konsultowane w ramach szerszej nowelizacji ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Projekt ustawy, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248 oraz z 2024 r. poz. 1535) i § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806), został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie „Rządowy Proces Legislacyjny”. Do tej pory nie odnotowano zgłoszeń zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Projekt ustawy w ramach konsultacji publicznych, z terminem 21 dni na zgłoszenie ewentualnych uwag, został przekazany do następujących podmiotów:
1) Instytut Ochrony Przyrody PAN;
2) Ligi Ochrony Przyrody;
3) Łódzkiego Stowarzyszenia Akwarystów i Terrarystów;
4) Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków;
5) Organizacji Pracodawców – Producentów Ryb Śródlądowych;
6) Polskiej Izby Ekologii;
7) Polskiego Związku Łowieckiego;
8) Polskiego Związku Pszczelarskiego;
9) Polskiego Związku Wędkarskiego;
10) Polskiego Stowarzyszenia Terrarystycznego;
11) Polskiego Towarzystwa Botanicznego;
12) Polskiego Towarzystwa Entomologicznego;
13) Polskiego Towarzystwa Leśnego;
14) Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody „pro Natura”;
15) Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody „Salamandra”;
16) Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków;
17) Stowarzyszenia Otwarte Klatki;
18) Stowarzyszenia dla Natury „Wilk”;
19) Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami;
20) Towarzystwa przyrodniczego Bocian. W ramach opiniowania, z terminem 21 dni na zgłoszenie ewentualnych uwag, projekt został przesłany do:
1) Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska;
2) Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe;
3) Państwowej Rady Ochrony Przyrody;
4) regionalnych dyrektorów ochrony środowiska;
5) marszałków województw. Projekt nie wymagał zaopiniowania przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego zgodnie z ustawą z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 949). Z uwagi na zakres projektu, który nie dotyczy problematyki praw i interesów związków pracodawców oraz zadań związków zawodowych, projekt nie podlegał opiniowaniu przez reprezentatywne organizacje pracodawców i związki zawodowe. Projekt nie dotyczy także spraw, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z późn. zm.), dlatego nie podlegał opiniowaniu przez Radę Dialogu Społecznego. Uchwałą nr 19 z dnia 4 stycznia 2025 r. Rada Działalności Pożytku Publicznego pozytywnie zaopiniowała przedmiotowy projekt. Projekt nie wymagał przedstawienia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia projektu. Wyniki konsultacji publicznych i opiniowania zostały omówione w raporcie z konsultacji udostępnionym na stronie Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce „Rządowy Proces Legislacyjny”.
6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0–10) Dochody ogółem budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki (oddzielnie) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Wydatki ogółem 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 budżet państwa 2,112 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki (oddzielnie) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Saldo ogółem
- - - - - - - - - - - budżet państwa 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 0,19 -2,112 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
pozostałe jednostki (oddzielnie) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Źródła finansowania Wydatki związane z działalnością Komisji ds. CITES będą ponoszone z części 41 budżetu państwa. Dodatkowe informacje, Do 2020 r. był obserwowany wzrost liczby opinii wydawanych rocznie przez organ naukowy CITES. w tym wskazanie W 2019 r. liczba opinii przekroczyła 1000. W latach 2021–2023 liczba takich opinii oscylowała źródeł danych i między 1300 a 1800. przyjętych do obliczeń Kwota 120 zł za pojedynczą opinię bazuje na szacowanej czasochłonności przygotowania założeń pojedynczej opinii, tj. ok. 2 godzin, przy czym obliczenia te oparto na wyliczeniach związanych z wynagrodzeniem za godzinę pracy biegłych sądowych w stopniu doktora. Projektodawca, na podstawie danych z ostatnich lat odnośnie do liczby spraw przekazywanych do zaopiniowania i uzyskiwanych opinii, szacuje, że rocznie będzie wydawanych 1600 opinii x 120 zł brutto (przewidziane w projekcie ustawy), co będzie skutkowało kwotą ok. 0,192 mln zł/rok. Projektowana ustawa nie będzie miała natomiast wpływu na budżety jednostek samorządu terytorialnego.
7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0–10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa 0 0 0 0 0 0 0 pieniężnym sektor mikro-, małych i 0 0 0 0 0 0 0 (w mln zł, średnich przedsiębiorstw ceny stałe rodzina, obywatele oraz 0 0 0 0 0 0 0 z …… r.) gospodarstwa domowe W ujęciu duże przedsiębiorstwa Usprawnienie działalności podmiotów zaangażowanych w działania z udziałem niepieniężnym okazów CITES przez sprawniejsze uzyskiwanie dokumentów CITES. sektor mikro-, małych i Usprawnienie działalności podmiotów zaangażowanych w działania z udziałem średnich okazów CITES przez sprawniejsze uzyskiwanie dokumentów CITES. przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz Pozytywny wpływ na stabilność funkcjonowania przedsiębiorców zaangażowanych gospodarstwa domowe w działania z udziałem okazów CITES przełoży się pozytywnie na budżety domowe przedsiębiorców i ich rodzin. Niemierzalne osoby prywatne (np. Wpływ pozytywny, zmniejszenie uciążliwości związanej z czasem oczekiwania na właściciele zwierząt lub dokumenty. innych okazów CITES) przedsiębiorcy bazujący Wpływ pozytywny, zmniejszenie uciążliwości związanej z czasem oczekiwania na na wykorzystaniu dokumenty, zyski finansowe związane z większą płynnością działalności. gatunków CITES
Ogrody zoologiczne Wpływ pozytywny, zmniejszenie uciążliwości związanej z czasem oczekiwania na i botaniczne, instytucje dokumenty. naukowe, naukowcy
Dodatkowe informacje, w tym wskazanie Usprawnienie działalności może przełożyć się również na zyski finansowe, tym samym przełoży się to źródeł danych i na zmniejszenie strat związanych z oczekiwaniem na wydanie decyzji dotyczących CITES, przy czym przyjętych do obliczeń kwota strat jest niemożliwa do oszacowania. założeń
8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu ☐ nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie ☐ tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli ☐ nie zgodności). ☒ nie dotyczy ☐ zmniejszenie liczby dokumentów ☐ zwiększenie liczby dokumentów ☐ zmniejszenie liczby procedur ☐ zwiększenie liczby procedur ☒ skrócenie czasu na załatwienie sprawy ☐ wydłużenie czasu na załatwienie sprawy ☐ inne: … ☐ inne: … Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich ☐ tak elektronizacji. ☐ nie ☒ nie dotyczy Komentarz: Sprawniejsze działanie organu naukowego CITES przyczyni się do skrócenia czasu związanego z opiniowaniem wniosków o wydanie dokumentów CITES, a w efekcie czasu na wydanie dokumentów CITES.
9. Wpływ na rynek pracy Regulacja nie będzie miała wpływu na rynek pracy.
10. Wpływ na pozostałe obszary ☒ środowisko naturalne ☐ demografia ☐ informatyzacja ☐ sytuacja i rozwój regionalny ☐ mienie państwowe ☐ zdrowie ☐ sądy powszechne, administracyjne ☐ inne: … lub wojskowe Regulacja przyczyni się m.in. do ochrony przyrody przez skuteczniejsze wdrażanie przepisów dotyczących ochrony zagrożonych gatunków w drodze regulacji handlu polegające na lepszej jakości opiniowania spraw związanych z CITES oraz zwiększeniu aktywności organu naukowego CITES w zakresie przypisanym mu w tym zakresie przez Konwencję o międzynarodowym handlu Omówienie wpływu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, sporządzoną w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r., rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz. Urz. UE L 166 z 19.06.2006, str. 1, z późn. zm.).
11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem regulacji umożliwiających przeprowadzenie procesu powołania Komisji, które wejdą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Do czasu rozpoczęcia pracy przez Komisję sprawy CITES będą opiniowane przez PROP na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów.
12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Ocena wielkości rzeczywistych korzyści związanych z wejściem w życie regulacji będzie możliwa po około 5 latach od dnia wejścia w życie projektowanej ustawy. W tym czasie będzie można ocenić, czy wprowadzone rozwiązania przyczyniły się do zwiększenia efektywności, skuteczności i sprawności działania w obszarze wdrażania CITES. Ocena efektów tych działań będzie przeprowadzana na bieżąco, m.in. przez organy ochrony przyrody, porównanie terminowości rozpatrywania spraw dotyczących CITES i terminowości opiniowania spraw przez organ naukowy CITES.
13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Brak. RAPORT Z KONSULTACJI
projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (UD97)
1. Omówienie wyników przeprowadzonych konsultacji publicznych i opiniowania Projekt nie był przedmiotem pre-konsultacji. Projekt, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248 oraz z 2024 r. poz. 1535) i § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2024 poz. 806), został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. Projekt został przekazany do konsultacji publicznych w dniu 15.10.2024 r. do następujących podmiotów z terminem 21 dni na zgłaszanie uwag:
1) Instytut Ochrony Przyrody PAN;
2) Liga Ochrony Przyrody;
3) Łódzkie Stowarzyszenie Akwarystów i Terrarystów;
4) Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków;
5) Organizacja Pracodawców – Producentów Ryb Śródlądowych;
6) Polska Izba Ekologii;
7) Polski Związek Łowiecki;
8) Polski Związek Pszczelarski;
9) Polski Związek Wędkarski;
10) Polskie Stowarzyszenie Terrarystyczne;
11) Polskie Towarzystwo Botaniczne;
12) Polskie Towarzystwo Entomologiczne;
13) Polskie Towarzystwo Leśne;
14) Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „pro Natura”;
15) Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra”;
16) Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków;
17) Stowarzyszenie Otwarte Klatki;
18) Stowarzyszenie dla Natury „Wilk”;
19) Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami;
20) Towarzystwo przyrodnicze Bocian.
Projekt został przekazany do zaopiniowania w dniu 15.10.2024 r. do następujących podmiotów z terminem 21 dni na zgłaszanie uwag:
1) Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska;
2) Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe;
3) Państwowa Rada Ochrony Przyrody;
4) regionalni dyrektorzy ochrony środowiska;
5) marszałkowie województw.
Z uwagi na zakres projektu, który nie dotyczy zadań związków zawodowych, projekt nie podlegał opiniowaniu przez reprezentatywne związki zawodowe.
Z uwagi na zakres projektu, który nie dotyczy praw i interesów związków pracodawców, projekt nie podlegał opiniowaniu przez reprezentatywne organizacje pracodawców. Projekt nie podlegał opiniowaniu przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego, gdyż nie dotyczy spraw związanych z samorządem terytorialnym, o których mowa w ustawie z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 949). Projekt nie dotyczy spraw, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z późn. zm.), wobec czego nie został przekazany do opiniowania przez Radę Dialogu Społecznego. Uchwałą nr 19 z dnia 4 stycznia 2025 r. Rada Działalności Pożytku Publicznego pozytywnie zaopiniowała przedmiotowy projekt. Uwagi do projektu w ramach konsultacji publicznych zgłosiły następujące podmioty:
1) Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra”;
2) Instytut Ochrony Przyrody PAN. Uwagi do projektu w ramach opiniowania zgłosiła Państwowa Rada Ochrony Przyrody. Szczegółowe omówienie uwag zgłoszonych w ramach konsultacji publicznych i opiniowania wraz ze stanowiskiem organu wnioskującego do tych uwag zostało zawarte w załączniku do niniejszego raportu.
2. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym Projekt nie wymagał przedstawienia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, celem uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia projektu.
3. Wskazanie podmiotów, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, wraz ze wskazaniem kolejności dokonania zgłoszeń albo informację o ich braku Nie odnotowano zgłoszeń zainteresowanych podmiotów w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.
Załącznik:
– tabela uwag z konsultacji publicznych i opiniowania wraz ze stanowiskiem organu wnioskującego
Wersja z 17 stycznia 2025 r.
Tabela uwag do projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (nr UD97 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)
zgłoszonych w ramach konsultacjach publicznych wraz ze stanowiskiem projektodawcy do tych uwag
Lp. Podmio Jednostka Treść uwagi Propozycja brzmienia przepisu Stanowisko do uwagi t redakcyjna, wnosząc do której y uwagę wnoszona jest uwaga 1 PTOP Art. 1 ust. 1 W dotychczasowym brzmieniu ustawy poprawnie użyto 1. Organem zarządzającym w Uwaga nieprzyjęta. „Salama pkt 3 sformułowania „organ zarządzający” (odpowiednik ang. rozumieniu art. 2 lit. g rozporządzenia ndra” [art. 61 ust. management authority, fr. organ de gestion czy hiszp. Rady 338/97 jest Generalny Dyrektor Na tym etapie nie jest możliwa, aż tak 1 órgano de gestion w rozporządzeniu 338/97. Ochrony Środowiska. głęboko idąca przebudowa sposobu i zmienianej Proponowane dostosowanie nazwy ustawowej do warunków implementacji CITES w Polsce. ustawy] błędnego tłumaczenia w rozp. 338/97 pociąga za sobą powstanie sprzeczności z nazwami w rozp. 865/97 i Zgłoszone sugestie zostaną rozważone w 792/2012, gdzie nazwę poprawnie przetłumaczono jako kontekście przyszłych, strategicznych organ zarządzający. zmian w tej dziedzinie, w ramach planowanej dużej nowelizacji ustawy z Zgodnie rekomendacją z ust. 2 lit. a Rezolucji CITES Conf. dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie 10.3, regulującej tworzenie i funkcjonowanie organów przyrody, dalej jako „UOP”. naukowych CITES organ naukowy powinien być niezależny od organu zarządzającego. Jest to powszechna praktyka – w szczególności w krajach demokratycznych. W zakresie przepisów dotyczących handlu zagrożonymi gatunkami organ naukowy ma pełnić nie tylko funkcję wspierania, ale także kontroli merytorycznej organy zarządzającego, czemu służy obowiązek uzgadniania między tymi organami decyzji (stanowisko organu naukowego jest wiążące dla zarządzającego). Rola ta jest podważona, gdy organ naukowy jest podległy zarządzającemu. Zasada niezależności organów zarządzającego i naukowego CITES została także potwierdzone w art. 13 ust. 2 rozp. 338/97. Powszechną i stosowaną w praktyce interpretację tych zapisów jest podejście, że organ
naukowy co najmniej nie powinien być bezpośrednio podporządkowany organowi zarządzającemu. Polska jest jednym z niewielu wyjątków od tej zasady, Przedmiotowa nowelizacja zamiast usuwać tę niezgodność zasadami i praktyką CITES, znacząco ją pogłębia. Członkowie nowego organu naukowego CITES mają być nie tylko uznaniowo powoływani i odwoływani przez organ zarządzający CITES (ministra), ale organ ten ma także zatwierdzać regulamin, decydować o finansach (w tym delegowaniu do udziału w pracach organów UE i CITES) oraz narzucać sposób procedowania opinii (odrębne czy zbiorcze). Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu do projektu, jest wiele rozwiązań, które mogą połączyć zachowanie wzajemnej niezależności obu organów z zachowaniem możliwości kontroli państwa nad sprawnym ich funkcjonowaniem. Jedną z nich jest podporządkowanie organu naukowego innemu podmiotowi – np. ministrowi nauki, albo chociaż wprowadzenie podmiotu „buforującego” od ministra. Jednak w warunkach polski lepszym i prostszym rozwiązaniem jest przeniesienie funkcji organu zarządzającego CITES do GDOŚ. Wówczas oba organy CITES byłyby od siebie niezależne, choć podlegałby temu samemu ministrowi. Takie rozwiązanie jest stosowane dość często. Jego dodatkową, istotną zaletą byłoby połączenie w jednym organie ochrony przyrody zarządzania gatunkami. Gatunki chronione w ramach CITES są często jednocześnie gatunkami chronionymi w Polsce i UE, gatunkami niebezpiecznymi lub obcymi – czasami także inwazyjnymi – a wszystkimi tymi kategoriami gospodaruje GDOŚ. 2 PTOP Art. 1 ust. 1 Lepiej, aby przepis stworzenia Komisji nie był w 2. Tworzy się Komisję do spraw CITES, Uwaga nieprzyjęta. „Salama pkt 3 przejściowym przepisie ustawy nowelizującej. pełniącą funkcję organu naukowego ndra” [art. 61 ust. Organ naukowy powinien być odrębną jednostką, w rozumieniu art. 2 lit. q Przedstawione w projektowanej ustawie 1 dysponującą i gospodarującą własnym budżetem. rozporządzenia Rady 338/97 oraz rozwiązanie jest obecnie jedynym zmienianej Umocowanie należy wskazać – nie powinien to być jednak stanowiącą samodzielną jednostkę optymalnym biorąc pod uwagę możliwości ustawy] organ zarządzający CIES (patrz wyżej). budżetową, funkcjonującą przy oraz pilność rozwiązania olbrzymich Ministrze właściwym ds. środowiska. zaległości w działaniu organu naukowego
Należy precyzyjniej unormować zasady współdziałania 2a. Komisja do spraw CITES jest CITES wynikającego z braku opiniowania organów CITES oraz jednoznacznie wskazać przepisy Kpa, jednostką współdziałającą w toku spraw dot. CITES przez obecną PROP. które nie mają zastosowania w sprawach dot. wydawania postępowań prowadzonych przez świadectw i zezwoleń CITES, organ zarządzający w sprawach o Zgłoszone sugestie zostaną rozważone w wydanie zezwoleń i świadectw na kontekście przyszłych, strategicznych podstawie rozporządzenia Rady zmian w tej dziedzinie, w ramach 338/97. planowanej dużej nowelizacji UOP.
2b. Do spraw, o których mowa w ust. 2a stosuje się przepisy ustawy z Należy również zauważyć utworzenie dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Komisji do spraw CITES nastąpi mocą postępowania administracyjnego. przepisów projektowanej ustawy, a nie 2.c. Komisja do spraw CITES zmienionych przepisów merytorycznych działając w charakterze organu UOP. Takie regulacje tym samym mają naukowego przedstawia stanowiska charakter dostosowujące, a nie w formie opinii, na które nie merytoryczny, stąd zostały zawarte w przysługuje zażalenie. ramach przepisów dostosowujących i przejściowych. 3 PTOP Art. 1 ust. 1 Ustęp ten pomija istotną część obowiązków organu 9. Rozstrzygnięcia w sprawach Uwaga nieprzyjęta, poza zakresem „Salama pkt 3 naukowego CITES. Nie sprowadzają się one wyłącznie do należących do właściwości organu nowelizacji ndra” [art. 61 – opiniowania wniosków o zezwolenia i świadectwa. Organ naukowego, o którym mowa w ust. 2, nowy ustęp ten podejmuje rozstrzygnięcia w sprawach należących do wydawane na wniosek organu Proponowane rozwiązania zostaną 8 jego właściwości także w licznych innych sprawach (lista zarządzającego, o którym mowa w rozważone przy kompleksowej, zmienianej istotniejszych w dalszej części opinii). Co najmniej w części ust. 1, Komisja do spraw CITES strategicznej zmianie przepisów ustawy] podejmuje w drodze pisemnych dotyczących implementacji CITES w z nich – np. w przypadku współpracy z SRG – nie ma opinii, na które nie przysługuje Polsce, w ramach tzw. dużej nowelizacji praktyki formułowania specjalnych pisemnych opinii przez zażalenie. UOP. wszystkie organy naukowe państw członkowskich. „Rozstrzygnięcia” mogą obejmować stanowiska (opinie) Ponadto należy zauważyć, że projekt w pisemne, ustne deklaracje, różne formy oddania głosu w sposób wystarczający reguluje kwestie głosowaniu lub – najczęściej – poprzez tacitus consensus – wydawania opinii, zaś przepisy co zdecydowanie nie może być uznane za „opinię” w rozporządzeń UE obowiązujące rozumieniu proponowanego ustępu. Także w wielu innych bezpośrednio wskazują również pozostałe przypadkach nie zawsze rozstrzygnięcie musi przybierać zadania organu naukowego, nie ma formę formalnej, pisemnej opinii. Proponujemy więc potrzeby ani możliwości powielania tych doprecyzować, że chodzi w tym wypadku o konkretny zapisów w ustawie. zakres spraw – np. wydawanie opinii na wniosek polskiego organu zarządzającego.
4 PTOP Art. 1 ust. 1 Przepisy te stanowią całość i jedynym celem Wykreślić proponowane w art. 61 Uwaga nieprzyjęta „Salama pkt 3 wprowadzenia ust. 9 i 12 do art. 61 ma być umożliwienie ust. 9 i 12 oraz art. 3 ust. 3 ustawy ndra” [art. 61 – zastosowania rozwiązania z art. 3 ust. 3 ustawy nowelizującej. Zasadne jest utrzymanie przepisów, nowy ustęp nowelizującej. Chodzi o to, by minister właściwy do spraw których usunięcie jest sugerowane, m.in. 9 i 12 środowiska mógł w celu osiągnięcia oszczędności ze względu na przejrzystość zasad zmienianej finansowych narzucić łączenie większej liczby opinii w funkcjonowania Komisji i możliwość ustawy] pojedynczych „opiniach zbiorczych”, za których ograniczenia liczby opinii, m.in. jako oraz art. 3 opracowanie stosuje się stawkę jak za 1,5 opinii zwykłej. mechanizm korygujący. ust. 3 Rozwiązanie to jest niedopuszczalne z kilku przyczyn: ustawy 1. Jest to sprzeczne z zasadami CITES i rozp. 338/97 nowelizując dopuszczenie ingerencji organu zarządzającego w ej sposób merytorycznego procedowania przez organ naukowy.
2. „Podobieństwo” może być pozorne. To organ naukowy może mieć suwerenne prawo do rozstrzygania o możliwości ewentualnego łączenia spraw – w oparciu o przesłanki merytoryczne, których analiza leży w jego kompetencjach (jednak w ewentualnej „opinii zbiorczej” każda sprawa powinna być rozstrzygnięta oddzielnie.
3. Jest to rozwiązanie niesprawiedliwe – w wypadku jeśli okaże się, że źle oszacowano zapotrzebowanie na opinie, minister może zażądać stosowania rozwiązania „oszczędnościowego”, kosztem ekspertów – czyli wykonywania tej samej pracy, ale za znacząco mniejsze wynagrodzenie.
4. Z przepisów CITES i rozp. 338/97 wynika, że wszelkie wnioski i sprawy powinny być rozpatrywane indywidualnie. Forma ich prezentacji (w osobnych dokumentach, zestawieniach zbiorczych czy np. jako rekordy w bazie danych – to są technikalia, nie rozstrzygane na poziomie przepisów. Jest jeden wyjątek od tej zasady – umożlwiający stosowanie pojedynczej opinii do kolejnych, podobnych spraw. Dotyczy on rozstrzygnięć wydawanych na podstawie art. 4
ust. 2 lit a rozp. 338/97 w odniesieniu do importu okazów z gatunków ujętych w Aneksie B. Przepisy na poziomie ustawy nie muszą i nie powinny normować tak szczegółowych spraw, jak forma przedstawiania opinii. To powinno być przedmiotem bieżących ustaleń między organami. 5 PTOP Art. 1 ust. 1 Proponujemy 3 zmiany: 10. W przypadku wystąpienia Ad. 1 Uwaga nieprzyjęta. „Salama pkt 3 zagadnienia wstępnego, którego ndra” [art. 61 – 1. O ile ograniczenie czasu nieobowiązkowych konsultacji rozstrzygnięcie jest niezbędne do Ograniczenie czasowe procesu nowy ustęp ma uzasadnienie merytoryczne, o tyle jest należytego rozstrzygnięcia sprawy, opiniowania jest podyktowane 10 i 14 niedopuszczalne w wypadku konsultacji z Grupą ds. Komisja do spraw CITES może zwrócić koniecznością zapewnienia sprawnego zmienianej Przeglądu Naukowego (SRG). Jeśli z powodu sprzeciwu się z wnioskiem o wyrażenie procesu prowadzenia postępowania ustawy] dowolnego państwa SRG nie wyda opinii w procedurze stanowiska do: administracyjnego. W przedstawionym korespondencyjnej (co zwykle trwa ok. 1 miesiąca), trzeba 1) organów krajów pochodzenia lub przypadku braku zakończenia konsultacji z poczekać na rozstrzygnięcie podczas spotkania Grupy, wywozu okazów gatunków; SRG w przewidzianym przepisami czasie które odbywa się standardowo co ok. 3 miesiące. Opinie 2) wszelkich innych kompetentnych Komisja wydaje opinie w oparciu o SRG są wiążące dla krajowych organów naukowych i np. w organów administracji publicznej, zebrany dotychczas materiał dowodowy – wypadku gdy zdaniem krajowego organu naukowego instytucji naukowych lub jeżeli jest on niewystarczający – opinia jest aktualna opinia nie odpowiada stanowi rzeczy, wydanie specjalistycznych, organizacji negatywna, może być też warunkowo odmiennej opinii wymaga odpowiedniej zmiany tej opinii, pozarządowych; pozytywna. dla zapewnienia jednolitego podejście wszystkich państw 3) Grupy do spraw Przeglądu UE. Ograniczenie czasowe nie może więc obowiązywać Naukowego, o której mowa w art. 17 Ad. 2 Uwaga przyjęta. konsultacji z SRG – te trzeba prowadzić do skutku. rozporządzenia Rady 338/97. […] Ad. 3 Uwaga przyjęta. 2 Dodatkowo proponujemy pozostawienie otwartej listy 13. Do terminu, o którym mowa w podmiotów konsultowanych. Czasami (np. w wypadku ust. 11, nie wlicza się czasu sprowadzania z morza) mogą to być międzynarodowe przeprowadzenia konsultacji, o organy naukowe, specjalistyczne organizacje, jednostki których mowa w ust. 10. naukowe lub pojedynczy eksperci. Prawo konsultacji dla 14. W przypadku gdy podmioty, o organy zarządzającego, wynikające z Kpa nie stawia których mowa w ust. 10 pkt 1 i 2, w ograniczeń podmiotowych. Dlaczego takie mają dotyczyć terminie 30 dni od dnia otrzymania organu naukowego? od Komisji do spraw CITES prośby o konsultacje, o której mowa w ust. 10,
3. Konsultacje „przeprowadza” organ naukowy i do innych nie udzielą odpowiedzi na tę prośbę, podmiotów zwraca się do poradę/opinię/konsultację, ale Komisja do spraw CITES zwykle nie o „przeprowadzenie konsultacji”. przygotowuje i przekazuje opinię [GDOŚ/organowi zarządzającemu] w
terminie 45 dni od dnia przekazania wniosku, o którym mowa w ust. 3. 6 PTOP Art. 1 ust. 1 Art. 106 dotyczy nie tylko organu konsultowanego, ale i Do decyzji w sprawie wydania Uwaga nieprzyjęta, celem zapisu jest „Salama pkt 3 (lub przede wszystkim) organu wydającego decyzję i zezwoleń lub świadectw na wyłączenie organu naukowego ze ndra” [art. 61 – samego procesu decyzyjnego. W naszej opinii stosowanie podstawie rozporządzenia Rady stosowania art. 106 kpa, tak by wszelkie nowy ustęp 106 § 2, § 5 i § 6 powinno być wyłączone w przypadku 338/97 nie mają zastosowania mechanizmy kpa odnosiły się do finalnej 10 i 14 wydawania zezwoleń i świadectw CITES i EU WRT. postanowienia art. 106 § 2, § 5 i § 6 decyzji, nie opinii. zmienianej Powiadamianie wnioskodawców i opiniowaniu wniosków ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – ustawy] byłoby zbędnym obciążeniem administracyjnym, skoro Kodeks postępowania wynika ono z przepisów i jest powszechnie wiadome administracyjnego. wnioskodawcom. Prawo wnoszenia zażaleń od opinii organu naukowego nie jest powszechnie stosowane (choć jest dopuszczalne). Zagadnienia dotyczące terminów i opóźnień są w ustawie odrębnie regulowane. Pozostałe postanowienia art. 106 w zasadzie powtarzają proponowane regulacje. Dziwnym rozwiązaniem jest wyłączenie regulacji ogólnych i wpisanie jednakowych rozwiązań w przepisie szczegółowym. Właściwsze wydaje się pominięcie w proponowanej nowelizacji regulacji, które wynikają z Kpa. 7 PTOP Art. 1 ust. 1 Dodawanie organu naukowego CITES w odrębnym Nie dodawać art. 94a, tylko nowy Uwaga nieprzyjęta, projekt w sposób „Salama pkt 7 artykule stwarza wrażenie, że to jest jakiś super-nadrzędny punkt 1a w art. 95 w brzmieniu: wystarczający i spójny reguluje kwestie ndra” [proponow organ, w stosunku do wszystkich pozostałych organów „1a) Komisja do spraw CITES, związane z powołaniem nowego organu. any nowy opiniodawczo-doradczych w dziedzinie ochrony przyrody. działająca przy ministrze właściwym Należy również podkreślić, że założeniem art. 94a Podane w uzasadnieniu rozróżnienie między organami do spraw środowiska;” projektu jest utworzenie nowego organu, zmienianej opiniodawczymi i doradczo-opiniodawczymi nie ma który będzie miał charakter wyłącznie ustawy] oparcia w polskim prawodawstwie, ani w stanie opiniodawcy. W obowiązującym art. 95 faktycznym dotyczącym roli organu naukowego CITES. UOP zostały natomiast wskazane organy Organ ten nie tylko wydaje „opinie” (które mogą być formą opiniodawczo-doradcze, tym samym doradztwa), ale np. zgodnie z art. 2 lit. o Rezolucji CITES projektowane regulacje dot. Conf. 10.3 rolą organu naukowego CITES jest doradzanie funkcjonowania Komisji powinny być organowi zarządzającemu przy zajmowaniu stanowisk na zawarte w osobnym artykule. Konferencji Stron CITES. „Doradzanie” przez organ naukowy jest także expressis verbis wymienione parokrotnie w tekście Konwencji (art. III ust. 2 lit. a i ust. 3 lit. a oraz art. IV ust. 2 lit. a), a w ślad za tym – w rozp. 338/97 (art. 4 ust. 1 lit. a, art. 5 ust. 2 lit. a oraz ust. 7 lit. a I b). Roli doradczej nie zmienia fakt, że doradzanie (ang
‘advice’) w polskim, tłumaczeniu rozporządzenia zostało swobodnie przełożone jako „wskazywanie”, „zawiadamianie”, „ustalanie” i „powiadamianie” 8 PTOP Art. 1 ust. 1 W ślad za dodaniem tego organu w art. 95 jako jednego z 9. Zmienić lokalizację tego artykułu. Uwaga nieprzyjęta. „Salama pkt 7 krajowych organów opiniodawczo-doradczych w Zamiast przed art. 95, zgodnie z Komisja do spraw CITES ma być ndra” [proponow dziedzinie ochrony przyrody. Regulacje jego dotyczące proponowaną wyżej kolejnością traktowana jako organ opiniodawczy, any nowy powinny znaleźć się w odpowiedniej kolejności w grupie organów dodać go jako art. 96a. funkcje organu opiniodawczo-doradczego art. 94b artykułów regulujących funkcjonowanie tych organów. w zakresie ochrony przyrody nadal będzie zmienianej Byłby to art. 95. 10. Znacząco zmodyfikować treść pełnił PROP. ustawy] artykułu regulującego zasady działania organu naukowego Projektowane przepisy obejmują cały CITES, zgodnie z uwagami zakres działań, o których mowa w Jedną z podstawowych wad proponowanej nowelizacji, podanymi w uzasadnieniu, w przepisach UE CITES dotyczących jest całkowite pominięcie większości zadań organu szczególności poprzez: funkcjonowania organu naukowego. Nie naukowego CITES, które wynikają bezpośrednio z ma konieczności wymieniania przepisów lub prawie pół wieku praktyki funkcjonowania a) Dodanie ustępu wskazującego poszczególnych zadań. tej Konwencji. Proponowane zapisy sprowadzają organ (wszystkie) zadania organu; naukowy do roli maszynki do wydawania opinii w b) Zwiększenie górnego limitu Projektowana liczba członków Komisji jest sprawach indywidualnych, z pominięciem wszelkich członków merytorycznych adekwatna do spodziewanych obciążeń innych zadań, co sankcjonuje i utrwala stan z ostatnich 9 organu do co najmniej 15 osób Komisji w zakresie opiniowania. lat – całkowitej bierności i niebytu na forum c) Całkowitą zmianę systemu finansowania działań organu – Brak możliwości wygospodarowania międzynarodowym oraz niewywiązywania się z zamiast nieadekwatnych dodatkowych środków na inne zadania, podstawowych obowiązków. stawek zryczałtowanych oraz jak i podwyższenia stawki za opiniowanie. Zdania organu naukowego CITES, wynikające z przepisów systemu kar i waloryzacji, oraz praktyki, można podzielić na 10 podstawowych grup, przyjąć system budżetu różniących się charakterem, efektami i adresatami prac. organu, zarządzanego przez jego władze, adekwatnego do Poniżej przedstawiamy ich zestawienie: zadań (wynagrodzenia zależne
a) opiniowanie indywidualnych wniosków o od rodzaju i nakładu pracy) i zezwolenia i świadectwa CITES oraz EU WTR (różne uwzględniającego wszystkie art. CITES, rozp. 338/97 i rozp. 865/2006); obowiązkowe zadania organu
b) stanowiska z własnej inicjatywy, w oparciu o naukowego CITES oraz koszty samodzielnie prowadzony monitoring handlu (art. zarządzania i administracji. 5 ust. 7 lit. a rozp. 338/97, art. IV ust. 3 CITES oraz d) Można ewentualnie rozważyć art. 2 lit. j Rezolucji CITES Conf. 10.3); zastosowanie proponowanej
c) stanowiska na wniosek organów innych państw stawki godzinowej, ale członkowskich UE dot. warunków przetrzymywania stosowanej w odniesieniu do
zwierząt (art. 9 ust. 2 lit. a rozp. 338/97 oraz art. 2 wszystkich prac organu. lit. k Rezolucji CITES Conf. 10.3); Możliwy zapis to np.:
d) konsultacja dla organu zarządzającego kraju własnego lub innych państw członkowskich UE dot. „ ??. Za wykonywanie projektów przeznaczenia skonfiskowanych okazów (art., 16 opinii oraz inne prace związane z ust. 3 lit. a rozp. 338/97 oraz art. VIII ust. 4 lit. c funkcjonowaniem Komisji ds. CITES CITES); jej członkowi przysługuje
e) prace w ramach Grupy ds. Przeglądu Naukowego, wynagrodzenie obliczane według w tym przedstawianie i ustalanie/przyjmowanie stawki godzinowej w wysokości 60 zł stanowisk i opinii SRG, udział w grupach brutto udokumentowanej w formie specjalistów (art. 17 ust. 2 lit. a rozp 338/97). karty pracy oraz zatwierdzonej przez
f) opiniowanie dla organu zarządzającego dotyczące Przewodniczącego Komisji, przy czym rejestracji instytucji naukowych (art. 2 lit. l wynagrodzenie podlega corocznej Rezolucji CITES Conf. 10.3 w związku z art. 60 rozp. waloryzacji zgodnie z …….”. 865/2006);
g) zbieranie i analizowanie informacji o stanie gatunków podlegających handlowi i wspieranie przygotowań do aktualizacji załączników CITES (art. 2 lit. n Rezolucji CITES Conf. 10.3);
h) analiza propozycji zmian załączników i doradzania organowi zarządzającemu przy zajmowaniu stanowisk na CoP (art. 2 lit. o Rezolucji CITES Conf. 10.3).
i) zadania powiązane z naukową stroną realizacji postanowień Konwencji na forum międzynarodowym: udział w spotkaniach organów naukowych CITES (Komitet ds. Roślin, Komitet ds. Zwierząt), udział ekspertów grupach roboczych stałych (np. komitecie ds. nomenklatury) i zadaniowych, aktywność ekspercka przy wykonywaniu NDF, przeglądów handlu itp., organizacja i udział w warsztatach i seminariach CITES;
j) Zadania powiązane z naukową stroną realizacji postanowień Konwencji na forum krajowym: udział w pracach ciała koordynującego realizację CITES w Polsce (Grupa Robocza ds. CITES), prowadzenie szkoleń i warsztatów dla organów ściągania,
opiniowanie aktów prawnych związanych z CITES itp. Proponowane zapisy ustawowe uwzględniają jedynie pierwszą z grup obowiązków – i to tylko w zakresie przygotowywania projektu opinii, a nie żadnych innych prac – np. procedowania przyjęcia tych opinii. Ta grupa obowiązków jest niewątpliwie najbardziej pracochłonna, ale i pozostałe wymagają znaczącego nakładu pracy oraz nakładów finansowych. Proponujemy, aby podobnie jak to ma miejsce w wypadku pozostałych organów wymienionych w art. 95, w jednym z pierwszych ustępów tego artykułu zdefiniować zdania tego organu. Można je wymienić, albo ogólnie – odwołać się do przepisów Konwencji i rozp. 338/97, pozostawiając jednak także furtkę na realizację zadań niewynikających bezpośrednio z przepisów, lecz raczej z praktyki i potrzeb (lit. i oraz j powyżej).
Przy zastosowanym rozwiązaniu (gdyby miało zostać) grupa do 10 specjalistów może okazać się zbyt mała. Oznaczałaby ona konieczność przygotowywania przez jedną osobę na wstępie średnio po 160 opinii rocznie, a później stopniowo więcej. Dla osób aktywnych zawodowa na innych polach może to być trudne do osiągnięcia. Poszerzenie widełek da możliwość ratunkowego poszerzenia składu osobowego tego organu bez zmian ustawowych.
Zupełnie nieadekwatna jest proponowana stawka za opinie. Składa się na to kilka błędów:
1. Przyjęto możliwość „uśredniania” stawki za opinie i stosowania kwoty zryczałtowanej. To byłoby możliwe, gdyby rozrzut czasu pracy przy opiniach był losowy. Tymczasem różnice wynikają z rodzaju okazów i rodzaju wniosków. O ile np. wiele opinii w sprawie re-eksportów produktów można przygotować nawet w pół godziny, to już opnie dotyczące wniosków na eksport żywych zwierząt z
ogrodów zoologicznych wymagają średnio raczej kilku godzin (czasami więcej) pracy, a wnioski dotyczące importu drewna – analiz liczonych często w dniach pracy. Jeśli opinia wymaga konsultacji z SRG, potrzebny nakład pracy specjalistów (często zespołu) liczy się czasem w tygodniach. W efekcie – zależnie od specjalności, wynagrodzenie za godzinę pracy ekspertów z różnych specjalności będzie się różnić nawet o kilka rzędów wielkości.
2. Nawet gdyby opinie do przygotowania rozdzielano ekspertom losowo, a nie wg specjalizacji, to założenie, że przygotowanie przeciętnej opinii trwa tylko dwie godziny kłóci się z doświadczeniem organu naukowego. Jednocześnie nie uwzględniono budżetu np. np. informatyczne usprawnienie procesu przygotowywania i przyjmowania opinii.
3. Stawkę oparto o wynagrodzenie biegłych sądowych w roku 2024, które od lat nie ulegało zmianie i jest uważane za skandalicznie małe – powodując brak zainteresowanie wykonywaniem funkcji biegłego.
4. Waloryzacji wynagrodzeń nie oparto o wynagrodzeniach biegłych, ani nawet na średnich poziomach płac w strefie budżetowej, ale na prognozowanym średniorocznym wskaźniku cen towarów i usług konsumpcyjnych. Oznacza to, że nawet gdy wynagrodzenia biegłych zostaną podniesione, nie wpłynie to na wynagrodzenie za opinie. Także wzrost przeciętnych wynagrodzeń w Polsce, który jest wyższy od wzrostu cen, nie zostanie odzwierciedlony. W efekcie rozziew między wynagrodzeniami członków organu za opinie a wynagrodzeniami w innych dziedzinach będzie wzrastał (na niekorzyść członków organu).
5. Nie określono formy zatrudnienia (zapewne będzie to musiała być umowa zlecenia). W
planowaniu budżetu organy przemnożono kwotę wynagrodzenia brutto i spodziewanej liczby opinii, podczas gdy w wypadku części umów zlecań koszty pracodawcy są znacząco wyższe od wynagrodzenia brutto (dochodzą opłaty ZUS płacone przez pracodawcę).
6. Przy szacowaniu budżetu przyjęto bezpodstawnie, że dotychczasowy stały, coroczny wzrost liczby potrzebnych opinii ulegnie zatrzymaniu i liczba ta będzie utrzymywała się przez kolejną dekadę na stałym poziomie.
7. Przyjęty system kar dla autora projektu opinii za opóźnienie w jej przekazaniu do ministerstwa (niezależnie od przyczyn i winnych oraz skali opóźnienia) jest niesprawiedliwy i nieefektywny.
8. Nie uwzględniono wynagrodzeń za opinie wydawana na wniosek innych podmiotów czy za czas pracy związany z innymi zadaniami niż przygotowywanie projektów opinii. W efekcie wątpliwe jest, czy znajdą się osoby znające się a rzeczy, zainteresowane rzetelnym wykonywaniem projektów opinii ze te stawki.
Projekt zakłada, że to przewodniczący organu naukowego, działając na zasadach wolontariatu, będzie min. musiał ewidencjonować terminy otrzymywania wniosków o opinie i ich przekazania do ministerstwa i następnie comiesięcznie to raportować. Opóźnienie w raporcie będzie skutkowało opóźnieniem wypłat dla ekspertów. Nie mają tego wykonywać pracownicy ministerstwa, którzy są na etatach i będą mieli dokładnie taki sam dostęp do informacji potrzebnych do tych zestawień. Także na zasadach wolontariatu przewodniczący ma organizować przekazywanie wniosków do zaopiniowania, uzgadnianie i przyjmowanie opinii przez organ i ich przekazywanie ministerstwu. Co najmniej 1600 opinii rocznie, czyli średnio ok. 6,4 opinii na każdy dzień roboczy. Jeśli się spóźni – wynagrodzenie ekspertów opracowujących
opinie ma być obcinane o połowę. W naszej opinii przyjęcie takiej honorowej funkcji przez kogokolwiek byłoby mało racjonalne, gdyż wymagałoby zaangażowania na poziomie przekraczającym równoważność pełnego etatu. 9 PTOP Art. 2 Nie przewidziano sytuacji, w której minister nie znajdzie Tego braku nie da się rozwiązać Uwaga nieprzyjęta. „Salama ustawy chętnych do pracy w organie naukowym CITES na jednym zapisem. Nie jest właściwym ndra” nowelizując podanych w tej ustawie warunkach. Ryzyko takie rozwiązaniem pozostawienie w taki Nie zachodzą przesłanki do uznania, że ej oceniamy na bardzo wysokie. wypadku obowiązków organu Minister nie powoła członków Komisji. naukowego w rękach PROP, gdyż Powołanie Komisji i prowadzenie przez nią Rada już teraz nie jest w stanie prac w zakresie opiniowania spraw CITES wykonywać tych obowiązków w jest podstawą wdrażania CITES w Polsce. koniecznym zakresie. Konieczne są wskazane w poprzednim punkcie zasadnicze zmiany, urealniające możliwość poprawnego funkcjonowania organu naukowego i adekwatnego wynagradzania za pracę w nim. 10 PTOP Art. 3 Budżet oparto o bezpodstawne i nierealne założenie, że od Jak wyżej. Organ naukowy powinien Uwaga nieprzyjęta – brak możliwości „Salama ustawy roku 2024 liczba wniosków przestanie rosnąć. Jako jedyne mieć swój niezależny budżet, o wygospodarowania dodatkowych ndra” nowelizując koszty przyjęto zaniżone wynagrodzenie brutto ekspertów wysokości adekwatnej do potrzeb. środków. ej za przygotowywanie opinii – nie uwzględniono nawet Szacowanie minimalnych potrzeb pełnych kosztów pracodawcy związanych z ZUS za te zostało przedstawione w załączniku Ponadto proponowane rozwiązania wynagrodzenia, nie mówiąc o jakichkolwiek kosztach do opinii PROP nr PROP-KPOP/2024- zostaną rozważone przy kompleksowej, związanych z innymi pracami przy przyjmowaniu opinii 05 z 11 lipca 2024 r. strategicznej zmianie przepisów oraz z wykonywaniem innych obowiązków organu dotyczących implementacji CITES w naukowego CITES. Jest niemal pewne, że gdyby taki Polsce, w ramach tzw. dużej nowelizacji system zaczął działać, budżet ten zostanie przekroczony, UOP. Zgodnie z projektem – w takiej sytuacji minister ma nakazać „zmniejszeniu liczby wydawanych opinii”. Zagadnienie wydawania „opinii zbiorczych” (jako jednej z metod tego „zmniejszenia” omówiono wyżej. Oznacza to, że pod koniec roku opinie, a więc także zezwolenia i świadectwa, nie będą wydawane. 11 PTOP Ponieważ nie przewidziano możliwości wydawania Proponujemy dodać następującą Uwaga nieprzyjęta. „Salama postanowień o odmowie wydania czy wzywania do regulację: ndra” uzupełnienia, obecnie w wypadku braków jednym
rozwiązaniem jest opinia negatywna. Proponujemy ?. W przypadku, gdy zebrany Brak podstaw do wydania opinii rozwiązanie uzupełniające ten brak. przez Komisję do spraw CITES pozytywnej oznacza wydanie opinii materiał dowodowy nie pozwala na negatywnej lub warunkowo pozytywnej – opracowanie opinii w sposób zgodny która może się następnie przełożyć na z zasadą prawdy obiektywnej, w wezwania do wnioskodawcy kierowane treści opinii Komisja informuje organ przez organ administracyjny CITES. administracyjny o braku możliwości należytego wyjaśnienia sprawy. 12 PTOP Minister może odmawiać wydania zezwolenia lub Dodać w odpowiednim miejscu Uwaga przyjęta. „Salama świadectwa w wypadku karalności wnioskodawcy, ale nie regulację: ndra” wiadomo, skąd miałby wiedzieć o takim fakcie. Należy albo Projekt uwzględni poszerzenie listy dodać zapis o obowiązku dołączana oświadczenia (z ?. Do wniosku, o którym mowa dokumentów o oświadczenie klauzulą o zdawaniu sobie sprawy z karalności za składania w ust. 3 niniejszego artykułu dołącza wnioskodawcy w tym zakresie, zgodnie z fałszywych oświadczeń), albo zaświadczeń o się zaświadczenie z Krajowego uwagą Ministerstwa Cyfryzacji. niekarlalności, Rejestru Karnego wydane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed datą złożenia wniosku. ??. Obowiązek, o którym mowa w ust. ? dotyczy osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej, osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz krajowych i zagranicznych podmiotów zbiorowych objętych Polskim Krajowym Rejestrem Karnym. 13 PTOP Zgodnie z CITES i EU WTR w wielu wypadkach to organ Dodać w odpowiednim miejscu Uwaga nieprzyjęta, poza zakresem „Salama naukowy (a dla gatunkóe) z Aneksu B – organ zarządzający) regulację: nowelizacji. ndra” rozstrzyga, czy warunki przetrzymywania zwierząt są właściwe. W obecnej praktyce i wg aktualnych zapisów ma 1. Z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2 i Proponowane rozwiązania zostaną to robić wyłącznie oparciu o orzeczenia PIW, których 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o rozważone przy kompleksowej, wydawania nie jest regulowane. Inspektorzy PIW często Inspekcji Weterynaryjnej do wniosku strategicznej zmianie przepisów wydają je nawet bez kontroli miejsc lub nie majac pojęcia o wydanie zezwolenia na import dotyczących implementacji CITES w
– jakie te warunki powinny być. żywych okazów zwierząt lub jaj Polsce, w ramach tzw. dużej nowelizacji gatunków objętych ochroną na UOP. Przepisy mówiące o wydawania zaświadcz podstawie przepisów rozporządzenia Ustawa o inspekcji weterynaryjnej określa zasady Rady 338/97 dołącza się protokół wykonywania zadań przez Inspekcję, w szczególności kontroli sporządzony przez
przeprowadzania kontroli, w tym kontroli urzędowych w powiatowego lekarza weterynarii, rozumieniu art. 2 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu stwierdzający na podstawie Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 kryteriów, o których mowa w art. 70 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności pkt. 1-3 niniejszej ustawy możliwość urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia zapewnienia przez hodowanym i stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad utrzymywanym zwierzętom należytej dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin pielęgnacji oraz warunków i środków ochrony roślin. Ani w rozporządzeniu 2017/625 odpowiadających ich potrzebom ani w ustawie o inspekcji weterynaryjnej nie ma słowa o biologicznym, a także warunków rozporządzeniu 338/97. niezbędnych do rozwoju nowego osobnika po wykluciu się z jaja. 2 Załącznikiem do protokołu kontroli, o którym mowa w ust. 5 niniejszego artykułu jest dokumentacja fotograficzna wraz ze specyfikacją i charakterystyką pomieszczeń przeznaczonych do hodowli lub utrzymywania importowanych okazów zwierząt, wraz z wskazaniem pomieszczeń przeznaczonych dla importowanych gatunków, przewidywanej liczbie importowanych okazów poszczególnych gatunków oraz informacją o liczbie i przynależności gatunkowej okazów przetrzymywanych w dniu kontroli.
3. Powiatowy Lekarz Weterynarii wyznacza osoby, spośród osób wskazanych w art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej właściwych do wykonywania czynności, o których mowa w ust. 5 niniejszego artykułu. 4 Komisja ds. CITES zapewnia wsparcie merytoryczne i metodologiczne osobom, o których
mowa ust. 3 niniejszego artykułu m.in. poprzez:
1) organizację regularnych szkoleń poświęconych metodom kontroli, warunkom przetrzymywania i pielęgnacji chronionych gatunków lub ich grup;
2) opracowywanie oraz tłumaczenie poradników dotyczących warunków przetrzymywania i pielęgnacji chronionych gatunków lub ich grup;
14 Instytut Art. 1 ust. 1 Opiniowane przepisy nie tylko nie „uwalniają” organu 1. Organem zarządzającym w Uwaga nieprzyjęta. Ochrony pkt 3 naukowego od dotychczasowej zależności od organu rozumieniu art. 2 lit. g Przyrod [art. 61 ust. zarządzającego, ale wręcz tą zależność pogłębiają. W rozporządzenia Rady 338/97 jest Na tym etapie nie jest możliwa, aż tak y PAN 1 kompetencji ministra, który pełni rolę organu Generalny Dyrektor Ochrony głęboko idąca przebudowa sposobu i zmienianej zarządzającego, znajdzie się powiem zarówno Środowiska. warunków implementacji CITES w Polsce. ustawy] powoływanie i odwoływanie członków organu naukowego, jak i wpływ na jego regulamin, procedury Zgłoszone sugestie zostaną rozważone w przygotowywania opinii, a także na jego finansowanie. kontekście przyszłych, strategicznych zmian w tej dziedzinie, w ramach Wydaje się, że optymalnym wyjściem, zarówno z planowanej dużej nowelizacji UOP. formalnego, jak i z merytorycznego punktu widzenia, byłaby w tej sytuacji kolejna zasadnicza zmiana dotychczasowego systemu, polegająca na oddelegowania roli organu zarządzającego do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ). Takie rozwiązanie formalnie utrzymałoby niezależność organu zarządzającego i organu naukowego, przy ich jednoczesnej podległości ministrowi. Należy zwrócić uwagę na to, że w kompetencji GDOŚ już w chwili obecnej znajduje się zarządzanie gatunkami zagrożonymi w Polsce i w Unii Europejskiej, a także inwazyjnymi gatunkami obcymi. Jednocześnie w każdej z tych grup znajdują się gatunki podlegające przepisom CITES. Zatem powierzenie GDOŚ funkcji organu zarządzającego CITES wydaje się w pełni uzasadnione (w
istocie trudno jest znaleźć merytoryczne uzasadnienie dla dotychczasowego braku takiego rozwiązania).
15 Instytut Art. 1 ust. 1 Przyjęcie przepisów w proponowanym brzmieniu, będzie Należy zmodyfikować treść artykułu Uwaga nieprzyjęta, brak możliwości Ochrony pkt 7 oznaczało utrzymanie rozwiązania polegającego na regulującego zasady finansowania wygospodarowania dodatkowych Przyrod [proponow realizacji obowiązków organu przez osoby, które organu naukowego CITES, środków. y PAN any nowy zawodowo są już silne zaangażowane na innych polach wprowadzając adekwatny do art. 94b działalności. W kontekście proponowanych przepisów wielkości obowiązków budżet dla zmienianej znalezienie kompetentnych ekspertów realizujących te tego organu, z uwzględnieniem ustawy] zadania może być bardzo trudne, zwłaszcza biorąc pod potencjalnego wzrostu zakresu prac uwagę przedstawione zasady wynagradzania (i karania) za organu w przyszłości. Dysponowanie wykonaną pracę. W wyniku tego utrzymanie wysokiej budżetem, w tym zasady merytorycznej jakości działań realizowanych w tym wynagradzania, należy powierzyć zakresie również może być trudne. organowi, np. w sposób analogiczny do sposobu wynagradzania biegłych Wydaje się, że ryzyka tego nie da się uniknąć bez sądowych, jednak ze stawkami wprowadzenia w proponowanych przepisach gwarantującymi bezproblemowe zasadniczych zmian. Przede wszystkim proponowane znalezienie osób zainteresowanych wynagrodzenia w formie ryczałtów za przygotowywane przygotowywaniem opinii. opinie należy zastąpić przepisem ustanawiającym budżet organu naukowego. Jego wysokość powinna być adekwatna do wielkości obowiązków nakładanych na ten organ, przy czym należy w przepisach uwzględnić scenariusz, w którym w przyszłości zakres tych obowiązków będzie wzrastał, przede wszystkim wskutek zwiększania się liczby opiniowanych wniosków. Dlatego należy zwiększyć maksymalną liczbę merytorycznych członków organu (np. Do 15 osób). Dysponowanie przyznanym budżetem (w tym wysokość wynagrodzeń) powinno pozostawać w całości w gestii organu, który z definicji posiada najlepszą wiedzę o zróżnicowanym nakładzie pracy koniecznym do przygotowania poszczególnych opinii. Można przy tym przyjąć zasady wynagradzania biegłych sądowych. Należy jednak mieć na uwadze, że stawki przyjęte godzinowe dla biegłych sądowych są powszechnie uznawane za bardzo niskie, zatem ich powielenie w opiniowanych przepisach może
skutkować trudnościami z znalezieniu osób zainteresowanych przygotowywaniem opinii. 16 PROP Art. 1 ust. 1 Nasze uwagi do tego zapisu dotyczą dwóch odrębnych 1. Organem zarządzającym w Uwaga nieprzyjęta pkt 3 zagadnień: rozumieniu art. 2 lit. g [art. 61 ust. 1. Nazwa organu rozporządzenia Rady 338/97 jest Na tym etapie nie jest możliwa, aż tak 1 Pojęcie „management authority” z rozporządzenia 338/97 Generalny Dyrektor Ochrony głęboko idąca przebudowa sposobu i zmienianej powinno być tłumaczone jako ‘organ zarządzający’, tak jak Środowiska. warunków implementacji CITES w Polsce. ustawy] obecnie jest w ustawie. W dalszej części ustawy – wszędzie I W art. 2 lit. g. rozporządzenia 338/97 pojawiają się dwa gdzie jest mowa o organie Zgłoszone sugestie zostaną rozważone w odpowiedn odrębne pojęcia: ‘management authority’ oraz zarządzającym CITES, odpowiednio kontekście przyszłych, strategicznych io dalsze ‘administrative authority’. To pierwsze – zgodnie z art. IX zamiast ministra wpisać GDOŚ zmian w tej dziedzinie, w ramach Konwencji, jest nazwą jednego z dwóch kluczowych planowanej dużej nowelizacji UOP. krajowych organów CITES, a drugie pojawia się jako doprecyzowanie jednej z cech tego organu, użyte w definicji. Tłumaczenie przymiotnika ‘management’ jako ‘administracyjny’ jest nie tylko nietrafne językowo i znaczeniowo, ale tworzy także błąd logiczny w cytowanej definicji z art. 2 lit. g rozp. 338/97 – tautologię: ‘„organ administracyjny” oznacza krajowy organ administracyjny’. Należy zaznaczyć, że określenie “organ zarządzający” jest zgodne nie tylko z anglojęzyczną wersją Konwencji, ale i wersją francuską, przyjmowaną tradycyjnie w kwestiach spornych jako wiążąca – użyto w niej pojęcia ‘organ de gestion’. Być może przy tłumaczeniu Konwencji posłużono się wersją hiszpańską, w której rzeczywiście występuje “autoridad administrativa”. Należy jednak zwrócić uwagę, że w tym języku jest on bardzo zbliżony znaczeniowo z “autoridad de gestión’, a w hiszpańskiej wersji rozp. 338/97 jest już jednoznacznie nazywany ‘órgano de gestión’. W świetle powyższego, korekty wymagają polskie tłumaczenia Konwencji i rozporządzenia 338/97, a nie ustawa. Polskie tłumaczenie rozporządzenia 338/97 zawiera bardzo liczne, znacznie poważniejsze błędy o skutkach merytorycznych. Na potrzebę jego korekty Państwowa Rada Ochrony Przyrody zwraca uwagę już od kilkunastu lat. Zaproponowane obecnie rozwiązanie – aby do błędnego tłumaczenia rozporządzenia dostosować
zapisy ustawowe, jest logicznie niewłaściwe. Jednocześnie zwracamy uwagę, że choć w rozporządzeniu 338/97 użyto sformułowania „organ administracyjny”, to w wypadku rozporządzeń: Komisji (WE) nr 865/2006 oraz Komisji (UE) nr 792/2012 w odniesieniu do tego samego organu już poprawnie użyto sformułowania „organ zarządzający”. Proponowana zmiana – dostosowując nazewnictwo do wymagającego kompleksowej korekty tłumaczenia jednego rozporządzenia UE, wprowadza niespójność w odniesieniu do dwóch innych rozporządzeń, które bezpośrednio regulują działania tego organu.
2. Jaki podmiot ma być organem zarządzającym? Zgodnie z rekomendacją ust. 2 lit. a Rezolucji CITES Conf. 10.3, regulującej tworzenie i funkcjonowanie organów naukowych CITES (tę funkcję pełni organ naukowy, będący przedmiotem nowelizowanych przepisów), organ naukowy powinien być niezależny od organu zarządzającego. Jak słusznie wykazano w uzasadnieniu do projektu jest to powszechna praktyka, realizowane jednak na różne sposoby (państwa strony mają w tym względzie całkowitą swobodę). Wszak w zakresie przepisów dotyczących handlu zagrożonymi gatunkami organ naukowy ma pełnić nie tylko funkcję wspierania, ale także kontroli merytorycznej organy zarządzającego. Dlatego przed wydaniem decyzji wiele zagadnień musi być rozstrzygnięte wspólnie i zgodnie przez oba organy, a stanowisko organu naukowego jest wiążące dla zarządzającego. Zasada niezależności organów zarządzającego i naukowego CITES została także potwierdzone w rozp. 338/97. Zgodnie z art. 1 akapit 2 tego rozporządzenia, należy je stosować zgodnie z zasadami i postanowieniami Konwencji (wyrażanymi także w rezolucjach przyjmowanych przez strony podczas sesji Konferencji Stron). Dodatkowo zgodnie z art. 13 ust. 2 tego rozporządzenia obowiązki organów naukowych mają być odmienne od obowiązków organów zarządzających.
Powszechną i stosowaną w praktyce interpretację tych zapis jest podejście, że organ naukowy co najmniej nie powinien być bezpośrednio podporządkowany organowi zarządzającemu. Polska jest jednym z niewielu niechlubnych wyjątków od powyższej zasady, na co od lat zwracano uwagę. Dotychczasowy organ naukowy CITES – PROP – jest bowiem powoływany przez organ zarządzający i organ zarządzający decyduje o jego finansowaniu. Argumentowano, że raz powołani członkowie PROP są nieodwoływalni przez czas swojej 5-letniej kadencji, co zapewnia im niezależność merytoryczną. Argument ten nie ma jednak zastosowania od czasu zmiany przepisów w 2016, od kiedy minister może powoływać i odwoływać członków PROP w dowolnym momencie wg swojego uznania). Powodem odwołania większości składu PROP w roku 2016, deklarowanym przez ówczesnego ministra, było „wydawanie opinii sprzecznych ze stanowiskiem Ministra”. Praktyka od 2015 roku była także taka, że minister np. próbował decydować, kto może reprezentować organ naukowy w pracach Grupy ds. Przeglądu Naukowego (organ naukowy CITES UE, składający się z przedstawicieli krajowych organów naukowych), a w przypadku gdy reprezentant nie był po jego myśli – odmawiał finansowania delegacji. Wszystko to jednoznacznie wskazuje na niedopuszczalny bak niezależności tych organów. Przedmiotowa nowelizacja zamiast usuwać tę niezgodność zasadami i praktyką CITES, znacząco ją pogłębia. Członkowie nowego organu naukowego CITES mają być nie tylko uznaniowo powoływani i odwoływani przez organ zarządzający CITES (ministra), ale organ ten ma także zatwierdzać regulamin, decydować o finansach (w tym delegowaniu do udziału w pracach organów UE i CITES) oraz narzucać sposób procedowania opinii (odrębne czy zbiorcze). Prowadzić to będzie do niedopuszczalnej, pełnej podległości i zależności organu naukowego od organu zarządzającego/
Jak wskazano w uzasadnieniu, jest wiele rozwiązań, które mogą połączyć zachowanie wzajemnej niezależności obu organów z zachowaniem możliwości kontroli państwa nad sprawnym funkcjonowaniem. Niestety, w omawianym projekcie żadnego z nich nie zastosowano. Jedną z możliwości, która wydaje się najprostsza, jest przeniesienie funkcji organy zarządzającego CITES na GDOŚ. Wówczas oba organy CITES byłyby od siebie niezależne, a jednocześnie oba podlegałby ministrowi. Takie rozwiązanie jest stosowane w wielu krajach. Dodatkową, ale bardzo ważną zaletą tego rozwiązania, byłoby połączenie w jednym organie ochrony przyrody zarządzania gatunkami zagrożonymi. Gatunki chronione w ramach CITES są często jednocześnie gatunkami chronionymi w Polsce i UE, gatunkami niebezpiecznymi lub obcymi – czasami także inwazyjnymi. Połączenie kompetencji w zakresie zarządzania tymi wszystkimi kategoriami w jednym ogranie ma solidne uzasadnienie. 17 PROP Art. 1 ust. 1 Lepiej, aby przepis stworzenia Komisji nie był w 2. Tworzy się Komisję do spraw Uwaga nieprzyjęta pkt 3 przejściowym przepisie ustawy nowelizującej. CITES, pełniącą funkcję organu [art. 61 ust. Organ naukowy powinien być odrębną jednostką, naukowego w rozumieniu art. 2 lit. q Przedstawione w projektowanej ustawie 1 dysponującą i gospodarującą własnym budżetem. rozporządzenia Rady 338/97 oraz rozwiązanie jest obecnie jedynym zmienianej Umocowanie należy wskazać – nie powinien to być jednak stanowiącą samodzielną jednostkę optymalnym biorąc pod uwagę możliwości ustawy] organ zarządzający CITES (patrz wyżej). budżetową, funkcjonującą przy oraz pilność rozwiązania olbrzymich Należy precyzyjniej unormować zasady współdziałania Ministrze właściwym ds. środowiska. zaległości w działaniu organu naukowego organów CITES oraz jednoznacznie wskazać przepisy Kpa, 2a. Komisja do spraw CITES jest CITES wynikającego z braku opiniowania które nie mają zastosowania w sprawach dot. wydawania jednostką współdziałającą w toku spraw dot. CITES przez obecną PROP. świadectw i zezwoleń CITES. postępowań prowadzonych przez organ zarządzający w sprawach o Zgłoszone sugestie zostaną rozważone w wydanie zezwoleń i świadectw na kontekście przyszłych, strategicznych podstawie rozporządzenia Rady zmian w tej dziedzinie, w ramach 338/97. planowanej dużej nowelizacji UOP.
2b. Do spraw, o których mowa w ust. 2a stosuje się przepisy ustawy z dnia Należy również zauważyć utworzenie 14 czerwca 1960 r. Kodeks Komisji do spraw CITES nastąpi mocą postępowania administracyjnego. przepisów projektowanej ustawy, a nie 2.c. Komisja do spraw CITES działając zmienionych przepisów merytorycznych w charakterze organu naukowego UOP. Takie regulacje tym samym mają
przedstawia stanowiska w formie charakter dostosowujące, a nie opinii, na które nie przysługuje merytoryczny, stąd zostały zawarte w zażalenie. ramach przepisów dostosowujących i przejściowych. 18 PROP Art. 1 ust. 1 Nasze uwagi dotyczą dwóch odrębnych zagadnień: 1.a. Organem naukowym w Uwaga nieprzyjęta, obecne zapisy pkt 3 rozumieniu art. 2 lit. q projektu tworzą wystarczające i spójne [art. 61 ust. 1. Nazwa organu rozporządzenia Rady 338/97 jest ramy do funkcjonowania nowego organu. 2 Polska Komisja do spraw CITES. zmienianej Proponujemy rozważanie pewnego rozbudowania nazwy 2. Uchylono. Ponadto zastrzeżenia co do numeracji ustawy] nowego organu. Będzie on występował w obrocie ustępów i umieszczania zmienianych międzynarodowym – jego nazwa tak w j. polskim jak i po regulacji w poszczególnych jednostkach przetłumaczeniu na inny język powinna więc wskazywać redakcyjnych są nieuzasadnione. jego rangę, charakter, a najlepiej także kraj. Można Należy zauważyć, że projektowaną ustawą rozważyć np. takie opcje: zostało nadane całkiem nowe brzmienie
- Polska Komisja ds. CITES art. 61 UOP. Zastosowanie takiej techniki
- Polska Komisja Naukowa ds. CITES legislacyjnej pozwala projektodawcy na
- Państwowa Komisja ds. CITES zapisanie oraz umieszczenie powielanych regulacji w sposób odmienny aniżeli miało
2. Numeracja ustępu to miejsce w obowiązującym brzmieniu takiego przepisu. Jest to wręcz wymagane Nie jest dobrą praktyką zamiana – przy okazji nowelizacji zarówno z uwagi na zachowanie spójności ustawy – jednej regulacji w jakimś punkcie czy ustępie, zawartych w nowym brzmieniu regulacji, zupełnie inną treścią, regulującą odmienne zagadnienie jak i zgodnie z przyjętą w legislacji zasadą, (w dodatku wcześniej regulowane w innym miejscu). Przy że najpierw zamieszcza się regulacje takim rozwiązaniu wszelkie odwołania w różnych pismach ogólne, a potem dopiero szczegółowe. czy komentarzach do danej regulacji w ustawie ulegają Należy również podkreślić, że nadając dezaktualizacji i prowadzą do zupełnie odmiennych nowe brzmienie artykułowi, jego kolejne uregulowań. W tym wypadku dokonano dwóch jednostki redakcyjne oznacza się przez odrębnych zmian – zaproponowano przeniesienie liczbę, a nie liczbę z literą. informacji o nazwie organu naukowego z obecnego ust. 1 Numerowanie liczbowo-alfabetyczne do nowego ustępu (powinien on wówczas uzyskać nowy stosuje się jedynie przy wprowadzaniu numer – 1a), oraz uchylono ustęp 2 mówiący o zmian cząstkowych, tj. przy dodawaniu zastosowaniu świadectw fitosanitarnych. Te zagadnienia ustępu, punktu lub litery w nie mają ze sobą bezpośredniego związku. obowiązującym artykule, bądź nadawaniu Patrz także § 89 ust. 1 i 2, w powiązaniu z § 106 pkt 1 i 2 tym jednostkom nowego brzmienia. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz.U. 2016 poz. 283).
19 PROP Art. 1 ust. 1 Jak wyżej – przenoszenie ust. 5 do ust. 3 i przesuwanie Pozostawić dotychczasową Uwaga nieprzyjęta analogicznie jak uwaga pkt 3 numeracji pozostałych ustępów wprowadza niepotrzebne numerację ustępów, jedynie w ust. 6 w pkt 18 [art. 61 ust. zamieszanie i bez potrzeby dezaktualizuje wszystkie zaznaczając „Uchylono”. Zmiany w 3-8 dotychczasowe odesłania do tych przepisów. Należy brzmieniu tych ustępów zgodnie z zmienianej zachować numerację dotychczasowych rozstrzygnięć projektem. ustawy] (ewentualnie wprowadzając ich modyfikacje – jak w projekcie), a nowe regulacje wprowadzić w dodanych ustępach (od nr 9). 20 PROP Art. 1 ust. 1 Ustęp ten, tak jak cały projekt nowelizacji, pomija istotną 9. Rozstrzygnięcia w sprawach Uwaga nieprzyjęta, poza zakresem pkt 3 część obowiązków organu naukowego CITES. Nie należących do właściwości organu nowelizacji. [art. 61 – sprowadzają się one wyłącznie do opiniowania wniosków naukowego, o którym mowa w ust. 2, nowy ustęp o zezwolenia i świadectwa. Organ ten „podejmuje wydawane na wniosek organu Proponowane rozwiązania zostaną „8” rozstrzygnięcia w sprawach należących do [jego] zarządzającego, o którym mowa w rozważone przy kompleksowej, zmienianej właściwości” także w licznych innych sprawach ust. 1, Komisja do spraw CITES strategicznej zmianie przepisów ustawy] (lista istotniejszych w dalszej części opinii). Co najmniej w podejmuje w drodze pisemnych dotyczących implementacji CITES w części z nich – np. w przypadku współpracy z SRG – nie ma opinii, na które nie przysługuje Polsce, w ramach tzw. dużej nowelizacji praktyki formułowania specjalnych pisemnych opinii przez zażalenie. UOP. wszystkie organy naukowe państw członkowskich. „Rozstrzygnięcia” mogą obejmować stanowiska (opinie) Ponadto należy zauważyć, że projekt w pisemne, ustne deklaracje, różne formy oddania głosu w sposób wystarczający reguluje kwestie głosowaniu lub – najczęściej – poprzez tacitus consensus – wydawania opinii, zaś przepisy co zdecydowanie nie może być uznane za „opinię” w rozporządzeń UE obowiązujące rozumieniu proponowanego ustępu. Także w wielu innych bezpośrednio wskazują również pozostałe przypadkach nie zawsze rozstrzygnięcie musi przybierać zadania organu naukowego potrzeby, nie formę formalnej, pisemnej opinii. Proponujemy więc ma potrzeby ani możliwości powielania doprecyzować, że chodzi w tym wypadku o konkretny tych zapisów w ustawie. zakres spraw – np. wydawanie opinii na wniosek polskiego organu zarządzającego.
21 PROP Art. 1 ust. 1 Przepisy te stanowią całość i ewidentnie jedynym celem Wykreślić proponowane w art. 61 Uwaga nieprzyjęta pkt 3 wprowadzenia ust. 9 i 12 do art. 61 ma być umożliwienie ust. 9 i 12 oraz art. 3 ust. 3 ustawy [art. 61 – zastosowania rozwiązania z art. 3 ust. 3 ustawy nowelizującej Zasadne jest utrzymanie zapisów, których nowy ustęp nowelizującej. Chodzi o to, by minister właściwy do spraw usunięcie jest sugerowane, m.in. ze „9” i „12” środowiska mógł w celu osiągnięcia oszczędności względu na przejrzystość zasad zmienianej finansowych narzucić łączenie większej liczby opinii w funkcjonowania Komisji i wyeliminowanie ustawy] pojedynczych „opiniach zbiorczych”, za których niezasadnego „mnożenia” opinii. oraz art. 3 opracowanie stosuje się stawkę jak za 1,5 opinii zwykłej. ust. 3 Rozwiązanie to jest niedopuszczalne z kilku przyczyn:
ustawy 1. Jest to sprzeczne z zasadami CITES i rozp. 338/97 nowelizując dopuszczenie ingerencji organu zarządzającego w sposób ej merytorycznego procedowania przez organ naukowy. To minister (w praktyce – urzędnik ministerstwa) ma rozstrzygać, czy dane sprawy są podobne, nie różnią się istotnie zakresem i czy można wymagać ich łącznego ujęcia w jednej opinii zbiorczej. Tymczasem owo „podobieństwo” może być pozorne. To organ naukowy może mieć suwerenne prawo do rozstrzygania o możliwości ewentualnego łączenia spraw – w oparciu o przesłanki merytoryczne, których analiza leży w jego kompetencjach (jednak w ewentualnej „opinii zbiorczej” każda sprawa powinna być rozstrzygnięta oddzielnie – patrz pkt 3).
2. Jest to rozwiązanie skrajnie niesprawiedliwe – w wypadku jeśli okaże się, że źle oszacowano zapotrzebowanie na opinie (a źle oszacowano – patrz kolejne uwagi), minister może zażądać stosowania rozwiązania „oszczędnościowego”, kosztem ekspertów – czyli wykonywania tej samej pracy, ale za znacząco mniejsze wynagrodzenie (w praktyce – poniżej ustawowego minimum). O ewentualnym stosowaniu zbiorczych opinii oraz sposobie ich formułowania powinny rozstrzygać wyłącznie względy merytoryczne (rozstrzygane przez organ naukowy), a nie to, w której części roku opinie są przygotowywane i w jakim procencie wykorzystano już przeznaczony na tę działalność budżet.
3. Z przepisów CITES i rozp. 338/97 wynika, że wszelkie wnioski i sprawy powinny być rozpatrywane indywidualnie. Forma ich prezentacji (w osobnych dokumentach, zestawieniach zbiorczych czy np. jako rekordy w bazie danych – to są technikalia, nie rozstrzygane na poziomie przepisów. Istotne jest, by nad każdą sprawą organ pochylił się indywidualnie. Przepisy jednoznacznie wskazują także jeden wyjątek od tej zasady
– umożlwiający stosowanie pojedynczej opinii do kolejnych, podobnych spraw. Dotyczy on rozstrzygnięć wydawanych na podstawie art. 4 ust. 2 lit a rozp. 338/97
w odniesieniu do importu okazów z gatunków ujętych w Aneksie B. Przepisy na poziomie ustawy nie muszą i nie powinny normować tak szczegółowych spraw, jak forma przedstawiania opinii. To powinno być przedmiotem bieżących ustaleń między organami. W przeszłości i obecnie było stosowane przedstawianie opinii w formie zestawień zbiorczych, jednak każda prezentowana z nich sprawa (kombinacja: wniosek/rodzaj transakcji/gatunek/źródło pochodzenia okazów) powinna stanowić przedmiot odrębnej analizy organu naukowego. Ze strony organu zarządzającego regularnie pojawiają się „usprawniające” propozycje „zbiorczego” traktowania spraw, które urzędnik uznaje za podobne. Ostatni przykład (aktualnie procedowane) dotyczy importu okazów 101 gatunków storczyków – o rożnych reżimach ochronnych, odmiennych zasięgach występowania (niektóre są, inne nie są rodzime dla kraju eksportu), o zupełnie innej skali handlu. Zgodnie z art. 4 rozp. 338/97 organ naukowy dla każdego z tych gatunków powinien przeprowadzić odrębną analizę wymienionych w rozporządzeniu zagadnień (m.in. poziom handlu, opinie SRG dla gatunku i inne zagadnienia – jak ocena prawdopodobieństwa legalnego pochodzenia materiału uprawowego w danym kraju). Zajęło to wiele dni pracy specjalisty i wymagało konsultacji z ekspertem od storczyków spoza PROP. W przypadku przyjęcia proponowanych zapisów, żądanie „zbiorczego” potraktowania tych wniosków, wyrażone przez ministerstwo, byłoby wiążące dla organu naukowego, a ekspert za całą pracę otrzymałby wynagrodzenie jak za 1,5 opinii, czyli niespełna 2 zł za gatunek. W świetle powyższych uwag fakt, że ust. 12 nie wnosi nic nowego w stosunku do ust. 11, nie ma znaczenia.
22 PROP Art. 1 ust. 1 Proponujemy 3 zmiany: 10. W przypadku wystąpienia Ad. 1 Uwaga nieprzyjęta. pkt 3 1. O ile ograniczenie czasu nieobowiązkowych konsultacji zagadnienia wstępnego, którego ma uzasadnienie merytoryczne, o tyle jest rozstrzygnięcie jest niezbędne do
[art. 61 – niedopuszczalne w wypadku konsultacji z Grupą ds. należytego rozstrzygnięcia sprawy, Ograniczenie czasowe procesu nowy ustęp Przeglądu Naukowego (SRG). Jeśli z powodu sprzeciwu Komisja do spraw CITES może zwrócić opiniowania jest podyktowane „10” i „14” dowolnego państwa SRG nie wyda opinii w procedurze się z wnioskiem o wyrażenie koniecznością zapewnienia sprawnego zmienianej korespondencyjnej (co zwykle trwa ok. 1 miesiąca), trzeba stanowiska do: procesu prowadzenia postępowania ustawy] poczekać na rozstrzygnięcie podczas spotkania Grupy, 1) organów krajów pochodzenia lub administracyjnego. W przedstawionym które odbywa się standardowo co ok. 3 miesiące. Opinie wywozu okazów gatunków; przypadku braku zakończenia konsultacji z SRG są wiążące dla krajowych organów naukowych i np. w 2) wszelkich innych kompetentnych SRG w przewidzianym przepisami czasie wypadku gdy zdaniem krajowego organu naukowego organów administracji publicznej, Komisja wydaje opinie w oparciu o aktualna opinia nie odpowiada stanowi rzeczy, wydanie instytucji naukowych lub zebrany dotychczas materiał dowodowy – odmiennej opinii wymaga odpowiedniej zmiany tej opinii, specjalistycznych, organizacji jeżeli jest on niewystarczający – opinia jest dla zapewnienia jednolitego podejście wszystkich państw pozarządowych; negatywna lub warunkowo pozytywna. UE. Ograniczenie czasowe nie może więc obowiązywać 3) Grupy do spraw Przeglądu konsultacji z SRG – te trzeba prowadzić do skutku. Naukowego, o której mowa w art. 17 Ad. 2 Uwaga przyjęta. 2 Dodatkowo proponujemy pozostawienie otwartej listy rozporządzenia Rady 338/97. podmiotów konsultowanych. Czasami (np. w wypadku […] Ad. 3 Uwaga przyjęta. sprowadzania z morza) mogą to być międzynarodowe 13. Do terminu, o którym mowa w organy naukowe, specjalistyczne organizacje, jednostki ust. 11, nie wlicza się czasu naukowe lub pojedynczy eksperci. Prawo konsultacji dla przeprowadzenia konsultacji, o organy zarządzającego, wynikające z Kpa nie stawia których mowa w ust. 10. ograniczeń podmiotowych. Dlaczego takie mają dotyczyć 14. W przypadku gdy podmioty, o organu naukowego? których mowa w ust. 10 pkt 1 i 2, w
3. Konsultacje „przeprowadza” organ naukowy i do innych terminie 30 dni od dnia otrzymania podmiotów zwraca się do poradę/opinię/konsultację, ale od Komisji do spraw CITES prośby o zwykle nie o „przeprowadzenie konsultacji”. konsultacje, o której mowa w ust. 10, nie udzielą odpowiedzi na tę prośbę, Komisja do spraw CITES przygotowuje i przekazuje opinię [GDOŚ/organowi zarządzającemu] w terminie 45 dni od dnia przekazania wniosku, o którym mowa w ust. 3.
14. W przypadku gdy podmioty, o których mowa w ust. 10 pkt 1 i 2, w terminie 30 dni od dnia otrzymania od Komisji do spraw CITES prośby o konsultacje, o której mowa w ust. 10, nie udzielą odpowiedzi na tę prośbę, Komisja do spraw CITES przygotowuje i przekazuje opinię
[GDOŚ/organowi zarządzającemu] w terminie 45 dni od dnia przekazania wniosku, o którym mowa w ust. 3. 23 PROP Art. 1 ust. 1 Art. 106 dotyczy nie tylko organu konsultowanego, ale i Do decyzji w sprawie wydania Uwaga nieprzyjęta, celem zapisu jest pkt 3 (lub przede wszystkim) organu wydającego decyzję i zezwoleń lub świadectw na wyłączenie organu naukowego ze [art. 61 – samego procesu decyzyjnego. W naszej opinii stosowanie podstawie rozporządzenia Rady stosowania art. 106 kpa, tak by wszelkie nowy ustęp 106 § 2, § 5 i § 6 powinno być wyłączone w przypadku 338/97 nie mają zastosowania mechanizmy kpa odnosiły się do finalnej „10” i „14” wydawania zezwoleń i świadectw CITES i EU WRT. postanowienia art. 106 § 2, § 5 i § 6 decyzji, nie opinii. zmienianej Powiadamianie wnioskodawców i opiniowaniu wniosków ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – ustawy] byłoby zbędnym obciążeniem administracyjnym, skoro Kodeks postępowania wynika ono z przepisów i jest powszechnie wiadome administracyjnego wnioskodawcom. Prawo wnoszenia zażaleń od opinii organu naukowego nie jest powszechnie stosowane (choć jest dopuszczalne). Zagadnienia dotyczące terminów i opóźnień są w ustawie odrębnie regulowane. Pozostałe postanowienia art. 106 w zasadzie powtarzają proponowane regulacje. Dziwnym rozwiązaniem jest wyłączenie regulacji ogólnych i wpisanie jednakowych rozwiązań w przepisie szczegółowym. Właściwsze wydaje się pominięcie w proponowanej nowelizacji regulacji, które wynikają z Kpa. 24 PROP Art. 1 ust. 1 Dodawanie organu naukowego CITES w odrębnym Nie dodawać art. 94a, tylko nowy Uwaga nieprzyjęta, projekt w sposób pkt 7 artykule stwarza wrażenie, że to jest jakiś super-nadrzędny punkt 1a w art. 95 w brzmieniu: wystarczający i spójny reguluje kwestie [proponow organ, w stosunku do wszystkich pozostałych organów „1a) [Polska] Komisja do spraw CITES, związane z powołaniem nowego organu. any nowy opiniodawczo-doradczych w dziedzinie ochrony przyrody. działająca przy ministrze właściwym Należy również podkreślić, że założeniem art. 94a Podane w uzasadnieniu rozróżnienie między organami do spraw środowiska;” projektu jest utworzenie nowego organu, zmienianej opiniodawczymi i doradczo-opiniodawczymi nie ma który będzie miał charakter wyłącznie ustawy] oparcia w polskim prawodawstwie, ani w stanie opiniodawcy. W obowiązującym art. 95 faktycznym dotyczącym roli organu naukowego CITES. UOP zostały natomiast wskazane organy Organ ten nie tylko wydaje „opinie” (które mogą być formą opiniodawczo-doradcze, tym samym doradztwa), ale np. zgodnie z art. 2 lit. o Rezolucji CITES projektowane regulacje dot. Conf. 10.3 rolą organu naukowego CITES jest doradzanie funkcjonowania Komisji powinny być organowi zarządzającemu przy zajmowaniu stanowisk na zawarte w osobnym artykule. Konferencji Stron CITES. „Doradzanie” przez organ naukowy jest także expressis verbis wymienione parokrotnie w tekście Konwencji (art. III ust. 2 lit. a i ust. 3 lit. a oraz art. IV ust. 2 lit. a), a w ślad za tym – w rozp. 338/97 (art. 4 ust. 1 lit. a, art. 5 ust. 2 lit. a oraz ust. 7 lit. a
I b). Roli doradczej nie zmienia fakt, że doradzanie (ang ‘advice’) w polskim, nonszalanckim tłumaczeniu rozporządzenia zostało swobodnie przełożone jako „wskazywanie”, „zawiadamianie”, „ustalanie” i „powiadamianie” (nie zalecamy używania tych pojęć do określania charakteru organu, w celu dostosowania ustawy do treści rozporządzenia). 25 PROP Art. 1 ust. 1 W ślad za dodaniem tego organu w art. 95 jako jednego z Zmienić lokalizację tego artykułu. Uwaga nieprzyjęta. pkt 7 krajowych organów opiniodawczo-doradczych w Zamiast przed art. 95, zgodnie z Komisja do spraw CITES ma być [proponow dziedzinie ochrony przyrody. Regulacje jego dotyczące proponowaną wyżej kolejnością traktowana jako organ opiniodawczy, any nowy powinny znaleźć się w odpowiedniej kolejności w grupie organów dodać go jako art. 96a. funkcje organu opiniodawczo-doradczego art. 94b artykułów regulujących funkcjonowanie tych organów. Znacząco zmodyfikować treść w zakresie ochrony przyrody nadal będzie zmienianej Byłby to art. 95. artykułu regulującego zasady pełnił PROP. ustawy] Jedną z podstawowych wad proponowanej nowelizacji, działania organu naukowego CITES, jest całkowite pominięcie większości zadań organu zgodnie z uwagami podanymi w Projektowane przepisy obejmują cały naukowego CITES, które wynikają bezpośrednio z uzasadnieniu, w szczególności zakres działań, o których mowa w przepisów lub prawie pół wieku praktyki funkcjonowania poprzez: przepisach UE CITES dotyczących tej Konwencji. Proponowane zapisy sprowadzają organ a) Dodanie ustępu wskazującego funkcjonowania organu naukowego. Nie naukowy do roli maszynki do wydawania opinii w (wszystkie) zadania organu; ma konieczności wymieniania sprawach indywidualnych, z pominięciem wszelkich b) Zwiększenie górnego limitu poszczególnych zadań. innych zadań, co sankcjonuje i utrwala stan z ostatnich 9 członków merytorycznych organu do lat – całkowitej bierności i niebytu na forum co najmniej 15 osób Projektowana liczba członków Komisji jest międzynarodowym oraz niewywiązywania się z c) Całkowitą zmianę systemu adekwatna do spodziewanych obciążeń podstawowych obowiązków. finansowania działań organu – Komisji w zakresie opiniowania. Zadania organu naukowego CITES, wynikające z przepisów zamiast nieadekwatnych stawek oraz praktyki, można podzielić na 10 podstawowych grup, zryczałtowanych oraz systemu kar i Brak możliwości wygospodarowania różniących się charakterem, efektami i adresatami prac. waloryzacji, przyjąć system budżetu dodatkowych środków na inne zadania, Poniżej przedstawiamy ich zestawienie: organu, zarządzanego przez jego jak i podwyższenia stawki za opiniowanie.
a) opiniowanie indywidualnych wniosków o zezwolenia i władze, adekwatnego do zadań świadectwa CITES oraz EU WTR (różne art. CITES, rozp. (wynagrodzenia zależne od rodzaju i 338/97 i rozp. 865/2006); b) stanowiska z własnej nakładu pracy) i uwzględniającego inicjatywy, w oparciu o samodzielnie prowadzony wszystkie obowiązkowe zadania monitoring handlu (art. 5 ust. 7 lit. a rozp. 338/97, art. IV organu naukowego CITES oraz koszty ust. 3 CITES oraz art. 2 lit. j Rezolucji CITES Conf. 10.3); zarządzania i administracji. Można
c) stanowiska na wniosek organów innych państw ewentualnie rozważyć zastosowanie członkowskich UE dot. warunków przetrzymywania proponowanej stawki godzinowej, zwierząt (art. 9 ust. 2 lit. a rozp. 338/97 oraz art. 2 lit. k ale stosowanej w odniesieniu do Rezolucji CITES Conf. 10.3); wszystkich prac organu. Możliwy
d) konsultacja dla organu zarządzającego kraju własnego zapis to np.: „Za wykonywanie lub innych państw członkowskich UE dot. przeznaczenia projektów opinii oraz inne prace skonfiskowanych okazów (art. 16 ust. 3 lit. a rozp. 338/97 związane z funkcjonowaniem Komisji oraz art. VIII ust. 4 lit. c CITES); ds. CITES jej członkowi przysługuje
e) prace w ramach Grupy ds. Przeglądu Naukowego, w tym wynagrodzenie obliczane według przedstawianie i ustalanie/przyjmowanie stanowisk i stawki godzinowej w wysokości 60 zł opinii SRG, udział w grupach specjalistów (art. 17 ust. 2 lit. brutto udokumentowanej w formie a rozp 338/97). karty pracy oraz zatwierdzonej przez
f) opiniowanie dla organu zarządzającego dotyczące Przewodniczącego Komisji, przy rejestracji instytucji naukowych (art. 2 lit. l Rezolucji CITES czym wynagrodzenie podlega Conf. 10.3 w związku z art. 60 rozp. 865/2006); corocznej waloryzacji zgodnie z
g) zbieranie i analizowanie informacji o stanie gatunków …….”. podlegających handlowi i wspieranie przygotowań do aktualizacji załączników CITES (art. 2 lit. n Rezolucji CITES Conf. 10.3);
h) analiza propozycji zmian załączników i doradzania organowi zarządzającemu przy zajmowaniu stanowisk na CoP (art. 2 lit. o Rezolucji CITES Conf. 10.3).
i) zadania powiązane z naukową stroną realizacji postanowień Konwencji na forum międzynarodowym: udział w spotkaniach organów naukowych CITES (Komitet ds. Roślin, Komitet ds. Zwierząt), udział ekspertów grupach roboczych stałych (np. komitecie ds. nomenklatury) i zadaniowych, aktywność ekspercka przy wykonywaniu NDF, przeglądów handlu itp., organizacja i udział w warsztatach i seminariach CITES;
j) Zadania powiązane z naukową stroną realizacji postanowień Konwencji na forum krajowym: udział w pracach ciała koordynującego realizację CITES w Polsce (Grupa Robocza ds. CITES), prowadzenie szkoleń i warsztatów dla organów ściągania, opiniowanie aktów prawnych związanych z CITES itp. Proponowane zapisy ustawowe uwzględniają jedynie pierwszą z grup obowiązków – i to tylko w zakresie przygotowywania projektu opinii, a nie żadnych innych prac – np. procedowania przyjęcia tych opinii. Ta grupa obowiązków jest niewątpliwie najbardziej pracochłonna,
ale i pozostałe wymagają znaczącego nakładu pracy oraz nakładów finansowych. Proponujemy, aby podobnie jak to ma miejsce w wypadku pozostałych organów wymienionych w art. 95, w jednym z pierwszych ustępów tego artykułu definiować zdania tego organu. Można je wymienić, albo ogólnie – odwołać się do przepisów Konwencji i rozp. 338/97, pozostawiając jednak także furtkę na realizację zadań niewynikających bezpośrednio z przepisów, lecz raczej z praktyki i potrzeb (lit. i oraz j powyżej). Przy zastosowanym rozwiązaniu (gdyby miało zostać) grupa do 10 specjalistów może okazać się zbyt mała. Oznaczałaby ona konieczność przygotowywania przez jedną osobę na wstępie średnio po 160 opinii rocznie, a później stopniowo więcej. Dla osób aktywnych zawodowa na innych polach może to być trudne do osiągnięcia. Poszerzenie widełek da możliwość ratunkowego poszerzenia składu osobowego tego organu bez zmian ustawowych. Zupełnie nieadekwatna jest proponowana stawka za opinie. Składa się na to kilka błędów:
1. Przyjęto możliwość „uśredniania” stawki za opinie i stosowania kwoty zryczałtowanej. To byłoby możliwe, gdyby rozrzut czasu pracy przy opiniach był losowy. Tymczasem różnice wynikają z rodzaju okazów i rodzaju wniosków. O ile np. wiele opinii w sprawie re-eksportów produktów można przygotować nawet w pół godziny, to już opnie dotyczące wniosków na eksport żywych zwierząt z ogrodów zoologicznych wymagają średnio raczej kilku godzin (czasami więcej) pracy, a wnioski dotyczące importu drewna – analiz liczonych często w dniach pracy. Jeśli opinia wymaga konsultacji z SRG, potrzebny nakład pracy specjalistów (często zespołu) liczy się czasem w tygodniach. W efekcie – zależnie od specjalności, wynagrodzenie za godzinę pracy ekspertów z różnych specjalności będzie się różnić nawet o kilka rzędów wielkości.
2. Nawet gdyby opinie do przygotowania rozdzielano ekspertom losowo, a nie wg specjalizacji, to założenie, że przygotowanie przeciętnej opinii trwa tylko dwie godziny kłóci się z doświadczeniem organu naukowego. Jednocześnie nie uwzględniono budżetu np. np. informatyczne usprawnienie procesu przygotowywania i przyjmowania opinii.
3. Stawkę oparto o wynagrodzenie biegłych sądowych w roku 2024, które od lat nie ulegało zmianie i jest uważane za skandalicznie małe – powodując brak zainteresowanie wykonywaniem funkcji biegłego.
4. Waloryzacji wynagrodzeń nie oparto o wynagrodzeniach biegłych, ani nawet na średnich poziomach płac w strefie budżetowej, ale na prognozowanym średniorocznym wskaźniku cen towarów i usług konsumpcyjnych. Oznacza to, że nawet gdy wynagrodzenia biegłych zostaną podniesione, nie wpłynie to na wynagrodzenie za opinie. Także wzrost przeciętnych wynagrodzeń w Polsce, który jest wyższy od wzrostu cen, nie zostanie odzwierciedlony. W efekcie rozziew między wynagrodzeniami członków organu za opinie a wynagrodzeniami w innych dziedzinach będzie wzrastał (na niekorzyść członków organu).
5. Nie określono formy zatrudnienia (zapewne będzie to musiała być umowa zlecenia). W planowaniu budżetu organy przemnożono kwotę wynagrodzenia brutto i spodziewanej liczby opinii, podczas gdy w wypadku części umów zlecań koszty pracodawcy są znacząco wyższe od wynagrodzenia brutto (dochodzą opłaty ZUS płacone przez pracodawcę).
6. Przy szacowaniu budżetu przyjęto bezpodstawnie, że dotychczasowy stały, coroczny wzrost liczby potrzebnych opinii ulegnie zatrzymaniu i liczba ta będzie utrzymywała się przez kolejną dekadę na stałym poziomie.
7. Przyjęty system kar dla autora projektu opinii za opóźnienie w jej przekazaniu do ministerstwa
(niezależnie od przyczyn i winnych oraz skali opóźnienia) jest niesprawiedliwy i nieefektywny.
8. Nie uwzględniono wynagrodzeń za opinie wydawana na wniosek innych podmiotów czy za czas pracy związany z innymi zadaniami niż przygotowywanie projektów opinii.
W efekcie wątpliwe jest, czy znajdą się osoby znające się a rzeczy, zainteresowane rzetelnym wykonywaniem projektów opinii ze te stawki. Projekt zakłada, że to przewodniczący organu naukowego, działając na zasadach wolontariatu, będzie min. musiał ewidencjonować terminy otrzymywania wniosków o opinie i ich przekazania do ministerstwa i następnie comiesięcznie to raportować. Opóźnienie w raporcie będzie skutkowało opóźnieniem wypłat dla ekspertów. Nie mają tego wykonywać pracownicy ministerstwa, którzy są na etatach i będą mieli dokładnie taki sam dostęp do informacji potrzebnych do tych zestawień. Także na zasadach wolontariatu przewodniczący ma organizować przekazywanie wniosków do zaopiniowania, uzgadnianie i przyjmowanie opinii przez organ i ich przekazywanie ministerstwu. Co najmniej 1600 opinii rocznie, czyli średnio ok. 6,4 opinii na każdy dzień roboczy. Jeśli się spóźni – wynagrodzenie ekspertów opracowujących opinie ma być obcinane o połowę. W naszej opinii przyjęcie takiej honorowej funkcji przez kogokolwiek byłoby mało racjonalne, gdyż wymagałoby zaangażowania na poziomie przekraczającym równoważność pełnego etatu.
26 PROP Art. 1 Ponieważ nie przewidziano możliwości wydawania Proponujemy dodać następującą Uwaga nieprzyjęta. ustawy postanowień o odmowie wydania czy wzywania do regulację: Brak podstaw do wydania opinii nowelizując uzupełnienia, obecnie w wypadku braków jednym W przypadku, gdy zebrany przez pozytywnej oznacza wydanie opinii ej rozwiązaniem jest opinia negatywna. Proponujemy Komisję do spraw CITES materiał negatywnej lub warunkowo pozytywnej – rozwiązanie uzupełniające ten brak. dowodowy nie pozwala na która może się następnie przełożyć na opracowanie opinii w sposób zgodny wezwania do wnioskodawcy kierowane z zasadą prawdy obiektywnej, w przez organ administracyjny CITES.
treści opinii Komisja informuje organ administracyjny o braku możliwości należytego wyjaśnienia sprawy.
27 PROP Art. 1 Minister może odmawiać wydania zezwolenia lub Dodać w odpowiednim miejscu Uwaga częściowo przyjęta. ustawy świadectwa w wypadku karalności wnioskodawcy, ale nie regulację: nowelizując wiadomo, skąd miałby wiedzieć o takim fakcie. Należy albo Do wniosku, o którym mowa w ust. 3 Projekt uwzględni poszerzenie listy ej dodać zapis o obowiązku dołączana oświadczenia (z niniejszego artykułu dołącza się dokumentów o oświadczenie klauzulą o zdawaniu sobie sprawy z karalności za składania zaświadczenie z Krajowego Rejestru wnioskodawcy w tym zakresie, zgodnie z fałszywych oświadczeń), albo zaświadczeń o niekaralności Karnego wydane nie wcześniej niż 6 uwagą Ministerstwa Cyfryzacji. miesięcy przed datą złożenia wniosku. Obowiązek, o którym mowa w ust. ? dotyczy osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej, osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz krajowych i zagranicznych podmiotów zbiorowych objętych Polskim Krajowym Rejestrem Karnym. 28 PROP Art. 1 Zgodnie z CITES i EU WTR w wielu wypadkach to organ Dodać w odpowiednim miejscu Uwaga nieprzyjęta, poza zakresem ustawy naukowy (a dla gatunków z Aneksu B – organ regulacje: nowelizacji nowelizując zarządzający) rozstrzyga, czy warunki przetrzymywania 1. Z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2 i 3 ej zwierząt są właściwe. W obecnej praktyce i wg ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Proponowane rozwiązania zostaną aktualnych zapisów ma to robić wyłącznie oparciu o Inspekcji Weterynaryjnej do wniosku rozważone przy kompleksowej, orzeczenia PIW, których wydawania nie jest regulowane. o wydanie zezwolenia na import strategicznej zmianie przepisów Inspektorzy PIW często wydają je nawet bez kontroli żywych okazów zwierząt lub jaj dotyczących implementacji CITES w miejsc lub nie mając pojęcia – jakie te warunki powinny gatunków objętych ochroną na Polsce, w ramach tzw. dużej nowelizacji być. podstawie przepisów rozporządzenia UOP. Przepisy mówiące o wydawania zaświadczeń PLW są Rady 338/97 dołącza się protokół zdecydowanie zbyt ogólnikowe. Ustawa o inspekcji kontroli sporządzony przez weterynaryjnej określa zasady wykonywania zadań przez powiatowego lekarza weterynarii, Inspekcję, w szczególności przeprowadzania kontroli, w stwierdzający na podstawie tym kontroli urzędowych w rozumieniu art. 2 ust. 1 kryteriów, o których mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) pkt. 1-3 niniejszej ustawy możliwość 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli zapewnienia przez hodowanym i urzędowych i innych czynności urzędowych utrzymywanym zwierzętom należytej
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa pielęgnacji oraz warunków żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących odpowiadających ich potrzebom zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków biologicznym, a także warunków ochrony roślin. Ani w rozporządzeniu 2017/625 ani w niezbędnych do rozwoju nowego ustawie o inspekcji weterynaryjnej nie ma słowa o osobnika po wykluciu się z jaja. rozporządzeniu 338/97. 2 Załącznikiem do protokołu kontroli, o którym mowa w ust. 5 niniejszego artykułu jest dokumentacja fotograficzna wraz ze specyfikacją i charakterystyką pomieszczeń przeznaczonych do hodowli lub utrzymywania importowanych okazów zwierząt, wraz z wskazaniem pomieszczeń przeznaczonych dla importowanych gatunków, przewidywanej liczbie importowanych okazów poszczególnych gatunków oraz informacją o liczbie i przynależności gatunkowej okazów przetrzymywanych w dniu kontroli.
3. Powiatowy Lekarz Weterynarii wyznacza osoby, spośród osób wskazanych w art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej właściwych do wykonywania czynności, o których mowa w ust. 5 niniejszego artykułu. 4 Komisja ds. CITES zapewnia wsparcie merytoryczne i metodologiczne osobom, o których mowa ust. 3 niniejszego artykułu m.in. poprzez:
1) organizację regularnych szkoleń poświęconych metodom kontroli, warunkom przetrzymywania i
pielęgnacji chronionych gatunków lub ich grup;
2) opracowywanie oraz tłumaczenie poradników dotyczących warunków przetrzymywania i pielęgnacji chronionych gatunków lub ich grup; 29 PROP Art. 2 Nie przewidziano sytuacji, w której minister nie znajdzie Tego braku nie da się rozwiązać Uwaga nieprzyjęta. ustawy chętnych do pracy w organie naukowym CITES na jednym zapisem. Nie jest właściwym nowelizując podanych w tej ustawie warunkach. Ryzyko takie rozwiązaniem pozostawienie w taki Nie zachodzą przesłanki do uznania, że ej oceniamy na bardzo wysokie. wypadku obowiązków organu Minister nie powoła członków Komisji. naukowego w rękach PROP, gdyż Powołanie Komisji i prowadzenie przez Rada już teraz nie jest w stanie nią prac w zakresie opiniowania spraw wykonywać tych obowiązków w CITES jest podstawą wdrażania CITES w koniecznym zakresie. Konieczne są Polsce. wskazane w poprzednim punkcie zasadnicze zmiany, urealniające możliwość poprawnego funkcjonowania organy naukowego i adekwatnego wynagradzania za pracę w nim. 30 PROP Art. 3 Budżet oparto o bezpodstawne i nierealne założenie, że od Jak wyżej. Organ naukowy powinien Uwaga nieprzyjęta – brak możliwości ustawy roku 2024 liczba wniosków przestanie rosnąć. Jako jedyne mieć swój niezależny budżet, o wygospodarowania dodatkowych nowelizując koszty przyjęto zaniżone wynagrodzenie brutto ekspertów wysokości adekwatnej do potrzeb. środków. ej za przygotowywanie opinii – nie uwzględniono nawet Szacowanie minimalnych potrzeb pełnych kosztów pracodawcy związanych z ZUS za te zostało przedstawione w załączniku Proponowane rozwiązania zostaną wynagrodzenia, nie mówiąc o jakichkolwiek kosztach do opinii PROP nr PROP-KPOP/2024- rozważone przy kompleksowej, związanych z innymi pracami przy przyjmowaniu opinii 05 z 11 lipca 2024 r strategicznej zmianie przepisów oraz z wykonywaniem innych obowiązków organy dotyczących implementacji CITES w naukowego CITES. Z góry jest niemal pewne, że gdyby taki Polsce, w ramach tzw. dużej nowelizacji system zaczął działać, budżet ten zostanie przekroczony, UOP. Zgodnie z projektem – w takiej sytuacji minier a nakazać „zmniejszeniu liczby wydawanych opinii”. Zagadnienie wydawania „opinii zbiorczych” (jako jednej z metod tego „zmniejszenia” omówiono wyżej. De facto rozwiązanie to sprowadza się do stwierdzenia – kto pierwszy ten lepszy, pod koniec roku opinie, a więc także zezwolenia i świadectwa nie będą wydawane. W pierwszym roku spowodowałoby to być jedynie parotygodniowe
opóźnienie, w kolejnym – już paromiesięczne i tak dalej – ze względu na oszczędności system nie będzie działał.
31 PROP OSR W pkt 10 OSR wpisano: „Regulacja przyczyni się m.in. do Uwaga nieprzyjęta. ochrony przyrody przez skuteczniejsze wdrażanie przepisów dotyczących ochrony zagrożonych gatunków w Projektowane przepisy wskazują na drodze regulacji handlu polegające na lepszej jakości szerokie, przewidziane w przepisach UE opiniowania spraw związanych z CITES oraz zwiększeniu dotyczących CITES spektrum zagadnień, w aktywności organu naukowego CITES w zakresie których Komisja będzie podejmowała przypisanym mu w tym zakresie przez Konwencję o rozstrzygnięcia. międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem”. Jest to stwierdzenie całkowicie oderwane od rzeczywistego kształtu i celu nowelizacji. Projekt w ogóle nie uwzględnia realizacji większość grup obowiązków organu naukowego CITES. Ma raczej przyczynić się do szybszego wydawania opinii. Sprawa jakości w ogóle nie została w nim uwzględniona (nie podnoszono też zastrzeżeń do obecnej jakości) 32 PROP Uzasadnien Do części uzasadnień odniesiono się w powyższych Uwaga nieprzyjęta ie do uwagach, wskazując na ich nietrafność. Warto jeszcze ustawy zwrócić uwagę na powtórzone parokrotnie stwierdzenie, Wyznaczenie organu naukowego w danym ze nowelizacja ta wynika z przepisów unijnych i jest z nimi kraju członkowskim wynika z w pełni zgodna. Mimo że przepisu UE dają dużą swobodę przywołanych przepisów UE dotyczących w kształtowaniu organów CITES, w naszej opinii nie jest to CITES i jest z nimi zgodne. zgodne ze stanem faktycznym. W powyższych uwagach wskazano na szereg niezgodności. Zaczynając od pełnej zależności organu naukowego od organu zarządzającego, przez pominięcie większości obowiązków organu naukowego, wymuszanie wydawania opinii bez czekania na opinię SRG, po „zmniejszanie liczby wydawanych opinii” w wypadku wyczerpania się niedoszacowanego budżetu.